ഭൂതാശ്രയോ ഭൂതപതി- സര്വഭൂതനിഷേവിതഃ। `മണിഃ സുവര്ണോ ഭൂതാത്മാ കാമദഃ സര്വതോമുഖഃ।' [സ്രഷ്ടാ സംവര്തകോ വഹ്നിഃ സര്വസ്യാദിരലോലുപഃ
സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആശ്രയവും അധിപനും, എല്ലാ ജീവികളും സേവിക്കുന്നവൻ, രത്നം, പൊൻ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവ്, ഇഷ്ടങ്ങൾ നല്കുന്നവൻ, എല്ലിടത്തും മുഖം കാണിക്കുന്നവൻ, സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും അഗ്നിയും സർവ്വത്തിന്റെയും ആദിയും ആസക്തിയില്ലാത്തവനും നീയാണു.
അനന്തഃ കപിലോ ഭാനുഃ കാമദഃ സര്വതോമുഖഃ।] ജയോ വിശാലോ വരദഃ സര്വധാതുനിഷേചിതാ
അനന്തൻ, കപിലൻ, പ്രകാശമുള്ളവൻ, ഇഷ്ടങ്ങൾ നല്കുന്നവൻ, എല്ലിടത്തും മുഖം കാണിക്കുന്നവൻ, ജയശാലി, വിശാലൻ, വരങ്ങൾ നല്കുന്നവൻ, എല്ലാ ഘടകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ—ഇതെല്ലാം നീയാണു.
മനഃ സുപര്ണോ ഭൂതാദിഃ ശീഘ്രഗഃ പ്രാണധാരകഃ। ധന്വന്തരിര്ധൂമകേതുരാദിദേവോഽദിതേഃ സുതഃ
മനസ്സ്, സുപർണ്ണൻ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദി, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, പ്രാണൻ നിലനിർത്തുന്നവൻ, ധന്വന്തരിയും ധൂമകേതുവും ആദിദേവനും അദിതിയുടെ പുത്രനും നീയാണു.
ദ്വാദശാത്മാഽരവിന്ദാക്ഷഃ പിതാ മാതാ പിതാമഹഃ। സ്വര്ഗദ്വാരം പ്രജാദ്വാരം മോക്ഷദ്വാരം ത്രിവിഷ്ടപമ്
പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, താമരക്കണ്ണൻ, അച്ഛൻ, അമ്മ, പിതാമഹൻ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ, സന്തതിയിലേക്കുള്ള വാതിൽ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ, പരമസ്വർഗ്ഗം—ഇതെല്ലാം നീയാണു.
ദേവകര്താ പ്രശാന്താത്മാ വിശ്വാത്മാ വിശ്വതോമുഖഃ। ചരാചരാത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ മൈത്രേണ വപുഷാഽന്വിതഃ
ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ശാന്തമായ ആത്മാവ്, സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവ്, എല്ലിടത്തും മുഖം കാണിക്കുന്നവൻ, ചലനമുള്ളതിന്റെയും ചലനമില്ലാത്തതിന്റെയും ആത്മാവ്, സൂക്ഷ്മാത്മാവ്, സൗഹൃദരൂപം ധരിച്ചവൻ—ഇതെല്ലാം നീയാണു.
ഏതദ്വൈ കീര്തനീയസ്യ സൂര്യസ്യാമിതതേജസഃ। നാമ്നാമഷ്ടശതം പുണ്യം ശക്രേണോക്തം മഹാത്മനാ
അനന്തപ്രഭയുള്ള മഹാസൂര്യന്റെ ഈ നൂറ്റിയെട്ട് പുണ്യനാമങ്ങൾ മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞതാണു.
ശക്രാച്ച നാരദഃ പ്രാപ്തോ ധൌമ്യശ്ച തദന്തരമ്। ധൌമ്യാദ്യുധിഷ്ഠരഃ പ്രാപ്യ സര്വാന്കമാനവാപ്തവാന്
ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് നാരദൻ, പിന്നെ ധൗമ്യൻ, ധൗമ്യനിൽ നിന്ന് യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഈ നാമങ്ങൾ നേടി, എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും പ്രാപിച്ചു.
സുരഗണപിതൃയക്ഷസേവിതം ഹ്യസുരനിശാചരസിദ്ധവന്ദിതമ്। വരകനകഹുതാശനപ്രഭം ത്വമപി മനസ്യഭിധേഹി ഭാസ്കരമ്
ദേവഗണങ്ങൾ, പിതൃകൾ, യക്ഷന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവൻ, അസുരന്മാർ, നിശാചരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ വന്ദിക്കുന്നവൻ, പൊന്നിന്റെയും അഗ്നിയുടെയും പ്രകാശമുള്ളവൻ, നീയും മനസ്സിൽ ഭാസ്കരനെ ധ്യാനിക്കണം.
സൂര്യോദയേ യഃ സുസമാഹിതഃ പഠേ- ത്ത പുത്രദാരാന്ധനരത്നസംചയാന്। ലഭേത ജാതിസ്മരതാം നരഃ സദാ ധൃതിം ച മേധാം ച സ വിന്ദതേ പുമാന്
സൂര്യോദയസമയത്ത് മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ഇതു ജപിക്കുന്നവന് പുത്രന്മാർ, ഭാര്യ, ധനം, രത്നസമ്പത്ത് എന്നിവ ലഭിക്കും; അവൻ എപ്പോഴും ജന്മസ്മരണയും ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും നേടും.
[ഇമം സ്തവം ദേവവരസ്യ യോ നരഃ പ്രകീര്തയേച്ഛുചിസുമനാഃ സമാഹിതഃ। സ മുച്യതേ ശോകദവാഗ്നിസാഗരാ- ല്ലഭേത കാമാന്മനസാ യഥേപ്സിതാന്
ശുദ്ധവും ഭക്തിയുള്ള മനസ്സോടെ ഈ ദേവശ്രേഷ്ഠന്റെ സ്തുതി ജപിക്കുന്നവൻ ദു:ഖസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുകയും മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നേടുകയും ചെയ്യും.
[ഇമം സ്തവം പ്രയതമനാഃ സമാധിനാ പഛേദിഹാന്യോഽപി വരം സമര്ഥയന്। തത്ത്സ്യ ദദ്യാച്ച രവിര്മനീഷിതം തദാഽഽപ്നുയാദ്യദ്യപി തത്സുദുര്ലഭമ്
ഏകാഗ്രതയോടെയും പരിശ്രമത്തോടെയും ഈ സ്തുതി ജപിക്കുന്നവൻ, ഒരു വരം ആഗ്രഹിച്ചാലും, ഭാസ്കരൻ ആഗ്രഹം നല്കും; അതിവിശേഷമായതായാലും അത് ലഭിക്കും.
യശ്ചേദം ധാരയേന്നിത്യം ശൃണുയാദ്വാപ്യഭീക്ഷ്ണശഃ। പുത്രാര്ഥീ ലഭതേ പുത്രം ധനാര്ഥീ ലഭതേ ധനമ്। വിദ്യാര്ഥീ ലഭതേ വിദ്യാം പുരുഷോപ്യഥവാ സ്ത്രിയഃ
ഇതിനെ സ്ഥിരമായി ഓർക്കുന്നവനോ ആവർത്തിച്ച് കേൾക്കുന്നവനോ, പുത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് പുത്രം, ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ധനം, വിദ്യ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് വിദ്യ, പുരുഷൻ ആയാലും സ്ത്രീ ആയാലും ലഭിക്കും.
ഉഭേ സംധ്യേ പഠേന്നിത്യം നാരീ വാ പുരുഷോ യദി। ആപദം പ്രാപ്യ മുച്യേത ബദ്ധോ മുച്യേത ബന്ധനാത്
സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയിരിക്കും, ഇരു സന്ധ്യകളിലും ഈ ശ്ലോകം ദിവസവും വായിച്ചാൽ, എത്ര വലിയ കഷ്ടത വന്നാലും അതിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; ബന്ധനത്തിൽ ആയിരുന്നാൽ അവിടെ നിന്ന് വിടുതൽ ലഭിക്കും.
സംഗ്രാമേ ച ജയേന്നിത്യം വിപുലം ചാപ്നുയാദ്വസു। മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സൂര്യലോകം സ ഗച്ഛതി ।।]
യുദ്ധഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും ജയവും സമൃദ്ധി സമ്പത്തും ലഭിക്കും; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി സൂര്യന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
വനം പ്രവിഷ്ടേഷ്വഥ പാണ്ഡവേഷു പ്രജ്ഞാചക്ഷുസ്തപ്യമാനോഽമ്ബികേയഃ। ധര്മാത്മാനം വിദുരമഗാധബുദ്ധിം
പാണ്ഡവന്മാർ കാടിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, അംബികയുടെ മകനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ദു:ഖത്തിൽ ആകുലനായി. ധർമ്മപരനായ, ആഴമുള്ള ബുദ്ധിയുള്ള വിദ്യുര് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രജ്ഞാ ച തേ ഭാര്ഗവസ്യേവ ശുദ്ധാ ധര്മം ച ത്വം പരമം വേത്ഥ സൂക്ഷ്മമ്। സമശ്ച ത്വം സംമതഃ കൌരവാണാം പഥ്യം ചൈഷാം മമ ചൈവ ബ്രവീഹി
നിന്റെ ജ്ഞാനം ഭാഗർവനോടു സമമായും, ശുദ്ധമായും ആണ്. നീ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്. നീ കൌരവന്മാരിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രിയനും, നീതിയുള്ളവനും ആണല്ലോ; അവർക്കും എനിക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്നതു പറയണം.
ഏവം ഗതേ വിദുരയദദ്യ കാര്യം പൌരാശ്ചേമേ കഥമസ്മാന്ഭജേരന്। തേ ചാപ്യസ്മാന്നോദ്ധരേയുഃ സമൂലാ- ന്ന കാമയേ താംശ്ച വിനശ്യമാനാന്
ഇപ്പോൾ വിദ്യുരേ, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ എന്ത് ചെയ്യണം? ഈ നഗരവാസികൾ എങ്ങനെ നമ്മെ പിന്തുണയ്ക്കും? അവർ പൂർണ്ണമായും പിന്തിരിഞ്ഞാൽ, അവരുടെ നാശം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
സൌബലേനൈവ പാപേന ദുര്യോധനഹിതൈഷിണാ। ക്രൂരമാചരിതം ക്ഷത്തര്ന മേ പ്രിയമനുഷ്ഠിതമ്
ദുര്യോധനന്റെ ഭാവുകനായ ദുഷ്ടനായ ശകുനി ക്രൂരമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു; ക്ഷത്രേ, ആ പ്രവർത്തികൾ എനിക്ക് ഇഷ്ടമായില്ല.
തഥൈവാങ്ഗീകൃതേ തത്ര തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി। ഉത്തരം പ്രാപ്തകാലം ച കിമന്യന്മന്യതേ ക്ഷമമ്
നീ ഇതെല്ലാം അംഗീകരിച്ചതിനാൽ അവിടെ നീ പറയേണ്ടതാണ്; ഇനി എന്താണ് യോജിച്ചതെന്ന് നീ സമയോചിതമായി കരുതുന്നു?
നാസ്തി ധര്മേ സഹായത്വമിതി മേ ദീര്യതേ മനഃ। യത്ര പാണ്ഡുസുതാഃ സര്വേ ക്ലിശ്യന്തി വാനമാഗതാഃ
ധർമ്മത്തിൽ സഹവാസം ഇല്ലെന്നതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് വേദനിക്കുന്നു; പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾ എല്ലാവരും കഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, കാട്ടിൽ പോയപ്പോൾ.
ത്രിവര്ഗോഽയം ധര്മമൂലോ നരേന്ദ്ര രാജ്യം ചേദം ധര്മമൂലം വദന്തി। ധര്മേ രാജന്വര്തമാനഃ സ്വശക്ത്യാ പുത്രാന്സര്വാന്പാഹി കുന്തീസുതാംശ്ച
രാജാവേ, ഈ മൂന്നു പുരുഷാർത്ഥങ്ങളും ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമാക്കിയതാണ്; ഈ രാജ്യം പോലും ധർമ്മത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. നീ ധർമ്മപാതത്തിൽ നിന്ന് നീങ്ങാതെ, നിന്റെ മക്കളെയും കുന്തിയുടെ മക്കളെയും നിന്റെ ശേഷിയോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
സ വൈ ധ്രമോ വിപ്രലബ്ധഃ സഭായാം പാപാത്മഭിഃ സൌബലേയപ്രധാനൈഃ। ആഹൂയ കുന്തീസുതമക്ഷവത്യാം പരാജൈഷീത്സത്യസന്ധം സുതസ്തേ
ശകുനിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാപികളാൽ സഭയിൽ ധർമ്മം ലംഘിക്കപ്പെട്ടു; നീയുടേയും കുന്തിയുടെ സത്യവാനായ മകനെയും, അക്ഷയവട്ടത്തിൽ വിളിച്ചു, തോൽപ്പിച്ചു.
ഏതസ്യ തേ ദുഷ്പ്രണീതസ്യ രാജ- ന്ദ്വേഷസ്യാഹം പരിപശ്യാമ്യുപായമ്। യഥാ പുത്രസ്തവ കൌരവ്യ പാപാ- ന്മുക്തോ ലോകേ പ്രതിതിഷ്ഠേത സാധു
രാജാവേ, ഈ തെറ്റായ വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് നിന്റെ മകനെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച്, ലോകത്ത് നേരെ നില്ക്കാൻ കഴിയുന്ന വഴി ഞാൻ കാണുന്നു.
തദ്വൈ സര്വം പാണ്ഡുപുത്രാ ലഭന്താം യത്തദ്രാജന്നതിസൃഷ്ടം ത്വയാഽഽസീത്। ഏഷ ധര്മഃ പരമോ യത്സ്വകേന രാജാ തുഷ്യേന്ന പരസ്വേഷു ഗൃദ്ധ്യേത്
രാജാവേ, നീ വിട്ടുവിട്ടതെല്ലാം പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. സ്വന്തം സ്വത്തിൽ തൃപ്തനായി, മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വത്ത് ആഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുന്നതാണു പരമധർമ്മം.
[യശോ നേ നശ്യേജ്ജ്ഞാതിഭേദശ്ച ന സ്യാ- ദ്ധര്മോ ന സ്യാന്നൈവ ചൈവം കൃതേ ത്വാമ്।] ഏതത്കാര്യേ തവ സര്വപ്രധാനം തേഷാം തുഷ്ടിഃ ശകുനേശ്ചാവമാനഃ
നിന്റെ കീർത്തി നശിക്കരുത്, ബന്ധുക്കൾ തമ്മിൽ ഭേദം വരരുത്, ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെടരുത്, നിനക്കും അങ്ങനെ സംഭവിക്കരുത്. ഈ കാര്യത്തിൽ അവരുടെ സന്തോഷവും ശകുനിയുടെ അവഗണനയും ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്.
ഏവം ശേഷം യദി പുത്രേഷു തേ സ്യാ- ദേതദ്രാജംസ്ത്വരമാണഃ കുരുഷ്വ। അഥൈതദേവം ന കരോഷി രാജന് ധ്രുവം കുരൂണാം ഭവിതാ വിനാശഃ
രാജാവേ, നിന്റെ മക്കളിൽ ശേഷിക്കുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ കാര്യത്തിൽ ഉടൻ നടപടി എടുക്കണം. ഇല്ലെങ്കിൽ, കൌരവരുടെ നാശം ഉറപ്പാണ്.
നഹി ക്രുദ്ധോ ഭീമസേനോഽര്ജുനോ വാ ശേഷം കുര്യാച്ഛാത്രവാണാമനീകേ। യേഷാം യോദ്ധാ സവ്യസാചീ കൃതാസ്ത്രോ ധനുര്യേഷാം ഗാണ്ഡിവം ലോകസാരമ്
ക്രുദ്ധനായ ഭീമനും അർജുനനും ശത്രുക്കളുടെ ശേഷിപ്പുകളെ ജീവൻ വിടിക്കില്ല; അവരുടെ സൈന്യത്തിൽ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള സവ്യാസാചിയും, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ഗാണ്ഡീവം ഉള്ളവരും ഉണ്ട്.
യേഷാം ഭീമോ ബാഹുശാലീ ച യോദ്ധാ തേഷാം ലോകേ കിംനു ന പ്രാപ്യമസ്തി। ഉക്തം പൂര്വം ജാതമാത്രേ സുതേ തേ മയാ യത്തേ ഹിതമാസീത്തദാനീമ്
ബലവാനായ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉള്ളവരായവർക്കു ഈ ലോകത്തിൽ എന്താണ് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത്? നിന്റെ മകൻ ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ നിനക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതു പറഞ്ഞിരുന്നു.
പുത്രം ത്യജേമമഹിതം കുലസ്യ ഹിതം പരം ന ച തത്ത്വം ചകര്ഥ। ഇദാനീം തേ ഹിതമുക്തം ന ചേത്ത്വ- മേവം കര്താ പരിതപ്താഽസി പശ്ചാത്
കുടുംബത്തിന് ഹാനികരനായ മകനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഏറ്റവും നല്ലത് ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു; പക്ഷേ നീ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്ന ഉപകാരപ്രദമായത് നീ ചെയ്യില്ലെങ്കിൽ, പിന്നീട് നീ അതിൽ ദു:ഖിക്കും.
യദ്യേതദേവമനുമന്താ സുതസ്തേ സംപ്രീയമാണഃ പാണ്ഡവൈരേകരാജ്യമ്। താപോ ന തേ ഭവിതാ പ്രീതിയോഗാ- ത്ത്വം ചേന്ന ഗൃഹ്ണാസി സുതം സഹായൈഃ
നിന്റെ മകൻ പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം ഒന്നിച്ചു രാജ്യം ഭരിക്കാൻ സമ്മതിച്ച് സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, നിനക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല; പക്ഷേ നീ മകനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരെയും സ്വീകരിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നീ കഷ്ടപ്പെടും.