ഉലൂകം ച ദുരാത്മാനം സൌബലസ്യ സുതം പ്രിയമ്। ക്രൂരം ഹന്താഽസ്മി സമരേ തം വൈ ക്രൂരം നരാധമമ്
സൗബലന്റെ പ്രിയപുത്രനും ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ആയുള്ളൂകനെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ തീർച്ചയായും സംഹരിക്കും.
നിദേശാദ്ധര്മരാജസ്യ ദ്രൌപദ്യാഃ പദവീം ചരന്। നിര്ധാര്തരാഷ്ട്രാം പൃഥിവീം കര്താഽസ്മി നചിരാദിവ
ധർമ്മരാജന്റെ കല്പന പ്രകാരം, ദ്രൗപദിയുടെ വഴി പിന്തുടർന്ന്, ഞാൻ ഈ ഭൂമി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ നിന്ന് ഉടൻ തന്നെ ശൂന്യമാക്കും.
ഏവം തേ പുരുഷവ്യാഘ്രാഃ സര്വേ വ്യായതബാഹവഃ। പ്രതിജ്ഞാ ബഹുലാഃ കൃത്വാ ധൃതരാഷ്ട്രമുപാഗമന്
ഇങ്ങനെ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ എല്ലാവരും ശക്തമായ കൈകൾ നീട്ടി, പല വാഗ്ദാനങ്ങളും നൽകി, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി.
ആമന്ത്രയാമി ഭരതാംസ്തഥാ വൃദ്ധം പിതാമഹമ്।। രാജാനം സോമദത്തം ച മഹാരാജം ച ബാഹ്ലികമ്
ഞാൻ ഭാരതന്മാരോടും, മുതിർന്ന പിതാമഹനോടും, രാജാവായ സോമദത്തനോടും, മഹാരാജാവായ ബാഹ്ലികനോടും വിടപറയുന്നു.
ദ്രോണം കൃപം നൃപാംശ്ചാന്യാനശ്വത്ഥാമാനമേവ ച। വിദുരം ധൃതരാഷ്ട്രം ച ധാര്തരാഷ്ട്രാംശ്ച സര്വശഃ
ദ്രോണനും കൃപനും മറ്റു രാജാക്കന്മാരെയും, അശ്വത്താമനെയും, വിദുരനെയും, ധൃതരാഷ്ട്രനെയും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ മുഴുവനെയും ഞാൻ വിടപറയുന്നു.
സൌമദത്തിം മഹാവീര്യം വികര്ണം ച മഹാമതിമ്'। യുയുത്സും സഞ്ജയം ചൈവ തഥൈവാന്യാന്സഭാസദഃ
ശക്തിയുള്ള സൗമദത്തിയെയും, ബുദ്ധിശാലിയായ വികർണ്ണനെയും, യുയുത്സുവിനെയും, സഞ്ജയനെയും, മറ്റു സഭാസദസ്സ്യരെയും ഞാൻ വിടപറയുന്നു.
ഗാന്ധാരീം ച മഹാഭാഗാം മാതരം ച തഥാ പൃഥാമ്'। സര്വാനാമന്ത്ര്യ ഗച്ഛാമി ദ്രഷ്ടാഽസ്മി പുനരേത്യ വഃ
മഹാഭാഗമായ ഗന്ധാരിയും, എന്റെ അമ്മയായ പൃഥയും, എല്ലാവരോടും ഞാൻ വിടപറഞ്ഞ് പോകുന്നു. തിരിച്ചു വന്ന് നിങ്ങളെ വീണ്ടും കാണും.
ന ച കിഞ്ചിദഥോചുസ്തം ഹ്രിയാഽഽസന്നാ യുധിഷ്ഠിരമ്। മനോഭിരേവ കല്യാണം ദധ്യുസ്തേ തസ്യ ധീമതഃ
അവർ യുദിഷ്ഠിരന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലജ്ജാവശാൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; മനസ്സിൽ മാത്രം ആ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് നല്ലത് ആശംസിച്ചു.
ആര്യാ പൃഥാ രാജപുത്രീ നാരണ്യം ഗന്തുമര്ഹതി। സുകുമാരീ ച വൃദ്ധാ ച നിത്യം ചൈവ സുഖോചിതാ
ആര്യയായ രാജകുമാരിയായ പൃഥാ വനത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല. അവൾ സുഖജീവിതത്തിൽ വളർന്ന, പ്രായമായ, സുന്ദരിയായവളാണ്.
ഇഹ വത്സ്യതി കല്യാണീ സത്കൃതാ മമ വേശ്മനി। ഇതി പാര്ഥാ വിജാനീധ്വമഗദം വോഽസ്തു സര്വശഃ
അവൾ ഇവിടെ തന്നെ എന്റെ വീട്ടിൽ ആദരപൂർവ്വം താമസിക്കട്ടെ. പാർഥപുത്രന്മാരേ, ഇതു മനസ്സിലാക്കൂ, നിങ്ങൾക്ക് സുഖം മാത്രം ഉണ്ടാകട്ടെ.
തഥേത്യുക്ത്വാഽബ്രുവന്സര്വേ യഥാ നോ വദസേഽനഘ। ത്വം പിതൃവ്യഃ പിതൃസമോ വയം ച ത്വത്പരായണാഃ
അങ്ങനെ സമ്മതം പറഞ്ഞ് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു: നീ പറയുന്നപോലെ ഞങ്ങൾ ചെയ്യും, പാപരഹിതനായവനേ. നീ ഞങ്ങളുടെ അമ്മാവനും അച്ഛനോടു തുല്യനുമാണ്; ഞങ്ങൾ മുഴുവൻ നിന്നോടാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.
യഥാഽഽജ്ഞാപയസേ വിദ്വംസ്ത്വം ഹി നഃ പരമോ ഗുരുഃ। യച്ചാന്യദപി കര്തവ്യം തദ്വിധത്സ്വ മഹാമതേ
നീ കല്പിക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ ചെയ്യും, ജ്ഞാനിയേ; നീ ഞങ്ങളുടെ പ്രധാന ഗുരുവാണ്. വേറെയും എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ അതും നീ പറയൂ, മഹാമനസിനേ.
യുധിഷ്ഠിര വിജാനീഹി മമേദം ഭരതര്ഷഭ। നാധര്മേണ ജിതഃ കശ്ചിദ്വ്യഥതേ വൈ പരാജയേ
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതു ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു: അധർമ്മം വഴി ജയിക്കപ്പെട്ടവൻ പരാജയത്തിൽ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
ത്വം വൈ ധര്മം വിജാനീഷേ യുദ്ധേ ജേതാ ധനഞ്ജയഃ। ഹന്താഽരീണാം ഭീമസേനോ നകുലസ്ത്വര്ഥസങ്ഗ്രഹീ
നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്; യുദ്ധത്തിൽ ധനഞ്ജയൻ ജയിക്കും; ഭീമസേനൻ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കും; നകുലൻ സമ്പത്ത് സമാഹരിക്കും.
സംയന്താ സഹദേവസ്തു ധൌമ്യോ ബ്രഹ്മവിദുത്തമഃ। ധര്മാര്ഥകുശലാ ചൈവ ദ്രൌപദീ ധര്മചാരിണീ
സഹദേവൻ നിയന്ത്രണം പാലിക്കും; ധൗമ്യൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; ധ്രൗപദി ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ്, ധർമ്മപാതത്തിൽ നടക്കുന്നവളുമാണ്.
അന്യോന്യസ്യ പ്രിയാഃ സര്വേ തഥൈവ പ്രിയദര്ശനാഃ। പരൈരഭേദ്യാഃ സന്തുഷ്ടാഃ കോ വോന ന സ്പൃഹയേദിഹ
എല്ലാവരും പരസ്പരം പ്രിയരും കാണുമ്പോൾ സന്തോഷം നൽകുന്നവരും; പുറത്തുകാരാൽ വിഭജിക്കാനാവാത്തവരും തൃപ്തരുമാണ്. ഇവിടെ ആരാണ് നിങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കാത്തത്?
ഏഷ വൈ സര്വകല്യാണഃ സമാധിസ്തവ ഭാരത। നൈനം ശത്രുര്വിഷഹതേ ശക്രേണാപി സമോഽപ്യുത
ഭാരതകുലത്തിലെവനേ, ഇതാണ് നിന്റെ എല്ലാ മംഗളവും നിറഞ്ഞ മനസ്സുറപ്പ്. ഇതിനെ ഒരു ശത്രുവും അതിജയിക്കാനാവില്ല, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായവനാണെങ്കിലും.
ഹിമവത്യനുശിഷ്ടോഽസി മേരുസാവര്ണിനാ പുരാ। ദ്വൈപായനേന കൃഷ്ണേന നഗരേ വാരണാവതേ
നീ ഹിമവാൻ, മേരുവിന്റെ പൊന്നനയുള്ളവൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വാരണാവതിയിലെ നഗരത്തിൽ ഉപദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭൃഗുതുങ്ഗേ ച രാമേണ ദൃഷ്ടദ്വത്യാം ച ശമ്ഭുനാ। അശ്രൌഷീരസി തസ്യാപി മഹര്ഷേരഞ്ജനം പ്രതി
ഭൃഗുമലയിൽ രാമനിൽ നിന്നും, ദൃഷ്ടദ്വതിയിൽ ശംഭുവിൽ നിന്നും, അഞ്ജനയെ കുറിച്ച് ആ മഹർഷിയിൽ നിന്നുമാണ് നീ കേട്ടത്.
കല്മാഷീതീരസംസ്ഥസ്യ ഗതസ്ത്വം ശിഷ്യതാം ഭൃഗോഃ। ദ്രഷ്ടാ സദാ നാരദസ്തേ ധൌമ്യസ്തേഽയം പുരോഹിതഃ
കൽമാഷീനദിയുടെ തീരത്ത് വസിക്കുന്ന ഭൃഗുവിന്റെ ശിഷ്യനായി നീ പോയിരുന്നു; നാരദൻ എപ്പോഴും നിന്നെ കാണുന്നു; ധൗമ്യൻ നിന്റെ പുരോഹിതനാണ്.
മാഹാസീഃ സാമ്പരായേ ത്വം ബുദ്ധിം താമൃഷിപൂജിതാമ്। പുരൂരവസമൈലം ത്വം ബുദ്ധ്യാ ജയസി പാണ്ഡവ
സമരത്തിൽ മഹാശീർഷവും, ഋഷിമാർ ആദരിക്കുന്ന ബുദ്ധിയും നിന്നിൽ ഉണ്ട്; ആ ബുദ്ധിയാൽ നീ പുരൂരവസിനെയും ഇലയെയും ജയിക്കുന്നു, പാണ്ഡവ.
ശക്ത്യാ ജയസി രാജ്ഞോഽന്യാനൃഷീന്ധര്ഗോപസേവയാ। ഐന്ദ്രേ ജയേ ധൃതമനാ യാമ്യേ കോപവിധാരണേ
നിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ മറ്റു രാജാക്കന്മാരെയും, ഋഷിമാരെ സേവിച്ചുകൊണ്ട് അവരെയും ജയിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ ജയത്തിൽ നീ ഉറച്ച മനസ്സാണ്, യമന്റെ ജയത്തിൽ കോപം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
തഥാ വിസര്ഗേ കൌബേരേ വാരുണേ കോപവിധാരണേ।। ആത്മപ്രദാനം സൌമ്യത്വമദ്ഭ്യശ്ചൈവോപജീവനമ്
അങ്ങനെ കുബേരന്റെയും വരുണന്റെയും ലോകങ്ങളിൽ നീ കോപം നിയന്ത്രിക്കുന്നു; നീ സ്വയം സമർപ്പിക്കുകയും, സൗമ്യത കാണിക്കുകയും, ജലത്തിൽ നിന്ന് ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭൂമേഃ ക്ഷമാ ച തേജശ്ച സമഗ്രം സൂര്യമണ്ഡലാത്। വായോര്ബലം പ്രാപ്നുഹി ത്വം ഭൂതേഭ്യശ്ചാത്മസമ്പദമ്
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ക്ഷമയും തേജസ്സും, സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് മുഴുവൻ; വായുവിൽ നിന്ന് ശക്തിയും, ജീവികളിൽ നിന്ന് ആത്മസമ്പത്തും നേടുക.
അഗദം വോഽസ്തു ഭദ്രം വോ ദ്രഷ്ടാഽസ്മി പുനരാഗതാന്। ആപദ്ധര്മാര്ഥകൃച്ഛ്രേഷു സര്വകാര്യേഷു വാ പുനഃ
നിങ്ങൾക്ക് രോഗമില്ലായിരിക്കുക, ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; നിങ്ങൾ തിരികെ വരുമ്പോൾ ഞാൻ കാണും. കഷ്ടസമയങ്ങളിലും ധർമ്മത്തിന്റെയും അർത്ഥത്തിന്റെയും കാര്യങ്ങളിലും അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും കാര്യങ്ങളിലും വീണ്ടും കാണാം.
യഥാവത്പ്രതിപദ്യേഥാഃ കാലേ കാലേ യുധിഷ്ഠിര। ആപൃഷ്ടോഽസീഹ കൌന്തേയ സ്വസ്തി പ്രാപ്നുഹി ഭാരത
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഓരോ സമയത്തും യോജിച്ച വിധത്തിൽ നീ പ്രവർത്തിക്കണം. കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, നീ ഇപ്പോൾ വിടപറയുന്നു; ഭരതകുലത്തിലെവനേ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
കൃതാര്ഥം സ്വസ്മിമന്തം ത്വാം ദ്രക്ഷ്യാമഃ പുനരാഗതമ്। ന ഹി വോ വൃജിനം കിഞ്ചിദ്വേദ കശ്ചിത്പുരാകൃതമ്
നീ തിരികെ വരുമ്പോൾ നാം നിന്നെ സഫലനും സന്തുഷ്ടനുമായി കാണും. നിങ്ങൾ മുമ്പ് ചെയ്ത ദോഷം ആരും അറിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ഏവമുക്തസ്തഥേത്യുക്ത്വാ പാണ്ഡവഃ സത്യവിക്രമഃ। ഭീഷ്മദ്രോണൌ നമസ്കൃത്യ പ്രാതിഷ്ഠത യുധിഷ്ഠിരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സത്യവാനായ പാണ്ഡവൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും വണങ്ങി യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ സമ്പ്രസ്ഥിതേ തത്ര ധര്മരാജേ തദാ നൃപ। ജനാഃ സമന്താദ്ദ്രഷ്ടും തം സമാരുരുഹുരാതുരാഃ
അപ്പോൾ ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ യാത്രയാവുമ്പോൾ, എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ജനങ്ങൾ വിഷാദഭരിതരായി അവനെ കാണാൻ ഒത്തു ചേർന്നു.
തതഃ പ്രാസാദവര്യാണി വിമാനശിഖരാണി ച। ഗോപുരാണി ച സര്വാണി വൃക്ഷാനന്യാംശ്ച സര്വശഃ
അവർ അതിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങളിലേക്കും, വീട്കളിലെ ഗോപുരങ്ങളിലേക്കും, എല്ലാ പ്രവേശനവാതിലുകളിലേക്കും, കാണുന്ന ഓരോ വൃക്ഷത്തിലും കയറി നിന്നു.