ചലേദ്വി ഹിമവാന്സ്ഥാനാന്നിഷ്പ്രഭഃ സ്യാദ്ദിവാകരഃ। ശൈത്യം സോമാത്പ്രണശ്യേത മത്സത്യം വിചലേദ്യദി
എന്റെ വാക്ക് സത്യമല്ലെങ്കിൽ, ഹിമാലയം സ്ഥാനം വിടട്ടെ, സൂര്യൻ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെടട്ടെ, ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പ് ഇല്ലാതാവട്ടെ.
ന പ്രദാസ്യതി ചേദ്രാജ്യമിതോ വര്ഷേ ചതുര്ദശേ। ദുര്യോധനോഽഭിസത്കൃത്യ സത്യമേതദ്ഭവിഷ്യതി
പതിനാലു വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും ദുര്യോധനൻ രാജ്യം തിരികെ കൊടുക്കാതെ ഇരുന്നാൽ, വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ട ശേഷം ഈ സത്യം നടപ്പാകും.
ഇത്യുക്തവതി പാര്ഥേ തു ശ്രീമാന്മാദ്രവതീസുതഃ। പ്രഗൃഹ്യ വിപുലം ബാഹും സഹദേവഃ പ്രതാപവാന്
പാർഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാദ്രവതിയുടെ മഹത്വമുള്ള പുത്രനായ ധൈര്യശാലിയായ സഹദേവൻ തന്റെ ശക്തമായ കൈ പിടിച്ചു.
സൌബലസ്യ വധം പ്രേപ്സുരിദം വചനമബ്രവീത്। ക്രോധസംരക്തനയനോ നിഃ ശ്വസന്നിവ പന്നഗഃ
സൗബലനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, പാമ്പുപോലെ ഉശിരിച്ച്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അക്ഷാന്യാന്മന്യസേ മൂഢ ഗാന്ധാരാണാം യശോഹര। നൈതേഽക്ഷാ നിശിതാ ബാണാസ്ത്വയൈതേ സമരേ വൃതാഃ
നീ മണ്ടൻ, ഗന്ധാര ദേശത്തിന്റെ മാനഭംഗം വരുത്തിയവനേ, ഇതെല്ലാം നീ ചൂതുകളി ആണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇതു ചൂതല്ല, സമരത്തിൽ നിന്നെ നേരിടുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാണ്.
യഥാ ചൈവോക്തവാന്ഭീമസ്ത്വാമുദ്ദിശ്യ സബാന്ധവമ്। കര്താഹം കര്മണസ്തസ്യ കുരു കാര്യാണി സര്വശഃ
ഭീമൻ നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞതുപോലെ, ആ പ്രവർത്തി ഞാൻ നിർവഹിക്കും. കുരുക്കളെ, വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യൂ.
ഹന്താഽസ്മി തരസാ യുദ്ധേ ത്വാമേവഹേ സബാന്ധവമ്। യദി സ്ഥാസ്യസി സങ്ഗ്രാമേ ക്ഷത്രധര്മേണ സൌബല
സൗബല, നീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മം പാലിച്ച് നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ശക്തിയോടെ നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കും.
സഹദേവവചഃ ശ്രുത്വാ നകുലോഽപി വിശാമ്പതേ। ദര്ശനീയതമോ നൄണാമിദം വചനമബ്രവീത്
സഹദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും മനോഹരനായ നകുലനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
സുതേയം യജ്ഞസേനസ്യ ദ്യൂതേഽസ്മിന്ധൃതരാഷ്ട്രജൈഃ। യൈര്വാചഃ ശ്രാവിതാ രൂക്ഷാഃ സ്ഥിതൈര്ദുര്യോധനപ്രിയേ
യജ്ഞസേനന്റെ ഈ മകളെ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ചൂതിൽ ജയിച്ചു. അവിടെ ദുര്യോധനനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ നിന്നവരാണ് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞത്.
താന്ധാര്തരാഷ്ട്രാന്ദുര്വൃത്താന്മുമൂര്ഷൂന്കാലനോദിതാന്। ഗമയിഷ്യാമി ഭൂയിഷ്ഠാനഹം വൈവസ്വതക്ഷയമ്
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ ദുഷ്ടന്മാരും, ദൈവം വിധിച്ച മരണത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്നവരെയും, ഞാൻ ഭൂരിഭാഗത്തെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കും.
ഉലൂകം ച ദുരാത്മാനം സൌബലസ്യ സുതം പ്രിയമ്। ക്രൂരം ഹന്താഽസ്മി സമരേ തം വൈ ക്രൂരം നരാധമമ്
സൗബലന്റെ പ്രിയപുത്രനും ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ആയുള്ളൂകനെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ തീർച്ചയായും സംഹരിക്കും.
നിദേശാദ്ധര്മരാജസ്യ ദ്രൌപദ്യാഃ പദവീം ചരന്। നിര്ധാര്തരാഷ്ട്രാം പൃഥിവീം കര്താഽസ്മി നചിരാദിവ
ധർമ്മരാജന്റെ കല്പന പ്രകാരം, ദ്രൗപദിയുടെ വഴി പിന്തുടർന്ന്, ഞാൻ ഈ ഭൂമി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ നിന്ന് ഉടൻ തന്നെ ശൂന്യമാക്കും.
ഏവം തേ പുരുഷവ്യാഘ്രാഃ സര്വേ വ്യായതബാഹവഃ। പ്രതിജ്ഞാ ബഹുലാഃ കൃത്വാ ധൃതരാഷ്ട്രമുപാഗമന്
ഇങ്ങനെ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ എല്ലാവരും ശക്തമായ കൈകൾ നീട്ടി, പല വാഗ്ദാനങ്ങളും നൽകി, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി.
ആമന്ത്രയാമി ഭരതാംസ്തഥാ വൃദ്ധം പിതാമഹമ്।। രാജാനം സോമദത്തം ച മഹാരാജം ച ബാഹ്ലികമ്
ഞാൻ ഭാരതന്മാരോടും, മുതിർന്ന പിതാമഹനോടും, രാജാവായ സോമദത്തനോടും, മഹാരാജാവായ ബാഹ്ലികനോടും വിടപറയുന്നു.
ദ്രോണം കൃപം നൃപാംശ്ചാന്യാനശ്വത്ഥാമാനമേവ ച। വിദുരം ധൃതരാഷ്ട്രം ച ധാര്തരാഷ്ട്രാംശ്ച സര്വശഃ
ദ്രോണനും കൃപനും മറ്റു രാജാക്കന്മാരെയും, അശ്വത്താമനെയും, വിദുരനെയും, ധൃതരാഷ്ട്രനെയും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ മുഴുവനെയും ഞാൻ വിടപറയുന്നു.
സൌമദത്തിം മഹാവീര്യം വികര്ണം ച മഹാമതിമ്'। യുയുത്സും സഞ്ജയം ചൈവ തഥൈവാന്യാന്സഭാസദഃ
ശക്തിയുള്ള സൗമദത്തിയെയും, ബുദ്ധിശാലിയായ വികർണ്ണനെയും, യുയുത്സുവിനെയും, സഞ്ജയനെയും, മറ്റു സഭാസദസ്സ്യരെയും ഞാൻ വിടപറയുന്നു.
ഗാന്ധാരീം ച മഹാഭാഗാം മാതരം ച തഥാ പൃഥാമ്'। സര്വാനാമന്ത്ര്യ ഗച്ഛാമി ദ്രഷ്ടാഽസ്മി പുനരേത്യ വഃ
മഹാഭാഗമായ ഗന്ധാരിയും, എന്റെ അമ്മയായ പൃഥയും, എല്ലാവരോടും ഞാൻ വിടപറഞ്ഞ് പോകുന്നു. തിരിച്ചു വന്ന് നിങ്ങളെ വീണ്ടും കാണും.
ന ച കിഞ്ചിദഥോചുസ്തം ഹ്രിയാഽഽസന്നാ യുധിഷ്ഠിരമ്। മനോഭിരേവ കല്യാണം ദധ്യുസ്തേ തസ്യ ധീമതഃ
അവർ യുദിഷ്ഠിരന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലജ്ജാവശാൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; മനസ്സിൽ മാത്രം ആ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് നല്ലത് ആശംസിച്ചു.
ആര്യാ പൃഥാ രാജപുത്രീ നാരണ്യം ഗന്തുമര്ഹതി। സുകുമാരീ ച വൃദ്ധാ ച നിത്യം ചൈവ സുഖോചിതാ
ആര്യയായ രാജകുമാരിയായ പൃഥാ വനത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല. അവൾ സുഖജീവിതത്തിൽ വളർന്ന, പ്രായമായ, സുന്ദരിയായവളാണ്.
ഇഹ വത്സ്യതി കല്യാണീ സത്കൃതാ മമ വേശ്മനി। ഇതി പാര്ഥാ വിജാനീധ്വമഗദം വോഽസ്തു സര്വശഃ
അവൾ ഇവിടെ തന്നെ എന്റെ വീട്ടിൽ ആദരപൂർവ്വം താമസിക്കട്ടെ. പാർഥപുത്രന്മാരേ, ഇതു മനസ്സിലാക്കൂ, നിങ്ങൾക്ക് സുഖം മാത്രം ഉണ്ടാകട്ടെ.
തഥേത്യുക്ത്വാഽബ്രുവന്സര്വേ യഥാ നോ വദസേഽനഘ। ത്വം പിതൃവ്യഃ പിതൃസമോ വയം ച ത്വത്പരായണാഃ
അങ്ങനെ സമ്മതം പറഞ്ഞ് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു: നീ പറയുന്നപോലെ ഞങ്ങൾ ചെയ്യും, പാപരഹിതനായവനേ. നീ ഞങ്ങളുടെ അമ്മാവനും അച്ഛനോടു തുല്യനുമാണ്; ഞങ്ങൾ മുഴുവൻ നിന്നോടാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.
യഥാഽഽജ്ഞാപയസേ വിദ്വംസ്ത്വം ഹി നഃ പരമോ ഗുരുഃ। യച്ചാന്യദപി കര്തവ്യം തദ്വിധത്സ്വ മഹാമതേ
നീ കല്പിക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ ചെയ്യും, ജ്ഞാനിയേ; നീ ഞങ്ങളുടെ പ്രധാന ഗുരുവാണ്. വേറെയും എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ അതും നീ പറയൂ, മഹാമനസിനേ.
യുധിഷ്ഠിര വിജാനീഹി മമേദം ഭരതര്ഷഭ। നാധര്മേണ ജിതഃ കശ്ചിദ്വ്യഥതേ വൈ പരാജയേ
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതു ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു: അധർമ്മം വഴി ജയിക്കപ്പെട്ടവൻ പരാജയത്തിൽ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
ത്വം വൈ ധര്മം വിജാനീഷേ യുദ്ധേ ജേതാ ധനഞ്ജയഃ। ഹന്താഽരീണാം ഭീമസേനോ നകുലസ്ത്വര്ഥസങ്ഗ്രഹീ
നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്; യുദ്ധത്തിൽ ധനഞ്ജയൻ ജയിക്കും; ഭീമസേനൻ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കും; നകുലൻ സമ്പത്ത് സമാഹരിക്കും.
സംയന്താ സഹദേവസ്തു ധൌമ്യോ ബ്രഹ്മവിദുത്തമഃ। ധര്മാര്ഥകുശലാ ചൈവ ദ്രൌപദീ ധര്മചാരിണീ
സഹദേവൻ നിയന്ത്രണം പാലിക്കും; ധൗമ്യൻ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; ധ്രൗപദി ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ്, ധർമ്മപാതത്തിൽ നടക്കുന്നവളുമാണ്.
അന്യോന്യസ്യ പ്രിയാഃ സര്വേ തഥൈവ പ്രിയദര്ശനാഃ। പരൈരഭേദ്യാഃ സന്തുഷ്ടാഃ കോ വോന ന സ്പൃഹയേദിഹ
എല്ലാവരും പരസ്പരം പ്രിയരും കാണുമ്പോൾ സന്തോഷം നൽകുന്നവരും; പുറത്തുകാരാൽ വിഭജിക്കാനാവാത്തവരും തൃപ്തരുമാണ്. ഇവിടെ ആരാണ് നിങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കാത്തത്?
ഏഷ വൈ സര്വകല്യാണഃ സമാധിസ്തവ ഭാരത। നൈനം ശത്രുര്വിഷഹതേ ശക്രേണാപി സമോഽപ്യുത
ഭാരതകുലത്തിലെവനേ, ഇതാണ് നിന്റെ എല്ലാ മംഗളവും നിറഞ്ഞ മനസ്സുറപ്പ്. ഇതിനെ ഒരു ശത്രുവും അതിജയിക്കാനാവില്ല, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായവനാണെങ്കിലും.
ഹിമവത്യനുശിഷ്ടോഽസി മേരുസാവര്ണിനാ പുരാ। ദ്വൈപായനേന കൃഷ്ണേന നഗരേ വാരണാവതേ
നീ ഹിമവാൻ, മേരുവിന്റെ പൊന്നനയുള്ളവൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വാരണാവതിയിലെ നഗരത്തിൽ ഉപദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭൃഗുതുങ്ഗേ ച രാമേണ ദൃഷ്ടദ്വത്യാം ച ശമ്ഭുനാ। അശ്രൌഷീരസി തസ്യാപി മഹര്ഷേരഞ്ജനം പ്രതി
ഭൃഗുമലയിൽ രാമനിൽ നിന്നും, ദൃഷ്ടദ്വതിയിൽ ശംഭുവിൽ നിന്നും, അഞ്ജനയെ കുറിച്ച് ആ മഹർഷിയിൽ നിന്നുമാണ് നീ കേട്ടത്.
കല്മാഷീതീരസംസ്ഥസ്യ ഗതസ്ത്വം ശിഷ്യതാം ഭൃഗോഃ। ദ്രഷ്ടാ സദാ നാരദസ്തേ ധൌമ്യസ്തേഽയം പുരോഹിതഃ
കൽമാഷീനദിയുടെ തീരത്ത് വസിക്കുന്ന ഭൃഗുവിന്റെ ശിഷ്യനായി നീ പോയിരുന്നു; നാരദൻ എപ്പോഴും നിന്നെ കാണുന്നു; ധൗമ്യൻ നിന്റെ പുരോഹിതനാണ്.