ഇമാം കഥാം യഃ ശൃണുയാന്നരഃ സദാ പഠേത വാ ദ്വിജഗണമുഖ്യസംസദി। അസംശയം ത്രിദിവമിയാത്സ പുണ്യഭാ- ങ്മഹാത്മനഃ പതഗപതേഃ പ്രകീര്തനാത്
ഈ കഥ എപ്പോഴും കേള്ക്കുന്നവനും, മുഖ്യ ബ്രാഹ്മണരുടെ സഭയില് വായിക്കുന്നവനും, സംശയമില്ലാതെ സ്വര്ഗ്ഗം പ്രാപിക്കും; മഹാത്മാവായ പക്ഷിരാജാവിനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നത്.
ഭുജങ്ഗമാനാം ശാപസ്യ മാത്രാ ചൈവ സുതേന ച। വിനതായാസ്ത്വയാ പ്രോക്തം കാരണം സൂതനന്ദന
സൂതനന്ദനേ, നീ പാമ്പുകളുടെ ശാപത്തിന്റെ കാരണവും, വിനതയും അവളുടെ മകനും സംബന്ധിച്ച കഥയും പറഞ്ഞുതന്നു.
വരപ്രദാനം ഭര്ത്രാ ച കദ്രൂവിനതയോസ്തഥാ। നാമനീ ചൈവ തേ പ്രോക്തേ പക്ഷിണോര്വൈനതേയയോഃ
കദ്രൂക്കും വിനതയ്ക്കും ഭര്ത്താവ് വരങ്ങള് നല്കിയതും, വിനതയുടെ രണ്ട് പക്ഷിപുത്രന്മാരുടെ പേരുകളും നീ പറഞ്ഞുവച്ചു.
പന്നഗാനാം തു നാമാനി ന കീതര്യസി സൂതജ। പ്രാധാന്യേനാപി നാമാനി ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വയമ്
പക്ഷേ, സൂതപുത്രാ, നീ പാമ്പുകളുടെ പേരുകള് പറയാതെ വിട്ടു; പ്രധാനപ്പെട്ട പേരുകള് ഞങ്ങള് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ബഹുത്വാന്നാമധേയാനി പന്നഗാനാം തപോധന। ന കീര്തയിഷ്യേ സര്വേഷാം പ്രാധാന്യേന തു മേ ശൃണു
തപസ്സുകാരാ, പാമ്പുകളുടെ പേരുകള് അനവധി ആണെന്നതിനാല് എല്ലാം പറയാന് കഴിയില്ല; എന്നാല് പ്രധാനപ്പെട്ടവയുടെ പേരുകള് ഞാന് പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശേഷഃ പ്രഥമതോ ജാതോ വാസുകിസ്തദനന്തരമ്। ഐരാവതസ്തക്ഷകശ്ച കര്കോടകധനഞ്ജയൌ
ആദ്യം ജനിച്ചത് ശേഷനാണ്, പിന്നെ വാസുകി. അവരെ തുടര്ന്ന് ഐരാവതന്, തക്ഷകന്, കര്കോടകന്, ധനഞ്ജയന് എന്നിവരും ജനിച്ചു.
കാലിയോ മണിനാഗശ്ച നാഗശ്ചാപൂരണസ്തഥാ। നാഗസ്തഥാ പിഞ്ജരക ഏലാപത്രോഽഥ വാമനഃ
കാളിയന്, മണിനാഗന്, അപൂരണം, പിഞ്ചരകന്, ഏലാപത്രന്, വാമനന് ഇവരും പാമ്പുകളായി ജനിച്ചു.
നീലാനീലൌ തഥാ നാഗൌ കല്മാഷശബലൌ തഥാ। ആര്യകശ്ചോഗ്രകശ്ചൈവ നാഗഃ കലശപോതകഃ
നീലനും അനിലനും, കല്മാഷനും ശബലനും, ആര്യകനും ഉഗ്രകനും, കലശപോതകനെന്ന പാമ്പും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സുമനാഖ്യോ ദധിമുഖസ്തഥാ വിമലപിണ്ഡകഃ। ആപ്തഃ കോടരകശ്ചൈവ ശങ്ഖോ വാലിശിഖസ്തഥാ
സുമനാഖ്യന്, ദധിമുഖന്, വിമലപിണ്ഡകന്, ആപ്തന്, കൊടരകന്, ശംഖന്, വാലിശിഖന് എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിഷ്ടാനകോ ഹേമഗുഹോ നഹുഷഃ പിങ്ഗലസ്തഥാ। ബാഹ്യകര്ണോ ഹസ്തിപദസ്തഥാ മുദ്ഗരപിണ്ഡകഃ
നിഷ്ടാനകന്, ഹേമഗുഹന്, നഹുഷന്, പിംഗളന്, ബാഹ്യകര്ണന്, ഹസ്തിപദന്, മുദ്ഗരപിണ്ഡകന് എന്നിവരും പാമ്പുകളാണ്.
കമ്ബലാശ്വതരൌ ചാപി നാഗഃ കാലീയകസ്തഥാ। വൃത്തസംവര്തകൌ നാഗൌ ദ്വൌ ച പദ്മാവിതി ശ്രുതൌ
കമ്പലനും അശ്വതരനും, കാലിയകനും, വൃത്തസംവര്ത്തകന് എന്ന രണ്ട് പാമ്പുകളും, പദ്മ എന്ന പേരിലുള്ള രണ്ട് പേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാഗഃ ശങ്ഖമുഖശ്ചൈവ തഥാ കൂഷ്മാണ്ഡകോഽപരഃ। ക്ഷേമകശ്ച തഥാ നാഗോ നാഗഃ പിണ്ഡാരകസ്തഥാ
ശംഖമുഖന്, കൂഷ്മാണ്ഡകന് എന്ന മറ്റൊരാള്, ക്ഷേമന് എന്ന പാമ്പ്, പിണ്ഡാരകന് എന്ന പാമ്പ് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കരവീരഃ പുഷ്പദംഷ്ട്രോ ബില്വകോ ബില്വപാണ്ഡുരഃ। മൂഷകാദഃ ശങ്ഖശിരാഃ പൂര്ണഭദ്രോ ഹരിദ്രകഃ
കരവീരൻ, പുഷ്പദംഷ്ട്രൻ, ബിൽവകൻ, ബിൽവപാണ്ഡുരൻ, മൂഷകാദൻ, ശംഖശിരൻ, പൂർണഭദ്രൻ, ഹരിദ്രകൻ ഇവരാണ്.
അപരാജിതോ ജ്യോതികശ്ച പന്നഗഃ ശ്രീവഹസ്തഥാ। കൌരവ്യോ ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച ശങ്ഖപിണ്ഡശ്ച വീര്യവാന്
അപരാജിതൻ, ജ്യോതികൻ, പന്നഗൻ, ശ്രീവഹൻ, കൗരവ്യൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ശക്തനായ ശംഖപിണ്ഡൻ ഇവരും.
വിരജാശ്ച സുബാഹുശ്ച ശാലിപിണ്ഡശ്ച വീര്യവാന്। ഹസ്തിപിണ്ഡഃ പിഠരകഃ സുമുഖഃ കൌണപാശനഃ
വിരജൻ, സുബാഹു, ശക്തനായ ശാലിപിണ്ഡൻ, ഹസ്തിപിണ്ഡൻ, പിഠരകൻ, സുമുഖൻ, കൗണപാശനൻ ഇവരും.
കുഠറഃ കുഞ്ജരശ്ചൈവ തഥാ നാഗഃ പ്രഭാകരഃ। കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച തിത്തിരിര്ഹലികസ്തഥാ
കുതരൻ, കുഞ്ഞരൻ, കൂടാതെ നാഗൻ, പ്രഭാകരൻ, കുമുദൻ, കുമുദാക്ഷൻ, തിത്തിരി, ഹലികൻ ഇവരും.
കര്ദമശ്ച മഹാനാഗോ നാഗശ്ച ബഹുമൂലകഃ। കര്കരാകര്കരൌ നാഗൌ കുണ്ഡോദരമഹോദരൌ
കർദമൻ, മഹാനാഗൻ, നാഗൻ ബഹുമൂലകൻ, കർക്കരയും അകർക്കരയും, കൂടാതെ കുണ്ഡോദരനും മഹോദരനും.
ഏതേ പ്രാധാന്യതോ നാഗാഃ കീര്തിതാ ദ്വിജസത്തമ। ബഹുത്വാന്നാമധേയാനാമിതരേ നാനുകീര്തിതാഃ
ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട നാഗന്മാർ എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ. അവശേഷിക്കുന്നവരെ പേരുപറയാൻ കഴിയില്ല, അവർ വളരെ അധികം ആണല്ലോ.
ഏതേഷാം പ്രസവോ യശ്ച പ്രസവസ്യ ച സംതതിഃ। അസങ്ഖ്യേയേതി മത്ത്വാ താന്ന ബ്രവീമി തപോധന
ഇവരുടെ സന്താനവും അവരുടെ സന്തതികളും എണ്ണമറ്റവരാണ്. അതുകൊണ്ട്, തപസ്സുകാരാ, ഞാൻ അവരെല്ലാം പറയുന്നില്ല.
ബഹൂനീഹ സഹസ്രാണി പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച। അശക്യാന്യേവ സങ്ഖ്യാതും പന്നഗാനാം തപോധന
ഇവിടെ ആയിരക്കണക്കിന്, പത്തു ആയിരം, കോടിക്കണക്കിന് പന്നഗങ്ങൾ ഉണ്ട്, തപസ്സുകാരാ, അവരെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല.
ആഖ്യാതാ ഭുജഗാസ്താത വീര്യവന്തോ ദുരാസദാഃ। ശാപം തം തേഽഭിവിജ്ഞായ കൃതവന്തഃ കിമുത്തരമ്
വീര്യശാലികളും ഭയങ്കരരുമായ പന്നഗങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടു, അച്ഛാ. ആ ശാപം മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം അവർ എന്ത് ഉത്തരം പറഞ്ഞു?
തേഷാം തു ഭഗവാഞ്ഛേഷഃ കദ്രൂം ത്യക്ത്വാ മഹായശാഃ। ഉഗ്രം തപഃ സമാതസ്ഥേ വായുഭക്ഷോ യതവ്രതഃ
അവരിൽ മഹത്വമുള്ള ശേഷൻ, കദ്രുവിനെ വിട്ട്, കഠിനമായ തപസ്സ് ആചരിച്ചു. വായു മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവനായി.
ഗന്ധമാദനമാസാദ്യ ബദര്യാം ച തപോരതഃ। ഗോകര്ണേ പുഷ്കരാരണ്യേ തഥാ ഹിമവതസ്തടേ
ഗന്ധമാദനത്തിൽ, ബദരിയിൽ, ഗോകർണത്തിൽ, പുഷ്കരവനത്തിൽ, ഹിമവാന്റെ പാറകളിൽ—ഇവിടെയൊക്കെയും തപസ്സിൽ ലീനനായി.
തേഷു തേഷു ച പുണ്യേഷു തീര്ഥേഷ്വായതനേഷു ച। ഏകാന്തശീലോ നിയതഃ സതതം വിജിതേന്ദ്രിയഃ
അങ്ങിങ്ങുള്ള വിശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, എപ്പോഴും ഏകാന്തവാസിയും, നിയന്ത്രിതനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനായി.
തപ്യമാനം തപോ ഘോരം തം ദദര്ശ പിതാമഹഃ। സംശുഷ്കമാംസത്വക്സ്നായും ജടാചീരധരം മുനിമ്
അവൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, പിതാമഹൻ അവനെ കണ്ടു. അതിശയമായി ക്ഷയിച്ച ശരീരവും, ജടയും വലയും ധരിച്ചിരുന്ന മുനിയായിരുന്നു അവൻ.
തമബ്രവീത്സത്യധൃതിം തപ്യമാനം പിതാമഹഃ। കിമിദം കുരുഷേ ശേഷ പ്രജാനാം സ്വസ്തി വൈ കുരു
തപസ്സിൽ മുഴുകിയ ആ സത്യനിഷ്ഠനായ ശേഷനോടു പിതാമഹൻ പറഞ്ഞു: 'ശേഷാ, നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്? സകലജനങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം വരുത്തണം.'
ത്വം ഹി തീവ്രേണ തപസാ പ്രജാസ്താപയസേഽനഘ। ബ്രൂഹി കാമം ച മേ ശേഷ യസ്തേ ഹൃദി വ്യവസ്ഥിതഃ
'നിന്റെ കഠിനമായ തപസ്സുകൊണ്ട്, പാപരഹിതനേ, നീ സകലജനങ്ങൾക്കും കഷ്ടം ഉണ്ടാക്കുന്നു. നിന്നെന്താണ് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം, അതു പറയു.'
സോദര്യാ മമ സര്വേ ഹി ഭ്രാതരോ മന്ദചേതസഃ। സഹ തൈര്നോത്സഹേ വസ്തും തദ്ഭവാനനുമന്യതാമ്
'എന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും ഒരേ അമ്മയിൽ ജനിച്ചവരാണ്, പക്ഷേ അവർക്കു മനസ്സില്ല. അവരോടൊപ്പം ഞാൻ താമസിക്കാൻ കഴിയില്ല—ദയവായി അതിന് അനുമതി തരിക.'
അഭ്യസൂയന്തി സതതം പരസ്പരമമിത്രവത്। തതോഽഹം തപ ആതിഷ്ഠേ നൈതന്പശ്യേയമിത്യുത
'അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും പരസ്പരം ശത്രുവിനെപ്പോലെ അസൂയപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത്; ആ ദൃശ്യം കാണാതിരിക്കാനാണ് എന്റെ ശ്രമം.'
ന മര്ഷയന്തി സസുതാം സതതം വിനതാം ച തേ। അസ്മാകം ചാപരോ ഭ്രാതാ വൈനതേയോഽന്തരിക്ഷഗഃ
'അവർ സദാ വിനതയെയും അവളുടെ മകനെയും സഹിക്കാറില്ല. നമ്മുടെ മറ്റൊരു സഹോദരൻ, വൈനതേയൻ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.'