ശാസ്ത്രം ന ശാസ്തി ദുര്ബുദ്ധിം ശ്രേയസേ ചേതരായ ച। ന വൈ വൃദ്ധോ ബാലമതിര്ഭവേദ്രാജന്കഥഞ്ചന
ശാസ്ത്രം മനസ്സിലില്ലാത്തവരെ ഒരിക്കലും വഴികാട്ടില്ല, അവർക്കു നല്ലതായാലും ചീത്തയായാലും. രാജാവേ, മുതിർന്നവൻ എപ്പോഴും ബാലിശ മനസ്സാകാറില്ല.
ത്വന്നേത്രാഃ സന്തു തേ പുത്രാ മാ ത്വാം ദീര്ണാഃ പ്രഹാസിഷുഃ। തസ്മാദയം മദ്വചനാത്ത്യജ്യതാം കുലപാംസനഃ
നിന്റെ മക്കൾ നിന്റെ വഴികാട്ടലിൽ നടക്കട്ടെ; അവർ പിരിഞ്ഞു നിന്നെ ദുഃഖിപ്പിക്കരുത്. അതുകൊണ്ട്, എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ഈ കുടുംബത്തിന് അപമാനമായവനെ വിട്ടുകളയണം.
തഥാ തേ ന കൃതം രാജന്പുത്രസ്നേഹാന്നരാധിപ। തസ്യ പ്രാപ്തം ഫലം വിദ്ധി കുലാന്തകരണായ യത്
എന്നാൽ രാജാവേ, മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ നീ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. അതിന്റെ ഫലം കുടുംബം നശിപ്പിക്കാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ശമേന ധര്മേണ നയേന യുക്താ യാ തേ ബുദ്ധിഃ സാഽസ്തു തേ മാ പ്രമാദീഃ। പ്രധ്വംസിനീ ക്രൂരസമാഹിതാ ശ്രീ- ര്മൃദുപ്രൌഢാ ഗച്ഛതി പുത്രപൌത്രാന്
ശാന്തിയും ധർമ്മവും നല്ല നയവും ചേർന്ന നിന്റെ ബുദ്ധി നിന്നോടൊപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ; നീ അനാസ്ഥയാകരുത്. ഭാഗ്യം, എങ്കിൽ ദയയോടും പ്രൗഢിയോടും കൂടിയതായാലും, ക്രൂരവും നാശം വരുത്തുന്നതുമായിരിക്കുംപോൾ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും വിട്ടുപോകും.
അഥാബ്രവീന്മഹാരാജോ ഗാന്ധാരീം ധര്മദര്ശിനീമ്। അന്തഃ കാമം കുലസ്യാസ്തു ന ശക്നോമി നിവാരിതുമ്
അപ്പോൾ മഹാരാജാവ് ധർമ്മം അറിയുന്ന ഗാന്ധാരിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'കുടുംബത്തിനായി ഞാൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതിനെ തടയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല.'
യഥേച്ഛന്തി തഥൈവാസ്തു പ്രത്യാഗച്ഛന്തു പാണ്ഡവാഃ। പുനര്ദ്യൂതം ച കുര്വന്തു മാമകാഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ
'അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ആകട്ടെ; പാണ്ഡവർ തിരികെ വരട്ടെ. എന്റെ ആളുകൾ വീണ്ടും പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പാശ കളിക്കട്ടെ.'
തതോ വ്യധ്വഗതം പാര്ഥം പ്രാതികാമീ യുധിഷ്ഠിരമ്। ഉവാച വചനാദ്രാജ്ഞോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ധീമതഃ
അതിനുശേഷം പ്രതികാമി പാർത്ഥനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, ധൃതരാഷ്ട്രൻ രാജാവിന്റെ വാക്ക് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഉപാസ്തീര്ണാ സഭാ രാജന്നക്ഷാനുപ്ത്വാ യുധിഷ്ഠിര। ഏഹി പാണ്ഡവ ദീവ്യേതി പിതാ ത്വാഹ നരാധിപഃ
'രാജാവേ, സഭ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു, പാശകളും വെച്ചിരിക്കുന്നു, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ. വരൂ പാണ്ഡവാ, കളിക്കൂ; നിന്റെ അച്ഛൻ, മനുഷ്യരുടെ രാജാവ്, നിന്നെ വിളിക്കുന്നു.'
ധാതുര്നിയോഗാദ്ഭൂതാനി പ്രാപ്നുവന്തി ശുഭാശുഭമ്। ന നിവൃത്തിസ്തയോരസ്തി ദേവതവ്യം പുനര്യദി
വിധിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ജീവികൾക്ക് നല്ലതും ചീത്തയും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും; അതിൽ നിന്ന് രക്ഷയില്ല. വിധി വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അതും സഹിക്കണം.
അക്ഷദ്യൂതേ സമാഹ്വാനം നിയോഗാത്സ്ഥവിരസ്യ ച। ജാനന്നപി ക്ഷയകരം നാതിക്രമിതുമുത്സഹേ
വയസ്സനായവന്റെ കല്പനപ്രകാരം പാശ കളിക്കാനായി വിളിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അതു നാശം വരുത്തുമെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും ഞാൻ അതിനെ മറികടക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
അസമ്ഭവോ ഹേമമയസ്യ ജന്തോ- സ്തഥാപി രാമോ ലുലുഭേ മൃഗായ। പ്രായഃ സമാസന്നപരാഭവാണാം ധിയോ വിപര്യസ്തതരാ ഭവന്തി
പൊന്നിൽ നിന്നുള്ള ജീവി ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല, എങ്കിലും രാമൻ ആ മൃഗത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ആകർഷിതനായി. പരാജയത്തോട് സമീപിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സുകൾ കൂടുതലായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാവാറുണ്ട്.
ഇതി ബ്രുവന്നിവവൃതേ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പാണ്ഡവഃ। ജാനാംശ്ച ശകുനേര്മായാം പാര്ഥോ ദ്യൂതമിയാത്പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം തിരികെ മടങ്ങി; ശകുനിയുടെ കപടം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും പാർത്ഥൻ വീണ്ടും പാശ കളിക്കാനായി പോയി.
വിവിശുസ്തേ സഭാം താം തു പുനരേവ മഹാരഥാഃ। വ്യഥയന്തി സ്മ ചേതാംസി മുഹൃദാം ഭരതര്ഷഭാഃ
അപ്പോൾ ആ മഹാശക്തന്മാർ വീണ്ടും ആ സഭയിൽ കയറി; ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഹൃദയത്തിൽ വലിയ വേദന അനുഭവിച്ചു.
യഥോപജോഷമാസീനാഃ പുനര്ദ്യൂതപ്രവൃത്തയേ। സര്വലോകവിനാശായ ദൈവേനോപനിപീഡിതാഃ
മുമ്പുപോലെ ഇരുന്ന്, വീണ്ടും പാശ കളി തുടങ്ങാൻ തയ്യാറായി, അവർ വിധിയുടെ ഭാരം മൂലം എല്ലാം നശിപ്പിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവരായി.
അമുഞ്ചത്സ്ഥവിരോ യദ്വോ ധനം പൂജിതമേവ തത്। മഹാധനം ഗ്ലഹം ത്വേകം ശൃണു ഭോ ഭരതര്ഷഭ
വയസ്സനായവൻ നിങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് വിട്ടുകൊടുത്തു, അത് ആദരത്തോടെ കാത്തുവച്ചതായിരുന്നു; പക്ഷേ, ഇപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരു വലിയ പന്ത് മാത്രം കേൾക്കൂ.
വയം വാ ദ്വാദശാബ്ദാനി യുഷ്മാഭിര്ദ്യൂതനിര്ജിതാഃ। പ്രവിശേമ മഹാരണ്യം രൌരവാജിനവാസസഃ
'നിങ്ങൾ പാശ കളിയിൽ ഞങ്ങളോട് തോറ്റാൽ, ഞങ്ങൾ പന്ത്രണ്ട് വർഷം വലിയ കാടിൽ കുരുമുളകുപോലുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച് താമസിക്കും.'
ത്രയോദശം ച സ്വജനൈരജ്ഞാതാഃ പരിവത്സരമ്। ജ്ഞാതാശ്ച പുനരന്യാനി വനേ വര്ഷാണി ദ്വാദശ
'പതിന്മൂന്നാം വർഷം, ഞങ്ങൾ ആരും അറിയാതെ നമ്മുടെ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു വർഷം കഴിയണം; ആരെങ്കിലും തിരിച്ചറിയുകയാണെങ്കിൽ, വീണ്ടും പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാട്ടിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.'
അസ്മാഭിര്നിര്ജിതാ യൂയം വനേ ദ്വാദശ വത്സരാന്। വസധ്വം കൃഷ്ണയാ സാര്ധമജിനൈഃ പ്രതിവാസിതാഃ
'നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് തോറ്റാൽ, നിങ്ങൾയും കൃഷ്ണയും കുരുമൃഗത്തിന്റെ ചർമ്മം ധരിച്ച് പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാട്ടിൽ താമസിക്കണം.'
ത്രയോദശം ച സ്വജനൈരജ്ഞാതാഃ പിരവത്സരമ്। ജ്ഞാതാശ്ച പുനരന്യാനി വനേ വര്ഷാണി ദ്വാദശ
പന്ത്രണ്ടു വർഷം പാണ്ഡവർ കാട്ടിൽ താമസിക്കണം, ആരും അവരെ തിരിച്ചറിയരുത്. തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടാൽ, വീണ്ടും പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാട്ടിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.
ത്രയോദശേ ച നിര്വൃത്തേ പുനരേവ യഥോചിതമ്। സ്വരാജ്യം പ്രതിപത്തവ്യമിതരൈരഥവേതരൈഃ
പതിമൂന്നാം വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, അവർക്കു തക്ക വിധത്തിൽ അവരുടെ രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കണം; അതു മറ്റുള്ളവരാലോ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം കൊണ്ടോ ആയിരിക്കാം.
അനേന വ്യവസായേന സഹാസ്മാഭിര്യുധിഷ്ഠിര। അക്ഷാനുപ്ത്വാ പുനര്ദ്യൂതമേഹി ദീവ്യസ്വ ഭാരത
ഈ ഉടമ്പടിയോടെ, യുദിഷ്ഠിരാ, നാം വീണ്ടും പാശം കളിക്കാം. പാശം ഇട്ടശേഷം, ഭാരതവംശജാ, നീ വീണ്ടും കളിക്കൂ.
അഥ സഭ്യാഃ സഭാമധ്യേ സമുച്ഛ്രിതകരാസ്തദാ। ഊചുരുദ്വിഗ്നമനസഃ സംവേഗാത്സര്വ ഏവ ഹി
അപ്പോൾ സഭയിൽ എല്ലാവരും കൈ ഉയർത്തി, ഭയത്താൽ മനസ്സിൽ വലിയ ആശങ്കയോടെ സംസാരിച്ചു.
അഹോ ധിഗ്ബാന്ധവാ നൈനം ബോധയന്തി മഹദ്ഭയമ്। ബുദ്ധ്യാ ബുദ്ധ്യേന്ന വാ ബുദ്ധ്യേദയം വൈ ഭരതര്ഷഭ
അയ്യോ! ഈ വലിയ ഭീഷണിയെ കുറിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞുതരാത്ത ബന്ധുക്കൾക്ക് ലജ്ജിക്കണം. ബുദ്ധിയാലോ അല്ലയോ, ഈ ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ അതു മനസ്സിലാക്കണം.
ജനപ്രവാദാന്സുബഹൂഞ്ശൃണ്വന്നപി നരാധിപഃ। ഹ്രിയാ ച ധര്മസംയോഗാത്പാര്ഥോ ദ്യൂതമിയാത്പുനഃ
ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പല തരത്തിലുള്ള വാർത്തകൾ കേട്ടിട്ടും, ലജ്ജയും ധർമ്മം പാലിക്കേണ്ടതും കാരണം, രാജാവ് വീണ്ടും പാശം കളിക്കാൻ തയ്യാറാവും, പാർത്ഥാ.
ജാനന്നാപി മഹാബുദ്ധിഃ പുനര്ദ്യൂതമവര്തയത്। അപ്യാസന്നോ വിനാശഃ സ്യാത്കുരൂണാമിതിചിന്തയന്
എല്ലാം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും, വലിയ ബുദ്ധിമാനായവൻ വീണ്ടും പാശം കളിച്ചു; കുരുക്കളുടെ നാശം അടുത്തിരിക്കാം എന്ന് വിചാരിച്ച്.
കഥം വൈ മദ്വിധോ രാജാ സ്വധര്മമനുപാലയന്। ആഹൂതോ വിനിവര്തേത ദീവ്യാമി ശകുനേ ത്വയാ
എന്റെ പോലുള്ള ഒരു രാജാവ്, തന്റെ കർത്തവ്യം പാലിക്കുമ്പോൾ, വിളിച്ചാൽ എങ്ങനെ പിന്മാറും? ശകുനി, ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം കളിക്കും.
ഗവാശ്വം ബഹുധേനുകമപര്യന്തമജാവികമ്। ഗജാഃ കോശോ ഹിരണ്യം ച ദാസീദാസാശ്ച സര്വശഃ
പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, അനവധി ആടുമാടുകൾ, ആനകൾ, ധനം, പൊന്നും, എല്ലാ ദാസികളും ദാസന്മാരും —
ഹിത്വാ നോ ഗ്ലഹ ഏവൈകോ വനവാസായ പാണ്ഡവാഃ। യൂയം വയം വാ വിജിതാ വസേമ വനമാശ്രിതാഃ
ഇവയെല്ലാം പന്തായി വയ്ക്കാതെ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നത് മാത്രം പന്തായി വയ്ക്കാം, പാണ്ഡവർ. നിങ്ങൾ ജയിച്ചാലോ ഞങ്ങൾ ജയിച്ചാലോ, തോറ്റവർ കാട്ടിൽ താമസിക്കണം.
ത്രയോദശം ച വൈ വര്ണമജ്ഞാതാഃ സ്വജനൈസ്തഥാ। അനേന വ്യവസായേന ദീവ്യാമ പുരുഷര്ഷഭാഃ
പതിമൂന്നു വർഷം സ്വന്തം ആളുകൾക്ക് അറിയപ്പെടാതെ കഴിയേണ്ടതും ഈ ഉടമ്പടിയോടൊപ്പം, മഹാന്മാരേ, നാം പാശം കളിക്കാം.
ഏവം ദൈവബലാവിഷ്ടോ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഭീഷ്മദ്രോണാഽഽവാര്യമാണോ വിദുരേണ ച ധീമതാ
ഇങ്ങനെ, വിധിയുടെ ശക്തിയിൽ പിടിയിലായ യുദിഷ്ഠിരൻ, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും ബുദ്ധിമാനായ വിദുരനും തടഞ്ഞിട്ടും,