തൂര്ണം പ്രത്യാനയസ്വൈതാന്കാമം വ്യധ്വഗതാനപി। ആഗച്ഛന്തു പുനര്ദ്യൂതമിദം കുര്വന്തു പാണ്ഡവഃ
അവർ എവിടേക്കും പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഉടൻ വിളിച്ചു വരുത്തണം. പാണ്ഡവർ വീണ്ടും ഈ ജുവാ കളിക്കട്ടെ.
തതോ ദ്രോണഃ സോമദത്തോ ബാഹ്ലീകശ്ചൈവ ഗൌതമഃ। വിദുരോ ദ്രോണപുത്രശ്ച വൈശ്യാപുത്രശ്ച വീര്യവാന്
അതിനുശേഷം ദ്രോണമുനിയും സോമദത്തനും ബാഹ്ലികനും ഗൗതമനും വിദ്യുരും ദ്രോണപുത്രനും ധൈര്യശാലിയായ ഒരു വൈശ്യപുത്രനും
ഭൂരിശ്രവാഃ ശാന്തനവോ വികര്ണശ്ച മഹാരഥഃ। മാ ദ്യൂതമിത്യഭാഷന്ത ശമോഽസ്ത്വിതി ച സര്വശഃ
ഭൂരിശ്രവാസ്, ശാന്തനുവിന്റെ വംശജൻ, മഹാരഥിയായ വികർണൻ ഇവരും എല്ലാവരും 'ജുവാ കളിക്കരുത്' എന്നും 'ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്നും പറഞ്ഞു.
അകാമാനാം ച സര്വേഷാം സുഹൃദാമര്ഥദര്ശിനാമ്। അകരോത്പാണ്ഡവാഹ്വാനം ധൃതരാഷ്ട്രഃ സുതപ്രിയഃ
എന്നാൽ, സത്യസന്ധരായ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി, മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പാണ്ഡവരെ വിളിച്ചു.
അഥാബ്രവീന്മഹാരാജ ധൃതരാഷ്ട്രം ജനേശ്വരമ്। പുത്രഹാര്ദാദ്ധര്മയുക്താ ഗാന്ധാരീ ശോകകര്ശിതാ
അപ്പോൾ, ധർമ്മപരമായ മനസ്സുള്ള, മകനെ സ്നേഹിച്ച് ദുഃഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞ ഗാന്ധാരി, ജനങ്ങളുടെ രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനോട് പറഞ്ഞു.
ജാതേ ദുര്യോധനേ ക്ഷത്താ മഹാമതിരഭാഷത। നീയതാം പരലോകായ സാധ്വയം കുലപാംസനഃ
ദുര്യോധനൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, മഹാമതിയായ കഷ്ടാവ് പറഞ്ഞു: 'ഈ കുടുംബത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനെ മറ്റുലോകത്തേക്ക് അയക്കണം.'
വ്യനദജ്ജാതമാത്രോ ഹി ഗോമായുരിവ ഭാരത। അന്തോ നൂനം കുലസ്യാസ്യ കുരവസ്തന്നിബോധത
ജനിച്ച ഉടനെ അവൻ നായപ്പട്ടിയുടെ പോലെ മുഴങ്ങി. ഭാരതാവേ, ഇതു നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അവസാനം ആകുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
മാ നിമജ്ജീഃ സ്വദോഷേണ മഹാപ്സു ത്വം ഹി ഭാരത। മാ ബാലാനാമശിഷ്ടാനാമഭിമംസ്ഥാ മതിം പ്രഭോ
ഭാരതാവേ, സ്വന്തം തെറ്റുകൊണ്ട് വലിയ നാശത്തിലേക്ക് വീഴരുത്. അശിഷ്ടരായ ബാലന്മാരുടെ ഉപദേശം അംഗീകരിക്കരുത്.
മാ കുലസ്യ ക്ഷയേ ഘോരേ കാരണം ത്വം ഭവിഷ്യസി। ബദ്ധം സേതും കോ നു ഭിന്ദ്യാദ്ധമേച്ഛാന്തം ച പാവകമ്
കുടുംബത്തിന്റെ ഭയങ്കരമായ നാശത്തിന് കാരണം ആകരുത്. ആരാണ് പണിത പാലം തകർക്കുന്നത്, അണഞ്ഞുപോകുന്ന അഗ്നിയെ അണയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ശമേ സ്ഥിതാന്കോ നു പാര്ഥാന്കോപയേദ്ഭരതര്ഷഭ। സ്മരന്തം ത്വാമാജമീഢം സ്മാരയിഷ്യാമ്യഹം പുനഃ
ശാന്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാണ്ഡവരെ ആരാണ് കോപിപ്പിക്കുന്നത്, ഭാരതവീരനേ? ഞാൻ വീണ്ടും നിന്റെ പൂർവ്വികനായ അജമീഢനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്താം.
ശാസ്ത്രം ന ശാസ്തി ദുര്ബുദ്ധിം ശ്രേയസേ ചേതരായ ച। ന വൈ വൃദ്ധോ ബാലമതിര്ഭവേദ്രാജന്കഥഞ്ചന
ശാസ്ത്രം മനസ്സിലില്ലാത്തവരെ ഒരിക്കലും വഴികാട്ടില്ല, അവർക്കു നല്ലതായാലും ചീത്തയായാലും. രാജാവേ, മുതിർന്നവൻ എപ്പോഴും ബാലിശ മനസ്സാകാറില്ല.
ത്വന്നേത്രാഃ സന്തു തേ പുത്രാ മാ ത്വാം ദീര്ണാഃ പ്രഹാസിഷുഃ। തസ്മാദയം മദ്വചനാത്ത്യജ്യതാം കുലപാംസനഃ
നിന്റെ മക്കൾ നിന്റെ വഴികാട്ടലിൽ നടക്കട്ടെ; അവർ പിരിഞ്ഞു നിന്നെ ദുഃഖിപ്പിക്കരുത്. അതുകൊണ്ട്, എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ഈ കുടുംബത്തിന് അപമാനമായവനെ വിട്ടുകളയണം.
തഥാ തേ ന കൃതം രാജന്പുത്രസ്നേഹാന്നരാധിപ। തസ്യ പ്രാപ്തം ഫലം വിദ്ധി കുലാന്തകരണായ യത്
എന്നാൽ രാജാവേ, മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ നീ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. അതിന്റെ ഫലം കുടുംബം നശിപ്പിക്കാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ശമേന ധര്മേണ നയേന യുക്താ യാ തേ ബുദ്ധിഃ സാഽസ്തു തേ മാ പ്രമാദീഃ। പ്രധ്വംസിനീ ക്രൂരസമാഹിതാ ശ്രീ- ര്മൃദുപ്രൌഢാ ഗച്ഛതി പുത്രപൌത്രാന്
ശാന്തിയും ധർമ്മവും നല്ല നയവും ചേർന്ന നിന്റെ ബുദ്ധി നിന്നോടൊപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ; നീ അനാസ്ഥയാകരുത്. ഭാഗ്യം, എങ്കിൽ ദയയോടും പ്രൗഢിയോടും കൂടിയതായാലും, ക്രൂരവും നാശം വരുത്തുന്നതുമായിരിക്കുംപോൾ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും വിട്ടുപോകും.
അഥാബ്രവീന്മഹാരാജോ ഗാന്ധാരീം ധര്മദര്ശിനീമ്। അന്തഃ കാമം കുലസ്യാസ്തു ന ശക്നോമി നിവാരിതുമ്
അപ്പോൾ മഹാരാജാവ് ധർമ്മം അറിയുന്ന ഗാന്ധാരിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'കുടുംബത്തിനായി ഞാൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതിനെ തടയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല.'
യഥേച്ഛന്തി തഥൈവാസ്തു പ്രത്യാഗച്ഛന്തു പാണ്ഡവാഃ। പുനര്ദ്യൂതം ച കുര്വന്തു മാമകാഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ
'അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ആകട്ടെ; പാണ്ഡവർ തിരികെ വരട്ടെ. എന്റെ ആളുകൾ വീണ്ടും പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പാശ കളിക്കട്ടെ.'
തതോ വ്യധ്വഗതം പാര്ഥം പ്രാതികാമീ യുധിഷ്ഠിരമ്। ഉവാച വചനാദ്രാജ്ഞോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ധീമതഃ
അതിനുശേഷം പ്രതികാമി പാർത്ഥനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, ധൃതരാഷ്ട്രൻ രാജാവിന്റെ വാക്ക് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഉപാസ്തീര്ണാ സഭാ രാജന്നക്ഷാനുപ്ത്വാ യുധിഷ്ഠിര। ഏഹി പാണ്ഡവ ദീവ്യേതി പിതാ ത്വാഹ നരാധിപഃ
'രാജാവേ, സഭ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു, പാശകളും വെച്ചിരിക്കുന്നു, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ. വരൂ പാണ്ഡവാ, കളിക്കൂ; നിന്റെ അച്ഛൻ, മനുഷ്യരുടെ രാജാവ്, നിന്നെ വിളിക്കുന്നു.'
ധാതുര്നിയോഗാദ്ഭൂതാനി പ്രാപ്നുവന്തി ശുഭാശുഭമ്। ന നിവൃത്തിസ്തയോരസ്തി ദേവതവ്യം പുനര്യദി
വിധിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ജീവികൾക്ക് നല്ലതും ചീത്തയും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും; അതിൽ നിന്ന് രക്ഷയില്ല. വിധി വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അതും സഹിക്കണം.
അക്ഷദ്യൂതേ സമാഹ്വാനം നിയോഗാത്സ്ഥവിരസ്യ ച। ജാനന്നപി ക്ഷയകരം നാതിക്രമിതുമുത്സഹേ
വയസ്സനായവന്റെ കല്പനപ്രകാരം പാശ കളിക്കാനായി വിളിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അതു നാശം വരുത്തുമെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും ഞാൻ അതിനെ മറികടക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
അസമ്ഭവോ ഹേമമയസ്യ ജന്തോ- സ്തഥാപി രാമോ ലുലുഭേ മൃഗായ। പ്രായഃ സമാസന്നപരാഭവാണാം ധിയോ വിപര്യസ്തതരാ ഭവന്തി
പൊന്നിൽ നിന്നുള്ള ജീവി ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല, എങ്കിലും രാമൻ ആ മൃഗത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ആകർഷിതനായി. പരാജയത്തോട് സമീപിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സുകൾ കൂടുതലായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാവാറുണ്ട്.
ഇതി ബ്രുവന്നിവവൃതേ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പാണ്ഡവഃ। ജാനാംശ്ച ശകുനേര്മായാം പാര്ഥോ ദ്യൂതമിയാത്പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം തിരികെ മടങ്ങി; ശകുനിയുടെ കപടം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും പാർത്ഥൻ വീണ്ടും പാശ കളിക്കാനായി പോയി.
വിവിശുസ്തേ സഭാം താം തു പുനരേവ മഹാരഥാഃ। വ്യഥയന്തി സ്മ ചേതാംസി മുഹൃദാം ഭരതര്ഷഭാഃ
അപ്പോൾ ആ മഹാശക്തന്മാർ വീണ്ടും ആ സഭയിൽ കയറി; ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഹൃദയത്തിൽ വലിയ വേദന അനുഭവിച്ചു.
യഥോപജോഷമാസീനാഃ പുനര്ദ്യൂതപ്രവൃത്തയേ। സര്വലോകവിനാശായ ദൈവേനോപനിപീഡിതാഃ
മുമ്പുപോലെ ഇരുന്ന്, വീണ്ടും പാശ കളി തുടങ്ങാൻ തയ്യാറായി, അവർ വിധിയുടെ ഭാരം മൂലം എല്ലാം നശിപ്പിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവരായി.
അമുഞ്ചത്സ്ഥവിരോ യദ്വോ ധനം പൂജിതമേവ തത്। മഹാധനം ഗ്ലഹം ത്വേകം ശൃണു ഭോ ഭരതര്ഷഭ
വയസ്സനായവൻ നിങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് വിട്ടുകൊടുത്തു, അത് ആദരത്തോടെ കാത്തുവച്ചതായിരുന്നു; പക്ഷേ, ഇപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരു വലിയ പന്ത് മാത്രം കേൾക്കൂ.
വയം വാ ദ്വാദശാബ്ദാനി യുഷ്മാഭിര്ദ്യൂതനിര്ജിതാഃ। പ്രവിശേമ മഹാരണ്യം രൌരവാജിനവാസസഃ
'നിങ്ങൾ പാശ കളിയിൽ ഞങ്ങളോട് തോറ്റാൽ, ഞങ്ങൾ പന്ത്രണ്ട് വർഷം വലിയ കാടിൽ കുരുമുളകുപോലുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച് താമസിക്കും.'
ത്രയോദശം ച സ്വജനൈരജ്ഞാതാഃ പരിവത്സരമ്। ജ്ഞാതാശ്ച പുനരന്യാനി വനേ വര്ഷാണി ദ്വാദശ
'പതിന്മൂന്നാം വർഷം, ഞങ്ങൾ ആരും അറിയാതെ നമ്മുടെ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു വർഷം കഴിയണം; ആരെങ്കിലും തിരിച്ചറിയുകയാണെങ്കിൽ, വീണ്ടും പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാട്ടിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.'
അസ്മാഭിര്നിര്ജിതാ യൂയം വനേ ദ്വാദശ വത്സരാന്। വസധ്വം കൃഷ്ണയാ സാര്ധമജിനൈഃ പ്രതിവാസിതാഃ
'നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് തോറ്റാൽ, നിങ്ങൾയും കൃഷ്ണയും കുരുമൃഗത്തിന്റെ ചർമ്മം ധരിച്ച് പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാട്ടിൽ താമസിക്കണം.'
ത്രയോദശം ച സ്വജനൈരജ്ഞാതാഃ പിരവത്സരമ്। ജ്ഞാതാശ്ച പുനരന്യാനി വനേ വര്ഷാണി ദ്വാദശ
പന്ത്രണ്ടു വർഷം പാണ്ഡവർ കാട്ടിൽ താമസിക്കണം, ആരും അവരെ തിരിച്ചറിയരുത്. തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടാൽ, വീണ്ടും പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാട്ടിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.
ത്രയോദശേ ച നിര്വൃത്തേ പുനരേവ യഥോചിതമ്। സ്വരാജ്യം പ്രതിപത്തവ്യമിതരൈരഥവേതരൈഃ
പതിമൂന്നാം വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, അവർക്കു തക്ക വിധത്തിൽ അവരുടെ രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കണം; അതു മറ്റുള്ളവരാലോ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം കൊണ്ടോ ആയിരിക്കാം.