ഉപാദായ തു പാണിഭ്യാമങ്ഗദം നാമ പര്വതമ്। സദ്രുമം വ്യസൃജച്ഛക്രോ ജിഘാംസുഃ ശ്വേതവാഹനമ്
ശ്വേതവാഹനനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇന്ദ്രൻ കൈകൊണ്ട് അങ്ങദ എന്ന പർവതം മരങ്ങളോടുകൂടി എടുത്ത് എറിഞ്ഞു.
തതോഽര്ജുനോ വേഗവദ്ഭിര്ജ്വലമാനൈരജിഹ്യഗൈഃ। ബാണൈര്വിധ്വംസയാമാസ ഗിരിരാജം സഹസ്രധാ
അർജുനൻ തീപോലുള്ള വേഗമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ പർവതരാജാവിനെ ആയിരം തുണ്ടുകളാക്കി തകർത്തു.
ശക്രം ച പാതയാമാസ ശരൈഃ പാര്ഥോ മഹാന്യുധി। തതഃ ശക്രോ മഹാരാജ രണേ വീരം ധനഞ്ജയമ്
ആ മഹാസമരത്തിൽ പാർഥൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെ വീഴ്ത്തി; പിന്നെ, രാജാവേ, ഇന്ദ്രൻ ധനഞ്ജയനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരനായി കണ്ടു.
ജ്ഞാത്വാ ജേതുമശക്യം തം തേജോബലസമന്വിതമ്। പരാം പ്രീതി യയൌ തത്ര പുത്രശൌര്യേണ വാസവഃ
അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന്, അവനിൽ ഉള്ള തേജസ്സും ശക്തിയും കണ്ടു, വാസവൻ തന്റെ പുത്രന്റെ വീര്യത്തിൽ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
തദാ തത്ര ന തസ്യാസ്തി ദിവി കശ്ചിന്മഹായശാഃ। സമര്ഥോ നിര്ജയേ രാജന്നപി സാക്ഷാത്പ്രജാപതിഃ
അപ്പോൾ സ്വർഗത്തിൽ, മഹാശക്തനായ പ്രജാപതി പോലും, അവനെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ലായിരുന്നു, രാജാവേ.
തതഃ പാര്ഥഃ ശരൈര്ഹത്വാ യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാന്। ദീപ്തേ ചാഗ്നൌ മഹാതേജാഃ പാതയാമാസ സന്തതമ്
അതിനുശേഷം വലിയ തേജസ്സുള്ള പാർഥൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും സംഹരിച്ചു, അവരെ ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയിലേക്ക് തുടർച്ചയായി എറിഞ്ഞു.
പ്രതിഷേധയിതും പാര്ഥം ന ശേകുസ്തത്ര കേചന। ദൃഷ്ട്വാ നിവാരിതം ശക്രം ദിവി ദേവഗണൈഃ സഹ
ശക്രനും ദേവഗണങ്ങളുമൊക്കെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അവിടെ ആരും പാർഥനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യഥാ സുപര്ണഃ സോമാര്ഥം വിബുധാനജയത്പുരാ। തഥാ ജിത്വാ സുരാന്പാര്ഥസ്തര്പയാമാസ പാവകമ്
പണ്ടു സോമം നേടാൻ സൂപർണ്ണൻ ദേവന്മാരെ ജയിച്ചതുപോലെ, പാർഥനും ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
തതോഽര്ജുനഃ സ്വവീര്യേണ തര്പയിത്വാ വിഭാവസുമ്। രഥം ധ്വജം ച സഹയം ദിവ്യാനസ്ത്രാംശ്ച പാണ്ഡവഃ
അതിനുശേഷം അർജുനൻ തന്റെ വീര്യത്താൽ അഗ്നിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, രഥവും കൊടിയും കുതിരകളും ദിവ്യായുധങ്ങളും നേടി.
ഗാണ്ഡീവം ച ധനുഃ ശ്രേഷ്ഠം തൂണീ ചാക്ഷയസായകൌ। ഏതാന്യപി ച ബീഭത്സുര്ലേഭേ കീര്തി ച ഭാരത
ബീഭത്സു ഗാണ്ഡീവം എന്ന ഉത്തമ വില്ലും, അക്ഷയമായ അമ്പുകളുള്ള തൂണികളും, ഭാരതവംശജാ, മഹത്തായ കീർത്തിയും നേടി.
ഭൂയോഽപി ശൃണു രാജേന്ദ്ര പാര്ഥോ ഗത്വോത്തരാം ദിശമ്। വിജിത്യ നവവര്ഷാംശ്ച സപുരാംശ്ച സപര്വതാന്
രാജാധിരാജാ, പിന്നെയും കേൾക്കൂ: പാർഥൻ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി, ഒമ്പത് വർഷങ്ങളും അവയുടെ നഗരങ്ങളും പർവതങ്ങളും ജയിച്ചു.
ജമ്ബുദ്വീപം വശേ കൃത്വാ സര്വം തദ്ഭരതര്ഷഭ। ബലാജ്ജിത്വാ നൃപാന്സര്വാന്കരേ ചവിനിവേശ്യ ച
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, അർജുനൻ ജംബുദ്വീപം മുഴുവനും കീഴടക്കി, എല്ലാ രാജാക്കളെയും ശക്തിയാൽ കീഴടക്കി, അവരിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങിച്ചു.
രത്നാന്യാദായ സര്വാണി ഗത്വാ ചൈവ പുനഃ പുരീമ്। തതോ ജ്യേഷ്ഠം മഹാത്മാനം ധര്മരാജം യുധിഷ്ഠിരമ്। രാജസൂയം ക്രതുശ്രേഷ്ഠം കാരയാമാസ ഭാരത
അവിടെ നിന്നുള്ള എല്ലാ രത്നങ്ങളും എടുത്ത് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, മഹാത്മാവായ മൂത്ത സഹോദരൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് രാജസൂയയാഗം നടത്തിച്ചു.
സ താന്യന്യാനി കര്മാണി കൃതവാനര്ജുനഃ പുരാ। അര്ജുനേന സമോ വീര്യേ ത്രിഷു ലോകേഷു ന ക്വചിത്
അർജുനൻ ആ കാലത്ത് ഈ പ്രവർത്തികളും മറ്റു മഹത്തായ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വീര്യത്തിൽ അർജുനനോട് തുല്യനായവൻ ആരുമില്ല.
ദേവദാനവയക്ഷാശ്ച പിശാചോരഗരാക്ഷസാഃ। ഭീഷ്മദ്രോണാദയഃ സര്വേ കുരവശ്ച മഹാരഥാഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും യക്ഷന്മാരും ഭൂതങ്ങളും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും പോലുള്ള മഹാശക്തന്മാരും, കുരുവംശത്തിലെ മഹാരഥികളും—allവരും—
ലോകേ സര്വനൃപാശ്ചൈവ വീരാശ്ചാന്യേ ധനുര്ധരാഃ। ഏതേ പാര്ഥം രണേ യുക്താഃ പ്രതിയോദ്ധും ന ശക്നുയുഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ധനുര്വീരന്മാരും ഒത്തുചേർന്നാലും, യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
അഹം ഹി നിത്യം കൌരവ്യ ഫല്ഗുനം ഹൃദി സംസ്ഥിതമ്। അപശ്യം ചിന്തയിത്വാ തം സമുദ്വിഗ്നോഽസ്മി തദ്ഭയാത്
കൗരവാ, ഞാൻ എപ്പോഴും ഫല്ഗുനനെ മനസ്സിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു; അവനെ ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം നിറഞ്ഞ ആശങ്കയുണ്ട്.
ഗൃഹേ ഗൃഹേ ച പശ്യാമി താത പാര്ഥമഹം സദാ। ശരഗാണ്ഡീവസംയുക്തം പാശഹസ്തമിവാന്തകമ്
എല്ലാ വീടുകളിലും ഞാൻ പാർത്ഥനെ എപ്പോഴും കാണുന്നു, അമ്പുകളും ഗാണ്ഡീവവും കൈവശമുണ്ടായിട്ട്, പാശം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെയാണ് അവൻ.
അപി പാര്ഥസഹസ്രാണി ഭീതഃ പശ്യാമി ഭാരത। പാര്ഥഭൂതമിദം സര്വം നഗരം പ്രതിഭാതി മേ
ഭാരതാ, ഭയത്താൽ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് പാർത്ഥന്മാരെ കാണുന്നു; ഈ നഗരം മുഴുവൻ പാർത്ഥനായി മാറിയതുപോലെയാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്.
പാര്ഥമേവ ഹി പശ്യാമി രഹിതേ താത ഭാരത। ദൃഷ്ട്വാ സ്വപ്നഗതം പാര്ഥമുദ്ധമാമി വിചേതനഃ
പ്രിയനായവാ, ഒറ്റക്കിരിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ പാർത്ഥനേ മാത്രം കാണുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ പാർത്ഥനെ കണ്ടാൽ ഞാൻ ഭ്രമിതനായി ഉണരുന്നു.
അകാരാദീനി നാമാനി അര്ജുനഗ്രസ്തചേതസഃ। അശ്വാക്ഷരാമ്ബുജാശ്ചൈവ ത്രാസം സഞ്ജനയന്തി മേ
അർജുനനെ കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയിൽ എന്റെ മനസ്സ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; അക്ഷരങ്ങൾ, പേരുകൾ, അശ്വം, അക്ഷം, അംബുജം എന്നിവ കേൾക്കുമ്പോൾ പോലും എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നു.
നാസ്തി പാര്ഥാദൃതേ താത പരവീരാദ്ഭയം മമ। പ്രഹ്ലാദം വാ ബലിം വാപി ഹന്യാദ്ധി വിജയോ രണേ
പാർത്ഥനെ ഒഴികെ, മറ്റേതെങ്കിലും വീരനോടും എനിക്ക് ഭയം ഇല്ല, പ്രഹ്ലാദനെയോ ബലിയെപ്പോലുമുള്ളവരെ വിജയൻ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കും.
തസ്മാത്തേന മഹാരാജ യുദ്ധം നസ്താത ന ക്ഷമമ്। അഹം തസ്യ പ്രഭാവജ്ഞോ നിത്യം ദുഃഖം വഹാമി ച
അതുകൊണ്ട് മഹാരാജാവേ, അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് നമ്മൾക്കു യോജിച്ചതല്ല; അവന്റെ ശക്തി ഞാൻ അറിയുന്നു, അതിനാൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും ദു:ഖം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പുരാ ഹി ദണ്ഡകാരണ്യേ മാരീചസ്യ യഥാ ഭയമ്। ഭവേദ്രാമേ മഹാവീര്യേ തഥാ പാര്ഥേ ഭയം മമ
പണ്ടു ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ മാരീചന് രാമനോടുണ്ടായിരുന്ന ഭയംപോലെയാണ് എനിക്ക് ഇപ്പോൾ പാർത്ഥനോടുള്ള ഭയം.
ജാനാമ്യേവ മഹദ്വീയം ജിഷ്ണോരേതദ്ദുരാസദമ്। ഏതദ്വീരസ്യ പാര്ഥസ്യ കാര്ഷീസ്ത്വം തു വിപ്രിയമ്
ജിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്തായ അജയശക്തി ഞാൻ നന്നായി അറിയുന്നു; എങ്കിലും വീരനായവാ, നീ പാർത്ഥനോടു അനിഷ്ടം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ദ്യൂതം വാ ശസ്ത്രയുദ്ധം വാ ദുവാക്യം വാ കഥഞ്ചന। ഏതേഷ്വേവം കൃതേ തസ്യ വിഗ്രഹശ്ചൈവ വോ ഭവേത്
പാശം, ആയുധയുദ്ധം, കഠിനമായ വാക്കുകൾ—ഇവയൊന്നുമെങ്കിലും ചെയ്താൽ അവനോടു വൈരം തീരാനാവില്ല.
തസ്മാത്ത്വം പുത്ര പാര്ഥേന നിത്യം സ്നേഹേന വര്തയ। യശ്ച പാര്ഥേന സമ്ബന്ധോ വര്തതേ ചേന്നരോ ഭുവി
അതുകൊണ്ട് മകനേ, പാർത്ഥനോടു എപ്പോഴും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറണം; ഭൂമിയിൽ ആരെങ്കിലും പാർത്ഥനോടു ബന്ധം പുലർത്തിയാൽ—
തസ്യ നാസ്തി ഭയം കിഞ്ചിത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത। തസ്മാത്ത്വം ജിഷ്ണുനാ വത്സ നിത്യം സ്നേഹേന വര്തയ
അവനു മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഒരു ഭയവും ഇല്ല, ഭാരതാ; അതുകൊണ്ട് മകനേ, ജിഷ്ണുവിനോടു എപ്പോഴും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറണം.
ദ്യൂതേ പാര്ഥസ്യ കൌരവ്യ മായയാ നികൃതിഃ കൃതാ। തസ്മാദ്വി നോ ജയസ്താത അന്യോപായേന നോ ഭവേത്
കൗരവാ, പാർത്ഥനോടു ചതിയോടെ പാശം കളിയിൽ വഞ്ചന നടന്നു; അതിനാൽ വിജയം നമ്മള്ക്ക് ലഭിക്കില്ല, മറ്റുവഴിയിലും നേടാനാവില്ല.
ഉപായശ്ച ന കര്തവ്യഃ പാണ്ഡവാന്പ്രതി ഭാരത। പാര്ഥാന്പ്രതി പുരാ വത്സ ബഹൂപായാഃ കൃതാസ്ത്വയാ
ഭാരതാ, ഇനി പാണ്ഡവന്മാരെതിരെ യാതൊരു ഉപായവും ആലോചിക്കരുത്; മകനേ, മുമ്പ് നീ പാർത്ഥനോടു പലതവണ ഉപായങ്ങൾ ശ്രമിച്ചു.