തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ യുധ്വാ പാര്ഥേന വൈ മുഹുഃ। രണേ ജേതുമശക്യം തം ജ്ഞാത്വാ തേ ഭരതര്ഷഭ
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും അർജുനനുമായി വീണ്ടും വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്തു; യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി അവർ പിന്മാറി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
ശാന്താസ്തേ വിബുധാഃ സര്വേ പാര്ഥബാണാഭിപീഡിതാഃ। സദ്വിപം വാസവം ത്യക്ത്വാ ദുദ്രുവുഃ സര്വതോ ദിശമ്
അർജുനന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദേവതകൾ എല്ലാം തളർന്ന് ശാന്തരായി; ഇന്ദ്രനെയും ആനയെയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും ഓടി.
പ്രാചീം രുദ്രാഃ സഗന്ധര്വാ ദക്ഷിണാം മരുതോ യയുഃ। ദിശം പ്രതീചീം ഭീതാസ്തേ വസവശ്ച തഥാഽശ്വിനൌ
രുദ്രന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കിഴക്കോട്ട്, മരുതുകൾ തെക്കോട്ട്, ഭയപ്പെട്ട വസുക്കളും അശ്വിനികളും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഓടി.
ആദിത്യാശ്ചൈവ വിശ്വേ ച ദുദ്രുവുര്വാ ഉദങ്മുഖാഃ। സാധ്യാശ്ചോര്ധ്വമുഖാ ഭീതാശ്ചിന്തയന്തോഽസ്യ സായകാന്
ആദ്യിത്യന്മാരും വിശ്വദേവന്മാരും വടക്കോട്ട് ഓടി; ഭയപ്പെട്ട സാധ്യന്മാർ അർജുനന്റെ അമ്പുകൾ ഓർത്ത് മേലോട്ടു കയറി.
ഏവം സുരഗണാഃ സര്വേ പ്രാദ്രവന്ത്സര്വതോ ദിശമ്। മുഹുര്മുഹുഃ പ്രേക്ഷമാണാഃ പാര്ഥമേവ സകാര്മുകമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദേവതകളും എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും ഓടി; അർജുനനും വില്ലും നോക്കി വീണ്ടും വീണ്ടും തിരിഞ്ഞുനോക്കി.
വിദ്രുതാന്ദേവസങ്ഘാംസ്താന്രണേ ദൃഷ്ട്വാ പുരന്ദരഃ। തതഃ ക്രുദ്ധോ മഹാതേജാഃ പാര്ഥം ബാണൈരവാകിരത്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദേവതകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, മഹാശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ കോപത്തോടെ അർജുനനു മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്തു.
പാര്ഥോഽപി ശക്രം വിവ്യാഥ മാനുഷോ വിബുധാധിപമ്
പാർഥൻ മനുഷ്യനാണെങ്കിലും, ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനെ അക്രമിച്ചു.
തതഃ സോഽശ്മമയം വര്ഷം വ്യസൃജദ്വിബുധാധിപഃ। തച്ഛരൈരര്ജുനോ വര്ഷം പ്രതിജാഘ്നേഽത്യമര്ഷണഃ
അതിനുശേഷം ദേവരാജാവ് കല്ലുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു; അർജുനൻ അതിനെ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
അഥ സംവര്ധയാമാസ തദ്വര്ഷം ദേവരാഡപി। ഭൂയ ഏവ മഹാവീര്യം ജിജ്ഞാസുഃ സവ്യസാചിനഃ
അപ്പോൾ ദേവരാജാവ് അർജുനന്റെ വലിയ ശക്തി അറിയാൻ ആ മഴയും കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി.
സോഽശ്മവര്ഷം മഹാവേഗമിഷുഭിഃ പാണ്ഡവോഽപി ച। വിലയം ഗമയാമാസ ഹര്ഷയന്പാകശാസനമ്
പാണ്ഡവനും അതേ വേഗത്തിൽ അഗ്നിപോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ കല്ല് മഴ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കി; ഇത് കണ്ടു ഇന്ദ്രൻ സന്തോഷിച്ചു.
ഉപാദായ തു പാണിഭ്യാമങ്ഗദം നാമ പര്വതമ്। സദ്രുമം വ്യസൃജച്ഛക്രോ ജിഘാംസുഃ ശ്വേതവാഹനമ്
ശ്വേതവാഹനനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇന്ദ്രൻ കൈകൊണ്ട് അങ്ങദ എന്ന പർവതം മരങ്ങളോടുകൂടി എടുത്ത് എറിഞ്ഞു.
തതോഽര്ജുനോ വേഗവദ്ഭിര്ജ്വലമാനൈരജിഹ്യഗൈഃ। ബാണൈര്വിധ്വംസയാമാസ ഗിരിരാജം സഹസ്രധാ
അർജുനൻ തീപോലുള്ള വേഗമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ പർവതരാജാവിനെ ആയിരം തുണ്ടുകളാക്കി തകർത്തു.
ശക്രം ച പാതയാമാസ ശരൈഃ പാര്ഥോ മഹാന്യുധി। തതഃ ശക്രോ മഹാരാജ രണേ വീരം ധനഞ്ജയമ്
ആ മഹാസമരത്തിൽ പാർഥൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെ വീഴ്ത്തി; പിന്നെ, രാജാവേ, ഇന്ദ്രൻ ധനഞ്ജയനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരനായി കണ്ടു.
ജ്ഞാത്വാ ജേതുമശക്യം തം തേജോബലസമന്വിതമ്। പരാം പ്രീതി യയൌ തത്ര പുത്രശൌര്യേണ വാസവഃ
അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന്, അവനിൽ ഉള്ള തേജസ്സും ശക്തിയും കണ്ടു, വാസവൻ തന്റെ പുത്രന്റെ വീര്യത്തിൽ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
തദാ തത്ര ന തസ്യാസ്തി ദിവി കശ്ചിന്മഹായശാഃ। സമര്ഥോ നിര്ജയേ രാജന്നപി സാക്ഷാത്പ്രജാപതിഃ
അപ്പോൾ സ്വർഗത്തിൽ, മഹാശക്തനായ പ്രജാപതി പോലും, അവനെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ലായിരുന്നു, രാജാവേ.
തതഃ പാര്ഥഃ ശരൈര്ഹത്വാ യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാന്। ദീപ്തേ ചാഗ്നൌ മഹാതേജാഃ പാതയാമാസ സന്തതമ്
അതിനുശേഷം വലിയ തേജസ്സുള്ള പാർഥൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും സംഹരിച്ചു, അവരെ ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയിലേക്ക് തുടർച്ചയായി എറിഞ്ഞു.
പ്രതിഷേധയിതും പാര്ഥം ന ശേകുസ്തത്ര കേചന। ദൃഷ്ട്വാ നിവാരിതം ശക്രം ദിവി ദേവഗണൈഃ സഹ
ശക്രനും ദേവഗണങ്ങളുമൊക്കെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അവിടെ ആരും പാർഥനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യഥാ സുപര്ണഃ സോമാര്ഥം വിബുധാനജയത്പുരാ। തഥാ ജിത്വാ സുരാന്പാര്ഥസ്തര്പയാമാസ പാവകമ്
പണ്ടു സോമം നേടാൻ സൂപർണ്ണൻ ദേവന്മാരെ ജയിച്ചതുപോലെ, പാർഥനും ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
തതോഽര്ജുനഃ സ്വവീര്യേണ തര്പയിത്വാ വിഭാവസുമ്। രഥം ധ്വജം ച സഹയം ദിവ്യാനസ്ത്രാംശ്ച പാണ്ഡവഃ
അതിനുശേഷം അർജുനൻ തന്റെ വീര്യത്താൽ അഗ്നിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, രഥവും കൊടിയും കുതിരകളും ദിവ്യായുധങ്ങളും നേടി.
ഗാണ്ഡീവം ച ധനുഃ ശ്രേഷ്ഠം തൂണീ ചാക്ഷയസായകൌ। ഏതാന്യപി ച ബീഭത്സുര്ലേഭേ കീര്തി ച ഭാരത
ബീഭത്സു ഗാണ്ഡീവം എന്ന ഉത്തമ വില്ലും, അക്ഷയമായ അമ്പുകളുള്ള തൂണികളും, ഭാരതവംശജാ, മഹത്തായ കീർത്തിയും നേടി.
ഭൂയോഽപി ശൃണു രാജേന്ദ്ര പാര്ഥോ ഗത്വോത്തരാം ദിശമ്। വിജിത്യ നവവര്ഷാംശ്ച സപുരാംശ്ച സപര്വതാന്
രാജാധിരാജാ, പിന്നെയും കേൾക്കൂ: പാർഥൻ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി, ഒമ്പത് വർഷങ്ങളും അവയുടെ നഗരങ്ങളും പർവതങ്ങളും ജയിച്ചു.
ജമ്ബുദ്വീപം വശേ കൃത്വാ സര്വം തദ്ഭരതര്ഷഭ। ബലാജ്ജിത്വാ നൃപാന്സര്വാന്കരേ ചവിനിവേശ്യ ച
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, അർജുനൻ ജംബുദ്വീപം മുഴുവനും കീഴടക്കി, എല്ലാ രാജാക്കളെയും ശക്തിയാൽ കീഴടക്കി, അവരിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങിച്ചു.
രത്നാന്യാദായ സര്വാണി ഗത്വാ ചൈവ പുനഃ പുരീമ്। തതോ ജ്യേഷ്ഠം മഹാത്മാനം ധര്മരാജം യുധിഷ്ഠിരമ്। രാജസൂയം ക്രതുശ്രേഷ്ഠം കാരയാമാസ ഭാരത
അവിടെ നിന്നുള്ള എല്ലാ രത്നങ്ങളും എടുത്ത് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, മഹാത്മാവായ മൂത്ത സഹോദരൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് രാജസൂയയാഗം നടത്തിച്ചു.
സ താന്യന്യാനി കര്മാണി കൃതവാനര്ജുനഃ പുരാ। അര്ജുനേന സമോ വീര്യേ ത്രിഷു ലോകേഷു ന ക്വചിത്
അർജുനൻ ആ കാലത്ത് ഈ പ്രവർത്തികളും മറ്റു മഹത്തായ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വീര്യത്തിൽ അർജുനനോട് തുല്യനായവൻ ആരുമില്ല.
ദേവദാനവയക്ഷാശ്ച പിശാചോരഗരാക്ഷസാഃ। ഭീഷ്മദ്രോണാദയഃ സര്വേ കുരവശ്ച മഹാരഥാഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും യക്ഷന്മാരും ഭൂതങ്ങളും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും പോലുള്ള മഹാശക്തന്മാരും, കുരുവംശത്തിലെ മഹാരഥികളും—allവരും—
ലോകേ സര്വനൃപാശ്ചൈവ വീരാശ്ചാന്യേ ധനുര്ധരാഃ। ഏതേ പാര്ഥം രണേ യുക്താഃ പ്രതിയോദ്ധും ന ശക്നുയുഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ധനുര്വീരന്മാരും ഒത്തുചേർന്നാലും, യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
അഹം ഹി നിത്യം കൌരവ്യ ഫല്ഗുനം ഹൃദി സംസ്ഥിതമ്। അപശ്യം ചിന്തയിത്വാ തം സമുദ്വിഗ്നോഽസ്മി തദ്ഭയാത്
കൗരവാ, ഞാൻ എപ്പോഴും ഫല്ഗുനനെ മനസ്സിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു; അവനെ ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം നിറഞ്ഞ ആശങ്കയുണ്ട്.
ഗൃഹേ ഗൃഹേ ച പശ്യാമി താത പാര്ഥമഹം സദാ। ശരഗാണ്ഡീവസംയുക്തം പാശഹസ്തമിവാന്തകമ്
എല്ലാ വീടുകളിലും ഞാൻ പാർത്ഥനെ എപ്പോഴും കാണുന്നു, അമ്പുകളും ഗാണ്ഡീവവും കൈവശമുണ്ടായിട്ട്, പാശം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെയാണ് അവൻ.
അപി പാര്ഥസഹസ്രാണി ഭീതഃ പശ്യാമി ഭാരത। പാര്ഥഭൂതമിദം സര്വം നഗരം പ്രതിഭാതി മേ
ഭാരതാ, ഭയത്താൽ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് പാർത്ഥന്മാരെ കാണുന്നു; ഈ നഗരം മുഴുവൻ പാർത്ഥനായി മാറിയതുപോലെയാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്.
പാര്ഥമേവ ഹി പശ്യാമി രഹിതേ താത ഭാരത। ദൃഷ്ട്വാ സ്വപ്നഗതം പാര്ഥമുദ്ധമാമി വിചേതനഃ
പ്രിയനായവാ, ഒറ്റക്കിരിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ പാർത്ഥനേ മാത്രം കാണുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ പാർത്ഥനെ കണ്ടാൽ ഞാൻ ഭ്രമിതനായി ഉണരുന്നു.