നാര്ഹസി ക്ഷത്രബന്ധൂംസ്ത്വം നിഹന്തും ജയതാം വര। ന ഹി യുക്തം ത്വയാ താത ബ്രാഹ്മണേനസതാ നൃപാന്
നീ ക്ഷത്രിയ ബന്ധുക്കളെ കൊല്ലരുത്, ജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. ബ്രാഹ്മണൻ അന്യായമായി രാജാക്കന്മാരെ കൊല്ലുന്നത് ശരിയല്ല, മകനേ.
പിതൄണാം വചനം ശ്രുത്വാ ക്രോധം ത്യക്ത്വാ സ ഭാര്ഗവഃ। അശ്വമേധസഹസ്രാണി നരമേധശതാനി ച
പിതാക്കന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ഭാർഗവൻ രാമൻ കോപം ഉപേക്ഷിച്ചു. ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറു മനുഷ്യയാഗങ്ങളും നടത്തി.
ഇഷ്ട്വാ സാഗരപര്യന്താം കാശ്യപായ ദദൌ മഹീമ്। തേന രാമേണ സങ്ഗ്രാമേ തുല്യസ്താത ദയഞ്ജയഃ
സമുദ്രം വരെയുള്ള ഭൂമി യാഗം നടത്തി കശ്യപന് നൽകി. യുദ്ധത്തിൽ ആ രാമൻ ദയഞ്ജയനോടു തുല്യനായിരുന്നു, പിതാവേ.
കാര്തവീര്യേണ ച രണേ തുല്യഃ പാര്ഥോ ന സംശയഃ। രണേ വിക്രമ്യ രാജേന്ദ്ര പാര്ഥം ജേതും ന ശക്യതേ
യുദ്ധത്തിൽ കാർത്തവീര്യനും പാർത്ഥനും തുല്യരായിരുന്നു, സംശയമില്ല. രാജാധിരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വീര്യം കാണിച്ച പാർത്ഥനെ ജയിക്കാൻ ആരാലും കഴിയില്ല.
ശൃണു രാജന്പുരാഽചിന്ത്യാനര്ജുനസ്യ ച സാഹസാന്। അര്ജുനോ ധന്വിനാം ശ്രേഷ്ഠോ ദുഷ്കരം കൃതവാന്പുരാ
രാജാവേ, അർജുനന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യപ്രവൃത്തികൾ കേൾക്കൂ. അർജുനൻ, വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ഒരിക്കൽ ദുഷ്കരമായ ഒരു പ്രവർത്തി ചെയ്തു.
ദ്രുപദസ്യ പുരേ രാജന്ദ്രൌപദ്യാശ്ച സ്വയംവര।। ആബാലവൃദ്ധസങ്ക്ഷോഭേ സര്വക്ഷത്രസമാഗമേ। ക്ഷിപ്രകാരീ ജലേ മത്സ്യം ദുര്നിരീക്ഷ്യം സസര്ജ ഹ
ദ്രുപദന്റെ നഗരത്തിൽ, ദ്രൗപദിയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ, ചെറുപ്പവും വയസ്സും ഉള്ള എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും കൂടിയപ്പോൾ, അർജുനൻ വെള്ളത്തിൽ കാണാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു മീൻ അതിവേഗം വെടിയുതിർത്ത് തകർത്തു.
സര്വൈര്നൃപൈരസാധ്യം തത്കാര്മുകപ്രവരം ച വൈ। ക്ഷണേന സജ്യമകരോത്സര്വക്ഷത്രസ്യ പശ്യതഃ
എല്ലാ രാജാക്കന്മാർക്കും വലിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ വില്ല്, അർജുനൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഒരുക്കി, എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ.
തതോ യന്ത്രമയം വിധ്വാ വിസാരം ഫല്ഗുനോ ബലീ। കൃഷ്ണയാ ഹേമമാല്യേന സ്കന്ധേ സ പരിവേഷ്ടിതഃ
ശക്തനായ ഫൽഗുനൻ ആ യന്ത്രം തകർത്തു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണ, പൊന്നിന്റെ മാല അർജുനന്റെ ഭുജത്തിൽ ചുറ്റി.
തതസ്തയാ വൃതം പാര്ഥം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ നൃപാസ്തദാ। രോഷാത്സര്വായുധാന്ഗൃഹ്യ ക്രുദ്ധാ വീരാ മഹൌജസഃ। വൈകര്തനം പുരസ്കൃത്യ സര്വേ പാര്ഥമുപാദ്രവന്
അപ്പോൾ അവൾ അർജുനനെ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കണ്ട രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും കോപത്തോടെ ആയുധങ്ങൾ എടുത്തു. വൈകർതനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ശക്തരായ വീരന്മാർ അർജുനനെ ആക്രമിക്കാൻ ഓടിയെത്തി.
സ സര്വാന്പാര്ഥിവാന്ദൃഷ്ട്വാ ക്രുദ്ധാന്പാര്ഥോ മഹാബലഃ। വാരയിത്വാ ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈരജയത്തത്ര സ സ്വയമ്
അർജുനൻ, ആ ക്രുദ്ധരായ രാജാക്കന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവരെ തടഞ്ഞു, അവിടം തന്നെ അവരെ ജയിച്ചു.
ജിത്വാ തു താന്മഹീപാലാന്സര്വാന്കര്ണപുരോഗമാന്। ലേഭേ കൃഷ്ണാം ശുഭാം പാര്ഥോ യുധ്വാ വീര്യബലാത്തദാ
അപ്പോള് കര്ണ്ണന് അടക്കം എല്ലാ രാജാക്കളെയും ജയിച്ച ശേഷം, അര്ജ്ജുനന് തന്റെ വീര്യവും ശക്തിയും കൊണ്ടു യുദ്ധത്തില് വിജയിച്ച് ഭാഗ്യശാലിയായ കൃഷ്ണയെ സ്വന്തമാക്കി.
സര്വക്ഷത്രസമൂഹേഷു അമ്ബാം ഭീഷ്മോ യഥാ പുരാ। തതഃ കദാചിദ്ബീഭത്സുസ്തീര്യയാത്രാം യയൌ സ്വയമ്
എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ കൂട്ടത്തില് ഭീഷ്മന് അമ്പയെ എങ്ങനെ എടുത്തുപോയോ, അതുപോലെ ബീഭത്സുവും ഒരിക്കല് സ്വയം ജയയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
അഥോലൂപീം ശുഭാം താത നാഗരാജസതാം തദാ। നാഗേഷ്വാപ വരാഗ്ര്യേഷു പ്രാര്ഥിതോഽഥ യഥാ തഥാ
അപ്പോള് പ്രിയനായവനേ, അര്ജ്ജുനന് അന്നവേളയില് ഉലൂപിയെ നേടാന് നാഗരാജാക്കന്മാരില് പ്രമുഖരായവര് അപേക്ഷിച്ചു. അങ്ങനെ മികച്ച നാഗകന്യകളില് നിന്നു അവളെ സ്വീകരിച്ചു.
തതോ ഗോദാവരീം കൃഷ്ണാം കാവേരീം ചാവഗാഹത। തത്ര പാണ്ഡ്യം സമാസാദ്യ തസ്യ കന്യാമവാപ സഃ
ശേഷം അര്ജ്ജുനന് ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ, കാവേരി എന്നീ നദികളില് കുളിച്ചു; അവിടെ പാണ്ഡ്യരാജാവിനെ കണ്ടു, അവന്റെ മകളെയും സ്വന്തമാക്കി.
ലബ്ധ്വാ ജിഷ്ണുര്മുദം തത്ര തതോ യാമ്യാം ദിശം യയൌ
അവിടെ സന്തോഷം ലഭിച്ച അര്ജ്ജുനന് പിന്നെ തെക്കോട്ട് യാത്ര തുടർന്നു.
സ ദക്ഷിണം സമുദ്രാന്തം ഗത്വാ ചാപ്സരസാം ച വൈ। കുമാരതീര്ഥമാസാദ്യ മോക്ഷയാമാസ ചാര്ജുനഃ
അവന് തെക്കേ സമുദ്രത്തോട് ചേര്ന്നും അപ്സരസുകളുടെ തിരുത്തിലും എത്തിയപ്പോള്, കുമാരതീർത്ഥത്തില് അര്ജ്ജുനന് അവരെ മോചനം നല്കി.
ഗ്രാഹരൂപാശ്ച താഃ പഞ്ച അതിശൌര്യേണ വൈ ബലാത്। കന്യാതീര്ഥം സമഭ്യേത്യ തതോ ദ്വാരവതീം യയൌ
അവിടെ അഞ്ചു പേരും മുത്തലയാകാരത്തില് എത്തിയപ്പോള്, അര്ജ്ജുനന്റെ അതിവീര്യത്താല് അവര് കന്യാതീർത്ഥത്തിലെത്തി; പിന്നെ അര്ജ്ജുനന് ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
തത്ര കൃഷ്ണനിദേശാത്സ സുഭദ്രാം പ്രാപ്യ ഫല്ഗുനഃ। താമാരോപ്യ രഥോപസ്ഥേ പ്രയയൌ സ്വപുരീം പ്രതി
അവിടെ കൃഷ്ണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അര്ജ്ജുനന് സുഭദ്രയെ സ്വന്തമാക്കി; അവളെ രഥത്തില് കയറ്റി സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
അഥാദായ ഗതേ പാര്ഥേ തേ ശ്രുത്വാ സര്വയാദവാഃ। തമഭ്യധാവന്ത്സങ്ക്രുദ്ധാഃ സിംഹവ്യാഘ്രഗണാ ഇവ
അര്ജ്ജുനന് സുഭദ്രയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ വിവരം കേട്ടയുടന് എല്ലാ യാദവന്മാരും സിംഹവും കടുവകളും പോലെ കോപത്തോടെ അവനെ പിന്തുടര്ന്നു.
പ്രദ്യുമ്നഃ കൃതവര്മാ ച ഗദഃ സാരണസാത്യകീ। ആഹുകശ്ചൈവ സാമ്ബശ്ച ചാരുദേഷ്ണോ വിദൂരഥഃ
പ്രദ്യുമ്നന്, കൃതവർമ, ഗദ, സാരണ, സത്യകി, ആഹുക, സാംബ, ചാരുദേഷ്ണ, വിദൂരഥന്,
അന്യേ ച യാദവാഃ സര്വേ ബലദേവപുരോഗമാഃ। ഏകമേവ പരേ കൃഷ്ണം ഗജവാജിരഥൈര്യുതാഃ
ബലരാമന് മുന്നണി വഹിച്ചു മറ്റു എല്ലാ യാദവന്മാരും ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും കൂട്ടിയെടുത്ത് കൃഷ്ണനെ ചുറ്റി വളഞ്ഞു.
അഥാസാദ്യ വനേ യാന്തം പരിവാര്യ ധനഞ്ജയമ്। ചക്രുര്യുദ്ധം സുസങ്ക്രുദ്ധാ ബഹുകോട്യശ്ച യാദവാഃ
അവിടെ വനത്തിലൂടെ പോകുന്ന ധനഞ്ജയനെ കണ്ടയുടന് കോടിക്കണക്കിന് യാദവന്മാര് വലിയ കോപത്തോടെ അവനെ ചുറ്റി യുദ്ധം തുടങ്ങി.
ഏക ഏവ തു പാര്ഥസ്തൈര്യുദ്ധം ചക്രേ സുദാരുണമ്। തേന തേഷാം സമം യുദ്ധം മുഹൂര്തം പ്രബഭൂവ ഹ
പക്ഷേ അര്ജ്ജുനന് ഒറ്റയ്ക്കായി അവരോടൊപ്പം അതീവ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി; കുറേ നേരം അവനും യാദവന്മാരും തമ്മില് സമം ആയിരുന്നു.
തതഃ പാര്ഥോ രണേ സര്വാന്വാരയിത്വാ ശിതൈഃ ശരൈഃ। ബലാദ്വിജിത്യ രാജേന്ദ്ര വീരസ്താന്സര്വയാദവാന്। താം സുഭദ്രാമഥാദായ ശക്രപ്രസ്ഥം വിവേശ ഹ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അര്ജ്ജുനന് കൂറ്റന് അമ്പുകള് ഉപയോഗിച്ച് അവരെ യുദ്ധത്തില് തുരത്തിക്കളഞ്ഞു; ശക്തിയോടെ എല്ലാ യാദവന്മാരെയും ജയിച്ച് സുഭദ്രയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഭൂയഃ ശൃണു മഹാരാജ ഫല്ഗുനസ്യ ച സാഹസമ്। ദദൌ സ വഹ്നേര്ബിഭത്സുഃ പ്രാര്ഥിതം ഖാണ്ഡവം വനമ്
ഇനി വീണ്ടും കേള്ക്കൂ മഹാരാജാവേ, അര്ജ്ജുനന്റെ സാഹസികമായ മറ്റൊരു പ്രവൃത്തി: ബീഭത്സു അഗ്നിക്കു അപേക്ഷിച്ച ഖാണ്ഡവവനം അവന് നല്കി.
ലബ്ധമാത്രേ തു തേനാഥ ഭഗവാന്ഹവ്യവാഹനഃ। ഭക്ഷിതും ഖാണ്ഡവം രാജംസ്തത്രസ്ഥാനുപചക്രമേ
അര്ജ്ജുനന് അത് നല്കിയതോടെ, ദൈവമായ ഹവ്യവാഹനന് അവിടെ താമസിച്ചവരോടൊപ്പം ഖാണ്ഡവവനം ദഹിപ്പിക്കാന് തുടങ്ങി.
തതസ്തം ഭക്ഷയന്തം വൈ സവ്യസാചീ വിഭാവസുമ്। രഥാ ധന്വീ ശരാന്ഗൃഹ്യ സ കലാപയുതഃ പ്രഭുഃ। പാലയാമാസ രാജേന്ദ്ര സ്വവീര്യേണ മഹാബലഃ
അപ്പോള് അമ്പും വില്ലും കൈവശം വെച്ച സവ്യാസാചി തന്റെ രഥിയോടൊപ്പം, വലിയ ശക്തിയില് ആശ്രയിച്ച്, ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയെ സംരക്ഷിച്ചു.
തതഃ ശ്രുത്വാ മഹേനദ്രസ്തു മേഘാംസ്താന്സന്ദിദേശ ഹ। തേനോക്താ മേഘസങ്ഘാസ്തേ വവര്ഷുരതിവൃഷ്ടിഭിഃ
അത് കേട്ട മഹാവീര്യശാലിയായ ഇന്ദ്രന് മേഘങ്ങളെ അയച്ചു; അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ മേഘക്കൂട്ടങ്ങള് അത്യധികം മഴ പെയ്യിച്ചു.
തതോ മേഘഗാണാന്പാര്ഥഃ ശരവ്രാതൈഃ സമാന്തതഃ। ഖഗമൈര്വാരയാമാസ തദാശ്ചര്യമിവാഭവത്
അപ്പോൾ അർജുനൻ എല്ലാ ദിക്കിലും അമ്പുകളുടെ മഴയിട്ട് മേഘങ്ങളെ തുരത്തിക്കളഞ്ഞു. അതു കണ്ടവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
വാരിതാന്മേഘസങ്ഘാംശ്ച ശ്രുത്വാ ക്രുദ്ധഃ പുരന്ദരഃ। പാണ്ഡരം ഗജമാസ്ഥായ സര്വദേവഗണൈര്വൃതഃ। യയൌ പാര്ഥേന സംയോദ്ധും രക്ഷാര്ഥം ഖാണ്ഡവസ്യ ച
മേഘങ്ങളുടെ കൂട്ടം അർജുനൻ തകർത്തെന്നു കേട്ടപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ കോപിച്ചു. വെള്ളയാനയിൽ കയറി, എല്ലാ ദേവതകളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, ഖാണ്ഡവത്തെ രക്ഷിക്കാനും അർജുനനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാനും അവൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.