ധര്മ്യം സ്ത്രിയം സഭാം പൂര്വേ ന നയന്തീതി നഃ ശ്രുതമ്। സ നഷ്ടഃ കൌരവേയേഷു പൂര്വോ ധര്മഃ സനാതനഃ
മുന്പ് സദാചാരമുള്ള സ്ത്രീകളെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാറില്ലെന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ പുരാതനമായ ശാശ്വതമായ ധര്മം കൌരവരില് ഇപ്പോൾ നഷ്ടമായി.
കഥം ഹി ഭാര്യാ പാണ്ഡുനാം പാര്ഷതസ്യ സ്വസാ സതീ। വാസുദേവസ്യ ച സഖീ പാര്ഥിവാനാം സഭാമിയാമ്
പാണ്ഡവരുടെ ഭാര്യയും പാഞ്ചാലന്റെ സഹോദരിയും വാസുദേവന്റെ സുഹൃത്തുമായ ഞാൻ എങ്ങനെ രാജാക്കന്മാരുടെ സഭയിലേക്ക് വരും?
താമിമാം ധര്മരാജസ്യ ഭാര്യാം സദൃശവര്ണജാമ്। ബ്രൂത ദാസീമദാസീം വാ തത്കരിഷ്യാമി കൌരവാഃ
കൌരവന്മാരേ, ഞാൻ ധര്മരാജാവിന്റെ യുക്തമായ ഭാര്യയാണോ, അല്ലെങ്കില് ദാസിയായോ എന്നെ വ്യക്തമാക്കൂ. അതനുസരിച്ച് ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കും.
അയം മാം സുദൃഢം ക്ഷുദ്രഃ കൌരവാണാം യശോഹരഃ. ക്ലിശ്നാതി നാഹം തത്സോഢും ക്ഷുദ്രഃ കൌരവാണാം യശോഹരഃ
കൌരവരുടെ മാനത്തെ കളയുന്ന ഈ ദുഷ്ടന് എന്നെ അതിയായി പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ഞാൻ ഇതു സഹിക്കാനാവില്ല — കൌരവരുടെ മാനത്തെ കളയുന്ന ഈ ദുഷ്ടനെ.
ജിതാം വാഽപ്യജിതാം വാപി മന്യധ്വം മാം യഥാ നൃപാഃ। തഥാ പ്രത്യുക്തമിച്ഛാമി തത്കരിഷ്യാമി കൌരവാഃ
രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നെ ജയിച്ചവളാണോ അല്ലയോ എന്ന് എങ്ങനെ കരുതുന്നുവോ അതുപോലെ ഉത്തരം പറയണം. കൌരവന്മാരേ, അതനുസരിച്ച് ഞാൻ ചെയ്യാം.
ഉക്തവാനസ്മി കല്യാണി ധര്മസ്യ പരമാ ഗതിഃ। ലോകേ ന ശക്യതേ ജ്ഞാതുമപി വിജ്ഞൈര്മഹാത്മഭിഃ
കന്യകേ, ഞാൻ ധര്മത്തിന്റെ പരമഗതിയെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് മഹാത്മാക്കളും പണ്ഡിതന്മാരും പോലും അതിനെ പൂര്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല.
ബലവാംശ്ച യഥാ ധര്മം ലോകേ പശ്യതി പുരുഷഃ।। സ ധര്മോ ധര്മവേലായാം ഭവത്യഭിഹതഃ പരഃ
ലോകത്ത് ഒരു ശക്തനായ മനുഷ്യന് ധർമ്മം കാണുന്നതുപോലെ, ആ ധർമ്മം സമയമാകുമ്പോൾ മറ്റൊരാളാൽ തകർക്കപ്പെടുന്നു.
ന വിവേക്തും ച തേ പ്രശ്നമിമം ശക്നോമി നിശ്ചയാത്। സൂക്ഷ്മത്വാദ്ഗഹനത്വാച്ച കാര്യസ്യാസ്യ ച ഗൌരവാത്
ഈ ചോദ്യം ഞാൻ ഉറപ്പോടെ ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്നില്ല, അതിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും ആഴവും ഈ കാര്യത്തിന്റെ ഗുരുതരത്വവും കാരണം.
നൂനമന്തഃ കുലസ്യാസ്യ ഭവിതാ ന ചിരാദിവ। തഥാ ഹി കുരവഃ സര്വേ ലോഭമോഹപരായണാഃ
നിശ്ചയം, ഈ കുടുംബത്തിന്റെ അവസാനം ഉടൻ വരും, കാരണം കുരുക്കൾ എല്ലാവരും ലാഭവും മോഹവും മാത്രം നോക്കുന്നവരാണ്.
കുലേഷു ജാതാഃ കല്യാണി വ്യസനൈരാഹതാ ഭൃശമ്। ധര്മ്യാന്മാര്ഗാന്ന ച്യവന്തേ യേഷാം നസ്ത്വം ബധൂഃ സ്ഥിതാ
മനോഹരിയായവളേ, ഉത്തമ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവർക്കു വലിയ ദുരിതം വന്നാലും, അവർ ധർമ്മപഥം വിട്ടുപോകുന്നില്ല—നമ്മുടെ ഭാര്യയായ നീ അവരിൽ ഒരാളാണ്.
ഉപപന്നം ച പാഞ്ചാലി തവേദം വൃത്തമീദൃശമ്। യത്കൃച്ഛ്രമപി സമ്പ്രാപ്താ ധര്മമേവാന്വവേക്ഷസേ
പാഞ്ചാലി, നിന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, വലിയ കഷ്ടതയിലായാലും നീ ധർമ്മം മാത്രം ആലോചിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, നിന്റെ പെരുമാറ്റം യുക്തിയാണ്.
ഏതേ ദ്രോണാദയശ്ചൈവ വൃദ്ധാ ധര്മവിദോ ജനാഃ। ശൂന്യൈഃ ശരീരൈസ്തിഷ്ഠന്തി ഗതാസവ ഇവാനതാഃ
ധർമ്മം അറിയുന്ന ദ്രോണനും മറ്റ് മൂപ്പന്മാരും ഇവിടെയുണ്ട്, പക്ഷേ ജീവൻ വിട്ടുപോയവരെപ്പോലെ ശൂന്യമായ ശരീരങ്ങളുമായി അവർ നില്ക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിരസ്തു പ്രശ്നോഽസ്മിന്പ്രമാണമിതി മേ മതിഃ। അജിതാം വാ ജിതാം വേതി സ്വയം വ്യാഖ്യാതുമര്ഹതി
ഈ കാര്യത്തിൽ യുദിഷ്ഠിരന്റെ ഉത്തരം തന്നെയാണ് പ്രാമാണികം എന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; ജയിച്ചോ തോറ്റോ എന്നതല്ല, അവൻ തന്നെ അതിനെ വ്യക്തമാക്കണം.
തഥാ തു ദൃഷ്ട്വാ ബഹു തത്ര ദേവീം രോരൂയമാണാം കുരരീമിവാര്താമ്। നോചുര്വചഃ സാധ്വഥവാഽപ്യസാധു മഹീക്ഷിതോ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ഭീതാഃ
അവിടെ രാജ്ഞിയെ, ദുഃഖിതയായ ഒരു പക്ഷിയെപ്പോലെ കരയുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനെ ഭയന്ന് രാജാക്കന്മാരിൽ ആരും നല്ലതോ ചീത്തയോ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
ദൃഷ്ട്വാ തഥാ പാര്ഥിവപുത്രപൌത്രാം- സ്തൂഷ്ണീംഭൂതാന്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രഃ। സ്മയന്നിവേദം വചനം ബഭാഷേ പാഞ്ചാലരാജസ്യ സുതാം തദാനീമ്
രാജാക്കന്മാരുടെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും മക്കളുടെയും മൗനം കണ്ട ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകൻ, പുഞ്ചിരിയോടെ അന്നേ സമയം പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മകളോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തിഷ്ഠത്വയം പ്രശ്ന ഉദാരസത്വേ ഭീമേഽര്ജുനേ സഹദേവേ തഥൈവ। പത്യൌ ച തേ നകുലേ യാജ്ഞസേനി വദന്ത്വേതേ വചനം ത്വത്പ്രസൂതമ്
ഈ ഉത്തമമായ ചോദ്യം ഭീമനും അർജുനനും സഹദേവനും, നിന്റെ ഭർത്താവായ നകുലനും നിലനിർത്തട്ടെ, യാജ്ഞസേനീ, നീ ഉന്നയിച്ച വാക്കുകൾ അവർ പറയട്ടെ.
അനീശ്വരം വിബ്രുവന്ത്വാര്യമധ്യേ യുധിഷ്ഠിരം തവ പാഞ്ചാലി ഹേതോഃ। കുര്വന്തു സര്വേ ചാനൃതം ധര്മരാജം പാഞ്ചാലി ത്വം മോക്ഷ്യസേ ദാസഭാവാത്
പാഞ്ചാലി, നിന്റെ കാരണത്താൽ, ഈ സദസ്സിൽ എല്ലാവരും യുദിഷ്ഠിരനെ അശക്തനെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ; അവർ ധർമ്മരാജാവിനെ കള്ളനെന്ന് വിളിച്ചാൽ, നീ ദാസിയായ നിലയിൽ നിന്ന് മോചിതയാകും.
ധര്മേ സ്ഥിതോ ധര്മസുതോ മഹാത്മാ സ്വയം ചേദം കഥയത്വിന്ദ്രകല്പഃ। ഈശോ വാ തേ ഹ്യനീശോഽഥവൈഷ വാക്യാദസ്യ ക്ഷിപ്രമേകം ഭജസ്വ
ധർമ്മപുത്രനായ മഹാത്മാവും ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനുമായവൻ സ്വയം തന്നെ ഈ കാര്യം വ്യക്തമാക്കണം; അവൻ നിന്റെ യജമാനനാണോ അല്ലയോ അതു വേഗത്തിൽ തീരുമാനിക്കണം.
സര്വേ ഹീമേ കൌരവേയാഃ സഭായാം ദുഃഖാന്തരേ വര്തമാനാസ്തവൈവ। ന വിബ്രുവന്ത്യാര്യസത്വാ യഥാവ- ത്പതീംശ്ച തേ സമവേക്ഷ്യാല്പഭാഗ്യാന്
ഈ സഭയിൽ കൌരവന്മാർ എല്ലാവരും നിന്റെ കാരണത്താൽ ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്നു; നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ ദുർഭാഗ്യം കണ്ട്, ആരും ഉത്തമന്മാരെപോലെ വാക്ക് പറയുന്നില്ല.
തതഃ സഭ്യാഃ കുരുരാജസ്യ തസ്യ വാക്യം സര്വേ പ്രശശംസുസ്തഥോച്ചൈഃ। ചേലാവേധാംശ്ചാപി ചക്രുര്നദന്തോ ഹാഹേത്യാസീദപി ചൈവാര്തനാദഃ
അപ്പോൾ കുരുരാജാവിന്റെ സഭയിലെ എല്ലാവരും ആ വാക്കുകൾ ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ പ്രശംസിച്ചു; ചിലർ കൈയടി ചെയ്തു, ചിലർ 'ഹാ' എന്നു വിളിച്ചു, ദുഃഖത്തിന്റെ നാദവും ഉയർന്നു.
ശ്രുത്വാ തും തദ്വാക്യമനോഹരം ത- ദ്ധര്ഷശ്ചാസീത്കൌരവാണാം സഭായാമ്। സര്വേ ചാസന്പാര്ഥിവാഃ പ്രീതിമന്തഃ കുരുശ്രേഷ്ഠം ധാര്മികം പൂജയന്തഃ
അവിടെ ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കൌരവരുടെ സഭയിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു; രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും ധാർമ്മികനായ കുരുശ്രേഷ്ഠനെ ആദരിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിരം ച തേ സര്വേ സമുദൈക്ഷന്ത പാര്ഥിവാഃ। കിം നു വക്ഷ്യതി ധര്മജ്ഞ ഇതി സാചീകൃതാനനാഃ
അവിടെ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും യുദിഷ്ഠിരനെ ഉറ്റുനോക്കി; 'ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ എന്ത് പറയും?' എന്ന് ആകാംക്ഷയോടെ മുഖം തിരിച്ചു.
കിം നു വക്ഷ്യതി ബീഭത്സുരജിതോ യുധി പാണ്ഡവഃ। ഭീമസേനോ യമൌ ചോഭൌ ഭൃശം കൌതൂഹലാന്വിതാഃ
അവർ അതീവ ആകാംക്ഷയോടെ, 'അജയ്യനായ പാണ്ഡവനും ഭീമസേനനും മദ്രിദേവി പുത്രന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ എന്ത് പറയും?' എന്ന് വിചാരിച്ചു.
തസ്മിന്നുപരതേ ശബ്ദേ ഭീമസേനോഽബ്രവീദിദമ്। പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ദിവ്യം ഭുജം ചന്ദനചര്ചിതമ്
ശബ്ദം ശാന്തമായപ്പോൾ, ഭീമസേനൻ ചന്ദനത്താൽ പുരട്ടിയ മനോഹരമായ ദിവ്യഭുജം പിടിച്ചു കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദ്യേഷ ഗുരുരസ്മാകം ധര്മരാജോ മഹാമനാഃ। ന പ്രഭുഃ സ്യാത്കുലസ്യാസ്യ ന വയം മര്ഷയേമഹി
ഈ ധർമ്മരാജാവ് നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായില്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ഇതൊന്നും സഹിക്കുമായിരുന്നു എന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല.
ഈശോ നഃ പുണ്യതപസാം പ്രാണാനാമപി ചേശ്വരഃ। മന്യതേ ജിതമാത്മാനം യദ്യേഷ വിജിതാ വയമ്
അവൻ നമ്മളുടെയും, പുണ്യവും തപസ്സും ഉള്ളവരുടെയും, ജീവനും ഉടമയാണ്; അവൻ തന്നെ തോറ്റുവെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾക്കും തോറ്റതുപോലെയാണ്.
ന ഹി മുച്യേത മേ ജീവന്പദാ ഭൂമിമുപസ്പൃശന്। മര്ത്യധര്മാ പരാമൃശ്യ പാഞ്ചാല്യാ മൂര്ധജാനിമാന്
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, കാലു ഭൂമിയിൽ വച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴും, മനുഷ്യരുടെ നിയമം ഓർത്താൽ പോലും, പാഞ്ചാലിയുടെ മുടി അപമാനിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ വേദനയിൽ നിന്ന് ഞാൻ മോചിതനാകില്ല.
പശ്യധ്വം ഹ്യായതൌ വൃത്തൌ ഭുജൌ മേ പരിഘാവിവ। നൈതയോരന്തരം പ്രാപ്യ മുച്യേതാപി ശതക്രതുഃ
നോക്കൂ, എന്റെ കൈകൾ നീണ്ടു വളർന്നതും, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾപോലും ശക്തിയുള്ളതുമാണ്; ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരെങ്കിലും കുടുങ്ങിയാൽ, ഇന്ദ്രനും രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.
ധര്മപാശസിതസ്ത്വേവമധിഗച്ഛാമി സങ്കടമ്। ഗൌരവേണ നിരുദ്ധശ്ച നിഗ്രഹാദര്ജുനസ്യ ച
ധർമ്മത്തിന്റെ കെട്ടിയിലാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്; ആദരവും, അർജുനന്റെ സഹിഷ്ണുതയും കൊണ്ടാണ് ഞാൻ തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ധര്മരാജനിസൃഷ്ടസ്തു സിംഹഃ ക്ഷുദ്രമൃഗാനിവ। ധാര്തരാഷ്ടാരാനിമാന്പാപാന്നിഷ്പഷേയം തലാസിഭിഃ
ധർമ്മരാജാവ് എന്നെ വിട്ടയച്ചാൽ, സിംഹം ചെറുമൃഗങ്ങളെപോലെ ഈ ദുര്വൃത്തനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ എന്റെ വാൾ കൊണ്ടും ദണ്ഡം കൊണ്ടും ചിതറിച്ചുകളയും.