ദുഃശാസനശ്ചാപി സമീക്ഷ്യ കൃഷ്ണാ- മവേക്ഷമാണാം കൃപണാന്പതീംസ്താന്। ആധൂയ വേഗേന വിസഞ്ജ്ഞകല്പാ- മുവാച ദാസീതി ഹസന്സശബ്ദമ്
കൃഷ്ണ അവളുടെ ദയനീയമായ ഭർത്താക്കളെ നോക്കുന്നത് കണ്ട ദുഃശാസനൻ, അവളെ വലിച്ചിഴച്ച്, അവളെ ബോധംകേടാകുന്നവളാക്കി, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ചിരിച്ച്, 'ദാസി' എന്ന് വിളിച്ചു.
കര്ണസ്തു തദ്വാക്യമതീവ ഹൃഷ്ടഃ സമ്പൂജയാമാസ ഹസന്സശബ്ദമ്। ഗാന്ധാരരാജഃ സുബലസ്യ പുത്ര- സ്തഥൈവ ദുഃശാസനമഭ്യനന്ദത്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കർണ്ണൻ വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു, ദുഃശാസനനെ പ്രശംസിച്ചു. ഗന്ധാരരാജാവായ സുബലന്റെ മകനും അതുപോലെ ദുഃശാസനനെ അഭിനന്ദിച്ചു.
സഭ്യാസ്തു യേ തത്ര ബഭൂവുരന്യേ താഭ്യാമൃതേ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ ചൈവ। തേഷാമഭൂദ്ദുഃ ഖമതീവ കൃഷ്ണാം ദൃഷ്ട്വാ സഭായാം പരികൃഷ്യമാണാമ്
അവിടെ സഭയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റു അംഗങ്ങൾ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ഒഴികെ, കൃഷ്ണയെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം ദുഃഖിച്ചു.
ന ധര്മസൌക്ഷ്മ്യാത്സുഭഗേ വിവേക്തും ശക്രോമി തേ പ്രശ്നമിമം യഥാവത്। അസ്വാമ്യശക്തഃ പണിതും പരസ്വം സ്ത്രിയാശ്ച ഭര്തുര്വശതാം സമീക്ഷ്യ
ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത കാരണം, സൌഭാഗ്യവതിയായവളേ, ഞാൻ നിന്റെ ചോദ്യം ശരിയായി ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്നില്ല. സ്വയം ഉടമസ്ഥതയില്ലാത്തവൻ മറ്റൊരാളുടെ വസ്തു പന്ത് വെക്കാൻ കഴിയില്ല; ഭാര്യ ഭർത്താവിന്റെ അധികാരത്തിലാണ്.
ത്യജേത സര്വാം പൃഥിവീം സമൃദ്ധാം യുധിഷ്ഠിരോ ധര്മമഥോ ന ജഹ്യാത്। ഉക്തം ജിതോഽസ്മീതി ച പാണ്ഡവേന തസ്മാന്ന ശക്നോമി വിവേക്തുമേതത്
യുധിഷ്ഠിരൻ സമ്പന്നമായ ഭൂമി മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിച്ചേക്കും, പക്ഷേ ധർമ്മം ഒരിക്കലും വിടില്ല. പാണ്ഡവൻ 'ഞാൻ തോറ്റു' എന്ന് പറഞ്ഞതിനാൽ, ഞാൻ ഈ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ദ്വ്യൂതേഽദ്വിതീയഃ ശകുനിര്നരേഷു കുന്തീസുതസ്തേന നിസൃഷ്ടകാമഃ। ന മന്യതേ താം നികൃതിം യുധിഷ്ഠിര- സ്തസ്മാന് തേ പ്രശ്നമിമം ബ്രവീമി
ചതുരംഗത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ശകുനിയാണ്. കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ അവന്റെ പ്രേരണയിൽ പെട്ടു, ആ ചതിയറിഞ്ഞില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ ചോദ്യം നിനക്കു ചോദിക്കുന്നത്.
ആഹൂയ രാജാ കുശലൈരനാര്യൈ- ര്ദുഷ്ടാത്മഭിര്നൈകൃതികൈഃ സഭായാമ്। ദ്യൂതപ്രിയൈര്നാതികൃതപ്രയത്നഃ കസ്മാദയം നാമ നിസൃഷ്ടകാമഃ
കഴിവുള്ളവരും, നീതിയില്ലാത്തവരും, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവരും, ചതിയുള്ളവരും, ചതുരംഗം ഇഷ്ടമുള്ളവരും, അത്ര പരിശ്രമിക്കാതിരുന്നവരും ചേർന്ന്, കുന്തിയുടെ മകൻ എങ്ങനെ ഇത്ര ആഗ്രഹത്തോടെ കളിക്കാൻ തയ്യാറായി?
അശുദ്ധഭാവൈര്നികൃതിപ്രവൃത്തൈ- രബുധ്യമാനഃ കുരുപാണ്ഡവാഗ്ര്യഃ। സമ്ഭൂയ സര്വൈശ്ച ജിതോഽപി യസ്മാ- ത്പശ്ചാദയം കൈതവമഭ്യുപേതഃ
അശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവരും, ചതിയുള്ളവരും ചേർന്ന്, അവരുടെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടും, കുരു-പാണ്ഡവന്മാരിൽ പ്രധാനനായവൻ അവരൊക്കെ ചേർന്ന് തോറ്റപ്പോൾ, പിന്നിടെയാണ് ആ ചതിയറിഞ്ഞത്.
തിഷ്ഠന്തി ചേമേ കുരവഃ സഭായാ- മീശാഃ സുതാനാം ച തഥാ സ്നുപാണാമ്। സമീക്ഷ്യ സര്വേ മമ ചാപി വാക്യം വിബ്രൂത മേ പ്രശ്നമിമം യഥാവത്
ഇവിടെ ഈ സഭയില് കുരുക്കളുടെ മുതിര്ന്നവരും അവരുടെ മക്കളുടെയും മരുമക്കളുടെയും രക്ഷകരുമാണ്. ഇവരും ഞാനും ചേർന്ന്, ഞാന് ചോദിക്കുന്ന ഈ ചോദ്യം ശരിയായി ഉത്തരം പറയണം.
ന സാ സഭാ യത്ര ന സന്തി വൃദ്ധാ ന തേ വൃദ്ധാ യേ ന വദന്തി ധര്മമ്। നാസൌ ധര്മോ യത്ര ന സത്യമസ്തി ന തത്സത്യം യച്ഛലേനാനുവിദ്ധമ്
വയസ്സുകാലക്കാര് ഇല്ലാത്തിടത്ത് അത് യഥാര്ത്ഥ സഭയല്ല. ധര്മം പറയാത്തവരെ മുതിര്ന്നവരെന്ന് പറയാനാവില്ല. സത്യമില്ലാത്തിടത്ത് അത് ധര്മമല്ല. വഞ്ചനയാല് കലങ്കിതമായത് സത്യവുമല്ല.
തഥാ ബ്രുവന്തീം കരുണം രുദന്തീ- മവേക്ഷമാണാം കൃപണാന്പതീംസ്താന്। ദുഃശാസനഃ പരുഷാണ്യപ്രിയാണി വാക്യാന്യുവാചാമധുരാണി ചൈവ
അവള് ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞ് സംസാരിക്കുകയും തന്റെ ദയനീയരായ ഭര്ത്താക്കളെ നോക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള്, ദുഃശാസനന് അവളോട് കടുപ്പവും ക്രൂരതയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകളും ചിലപ്പോള് മധുരമായ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
താം കൃഷ്യമാണാം ച രജസ്വലാം ച സ്രസ്തോത്തരീയാമതദര്ഹമാണാമ്। വൃകോദരഃ പ്രേക്ഷ്യ യുധിഷ്ഠിരം ച ചകാര കോപം പരമാര്തരൂപഃ
അവളെ അവര്ഹമായ രീതിയില് വലിച്ചിഴച്ച്, അവളുടെ മുകളില് വസ്ത്രം വീണുപോവുകയും ചെയ്തപ്പോള്, ഭീമനും യുദിഷ്ഠിരനും അതു കണ്ടു അത്യന്തം കോപവും ദുഃഖവും അനുഭവിച്ചു.
പുരസ്താത്കരണീയം മേ ന കൃതം കാര്യമുത്തരമ്। വിഹ്വലാഽസ്മി കൃതാഽനേന കര്ഷതാ ബലിനാ ബലാത്
മുന്പ് ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നത് ഞാന് ചെയ്തില്ല. ഈ ശക്തനായവന് എന്നെ ബലമായി വലിച്ചിഴച്ചതുകൊണ്ട് ഞാന് ഇപ്പോൾ അതിയായി വിഷമത്തിലാണ്.
അഭിവാദം കരോമ്യേഷാം കുരൂണാം കുരുസംസദി। ന മേ സ്യാദപരാധോഽയം തദിദം ന കൃതം മയാ।। വൈശമ്പായന ഉവാച
ഈ സഭയില് ഇരിക്കുന്ന കുരുക്കളെ ഞാന് ആദരപൂര്വം വന്ദനം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതുവരെ ചെയ്യാതിരുന്നതിന് എനിക്ക് കുറ്റമുണ്ടാകരുത്.
സാ തേന ച സമാധൂതാ ദുഃഖേന ച തപസ്വിനീ। പതിതാ വിലലാപേദം സഭായാമതഥോചിതാ
അവന് ചെയ്തതും അനുഭവിച്ച ദുഃഖവും കൊണ്ട് അവ ദുഃഖിതയായ സ്ത്രീ സഭയില് വീണു വിലപിച്ചു.
സ്വയംവരേ യാസ്മി നൃപൈദൃഷ്ടാ രങ്ഗേ സമാഗതൈഃ। ന ദൃഷ്ടപൂര്വാ ചാന്യത്ര സാഽഹമദ്യ സഭാം ഗതാ
സ്വയംവരത്തില് രാജാക്കന്മാര് ഒന്നിച്ചു വന്നപ്പോള് അവര് എന്നെ കണ്ടിരുന്നു. അതു ഒഴികെ, ഇന്നത്തെപ്പോലെ ഈ സഭയില് ഞാൻ ആരുടെയും മുമ്പിൽ വന്നിട്ടില്ല.
യാം ന വായുര്ന ചാദിത്യോ ദൃഷ്ടവന്തൌ പുരാ ഗൃഹേ। സാഽഹമദ്യ സഭാമധ്യേ ദൃഷ്ടാസ്മി ജനസംസദി
ഇതുവരെ വീട്ടിനുള്ളില് കാറ്റും സൂര്യനും പോലും കാണാത്തവളായ ഞാൻ, ഇന്ന് ഈ സഭയുടെ നടുവില് എല്ലാവരുടെയും മുമ്പില് കാണപ്പെടുന്നു.
യാം ന മൃഷ്യന്തി വാതേന സ്പൃശ്യമാനാം ഗൃഹേ പുരാ। സ്പൃശ്യമാനാം സഹന്തേഽദ്യ പാണ്ഡവാസ്താം ദൂരാത്മനാ
വീട്ടില് കാറ്റ് തൊടുന്നതും സഹിക്കാനാവാത്തവളായ ഞാൻ, ഇന്ന് പാണ്ഡവന്മാര് മനസ്സുമാറി നിന്നു, മറ്റൊരാളാല് എന്നെ തൊടുന്നത് സഹിക്കുന്നു.
മൃഷ്യന്തി കുരവശ്ചേമേ മന്യേ കാലസ്യ പര്യയമ്। സ്നുഷാം ദുഹിതരം ചൈവ ക്ലിശ്യമാനാമനര്ഹതീമ്
ഈ കുരുക്കള് അവരുടെ മരുമകളും മകളും അര്ഹിക്കാത്ത ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നതിനെ കണ്ടും, കാലത്തിന്റെ മാറ്റം സഹിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
കിംന്വതഃ കൃപണം ഭൂയോ യദഹം സ്ത്രീ സതീ ശുഭാ। സഭാമധ്യം വിഗാഹേഽദ്യ ക്വ നു ധര്മോ മഹീക്ഷിതാമ്
ഞാന് ഒരു സദ്ഗുണമുള്ള സ്ത്രീയായിട്ടും ഇന്ന് സഭയുടെ നടുവിലേക്ക് വരേണ്ടി വന്നത് പോലെ ദയനീയമായ മറ്റെന്താണ് പറയാന് ബാക്കിയുള്ളത്? രാജാക്കന്മാരുടെ ധര്മം എവിടെയാണ്?
ധര്മ്യം സ്ത്രിയം സഭാം പൂര്വേ ന നയന്തീതി നഃ ശ്രുതമ്। സ നഷ്ടഃ കൌരവേയേഷു പൂര്വോ ധര്മഃ സനാതനഃ
മുന്പ് സദാചാരമുള്ള സ്ത്രീകളെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാറില്ലെന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ പുരാതനമായ ശാശ്വതമായ ധര്മം കൌരവരില് ഇപ്പോൾ നഷ്ടമായി.
കഥം ഹി ഭാര്യാ പാണ്ഡുനാം പാര്ഷതസ്യ സ്വസാ സതീ। വാസുദേവസ്യ ച സഖീ പാര്ഥിവാനാം സഭാമിയാമ്
പാണ്ഡവരുടെ ഭാര്യയും പാഞ്ചാലന്റെ സഹോദരിയും വാസുദേവന്റെ സുഹൃത്തുമായ ഞാൻ എങ്ങനെ രാജാക്കന്മാരുടെ സഭയിലേക്ക് വരും?
താമിമാം ധര്മരാജസ്യ ഭാര്യാം സദൃശവര്ണജാമ്। ബ്രൂത ദാസീമദാസീം വാ തത്കരിഷ്യാമി കൌരവാഃ
കൌരവന്മാരേ, ഞാൻ ധര്മരാജാവിന്റെ യുക്തമായ ഭാര്യയാണോ, അല്ലെങ്കില് ദാസിയായോ എന്നെ വ്യക്തമാക്കൂ. അതനുസരിച്ച് ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കും.
അയം മാം സുദൃഢം ക്ഷുദ്രഃ കൌരവാണാം യശോഹരഃ. ക്ലിശ്നാതി നാഹം തത്സോഢും ക്ഷുദ്രഃ കൌരവാണാം യശോഹരഃ
കൌരവരുടെ മാനത്തെ കളയുന്ന ഈ ദുഷ്ടന് എന്നെ അതിയായി പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ഞാൻ ഇതു സഹിക്കാനാവില്ല — കൌരവരുടെ മാനത്തെ കളയുന്ന ഈ ദുഷ്ടനെ.
ജിതാം വാഽപ്യജിതാം വാപി മന്യധ്വം മാം യഥാ നൃപാഃ। തഥാ പ്രത്യുക്തമിച്ഛാമി തത്കരിഷ്യാമി കൌരവാഃ
രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നെ ജയിച്ചവളാണോ അല്ലയോ എന്ന് എങ്ങനെ കരുതുന്നുവോ അതുപോലെ ഉത്തരം പറയണം. കൌരവന്മാരേ, അതനുസരിച്ച് ഞാൻ ചെയ്യാം.
ഉക്തവാനസ്മി കല്യാണി ധര്മസ്യ പരമാ ഗതിഃ। ലോകേ ന ശക്യതേ ജ്ഞാതുമപി വിജ്ഞൈര്മഹാത്മഭിഃ
കന്യകേ, ഞാൻ ധര്മത്തിന്റെ പരമഗതിയെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് മഹാത്മാക്കളും പണ്ഡിതന്മാരും പോലും അതിനെ പൂര്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല.
ബലവാംശ്ച യഥാ ധര്മം ലോകേ പശ്യതി പുരുഷഃ।। സ ധര്മോ ധര്മവേലായാം ഭവത്യഭിഹതഃ പരഃ
ലോകത്ത് ഒരു ശക്തനായ മനുഷ്യന് ധർമ്മം കാണുന്നതുപോലെ, ആ ധർമ്മം സമയമാകുമ്പോൾ മറ്റൊരാളാൽ തകർക്കപ്പെടുന്നു.
ന വിവേക്തും ച തേ പ്രശ്നമിമം ശക്നോമി നിശ്ചയാത്। സൂക്ഷ്മത്വാദ്ഗഹനത്വാച്ച കാര്യസ്യാസ്യ ച ഗൌരവാത്
ഈ ചോദ്യം ഞാൻ ഉറപ്പോടെ ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്നില്ല, അതിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും ആഴവും ഈ കാര്യത്തിന്റെ ഗുരുതരത്വവും കാരണം.
നൂനമന്തഃ കുലസ്യാസ്യ ഭവിതാ ന ചിരാദിവ। തഥാ ഹി കുരവഃ സര്വേ ലോഭമോഹപരായണാഃ
നിശ്ചയം, ഈ കുടുംബത്തിന്റെ അവസാനം ഉടൻ വരും, കാരണം കുരുക്കൾ എല്ലാവരും ലാഭവും മോഹവും മാത്രം നോക്കുന്നവരാണ്.
കുലേഷു ജാതാഃ കല്യാണി വ്യസനൈരാഹതാ ഭൃശമ്। ധര്മ്യാന്മാര്ഗാന്ന ച്യവന്തേ യേഷാം നസ്ത്വം ബധൂഃ സ്ഥിതാ
മനോഹരിയായവളേ, ഉത്തമ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവർക്കു വലിയ ദുരിതം വന്നാലും, അവർ ധർമ്മപഥം വിട്ടുപോകുന്നില്ല—നമ്മുടെ ഭാര്യയായ നീ അവരിൽ ഒരാളാണ്.