സഭ്യാസ്ത്വമീ രാജപുത്ര്യാഹ്വയന്തി മന്യേ പ്രാപ്തഃ സംശയഃ കൌരവാണാമ്। ന വൈ സമൃദ്ദിം പാലയതേ ലഘീയാന് യസ്ത്വാം സഭാം നേഷ്യതി രാജപുത്രി
രാജകുമാരിയെ, സഭയിൽ നിന്നു നിന്നെ വിളിക്കുന്നു; കൌരവന്മാരുടെ ഇടയിൽ വലിയ സംശയം ഉണർന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. രാജകുമാരിയെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാത്തവൻ നമ്മുടെ സമൃദ്ധി സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല.
ഏവം നൂനം വ്യദധാത്സംവിധാതാ സ്പര്ശാവുഭൌ സ്പൃശതോ വൃദ്ധബാലൌ। ധര്മം ത്വേകം പരമം പ്രാഹ ലോകേ സ നഃ ശമം ധാസ്യതി ഗോപ്യമാനഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ക്രമീകരിച്ചത് വിധിയാണെന്ന് തോന്നുന്നു; മുതിർന്നവരും ചെറുപ്പവരും ഇതിൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നു. ലോകത്ത് ഒരു മാത്ര ധർമ്മം ഉണ്ട് എന്ന് അവൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു; ആ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ നമ്മെ സമാധാനത്തിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ.
സോഽയം ധര്മോ മാ ത്യഗാത്കൌരവാന്വൈ സഭ്യാന്ഗത്വാ പൃച്ഛ ധര്മ്യം വചോ മേ। തേ മാം ബ്രൂയുര്നിശ്ചിതം തത്കരിഷ്യേ ധര്മാത്മാനോ നീതിമന്തോ വരിഷ്ഠാഃ
അതിനാല്, ഈ ധര്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്, കൌരവര്. നീ സഭയിലേക്ക് പോയി എന്റെ സംശയം അവിടെ ഉന്നയിക്കൂ. അവിടെ ഇരിക്കുന്ന ധര്മപരരും ജ്ഞാനികളും ഉത്തമരും തീരുമാനിക്കുന്നതെന്താണോ, അതാണ് ഞാന് ചെയ്യുക.
ശ്രുത്വാ സൂതസ്തദ്വചോ യാജ്ഞസേന്യാഃ സഭാം ഗത്വാ പ്രാഹ വാക്യം തദാനീമ്। അധോമുഖാസ്തേ ന ച കിഞ്ചിദൂചു- ര്നിര്ബന്ധം തം ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ബുദ്ധ്വാ
യാജ്ഞസേനിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട സാരഥി സഭയിലേക്ക് ചെന്നു അവിടെ അവയുടെ സന്ദേശം പറഞ്ഞു. എന്നാല് എല്ലാവരും തലകുനിച്ച് ഇരുന്നു, ദുര്യോധനന്റെ ഉറച്ച മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കി ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
യുധിഷ്ഠിരസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ ദുര്യോധനചികീര്ഷിതമ്। ദ്രൌപദ്യാഃ സംമതം ദൂതം പ്രാഹിണോദ്ഭരതര്ഷഭ
ദുര്യോധനന് എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് അറിഞ്ഞ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്, ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാനായവന്, ദ്രൗപദിയുടെ സമ്മതപ്രകാരം ദൂതനെ അയച്ചു.
ഏകവസ്ത്ര ത്വധോനീവോ രോദമാനാ രജസ്വലാ। സഭാമാഗമ്യ പാഞ്ചാലി ശ്വശുരസ്യാഗ്രതോ ഭവ
ഒറ്റവസ്ത്രം ധരിച്ച്, താഴെ വസ്ത്രം മാത്രം ഉടുത്ത്, കരഞ്ഞുകൊണ്ടു, രജസ്സുള്ള അവസ്ഥയില് പാഞ്ചാലി സഭയില് വന്നു, തന്റെ അപ്പന്മാരുടെ മുന്നില് നില്ക്കേണ്ടി വന്നു.
അഥ ത്വാമാഗതാം ദൃഷ്ട്വാ രാജപുത്രീം സഭാം തദാ। സഭ്യാഃ സര്വേ വിനിന്ദേരന്മനോര്ഭിര്ധൃതരാഷ്ട്രജമ്
അപ്പോള് രാജകുമാരി സഭയില് പ്രവേശിച്ചപ്പോള്, അവിടെ ഇരുന്ന എല്ലാവരും മനസ്സില് തന്നെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
സ ഗത്വാ ത്വരിതം ദൂതഃ കൃഷ്ണായാ ഭവനം നൃപ। ന്യവേദയന്മതം ധീമാന്ധര്മരാജസ്യ നിശ്ചിതമ്
അവന് വേഗത്തില് കൃഷ്ണയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി, ധര്മരാജാവിന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം അവളെ അറിയിച്ചു.
പാണ്ഡവാശ്ച മഹാത്മാനോ ദീനാ ദുഃഖസമന്വിതാഃ। സത്യേനാതിപരീതാങ്ഗാ നോദീക്ഷന്തേ സ്മ കിഞ്ചന
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവര് ദു:ഖത്തില് കത്തിയവരും, സത്യത്തിന്റെ ഭാരം സഹിക്കാനാവാതെ, ഒന്നും സംസാരിക്കാനാവാതെ ഇരുന്നു.
തതസ്ത്വേഷാം മുഖമാലോക്യ രാജാ ദുര്യോധനഃ സൂതമുവാച ഹൃഷ്ടഃ। ഇഹൈവൈതാമാനയ പ്രാതികാമിന് പ്രത്യക്ഷമസ്യാഃ കുരവോ ബ്രുവന്തഃ
അവരുടെ മുഖം നോക്കി രാജാവ് ദുര്യോധനന് സന്തോഷത്തോടെ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവളെ ഉടനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; കുരുക്കള് നേരിട്ട് അവളോട് സംസാരിക്കട്ടെ.'
തതഃ സൂതസ്തസ്യ വശാനുഗാമീ ഭീതശ്ച കോപാദ്ദ്രുപദാത്മജായാഃ। വിഹായ മാനം പുനരേവ സഭ്യാ- നുവാച കൃഷ്ണാം കിമഹം ബ്രവീമി
അവന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ച് ഭയപ്പെട്ട്, ദ്രുപദപുത്രിയുടെ കോപം ഭയന്ന്, സാരഥി തന്റെ അഭിമാനം വിട്ട് വീണ്ടും കൃഷ്ണയോട് ചോദിച്ചു: 'ഞാന് സഭയില് എന്ത് പറയണം?'
ദുഃശാസനൈഷ മമ സൂതപുത്രോ വൃകോദരാദുദ്വിജതേഽല്പചേതാഃ। സ്വയം പ്രഗൃഹ്യാനയ യാജ്ഞസേനീം കിം തേ കരിഷ്യന്ത്യവശാഃ സപത്നാഃ
ദുഃശാസനന് എന്ന ഈ സാരഥിപുത്രന് ഭീമനെ ഭയപ്പെടുന്നുണ്ടു, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനാണ്. നീ തന്നെ യാജ്ഞസേനിയെ പിടിച്ച് കൊണ്ടുവരിക. അവളുടെ സഹപത്നിമാര് നിനക്ക് എന്ത് ചെയ്യും, അവര് അശക്തരാണ്.
തതഃ സമുത്ഥായ സ രാജപുത്രഃ ശ്രുത്വാ ഭ്രാതുഃ ശാസനം രക്തദൃഷ്ടിഃ। പ്രവിശ്യ തദ്വേശ്മ മഹാരഥാനാ- മിത്യബ്രവീദ്ദ്രൌപദീം രാജപുത്രീമ്
അപ്പൊഴ് തന്റെ സഹോദരന്റെ ആജ്ഞ കേട്ട്, കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച്, രാജകുമാരന് മഹാരഥാക്കളുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു, രാജകുമാരി ദ്രൗപദിയോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹ്യേഹി പാഞ്ചാലി രാജപുത്രീമ്। ദുര്യോധനം പശ്യ വിമുക്തലജ്ജാ। കുരൂന്ഭജസ്വായതപത്രനേത്രേ ധര്മേണ ലബ്ധാഽസി സഭാം പരൈഹി
'വാ, വാ, പാഞ്ചാലി രാജകുമാരിയെ! ലജ്ജയില്ലാതെ duran ദുര്യോധനനെ കാണൂ. നീ കുരുക്കളോടൊപ്പം ചേരുക, വിശാലനയനിയായവളേ; നീ സഭയില് ധര്മം കൊണ്ടാണ് നേടിയെടുത്തത്.'
തതഃ സമുത്ഥായ സുദൂര്മനാഃ സാ വിവര്ണമാമൃജ്യ മുഖം കരേണ। ആര്താ പ്രദുദ്രാവ യതഃ സ്ത്രിയസ്താ വൃദ്ധസ്യ രാജ്ഞഃ കുരുപുങ്ഗവസ്യ
അപ്പോള് അത്യന്തം ദു:ഖിതയായ അവള് എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൊണ്ട് നിറംകഴിഞ്ഞ മുഖം തുടച്ചു, വേദനയോടെ വയസ്സായ കുരുവംശത്തിലെ രാജാവിന്റെ സ്ത്രീകളുടെ അടുക്കല് ഓടി.
തതോ ജവേനാഭിസസാര രോഷാ- ദ്ദുഃശാസനസ്താമഭിഗര്ജമാനഃ। ദീര്ഘേഷു നീലേഷ്വഥ ചോര്മിമത്സു ജഗ്രാഹ കേശേഷു നരേന്ദ്രപത്നീമ്
അതിനുശേഷം ദുഃശാസനന് കോപത്തോടെ ഗര്ജിച്ച് വേഗത്തില് അവളെ പിന്തുടര്ന്നു, ദീര്ഘവും കറുത്തും തിരിഞ്ഞും കേശങ്ങളില് പിടിച്ച് രാജ്ഞിയെ പിടിച്ചു.
യേ രാജസൂയാവഭൃഥേ ജലേന മഹാക്രതൌ മന്ത്രപൂതേന സിക്താഃ। തേ പാണ്ഡവാനാം പരിഭൂയ വീര്യം ബലാത്പ്രമൃഷ്ടാ ധൃതരാഷ്ട്രജേന
രാജസൂയയാഗത്തില് മന്ത്രശുദ്ധജലത്തില് തളിയപ്പെട്ടവര് പാണ്ഡവര് എന്ന ധൈര്യത്തെ അവഗണിച്ച്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന് അവരെ ബലാല്ക്കാരം ചെയ്തു അപമാനിച്ചു.
സ താം പരാകൃഷ്യ സഭാസമീപ- മാനീയ കൃഷ്ണാമതിദീര്ഘകേശീമ്। ദുഃശാസനോ നാഥവതീമനാഥവ- ച്ചകര്ഷ വായുഃ കദലീമിവാര്താമ്
അവളുടെ വളരെ ദീര്ഘമായ കേശങ്ങളില് പിടിച്ച്, ദുഃശാസനന് കൃഷ്ണയെ, സംരക്ഷിതയെന്നു തോന്നുന്നെങ്കിലും സംരക്ഷണമില്ലാത്തവളെ, സഭയുടെ നടുവിലേക്ക് വലിച്ചു കൊണ്ടു വന്നു, കാറ്റ് വേദനയോടെ വാഴക്കൊമ്പിനെ വലിക്കുന്നതുപോലെ.
സാ കൃഷ്ണമാണാ നമിതാങ്ഗയഷ്ടിഃ ശനൈരുവാചാഥ രജസ്വലാഽസ്മി। ഏകം ച വാസോ മമ മന്ദബുദ്ധേ സഭാം നേതും നാര്ഹസി മാമനാര്യ
കൃഷ്ണ, ലജ്ജയില് ശരീരം കുനിഞ്ഞ്, മൃദുവായി പറഞ്ഞു: 'ഞാന് രജസ്സിലാണ്, എനിക്ക് ഒറ്റവസ്ത്രം മാത്രമേയുള്ളൂ, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനേ. നീ അയോഗ്യനാണ്, എന്നെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാന് പാടില്ല.'
തതോഽബ്രവീത്താം പ്രസഭം നിഗൃഹ്യ കേശേശു കൃഷ്ണേഷു തദാ സ കൃഷ്ണാമ്। കൃഷ്ണം ച ജിഷ്ണും ച ഹരിം നരം ച ത്രായായ വിക്രോശതി യാജ്ഞസേനി
അതിനുശേഷം, കറുത്ത കേശങ്ങളില് പിടിച്ച് അവളെ ബലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ട് ദുഃശാസനന് കൃഷ്ണയോട് പറഞ്ഞു. യാജ്ഞസേനിയും കൃഷ്ണനേയും അര്ജുനനേയും ഭീമനേയും ധര്മനേയും രക്ഷിക്കണമെന്ന് നിലവിളിച്ചു.
രജസ്വലാ വാ ഭവ യാജ്ഞസേനി ഏകാമ്ബരാ വാപ്യഥവാ വിവസ്ത്രാ। ദ്യൂതേ ജിതാ ചാസി കൃതാഽസി ദാസീ ദാസീഷു വാസശ്ച യഥോപജോഷമ്
യജ്ഞസേനീ, നീ രജസ്സ്വലയായാലും, ഒറ്റ വസ്ത്രം ധരിച്ചവളായാലും, വസ്ത്രം ഇല്ലാത്തവളായാലും, ചതുരംഗ കളിയിൽ തോറ്റു ദാസിയായി മാറ്റപ്പെട്ടവളായാലും, ദാസിമാരോടൊപ്പം ഇഷ്ടം പോലെ താമസിക്കുന്നവളായാലും —
പ്രകീര്ണകേശീ പതിതാര്ധവസ്ത്രാ ദുഃശാസനേന വ്യവധൂയമാനാ। ഹീമത്യമര്ഷേണ ച ദഹ്യമാനാ ശനൈരിദം വാക്യമുവാച കൃഷ്ണാ
കേശം ചിതറിപ്പോയി, അരവസ്ത്രം വീണു, ദുഃശാസനൻ വലിച്ചിഴച്ച്, അത്യന്തം അപമാനവും കോപവും കൊണ്ട് കത്തുന്ന കൃഷ്ണാ, പതിയെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഇമേ സമായാമുപനീതശാസ്ത്രാഃ ക്രിയാവന്തഃ സര്വ ഏവേന്ദ്രകല്പാഃ। ഗുരുസ്ഥാനാ ഗുരവശ്ചൈവ സര്വേ തേഷാമഗ്രേ നോത്സഹേ സ്ഥാതുമേവമ്
ഇവിടെ നിയമത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മുതിർന്നവർ, നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവർ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യരായവർ, ഗുരുസ്ഥാനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ഉണ്ട്. ഇവരുടെ മുന്നിൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ നില്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
നശംസകര്മംസ്ത്വമനാര്യവൃത മാ മാ വിവസ്ത്രാം കുരു മാ വികാര്ഷീഃ। ന മര്ഷയേയുസ്തവ രാജപുത്രാഃ സേന്ദ്രാപി ദേവാ യദി തേ സഹായാഃ
നീ ചെയ്യുന്നത് ലജ്ജാകരമാണ്, നീചനായവാ, എന്നെ നഗ്നയാക്കരുത്, ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്! രാജകുമാരന്മാർക്കും, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും കൂടെ നിന്നാലും, നിന്റെ ഈ ക്രൂരത സഹിക്കാനാവില്ല.
ധര്മേ സ്ഥിതോ ധര്മസുതോ മഹാത്മാ ധര്മശ്ച സൂക്ഷ്മോ നിപുണോപലക്ഷ്യഃ। വാചാപി ഭര്തുഃ പരമാണുമാത്ര- മിച്ഛാമി ദോഷം ന ഗുണാന്വിസൃജ്യ
ധർമ്മപുത്രൻ മഹാത്മാവായ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ്; ധർമ്മം സൂക്ഷ്മവും, വിവേകത്തോടെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുമാണ്. ഭർത്താവിനെ കുറ്റം പറയാൻ ഞാൻ ഒരു വാക്കിലും ധർമ്മം വിട്ട് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ഇദം ത്വകാര്യം കുരുവീരമധ്യേ രജസ്വലാം യത്പരികര്ഷസേ മാമ്। ന ചാപി കശ്ചിത്കുരുതേഽത്ര കുത്സാം ധ്രുവം തവേദം മതമഭ്യുപേതഃ
കുരുവീരന്മാരുടെ നടുവിൽ, ഞാൻ രജസ്സ്വലയായിരിക്കുമ്പോൾ, എന്നെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നത് അയോഗ്യമാണ്. എങ്കിലും ഇവിടെ ആരും ഒരു വാക്ക് പോലും പറയുന്നില്ല — ഉറപ്പായും നിന്റെ മനസ്സാണ് ഇവർക്കും.
ധിഗസ്തു നഷ്ടഃ ഖലു ഭാരതാനാം ധര്മസ്തഥാ ക്ഷത്രവിദാം ച വൃത്തമ്। യത്ര ഹ്യതീതാം കുരുധര്മവേലാം പ്രേക്ഷന്തി സര്വേ കുരവഃ സഭായാമ്
അയ്യോ! ഭാരതന്മാരുടെ ധർമ്മവും, ക്ഷത്രിയരുടെ പെരുമാറ്റവും എല്ലാം നശിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു. കാരണം, ഇവിടെ സഭയിൽ എല്ലാവരും കുരുകുലത്തിന്റെ ധർമ്മത്തിന്റെ അതിരു കടക്കുന്നത് നോക്കി നിൽക്കുകയാണ്.
ദ്രോണസ്യ ഭീഷ്മസ്യ ച നാസ്തി സത്ത്വം ക്ഷത്തുസ്തഥൈവാസ്യ ചനാസ്തി സത്ത്വം ക്ഷത്തുസ്തഥൈവാസ്യ മഹാത്മനോപി। ന ലക്ഷയന്തി കുരുവൃദ്ധമുഖ്യാഃ
ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും ധൈര്യം കാണിക്കുന്നില്ല, വിദുരനും ഈ മഹാത്മാവായ രാജാവും പോലും ധൈര്യം കാണിക്കുന്നില്ല. കുരുവൃദ്ധന്മാരിൽ പ്രധാനരായവർക്ക് എന്താണ് ശരിയെന്ന് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
തഥാ ബ്രുവന്തീ കരുണം സുമധ്യമാ ഭര്തൄന്കടാക്ഷൈഃ കുപിതാനപശ്യത്। സാ പാണ്ഡവാന്കോപപരീതദേഹാ- ന്സന്ദീപയാമാസ കടാക്ഷപാതൈഃ
ഇങ്ങനെ ദുഃഖഭരിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, സുന്ദരിയായ അവൾ തന്റെ ഭർത്താക്കളെ കോപഭരിതമായ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കി. കോപം കൊണ്ട് ദേഹം കത്തിയ അവൾ, കന്യാകടാക്ഷംകൊണ്ട് പാണ്ഡവന്മാരെ ഉണർത്തി.
ഹൃതേന രാജ്യേന തഥാ ധനേന രത്നൈശ്ച മുഖ്യൈര്ന തഥാ ബഭൂവ। യഥാ ത്രപാകോപസമീരിതേന കൃഷ്ണാകടാക്ഷേണ ബഭൂവ ദുഃഖമ്
രാജ്യവും, ധനവും, വിലയേറിയ രത്നങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടതിൽ ഉണ്ടായ ദുഃഖം, കൃഷ്ണയുടെ ലജ്ജയും കോപവും നിറഞ്ഞ കാഴ്ചയിൽ ഉണ്ടായ ദുഃഖത്തിന് സമം ആയിരുന്നില്ല.