അധിരൂഢൌ യമൌ ചാപി ജഗ്മതുര്ഭരതര്ഷഭ। ശോഭയന്തൌ മഹാസൈന്യം താവുഭൌ രൂപശാലിനൌ
യമപുത്രന്മാരായ ഇരുവരും രഥത്തിൽ കയറി, മഹാസൈന്യത്തെ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട്, ഭംഗിയോടെ മുന്നേറി.
പൃഷ്ഠതോഽനുയയൌ ജിഷ്ണുര്വീരഃ ശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ശ്വേതാശ്വോ ഗാണ്ഡിവം ഗൃഹ്യ അഗ്നിദത്തം രഥം ഗതഃ
അവരുടെ പുറകിൽ, ധൈര്യശാലിയായ ജിഷ്ണു, വെള്ളയാനകളോടുകൂടിയ രഥത്തിൽ, ഗാണ്ഡീവം കൈയിൽ പിടിച്ച്, അഗ്നി നൽകിയ രഥത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു.
സൈന്യമധ്യേ യയൌ രാജന്കുരുരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ദ്രൌപദീപ്രമുഖാ നാര്യഃ സാനുഗാഃ സപരിച്ഛദാഃ
സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ കുരുരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനും, ദ്രൗപദിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി സ്ത്രീകളും അവരുടെ അനുചരികളും കൂടെ യാത്ര ചെയ്തു.
ആരുഹ്യ താ വിചിത്രാങ്ഗ്യോ യാനാനി വിവിധാനി ച। മഹത്യാ സേനയാ രാജന്നഗ്രേ യാനാനി വിവിധാനി ച
വിവിധ ഭംഗിയുള്ള ആ സ്ത്രീകൾ പലതരം വാഹനങ്ങളിൽ കയറി, മഹാസൈന്യത്തിന്റെ മുൻപിൽ പലതരം രഥങ്ങളും വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സമൃദ്ധനരനാഗാശ്വം സപതാകരഥധ്വജമ്। സംനദ്ധവരനിസ്ത്രിംശം പഥി നിര്ഘോഷനിഃ സ്വനമ്
അവിടെ പുരുഷന്മാരും ആനകളും കുതിരകളും ധാരാളം, പതാകകളും രഥധ്വജങ്ങളും, ഉത്തമമായ വാളുകളും ആയുധങ്ങളുമായി, സൈന്യം വഴിയിലുടനീളം ഗംഭീരമായ ശബ്ദം മുഴക്കി.
ശങ്ഖദുന്ദുഭിതാലാനാം വേണുവീണാനുവനാദിതമ്। ശുശുഭേ പാണ്ഡവം സൈന്യം പ്രയാസ്യത്തത്തദാ നൃപ
ശംഖം, മദ്ദളം, താളം, വേണു, വീണ എന്നിവയുടെ മുഴക്കത്തിൽ പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യം പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ അതി മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
യഥാ കുബേരോ ലങ്കായാം പുരാ ചാത്യന്തശോഭയാ। മഹത്യാ സേനയാ സാര്ധം ഗുരുമിന്ദ്രം സ ഗച്ഛതി
പണ്ടു കുബേരൻ തന്റെ മഹാസൈന്യത്തോടൊപ്പം ലങ്കയിൽ നിന്ന് മഹേന്ദ്രനോടൊപ്പം പോയതുപോലെ, അങ്ങനെ അവനും യാത്ര ചെയ്തു.
തഥാ യയൌ സ പാര്ഥോഽപി അസങ്ഖ്യേയവിഭൂതിനാ। സുസമൃദ്ധേന സൈന്യേന യഥാ വൈശ്രവണസ്തഥാ
അങ്ങനെ തന്നെ, അപ്പാർഥൻ അനന്തമായ സമ്പത്തും സമൃദ്ധമായ സൈന്യവും കൂടെ, വൈശ്രവണനുപോലെ മുന്നേറി.
സ സരാംസി നദീശ്ചൈവ വനാന്യുപവനാനി ച। അത്യക്രാമന്മഹാരാജ പുരീം ചാഭ്യവപദ്യത
അവൻ തടാകങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ, തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവ കടന്ന്, മഹാരാജാവേ, നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി.
സ ഹാസ്തിനസമീപേ തു കുരുരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ചക്രേ നിവേശനം തത്ര തതഃ സ സഹസൈനികാഃ
അവിടെ ഹസ്തിനാപുരത്തിന് സമീപം, കുരുരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം തമ്പിടിച്ചു.
ശിവേ ദേശേ സമേ ചൈവ ന്യവസത്പാണ്ഡവസ്തദാ। തതോരാജന്സമാഹൂയ ശോകവിഹ്വലയാ ഗിരാ
ഒരു നല്ല സമതലപ്രദേശത്ത് പാണ്ഡവൻ താമസിച്ചു; അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ സ്വരത്തിൽ അവൻ വിദുരനെ വിളിച്ചു.
തദ്വാക്യം ച സര്വസ്വം ധൃതരാഷ്ട്രചികീര്ഷിതമ്। ആചചക്ഷേ യഥാവൃത്തം വിദുരോഽഥ നൃപസ്യ ഹ
അപ്പോൾ വിദുരൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം യഥാവസ്ഥയിൽ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ ഭാഷിതം തേന ധര്മരാജോഽബ്രവീദിദമ്। ന മര്ഷയാമ്യഹം ക്ഷത്തഃ സമാഹ്വാനം വ്രതം ഹി മേ। സ്വസ്ത്യസ്തു ലോകേ വിപ്രാണാം പ്രജാനാം ചൈവ സര്വദാ
അത് കേട്ട ധർമ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ക്ഷത്ത, ഈ വിളി ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു; ഇത് എന്റെ വ്രതമാണ്. ബ്രാഹ്മണർക്കും ജനങ്ങൾക്കും എല്ലായ്പ്പോഴും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.'
പ്രവിവേശ തതോ രാജാ നഗരം നാഗസാഹ്വയമ്। ധൃതരാഷ്ട്രേണ ചാഹൂതഃ കാലസ്യ സമയേന ച
അതിനുശേഷം രാജാവ്, ധൃതരാഷ്ട്രൻ സമയമാക്കി വിളിച്ച നഗരമായ നാഗസാഹ്വയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
സ ഹാസ്തിനപുരം ഗത്വാ ധൃതരാഷ്ട്രഗൃഹം യയൌ। സമിയായ ച ധര്മാത്മാ ധൃതരാഷ്ട്രേണ പാണ്ഡവഃ
അവൻ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് പോയി, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു. ധാർമ്മികനായ പാണ്ഡവൻ ധൃതരാഷ്ട്രനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
തഥാ ഭീഷ്മേണ ദ്രോണേന കര്ണേന ച കൃപേണ ച। സമിയായ യഥാന്യായം ദ്രൌണിനാ ച വിഭുഃ സഹ
അവൻ ഭീഷ്മനും ദ്രോണമും കർണ്ണനും കൃപനും ദ്രൗണിയും കൂടെ, യഥാവിധി എല്ലാവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
സമേത്യ ച മഹാബാഹുഃ സോമദത്തേന ചൈവ ഹ। ദൂര്യോധനേന സഭ്രാത്രാ സൌബലേന ച വീര്യവാന്
ശക്തനായ അവൻ സോമദത്തനും, ദുര്യോധനനും അവന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, വീരനായ ശൗബലനും കൂടെ കണ്ടു.
യേ ചാന്യേ തത്ര രാജാനഃ പൂര്വമേവ സമാഗതാഃ। ദുഃശാസനേന വീരേണ സര്വൈര്ഭ്രാതൃഭിരേവ ച
അവിടെ മുമ്പേ എത്തിയിരുന്ന മറ്റ് രാജാക്കളും, വീരനായ ദുഃശാസനും അവന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജയദ്രഥേന ച തഥാ കുരുഭിശ്ചാപി സര്വശഃ। തതഃ സര്വൈര്മഹാബാഹുര്ഭ്രാതൃഭിഃ പിരവാരിതഃ
അവൻ ജയദ്രഥനും, എല്ലാ കുരുക്കളുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. പിന്നെ, തന്റെ സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശക്തനായ അവൻ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
പ്രവിവേശ ഗൃഹം രാജ്ഞോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ധീമതഃ। ദദര്ശ തത്ര ഗാന്ധാരീം ദേവീം പതിമനുവ്രതാമ്
അവൻ ബുദ്ധിമാൻ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ രാജഭവനിൽ പ്രവേശിച്ചു, അവിടെ ഭർത്താവിനോട് ഭക്തിയുള്ള ഗാന്ധാരിദേവിയെ കണ്ടു.
സ്നുഷാഭിഃ സംവൃതാം ശശ്വത്താരാഭിരിവ രോഹിണീമ്। അഭിവാദ്യ സ ഗാന്ധാരീം തയാ ച പ്രതിനന്ദിതഃ
അവൾ തന്റെ മരുമക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു, നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന രോഹിണിയെപ്പോലെ. അവൻ ഗാന്ധാരിയെ വന്ദിച്ചു, അവളും സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
ദദര്ശ പിതരം വൃദ്ധം പ്രജ്ഞാചക്ഷുഷമീശ്വരമ്
അവൻ തന്റെ വയസ്സായ പിതാവിനെ, ജ്ഞാനമാണ് കണ്ണായിരിക്കുന്ന ആധിപതിയെ കണ്ടു.
രാജ്ഞാ മൂര്ധന്യുപാഘ്രാതാസ്തേ ച കൌരവനന്ദനാഃ। ചത്വാരഃ പാണ്ഡവാ രാജന്ഭീമസേനപുരോഗമാഃ
രാജാവ് അവരുടെ തലയിൽ മണം വച്ചു, കുരുവംശത്തിലെ ആ നാലു പാണ്ഡവന്മാരെ, ഭീമസേനൻ മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട്.
തതോ ഹര്ഷഃ സമഭവത്കൌരവാണാം വിശാമ്പതേ। താന്ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷവ്യാഘ്രാന്പാണ്ഡവാന്പ്രിയദര്ശനാന്
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ആ പാണ്ഡവന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, കൌരവന്മാരുടെ മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
വിവിശുസ്തേഽഭ്യനുജ്ഞാതാ രത്നവന്തി ഗൃഹാണി ച। ദദൃശുശ്ചോപയാതാരോ ദ്രോപദീപ്രമുഖാഃ സ്ത്രിയഃ
അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, അവർ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വീടുകളിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ ദ്രൗപദിയെ മുന്നിൽ വെച്ച് വന്ന സ്ത്രീകളെ കണ്ടു.
യാജ്ഞസേന്യാഃ പരാമൃദ്ധിം ദൃഷ്ട്വാ പ്രജ്വലിതാമിവ। സ്നുഷാസ്താ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ നാതിപ്രമനസോഽഭവന്
യജ്ഞസേനിയുടെ തിളങ്ങുന്ന സമൃദ്ധി അഗ്നിയെപ്പോലെ കണ്ടപ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മരുമക്കൾ അതിൽ അത്ര സന്തോഷം കാണിച്ചില്ല.
തതസ്തേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ ഗ്തവാ സ്ത്രീഭിസ്തു സംവിദമ്। കൃത്വാ വ്യായാമപൂര്വാണി കൃത്യാനി പ്രതികര്മ ച
അപ്പോൾ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ സ്ത്രീകളുമായി സംസാരിച്ച്, പതിവ് കർമ്മങ്ങളും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തു.
തതഃ കൃതാഹ്നികാഃ സര്വേ ദിവ്യചന്ദനഭൂഷിതാഃ। കല്യാണമനസശ്ചൈവ ബ്രാഹ്മണാന്സ്വസ്തി വാച്യ ച
ശേഷം, എല്ലാവരും ദിവ്യചന്ദനത്തിൽ അലങ്കരിച്ച്, മനസ്സിൽ മംഗളചിന്തയോടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു ആശംസകൾ കേട്ടു.
മനോജ്ഞമശനം ഭുക്ത്വാ വിവിശുഃ ശരണാന്യഥ। ഉപഗീയമാനാ നാരീഭിരസ്വപന്കുരുപുങ്ഗവാഃ
ആകർഷകമായ അന്നം കഴിച്ച ശേഷം, അവർ സ്ത്രീകൾ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, രാജകുമാരന്മാരെപ്പോലെ തങ്ങളുടെ മുറികളിലേക്ക് പോയി.
ജഗാമ തേഷാം സാ രാത്രിഃ പുണ്യാ രതിവിഹാരിണാമ്। സ്തൂയമാനാശ്ച വിശ്രാന്താഃ കാലേ നിദ്രാമഥാത്യജന്
ആ രാത്രി, ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകിയവർക്കു പുണ്യമയമായിരുന്നു. അവർ പ്രശംസകൾ കേട്ട് വിശ്രമിച്ചു, സമയമായപ്പോൾ ഉറക്കം വിട്ടു.