യന്മയാ പാണ്ഡവോയാനാം ദൃഷ്ടം തച്ഛൃണു ഭാരത। ആഹൃതം ഭൂമിപാലൈര്ഹി വസു മുഖ്യം തതസ്തതഃ
ഭാരതാ, പാണ്ഡവരുടെ ആ ഭണ്ഡാരത്തിൽ ഞാൻ കണ്ട ധനസമ്പത്തുകൾ പറയാം: പല രാജാക്കന്മാർ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ധനങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാവിദം മൂഢമാത്മാനം ദൃഷ്ട്വാഹം തദരേര്ധനമ്। ഫലതോ ഭൂമിതോ വാഽപി പ്രതിപദ്യസ്വ ഭാരത
ശത്രുവിന്റെ ആ ധനം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ എനിക്ക് അറിവില്ലെന്നോ മണ്ടനാണെന്നോ വിചാരിച്ചില്ല. ഭാരതാ, ഫലത്തിൽ നിന്നോ നിലത്തു നിന്നോ ലഭിക്കുന്നതെന്തും സ്വീകരിക്കണം.
ഔര്ണാന്ബൈലാന്വാര്ഷദംശാന് ജാതരൂപപരിഷ്കൃതാന്। പ്രാവാരാജിനമുഖ്യാംശ്ച കാമ്ഭോജഃ പ്രദദൌ ബഹൂന്
കാംഭോജരാജാവ് നിരവധി നല്ല ആട്ടുമേയും ആടുമേയും മേശകളും, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച ഉത്തമമായ ചിരകുകളും ചർമങ്ങളും നൽകി.
അശ്വാംസ്തിത്തിരികല്മാഷാംസ്ത്രിശതം ശുകനാസികാന്। അഷ്ട്രവാമീസ്ത്രിഗര്താശ്ച പുഷ്ടാഃ പീലുശമീങ്ഗുദൈഃ
തിത്തിരി, കല്മാഷ എന്നീ ജാതികളിൽപ്പെട്ട, തത്തമുഖമുള്ള മൂവായിരം കുതിരകളും, ത്രിഗർത്ത ദേശത്തിൽ നിന്നുള്ള, പീളു, ശമീ, ഇംഗുഡ എന്നിവകൊണ്ട് പോഷിപ്പിച്ച ശക്തമായ കുതിരകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗോപാഃ സ്വീയേന സഹിതാസ്തദാദായ ചതുഷ്പദമ്। വസാതയോഽന്യദ്ദ്രവ്യം ദ്വാരി തസ്യാവതസ്ഥിരേ
പശുക്കാരന്മാർ അവരുടെ സ്വന്തം പശുക്കളോടൊപ്പം നാലുകാലികളായ മൃഗങ്ങളെ കൊണ്ടുവന്നു; മറ്റു ധനസമ്പത്തുകളും വസ്തുക്കളും ആ രാജാവിന്റെ വാതിലിൽ നിരത്തി.
കമണ്ഡലൂനുപാദായ ജാതരൂപമയഞ്ഛിവാന്। രത്നാനി ച ഹിരണ്യം ച സുവര്ണം ചൈവ കേവലമ്
കമണ്ഡലുകളും പൊന്നുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ശുഭമായ വസ്തുക്കളും, രത്നങ്ങളും പൊന്നും ശുദ്ധസുവർണ്ണവും അവർ കൊണ്ടുവന്നു.
പ്രീയമാണഃ പ്രസന്നാത്മാ സ്വയം സ്വജനസംവൃതഃ। ത്രൈഖര്വോ രഥമുഖ്യേശഃ പാണ്ഡവായ ന്യവേദയത്
തന്റെ സ്വന്തം ജനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സന്തോഷവും സന്തുഷ്ടഹൃദയവുമോടെ, ഉത്തമരഥികളുടെ പ്രധാനനായ ട്രൈഖർവൻ അവയെ പാണ്ഡവനു സമർപ്പിച്ചു.
യശ്ച സ ദ്വിജമുഖ്യേന രാജ്ഞഃ ശങ്ഖോ നിവേദിതഃ। പ്രീത്യാ ദത്തഃ കുവിന്ദേന ധര്മരാജായ ധീമതേ
പ്രധാന ബ്രാഹ്മണൻ രാജാവിനായി സമർപ്പിച്ച ആ ശംഖം, കുവിന്ദൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ധർമ്മരാജാവിന് നൽകി.
തം സര്വേ ഭ്രാതരോ ഭ്രാത്രേ ദദുഃ ശങ്ഖം കിരീടിനേ। തം പ്രത്യഗൃഹ്ണാദ്ബീഭത്സുസ്തോയജം ഹേമമാലിനമ്
അക്കൊള്ളിയ ശംഖം എല്ലാ സഹോദരന്മാരും കിരീടധാരിക്ക് നൽകി; അർജുനൻ ആ വെള്ളത്തിൽ ജനിച്ച, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ശംഖം സ്വീകരിച്ചു.
ചിത്രം നിഷ്കസഹസ്രേണ ഭ്രാജമാനം സ്വതേജസാ। രുചിരം ദര്ശനീയം ച പൂജിതം വിശ്വകര്മണാ
സ്വന്തം തേജസ്സാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ആയിരം പൊൻചിലമ്പുകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതും, മനോഹരവും കാഴ്ചയ്ക്ക് ആകർഷകവുമായതും, വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച് ആദരിച്ചതുമായിരുന്നു.
അധാരയച്ച ധര്മശ്ച തം നമസ്യ പുനഃ പുനഃ। യോഽനാദനേഽപി നദതി സ നനാദാധികം തദാ
ധർമ്മരാജാവ് അതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ച് ധരിച്ചു; വായിച്ചില്ലെങ്കിലും അതു ഗംഭീരമായി മുഴങ്ങി, വായിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ശബ്ദം ഇരട്ടിയായി ഉയർന്നു.
പ്രണാദാദ്ഭൂമിപാസ്തസ്യ പേതുര്ഹീനാഃ ഖതേജസാ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ പാണ്ഡവാശ്ച സാത്യകിഃ കേശവോഽഷ്ടമഃ
ആ ശംഖത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദം കേട്ട്, തങ്ങളുടെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ നിലത്തു വീണു; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, പാണ്ഡവർ, സത്യകി, എട്ടാമനായ കെശവൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സത്വേന സ്വേന സമ്പന്നാ അന്യോന്യപ്രിയകാരിണഃ। വിസഞ്ജ്ഞാന്ഭൂമിപാന്ദൃഷ്ട്വാ മാം ച തേ പ്രാഹസംസ്തദാ
തങ്ങളുടെ സ്വഭാവഗുണങ്ങളോടെ, പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറിയവർ, ഭൂമിപാലന്മാർ അവശനായി വീണതും എന്നെയും അപ്രകാരം കണ്ടപ്പോൾ അപ്പോൾ അവർ ചിരിച്ചു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടോ ബീഭത്സുരദദാദ്ധേമശൃങ്ഗിണഃ। ശതാനനഡുഹാന്പഞ്ച ദ്വിജമുഖ്യായ ഭാരത
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ അർജ്ജുനൻ, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനു സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളുള്ള അഞ്ചു നൂറ് പശുക്കൾ നൽകി.
സുമുഖേന ബലിര്മുഖ്യഃ പ്രേഷിതോഽജാതശത്രവേ। കുവിന്ദേന ഹിരണ്യം ച വാസാംസി വിവിധാനി ച
ബലിദാനത്തിൽ പ്രധാനനായ സുമുഖൻ, കുവിന്ദൻ വഴി അജാതശത്രുവിന് പൊന്നും色色 വസ്ത്രങ്ങളും അയച്ചു.
കാശ്മീരരാജോ മാര്ദ്വീകം ശുദ്ധം ച സരസം മധു। ബലിം ച കുത്സ്നമാദായ പാണ്ഡവായാഭ്യുടപാഗമത്
കാശ്മീരരാജാവ് ശുദ്ധവും പുതുമയും നിറഞ്ഞ തേൻ ബലിയായി കൊണ്ടുവന്ന് പാണ്ഡവന്റെ അടുക്കൽ എത്തിച്ചു.
യവനാ ഹയാനുപാദായ പാര്വതീയാന്മനോജവാന്। ആസനാനി മഹാര്ഹാണി കമ്ബലാംശ്ച മഹാധനാന്
യവനന്മാർ മലകളിൽ വളർന്ന വേഗമുള്ള കുതിരകളും വിലയേറിയ ഇരിപ്പിടങ്ങളും വിലകൂടിയ കമ്പളികളും കൊണ്ടുവന്നു.
നവാന്സൂക്ഷ്മാംശ്ച ഹൃദ്യാംശ്ച പരാര്ഥ്യാന്സുപ്രദര്ശനാന്। അന്യച്ച വിവിധം രത്നം ദ്വാരി തേ ന്യവതസ്ഥിരേ
പുതിയതും മൃദുവും മനോഹരവുമാണ് വസ്ത്രങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവർക്കായി വിവിധ രത്നങ്ങളും അവൻ്റെ വാതിലിന് മുന്നിൽ വച്ചു.
ശ്രുതായുരപി കാലിങ്ഗോ മണിരത്നമനുത്തമമ്। അങ്ഗഃ സ്ത്രിയോ ദര്ശനീയാ ജാതരൂപവിഭൂഷിതാഃ
ശ്രുതായുസ് എന്ന കാലിംഗരാജാവ് അതുല്യമായ മാണിക്യരത്നം കൊണ്ടുവന്നു, അങ്കരാജാവ് പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ സ്ത്രീകളെ അയച്ചു.
വങ്ഗോ ജാമ്ബൂനദമയാന്പര്യങ്ഗാഞ്ഛതശോ നൃപ। ദക്ഷിണാത്സാഗരാഭ്യാശാത്പ്രാവാരാംശ്ച പരശ്ശതമ്
വംഗരാജാവ് നൂറുകണക്കിന് പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച കിടക്കകളും, ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നു നൂറു വിലയേറിയ മൂടികളും അയച്ചു.
ഔദകാനി സരത്നാനി ബലിം ചാദായ ഭാരത। അന്യേഭ്യോ ഭൂമിപാലേഭ്യഃ പാണ്ഡവായ ന്യവേദയത്
ജലത്തിൽ വളരുന്ന രത്നങ്ങളും ബലിയും കൊണ്ടുവന്ന്, ഭാരത, മറ്റു രാജാക്കന്മാരുടെ പേരിൽ പാണ്ഡവനു സമർപ്പിച്ചു.
ദാര്ദുരം ചന്ദനം മുഖ്യം ഭാരം ഷണ്ണവതി ദ്രുതമ്। പാണ്ഡവായ ദദൌ പാണ്ഡ്യഃ ശങ്ഖാംസ്താവത ഏവ ച
പാണ്ഡ്യരാജാവ് പാണ്ഡവനു തികച്ചും നല്ല ചന്ദനവും അറുപത്താറ് ചുമടുകൾ, അതേ എണ്ണം ശംഖുകളും നൽകി.
ചന്ദനാഗരു ചാനന്തം മുക്താവൈഡൂര്യചിത്രിതാഃ। ചോലശ്ച കേരലശ്ചോമൌ ദദതുഃ പാണ്ഡവായ വൈ
ചോളരാജാവും കേരളരാജാവും പാണ്ഡവനു അനന്തമായ ചന്ദനവും അഗരുവും, മുത്തുകളും വൈഡൂര്യവും അലങ്കരിച്ചവയും നൽകി.
അശ്മകോ ഹേമശൃങ്ഗീശ്ച ദോഗ്ധ്രീര്ഹേമവിഭൂഷിതഃ। സവത്സാഃ കുമ്ഭദോഹാശ്ച സഹസ്രാണ്യദദാദ്ദശ
അശ്മകരാജാവ് പത്ത് ആയിരം സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളുള്ള പശുക്കളും പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പാൽകറക്കുന്ന പശുക്കളും കിടാവുകളും വലിയ പാൽപാത്രങ്ങളും നൽകി.
സൈന്ധവാനാം സഹസ്രാണി ഹയാനാം പഞ്ചവിംശതിമ്। അദദാത്സൈന്ധവോ രാജാ ഹേമമാല്യൈരലങ്കൃതാന്
സിന്ദുരാജാവ് ഇരുപത്തയ്യായിരം സിന്ദു കുതിരകളും സ്വർണ്ണമാലകൾ അണിയിച്ചവയും നൽകി.
സൌവീരോ ഹസ്തിഭിര്യുക്താന്രഥാംശ്ച ത്രിശതം പരാന്। ജാതരൂപപരിഷ്കാരാന്മണിരത്നവിഭൂഷിതാന്
സൗവീരരാജാവ് മൂവായിരം ആനകളാൽ കെട്ടിയ രഥങ്ങളും പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവയും നൽകി.
മധ്യന്ദിനാര്കപ്രതിമാംസ്തേജസാ ജ്വലിതാനിവ। ബലിം ച കൃത്സ്നമാദായ പാണ്ഡവായ ന്യവേദയത്
മധ്യാഹ്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവർ മുഴുവൻ ബലിയും കൊണ്ടുവന്ന് പാണ്ഡവനു സമർപ്പിച്ചു.
അവന്തിരാജോ രത്നാനി വിവിധാനി സഹസ്രശഃ। ഹാരാങ്ഗദാംശ്ച മുഖ്യാന്വൈ വിവിധം ച വിഭൂഷണമ്
അവന്തിരാജാവ് ആയിരക്കണക്കിന് വിവിധ രത്നങ്ങളും പ്രധാനമായ ഹാരങ്ങളും വലയങ്ങളും മറ്റു പലവിധ അലങ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്നു.
ദാസീനാമയുതം ചാപി ബലിമാദായ ഭാരത। സഭാദ്വാരി നരശ്രേഷ്ഠ ദിദൃക്ഷുരവതിഷ്ഠതേ
പത്ത് ആയിരം ദാസിമാരെ ബലിയായി കൊണ്ടുവന്ന്, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, സഭയുടെ വാതിലിൽ കാത്തുനിന്നു, കാണപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ദശാര്ണശ്ചേദിരാജശ്ച ശൂരസേനശ്ച വീര്യവാന്। വസ്ത്രാണി മുഖ്യാന്യാദായ രത്നാനി വിവിധാനി ച। ബലിം ച കൃത്സ്നമാദായ പാണ്ഡവായ ന്യവേദയത്
ദശാർണ, ചേദിരാജാവ്, വീര്യശാലിയായ ശൂരസേനൻ എന്നിവരും പ്രധാന വസ്ത്രങ്ങളും色色 രത്നങ്ങളും മുഴുവൻ ബലിയും കൊണ്ടുവന്ന് പാണ്ഡവനു സമർപ്പിച്ചു.