സോഽഹം ശ്രിയം ച താം ദൃഷ്ട്വാ സഭാം താം ച തഥാവിധാമ്। രക്ഷിഭിശ്ചാവഹാസം തം പരിതപ്യേ യഥാഽഗ്നിനാ
ആ ഭംഗിയുള്ള സമൃദ്ധിയും അത്ര മനോഹരമായ സഭയും കാവൽക്കാരുടെ പരിഹാസവും കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് അഗ്നിയിൽ കത്തുന്ന പോലെ വേദനയുണ്ട്.
അമര്ഷം ച സമാവിഷ്ടം ധൃതരാഷ്ട്രേ നിവേദയ
എനിക്ക് അത്യന്തം കോപം വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് ധൃതരാഷ്ട്രനോട് അറിയിക്കൂ.
ദുര്യോധന ന തേഽമര്ഷഃ കാര്യഃ പ്രതി യുധിഷ്ഠിരമ്। ഭാഗധേയാനി ഹി സ്വാനി പാണ്ഡവാ ഭുഞ്ജതേ സദാ
ദുര്യോധന, നീ യുദിഷ്ഠിരനോടു ദ്വേഷം പുലർത്തേണ്ടതില്ല; പാണ്ഡവർ എപ്പോഴും തങ്ങളുടെ അവകാശം ആസ്വദിച്ചുവരുന്നു.
വിധാനം വിവിധാകാരം പരം തേഷാം വിധാനതഃ। അനേകൈരഭ്യുപായൈശ്ച ത്വയാ ന ശകിതാഃ പുരാ
അവരുടെ കാര്യങ്ങൾ പലവിധമാണ്; നീ പല മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശ്രമിച്ചിട്ടും അവരെ ഒരിക്കലും ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ആരബ്ധാ ഹി മഹാരാജ പുനഃ പുനരരിന്ദമ। വിമുക്താശ്ച നരവ്യാഘ്രാ ഭഗധേയപുരസ്കൃതാഃ। `ഉത്സാഹവന്തഃ പുരുഷാ നാവസീദന്തി കര്മസു
രാജാവേ, അവർ പലതവണ ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, ഭാഗ്യത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ ചെയ്ത കാര്യങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.
തൈര്ലബ്ധാ ദ്രൌപദീ ഭാര്യാ ദ്രുപദശ്ച സുതൈഃ സഹ। സഹായാഃ പൃഥിവീപാലാ വാസുദേവശ്ച വീര്യവാന്
അവർ ദ്രൗപദിയെ ഭാര്യയായി നേടി, ദ്രുപദനും മക്കളും കൂട്ടുകാരായി, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർക്കും വീരനായ വാസുദേവനും അവർക്കൊപ്പം നിന്നു.
ലബ്ധശ്ചാനഭിഭൂതാര്ഥൈഃ പിത്ര്യോംശഃ പൃഥിവീപതേ। വിവൃദ്ധസ്തേജസാ തേഷാം തത്ര കാ പരിദേവനാ
അവർ പിതാവിന്റെ അവകാശം അപരാജിതമായ സമ്പത്തോടെ നേടി, അവരുടെ തേജസ് വർദ്ധിച്ചു; അതിൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട കാര്യമെന്താണ്?
ധനഞ്ജയേന ഗാണ്ഡീവമക്ഷയ്യൌ ച മഹേഷുധീ। ലബ്ധാന്യസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി തോഷയിത്വാ ഹുതാശനമ്
ധനഞ്ജയൻ ഗാണ്ഡീവം, അക്ഷയമായ മഹാശരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഹുതാശനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ദിവ്യായുധങ്ങൾ നേടി.
തേന കാര്മുകമുഖ്യേന ബാഹുവീര്യേണ ചാത്മനഃ। കൃതാ വശേ മഹീപാലാസ്തത്ര കാ പരിദേവനാ
ആ പ്രധാനം ആയ വില്ലും സ്വന്തം ബാഹുബലവും കൊണ്ട് അവൻ രാജാക്കന്മാരെ കീഴടക്കി; അതിൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട കാര്യമെന്താണ്?
അഗ്നിദാഹാന്മയം ചാപി മോക്ഷയിത്വാ സ ദാനവമ്। സഭാം താം കാരയാമാസ സവ്യസാചീ പരന്തപഃ
അഗ്നിയിൽ നിന്ന് മായനെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം, ശത്രുനാശകനായ സവ്യാസാചി ആ മഹാസഭ പണിയിച്ചു.
തേന ചൈവ മയേനോക്താഃ കിങ്കരാ നാമ രാക്ഷസാഃ। ഹന്തി താം സഭാം ഭീമാസ്തത്ര കാ പരിദേവനാ
അവിടെ മായൻ നിയോഗിച്ച കിംകരന്മാരായ രാക്ഷസന്മാർ ആ സഭയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അതിൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട കാര്യമെന്താണ്?
യച്ചാസഹായതാം രാജന്നുക്തവാനസി ഭാരത। തന്മിഥ്യാ ഭ്രാതരോ ഹീമേ തവ സര്വേ വശാനുഗാഃ
രാജാവേ, അവർക്കു കൂട്ടുകാരില്ലെന്നു നീ പറഞ്ഞത് ശരിയല്ല; നിന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരും നിനക്കു കീഴിലാണ്.
ദ്രോണസ്തവ മഹേഷ്വാസഃ സഹ പുത്രേണ വീര്യവാന്। മൂതപുത്രശ്ച രാധേയോ ദൃഢധന്വാ മഹാരഥഃ
നിന്റെ മഹാശരധാരിയായ ദ്രോൺ, അവന്റെ വീരപുത്രൻ, രഥികനായ കർണൻ ഇവരും നിന്റെ പക്ഷത്തുണ്ട്.
സ ഏകഃ സമരേ സര്വാന്പാണ്ഡവാന്സഹസോമകാന്। വിജേഷ്യതി മഹാബാഹോ കിം സഹായൈഃ കരിഷ്യസി
മഹാബാഹുവായ അവൻ ഒരുവൻ തന്നെ പാണ്ഡവരെയും സോമകന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കും; കൂട്ടുകാരെ കൊണ്ട് നീ എന്ത് ചെയ്യും?
ഭീഷ്മശ്ച പുരുഷവ്യാഘ്രോ ഗൌതമശ്ച മഹാരഥഃ। ജയദ്രഥശ്ച ബലാവാന്സോമദത്തസ്തഥൈവ ച
ഭീഷ്മൻ, പുരുഷസിംഹൻ, മഹാരഥിയായ ഗൗതമൻ, ബലവാനായ ജയദ്രഥൻ, സോമദത്തൻ ഇവരും കൂടെ.
അഹം ച സഹ സോദര്യൈഃ സൌമദത്തിശ്ച പാര്ഥിവഃ। ഏതൈസ്ത്വം സഹിതഃ സര്വൈര്ജയ കൃത്സ്നം വസുന്ദരാമ്
ഞാനും എന്റെ സഹോദരന്മാരും, സാമുദത്തിയായ രാജാവും; ഇവരൊക്കെയും കൂടെനിന്ന് നീ ഭൂമി മുഴുവൻ ജയിക്കൂ.
ത്വയാ ച സഹിതോ രാജന്നേതൈശ്ചാന്യൈര്മഹാരഥൈഃ। ഏതാനഹം വിജേഷ്യാമി യദി ത്വമനുമന്യസേ
രാജാവേ, നീയും ഈ മഹാരഥന്മാരും കൂടെ നിന്നാൽ, ഞാൻ അവരെ എല്ലാം ജയിക്കും, നീ സമ്മതിച്ചാൽ.
ഏതേഷു വിജിതേഷ്വദ്യ ഭവിഷ്യതി മഹീ മമ। സര്വേ ച പൃഥിവീപാലാഃ സഭാ സാ ച മഹാധനാ
ഇവരെ ഇന്ന് ജയിച്ചാൽ, ഭൂമി മുഴുവൻ എന്റെതാകും, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ആ സമ്പന്നമായ സഭയും അടക്കം.
ധനഞ്ജയോ വാസുദേവോ ഭീമസേനോ യുധിഷ്ഠിരഃ। നകുലഃ സഹദേവശ്ച ദ്രുപദശ്ച സഹാത്മജൈഃ
ധനഞ്ജയനും വാസുദേവനും ഭീമസേനനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും നകുലനും സഹദേവനും, ദ്രുപദനും അവന്റെ മക്കളും അങ്ങനെയാണ്.
നൈതേ യുധി പരാജേതും ശക്യാ ദേവഗണൈരപി। മഹാരഥാ മഹേഷ്വാസാഃ കൃതാസ്ത്രാ യുദ്ധദുര്മദാഃ
ഇവരെ യുദ്ധത്തിൽ ദേവതകളും ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇവർ മഹാരഥന്മാരും ശക്തരായ വില്ലാളികളും ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരരുമാണ്.
അഹം തു തദ്വിജാനാമി വിജേതും യേന ശക്യതേ। യുധിഷ്ഠിരം സ്വയം രാജംസ്തന്നിബോധ ജുഷസ്വ ച
എനിക്ക് അറിയാം ഇവരെ എങ്ങനെ ജയിക്കാമെന്ന്; രാജാവേ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ എങ്ങനെ തോൽപ്പിക്കാമെന്ന് ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ, എന്റെ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കൂ.
അപ്രമാദേന സുഹൃദാമന്യേഷാം ച മഹാത്മനാമ്। യദി ശക്യാ വിജേതും തേ തന്മമാചക്ഷ്വ മാതുല
സൂക്ഷ്മതയാലോ അല്ലെങ്കിൽ അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കളിലൂടെയോ മറ്റേതെങ്കിലും മഹാത്മാക്കളിലൂടെയോ അവനെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അതെങ്ങനെ എന്ന് പറയൂ, അമ്മാവാ.
ദ്യൂതപ്രിയശ്ച കൌന്തേയോ ന സ ജാനാതി ദേവിതുമ്। സമാഹൂതശ്ച രാജേന്ദ്രോ ന ശക്ഷ്യതി തിവര്തിതുമ്
കുന്തിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് പാശക്രീഡയെ വളരെ ഇഷ്ടമാണ്, പക്ഷേ കളിക്കാൻ അറിയില്ല; ആരെങ്കിലും ക്ഷണിച്ചാൽ രാജാവിന് അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.
ദേവനേ കുശലശ്ചാഹം ന മേഽസ്തി സദൃശോ ഭുവി। ത്രിഷു ലോകേഷു കൌരവ്യ തം ത്വം ദ്യൂതേ സമാഹ്വയ
പാശക്രീഡയിൽ ഞാൻ വളരെ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ്; ഭൂമിയിലോ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലോ എനിക്ക് തുല്യൻ ആരുമില്ല, കൌരവാ; നീ അവനെ പാശക്രീഡയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കൂ.
തസ്യാക്ഷകുശലോ രാജന്നാദാസ്യേഽഹമസംശയമ്। രാജ്യം ശ്രിയം ച താം ദീപ്താം ത്വദര്ഥം പുരുഷര്ഷഭ
രാജാവേ, പാശക്രീഡയിൽ ഞാൻ വിദഗ്ധനാണ്; സംശയമില്ലാതെ അവന്റെ രാജ്യവും ആ മഹത്തായ സമ്പത്തും ഞാൻ നിനക്കായി നേടിക്കൊടുക്കും.
ഇദം തു സര്വം ത്വം രാജ്ഞേ ദുര്യോധന നിവേദയ। അനുജ്ഞാതസ്തു തേ പിത്രാ വിജേഷ്യേ താന്ന സംശയഃ
ദുര്യോധനാ, ഈ സകലവും നീ രാജാവിനോട് അറിയിക്കൂ; അച്ഛൻ അനുമതി നൽകിയാൽ ഞാൻ അവരെ നിർബന്ധമായി തോൽപ്പിക്കും.
ത്വമേവ കരുമുഖ്യായ ധൃതരാഷ്ട്രായ സൌബല। നിവേദയ യഥാന്യായം നാഹം ശക്ഷ്യേ നിവേദിതുമ്
സൌബലാ, നീ തന്നെയാണ് ധൃതരാഷ്ട്രനോട് യുക്തിയായി ഇത് അറിയിക്കേണ്ടത്; ഞാൻ സ്വയം പറഞ്ഞ് അറിയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അനുഭൂയ തു രാജ്ഞസ്തം രാജസൂയം സുദുര്മതിഃ। `യുധിഷ്ഠിരസ്യ ശകുനിര്ദുര്യോധസുസംയുതഃ
ആ രാജസൂയയാഗം അനുഭവിച്ച ശേഷം, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ശകുനിയും ദുര്യോധനനും ചേർന്ന് തിരിച്ചു പോയി.
വിവേശ ഹാസ്തിനപുരം ദുര്യോധനമതേന സഃ। വാഢമിത്യേവ ശകുനിര്ദൃഢം ഹൃദി ചകാര ഹ
ദുര്യോധനന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ശകുനി ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; വൈരത്തിന്റെ ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു.
അസ്വസ്ഥതാം ചതാം ദൃഷ്ട്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ പാപകൃത്। ഭാരതാനാം ച ദുഷ്ടാത്മാ ക്ഷയായ ഹി നൃപക്ഷയഃ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകന്റെ വിഷമവും ഭാരതവംശത്തിന്റെ നാശം രാജാക്കന്മാരുടെ നാശത്തിൽ നിന്നു വരുമെന്ന് കണ്ടശേഷം ആ ദുഷ്ടൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചു.