തതശ്ചേദിപതേഃ ശ്രുത്വാ ഭീഷ്മഃ സ കടുകം വചഃ। ഉവാചേദം വചോ രാജംശ്ചേദിരാജസ്യ ശൃണ്വതഃ
അതിനുശേഷം, ചെദിരാജാവിന്റെ ഈ കഠിനമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭീഷ്മൻ ചെദിരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇച്ഛതാം കില നാമാഹം ജീവാമ്യേഷാം മഹീക്ഷിതാമ്। സോഽഹം ന ഗണയാമ്യേതാംസ്തൃണേനാപി നരാധിപാന്
ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത് ഈ രാജാക്കന്മാരുടെ ഇഷ്ടത്താലാണെന്ന് പറയുന്നു; പക്ഷേ, ഇവരെ ഞാൻ ഒരു പുല്ലിനും തുല്യമായി പോലും വിലയിടുന്നില്ല.
ഏവമുക്തേ തു ഭീഷ്മേണ തതഃ സഞ്ചുക്രുശുര്നൃപാഃ। കേചിജ്ജഹൃഷിരേ തത്ര കേചിദ്ഭീഷ്മം ജഗര്ഹിരേ
ഭീഷ്മൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവിടെ ചില രാജാക്കന്മാർ കൂവിക്കൊണ്ടു, ചിലർ സന്തോഷിച്ചു, ചിലർ ഭീഷ്മനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
കേചിദൂചുര്മഹേഷ്വാസാഃ ശ്രുത്വാ ഭീഷ്മസ്യ യദ്വചഃ। പാപോഽവലിപ്തോ വൃദ്ധശ്ച നായം ഭീഷ്മോഽര്ഹതി ക്ഷമാമ്
ഭീഷ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ചില മഹാബാണധാരികൾ പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ പാപിയും, അഹങ്കാരിയും, വയസ്സായവനും ആണ്; ഇങ്ങനെയുള്ള ഭീഷ്മന് ക്ഷമയൊന്നും അർഹമല്ല.'
ഹന്യതാം ദുര്മതിര്ഭീഷ്മഃ പശുവത്സാധ്വയം നൃപാഃ। സര്വൈഃ സമേത്യ സംരബ്ധൈര്ദഹ്യതാം വാ കടാഗ്നിനാ
'ഈ ദുഷ്ടബുദ്ധിയായ ഭീഷ്മനെ മൃഗത്തെപ്പോലെ കൊല്ലണം, രാജാക്കന്മാരേ! അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് കോപത്തോടെ കത്തുന്ന തീയിൽ അവനെ ചുട്ടുകളയണം.'
ഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ തതഃ കുരുപിതാമഹഃ। ഉവാച മതിമാന്ഭീഷ്മസ്താനേവ വസുധാധിപാന്
അവരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അപ്പോൾ കുരുവംശത്തിന്റെ മൂത്തവനായ ഭീഷ്മൻ ആ രാജാക്കന്മാരോടു സംസാരിച്ചു.
ഉക്തസ്യോക്തസ്യ നേഹാന്തമഹം സമുപലക്ഷയേ। യത്തു വക്ഷ്യാമി തത്സര്വം ശൃണുധ്വം വസുധാധിപാഃ
ഇവിടെ ഇതുവരെ പറഞ്ഞതിലും മറുപടി പറഞ്ഞതിലും ഞാൻ ഒരു തീർപ്പും കാണുന്നില്ല. അതിനാൽ, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരേ, ഞാൻ ഇനി പറയാൻ പോകുന്ന എല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
പശുവദ്ഘാതനം വാ മേ ദഹനം വാ കടാഗ്നിനാ। ക്രിയതാം മൂര്ധ്നി വോ ന്യസ്തം മയേദം സകലം പദമ്
എനിക്ക് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ കൊല്ലപ്പെടുകയോ, കനൽക്കട്ടിയിൽ ചുട്ടുകളയുകയോ ചെയ്യാം. ഇതിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്വവും ഞാൻ എന്റെ തലയിൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
ഏഷ തിഷ്ഠതി ഗോവിന്ദഃ പൂജിതോഽസ്മാഭിരച്യുതഃ। യസ്യ വസ്ത്വരതേ ബുദ്ധിര്മരണായ സ മാധവമ്
ഇവിടെ ഗോവിന്ദൻ, ഞങ്ങൾ ആരാധിച്ച അച്യുതൻ, നില്ക്കുന്നു. ആരുടെ മനസ്സ് അവനിൽ നിന്ന് മാറുന്നുവോ, അവൻ മരണത്തെയാണ് തേടുന്നത്.
കൃഷ്ണമാഹ്വയതാമദ്യ യുദ്ധേ ചക്രഗദാധരമ്। യാദവസ്യൈവ ദേവസ്യ ദേഹം വിശതു പാതിതഃ
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിന് ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ള കൃഷ്ണനെ വിളിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധത്തിൽ വീണാൽ, ഈ യാദവദേവന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കട്ടെ.
വചഃ ശ്രുത്വൈവ ഭീഷ്മസ്യ ചേദിരാഡുരുവിക്രമഃ। യുയുത്സുര്വാസുദേവേന വാസുദേവമുവാച ഹ
ഭീഷ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ശക്തനായ ചെദിരാജാവ് വാസുദേവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
ആഹ്വയേ ത്വാം രണം ഗച്ഛ മയാ സാര്ധം ജനാര്ദന। യാവദദ്യ നിഹന്മി ത്വാം സഹിതം സര്വപാണ്ഡവൈഃ
ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ നിന്നെ യുദ്ധത്തിന് ക്ഷണിക്കുന്നു. എന്നോടൊപ്പം വരിക, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെയും പാണ്ഡവരെയും ഒരുമിച്ച് സംഹരിക്കും.
സഹ ത്വയാ ഹി മേ വധ്യാഃ സര്വഥാ കൃഷ്ണ പാണ്ഡവാഃ। നൃപതീന്സമതിക്രമ്യ യൈരരാജാ ത്വമര്ചിതഃ
കൃഷ്ണാ, നിന്നോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെ ഞാൻ നിർബന്ധമായും കൊല്ലണം. മറ്റു രാജാക്കന്മാരെ അവഗണിച്ച് നിന്നെ മാത്രം ആരാധിച്ചവരാണ് അവർ.
യേ ത്വാം ദാസമരാജാനം ബാല്യാദര്ചന്തി ദുര്മതിമ്। അനര്ഹമര്ഹവത്കൃഷ്ണ വധ്യാസ്ത ഇതി മേ മതിഃ
കൃഷ്ണാ, ആരെങ്കിലും ബാലത്വത്തിൽ നിന്നെ രാജാവായോ ദാസനായോ ആരാധിച്ചാൽ, അർഹതയില്ലാത്തവരെ അർഹനെന്നു കരുതിയാൽ, അവർ മരണയോഗ്യരാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ രാജശാര്ദൂല `ശാര്ദൂല ഇവ നാദയന്। പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം ശിശുപാലഃ പ്രതാപവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹംപോലെ ഗർജിച്ച്, ധീരനായ ശിശുപാലൻ എല്ലാ ജീവികളും കാണുന്ന മുമ്പിൽ വെല്ലുവിളിച്ചു.
സ രണായൈവ സങ്ക്രുദ്ധഃ സന്നദ്ധഃ സര്വരാജഭിഃ। സുനീഥഃ പ്രയയൌ ക്ഷിപ്രം പാര്ഥയജ്ഞജിഘാംസയാ
അവൻ യുദ്ധത്തിന് കോപത്തോടെ സജ്ജനായി, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം ആയുധധാരിയായി, പാണ്ഡവരുടെ യജ്ഞം തകർക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് സുനീതൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
തതശ്ചക്രഗദാപാണിഃ കേശവഃ കേശിഹാ ഹരിഃ। സധ്വജം രഥമാസ്ഥായ ദാരുകേണ സുസത്കൃതമ്। ഭീഷ്മേണ ദത്തഹസ്തോഽസാവാരുഹോഹ രഥോത്തമമ്
അപ്പോൾ കേശിഹന്താവായ കൃഷ്ണൻ, ചക്രവും ഗദയും കൈവശം വച്ച ഹരിയും, ദാരുകൻ നന്നായി ഒരുക്കിയ പതാകയുള്ള രഥത്തിൽ, ഭീഷ്മൻ കൈവെച്ചുകൊണ്ട്, അതുല്യമായ രഥത്തിൽ കയറി.
തേന പാപസ്വഭാവേന കോപിതാന്സര്വപാര്ഥിവാന്। ആസസാദ രണേ കൃഷ്ണഃ സജ്ജിതൈകരഥഃ സ്ഥിതഃ
അവന്റെ ദുഷ്ടസ്വഭാവം കൊണ്ട് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും കോപിപ്പിച്ചു; കൃഷ്ണൻ ഒരൊറ്റ രഥത്തിൽ സജ്ജനായി യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.
തതഃ പുഷ്കരപത്രാക്ഷം താര്ക്ഷ്യധ്വജരഥേ സ്ഥിതമ്। ദിവാകരമിവോദ്യന്തം ദദൃശുഃ സര്വപാര്ഥിവാഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കമലദളനേത്രനായ കൃഷ്ണനെ, ഗരുഡപതാകയുള്ള രഥത്തിൽ, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച് നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു.
ആരോപയന്തം ജ്യാം കൃഷ്ണം പ്രതപന്തമിവൌജസാ। സ്ഥിതം പുഷ്പരഥേ ദിവ്യേ പുഷ്പകേതുമിവാപരമ്
അവർ കൃഷ്ണനെ വില്ലിന്റെ നൂൽ കെട്ടി, ശക്തിയിൽ പ്രകാശിച്ച്, പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ദിവ്യരഥത്തിൽ, മറ്റൊരു പുഷ്പകപതാകയുള്ളവനെപ്പോലെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണം തഥാ യാന്തം പ്രതപന്തമിവൌജസാ। യഥാര്ഹം കേശവേ വൃത്തിമവശാഃ പ്രതിപേദിരേ
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ ശക്തിയിൽ പ്രകാശിച്ച് മുന്നോട്ട് പോവുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും അവശരായി, യോജിച്ച രീതിയിൽ കേശവനോട് ആദരം കാണിച്ചു.
താനുവാച മഹാബാഹുര്മഹാഽസുരനിബര്ഹണഃ। വൃഷ്ണിവീരസ്തദാ രാജന്സാന്ത്വയന്പരവീരഹാ
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവും മഹാസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനുമായ വൃഷ്ണിവീരൻ, രാജാവേ, അവിടെയുള്ള രാജാക്കന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അപേത സബലാഃ സര്വ ആസ്വസ്താ മമ ശാസനാത്। മാ ദൃഷ്ടോ ദൂഷയേത്പാപ ഏഷ വഃ സര്വപാര്ഥിപാഃ
എന്റെ കല്പനപ്രകാരം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നിങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളുമായി പിന്മാറി ശാന്തരാവൂ. ഈ പാപി എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിങ്ങളെ അപമാനിക്കരുത്, രാജാക്കന്മാരേ.
ഏഷ നഃ ശത്രുരത്യന്തമേഷ വൃഷ്ണിവിമര്ദനഃ। സാത്വതാം സാത്വതീപുത്രോ വൈരം ചരതി ശാശ്വതമ്
ഇവൻ നമ്മുടെ അത്യന്തം ശത്രുവാണ്, വൃഷ്ണികളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ. സാത്യവതിയുടെ മകനായ ഇവൻ സാത്വതന്മാരോടു ശാശ്വതമായ വൈരം പുലർത്തുന്നു.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരം യാതാനസ്മാഞ്ജ്ഞാത്വാ നൃശംസകൃത്। അദഹദ്ദ്വാരകാമേഷ സ്വസ്ത്രീയഃ സന്നരാധിപാഃ
നാം പ്രാജ്യോതിഷപുരത്തേക്ക് പോയെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ക്രൂരനായ ഈ രാജാവ്, ദ്വാരകയെ സ്വന്തമാക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, ബന്ധുവായിരിക്കുമ്പോഴും അതിന് തീകൊളുത്തി.
ക്രീഡതോ ഭോജരാജസ്യ ഏവ രൈവതകേ ഗിരൌ। ഹത്വാ ബധ്വാ ച താന്സാര്വാനുപായാത്സ്വപുരം പുരാ
ഭോജരാജാവ് രൈവതകപർവതത്തിൽ വിനോദം ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ, അവൻ അവിടെയുള്ളവരെ കൊല്ലുകയും ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു; വഞ്ചനയിലൂടെ അവരെ നേരത്തെ തന്നെ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അശ്വമേധേ ഹയം മേധ്യമുത്സൃഷ്ടം രക്ഷിഭിര്വൃതമ്। പിതുര്മേ യജ്ഞവിഘ്നാര്ഥമഹരത്പാപനിശ്ചയഃ
അശ്വമേധയാഗത്തിൽ, കാവലുള്ള യജ്ഞാശ്വത്തെ, എന്റെ അച്ഛന്റെ യാഗം തടയാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, പാപചിന്തയോടെ അവൻ പിടിച്ചെടുത്തു.
സൌവീരാന്പ്രതിയാതാം ച ബഭ്രോരേഷ തപസ്വിനഃ। ഭാര്യാമഭ്യഹരന്മോഹാദകാമാം താമിതോ ഗതാമ്
സൗവീരരാജ്യത്തിലേക്ക് പോയ ബഭ്രു എന്ന തപസ്സിയുടെ ഭാര്യയെ, അവൾക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, അവൾ ഇവിടെ എത്തിയപ്പോഴാണ്, അവൻ മോഹത്തിൽ പെട്ട് അപഹരിച്ചു.
ഏഷ മായാപ്രതിച്ഛന്നഃ കാരൂശാര്ഥേ തപസ്വിനീമ്। ജഹാര ഭദ്രാം വൈശാലീം മാതുലസ്യ നൃശംസകൃത്
മായയാൽ മറഞ്ഞ്, ക്രൂരനായ ഈവൻ, എന്റെ അമ്മാവന്റെ മകളായ വൈശാലിയിലെ ഭദ്രാ എന്ന തപസ്സിനിയെ, കാരൂശരാജാവിന്റെ വേണ്ടി അപഹരിച്ചു.
വൃഷ്ണിദാരാന്വിലാപ്യൈവ ഹത്വാ ച കുകുരാന്ധകാന്। പാപാബുദ്ധിരുപാതിഷ്ഠത്സ പ്രവിശ്യ സസമ്ഭ്രമമ്
വൃഷ്ണികളുടെ ഭാര്യമാരെ ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി, കുകുരരും അന്ധകരും കൊല്ലപ്പെട്ട ശേഷം, ദുഷ്ടചിന്തയുള്ള ഈവൻ ഭയത്തോടുകൂടി അകത്തു കടന്നു.