വിഭൂതിം ദ്രഷ്ടുമനസഃ കേശവസ്യ മഹാത്മനഃ। പ്രീയമാണാഃ സഭാം ജഗ്മുരാലോകയിതുമച്യുതമ്
മഹാത്മാവായ കേശവന്റെ മഹിമ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ അവർ അച്യുതനെ കാണാൻ സഭയിലേക്ക് പോയി.
ദേവകീ സര്വദേവീനാം രോഹിണീ ച പുരസ്കൃതാ। ദദൃശുര്ദേവമാസീനം കൃഷ്ണം ഹലഭൃതാ സഹ
സകല ദേവതകളിലും ശ്രേഷ്ഠയായ ദേവകിയും, അവളുടെ പക്കൽ രോഹിണിയും, ദേവനായ കൃഷ്ണനെ ഹലധരനോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
തൌ തു പൂര്വമതിക്രമ്യ രോഹിണീമഭിവാദ്യ ച। അഭ്യവാദയതാം ദേവൌ ദേവകീം രാമകേശവൌ
അവർ ആദ്യം രോഹിണിയെ സമീപിച്ച് വന്ദിച്ചു. പിന്നെ രാമനും കേശവനും ദേവകിയെ ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
സാ താഭ്യാമൃഷഭാക്ഷാഭ്യാം പുത്രാഭ്യാം ശുശുഭേഽധികമ്। ദേവകീ ദേവമാതേവ മിത്രേണ വരുണേന ച
രണ്ടു കാളകണ്ണുള്ള പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ദേവകി കൂടുതൽ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി, അദിതി മിത്രനും വരുണനും കൂടെ തിളങ്ങുന്നതുപോലെ.
തതഃ പ്രാപ്താ യശോദായാ ദുഹിതാ വൈ ക്ഷണേന ഹി। ജാജ്വല്യമാനാ വപുഷാ പ്രഭയാഽതീവ ഭാരത
അപ്പോൾ യശോദയുടെ മകൾ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവിടെ എത്തി, അവളുടെ പ്രകാശത്തിൽ അതീവ ദീപ്തിയായി, ഭാരത.
ഏകാനങ്ഗേതി യാമാഹുഃ കന്യാം വൈ കാമരൂപിണീമ്। യത്കൃതേ സഗണം കംസം ജഘാന പുരുഷോത്തമഃ
അവളെ എകാംഗ എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്; ആ കന്യക ഇഷ്ടാനുസൃത രൂപങ്ങൾ എടുക്കുന്നവളാണ്. അവളെക്കുറിച്ചാണ് പുരുഷോത്തമൻ കംസനും കൂട്ടരും സംഹരിച്ചത്.
തതഃ സ ഭഗവാന്രാമസ്താമുപാക്രമ്യ ഭാമിനാമ്। മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ സവ്യേന പരിജഗ്രാഹ പാണിനാ
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ രാമൻ ആ ദീപ്തിമയിയായ സ്ത്രീയോടു സമീപിച്ച് അവളുടെ തലയിലെ സുഗന്ധം വാസിച്ചു, ഇടത് കൈകൊണ്ട് അവളെ പിടിച്ചു.
താം ച തത്രോപസമ്പ്രാപ്യ പ്രിയാമിവ സഖീമിമാമ്। ദക്ഷിണേന കരാഗ്രേണ പിരജഗ്രാഹ മാധവഃ
അവിടെ എത്തി, പ്രിയ സുഹൃത്ത് പോലെ, മാധവൻ അവളെ വലത് കൈയുടെ വിരൽതുമ്പുകൾകൊണ്ട് പിടിച്ചു.
ദദൃശുസ്താം സഭാമധ്യേ ഭഗിനീം രാമകൃഷ്ണയോഃ। രുക്മപദ്മശാം പദ്മശ്രീമിവോത്തമനാഭയോഃ
സഭാമധ്യേ രാമനും കൃഷ്ണനും സഹോദരിയായി അവളെ എല്ലാവരും കണ്ടു; ഉത്തമനായഭരതന്മാരുടെ ഇടയിൽ പൊന്നുപത്മം പോലെ അവൾ ദീപ്തിയായി.
അഥാക്ഷതമഹാവഷ്ട്യാ ലാജപുഷ്പഘൃതൈരപി। വൃഷ്ണയോഽവാകിരന്പ്രീതാഃ സങ്കര്ഷണജനാര്ദനൌ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ വൃഷ്ണികൾ അക്ഷതവും പൂവും നെയ്യുമിട്ട് സംകർഷണനെയും ജനാർദ്ദനനെയും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സബാലാഃ സഹവൃദ്ധാശ്ച യേ ജ്ഞാതികുലബാന്ധവാഃ। ഉപോപവിവിശുഃ പ്രീതാ വൃഷ്ണയോ മധുസൂദനമ്
കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും കുടുംബബന്ധുക്കളും എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ മധുസൂദനനോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
പൂജ്യമാനോ മഹാബാഹുഃ പൌരാണാം രതിവര്ധനഃ। വിവേശ പുരുഷവ്യാഘ്രഃ സ്വവേശ്മ മധുസൂദനഃ
നഗരവാസികൾ ആദരിച്ച് സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വീര്യശാലിയായ പുരുഷസിംഹൻ മധുസൂദനൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
രുക്മിണ്യാ സഹിതോ ദേവ്യാ പ്രമുമോദ സുഖീ സുഖമ്। അനന്തരം ച സത്യായാ ജാമ്ബവത്യാശ്ച ഭാരത
രുക്മിണി ദേവിയോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിച്ചു; തുടർന്ന് സത്യഭാമയോടും ജാംബവതിയോടും കൂടി, ഭാരത.
സര്വാസാം ച യദുശ്രേഷ്ഠോ ഗേഹേ ഗേഹേ വിഹാരവാന്। ജഗാമ ച ഹൃഷീകേശോ രുക്മിണ്യാഃ സദനം പുനഃ
യദുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ എല്ലാ ഭാര്യമാരോടും ഓരോ വീട്ടിലും സന്തോഷത്തോടെ വിഹരിച്ചു; പിന്നെ ഹൃഷീകേശൻ വീണ്ടും രുക്മിണിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഏഷ താത മഹാബാഹോ വിജയഃ ശാര്ങ്ഗധന്വനഃ। ഏതദര്ഥം ച ജന്മാഹുര്മാനുഷേഷു മഹാത്മനഃ
മഹാബാഹുവായ താതാ, ഇതാണ് ശാർംഗധനുവിന്റെ വിജയം; ഇതിന് വേണ്ടിയാണ് മഹാത്മാവ് മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.
ദ്വാരകായാം തതഃ കൃഷ്ണഃ സ്വദാരേഷു ദിവാനിശമ്। സുഖം ലബ്ധ്വാ മഹാരാജ പ്രമുമോദ മഹായശാഃ
തുടർന്ന് ദ്വാരകയിൽ, തന്റെ ഭാര്യമാരുടെ ഇടയിൽ, രാവും പകലും മഹായശസ്സായ കൃഷ്ണൻ ആനന്ദത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും ജീവിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
പൌത്രസ്യ കാരണാച്ചക്രേ വിബുധാനാം പ്രിയം തദാ। സാവസവൈഃ സുരൈഃ സര്വൈര്ദുഷ്കരം ഭരതര്ഷഭ
തന്റെ മകന്മക്കളുടെ കാരണത്താൽ, ദേവന്മാർക്കു പ്രിയമായ, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ഒരുമിച്ച് ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു കാര്യം കൃഷ്ണൻ ചെയ്തു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
ബാണോ നാമാഽഭവദ്രാജാ ബലേര്ജ്യേഷ്ഠസുതോ ബലീ। വീര്യവാന്ഭരതശ്രേഷ്ഠ സ ച ബാഹുസഹസ്രവാന്
ബലി രാജാവിന്റെ മൂത്തമകനായ ബാണൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു, മഹാബലശാലിയും വീര്യവാനുമായവൻ; അവനു ആയിരം കൈകളുണ്ടായിരുന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
തതസ്തേപേ തപസ്തീവ്രം സത്വേന മനസാ നൃപ। രുദ്രമാരാധയാമാസ സ ച ബാണഃ സമാ ബഹു
അവൻ ദീർഘകാലം മനസ്സിൽ ഉറച്ചതോടെ കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു; രുദ്രനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു, രാജാവേ.
തസ്മൈ ബഹുവരാ ദത്താഃ ശങ്കരേണ മഹാത്മനാ। താംശ്ച ലബ്ധ്വാ വരാന്ബാണോ ദുര്ലഭാനസുരൈര്ഭുവി
മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ അവനു അനേകം വരങ്ങൾ നൽകി; ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാർക്കു പോലും ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ആ വരങ്ങൾ ബാണൻ നേടി.
സ ശോണിതപുരേ രാജ്യം ചകാരാപ്രതിമോ ബലീ। ത്രാസിതാശ്ച സുരാഃ സര്വേ തേന ബാണേന പാണ്ഡവ
ബാണൻ ശോണിതപുരിയിൽ അപാരബലത്തോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു; അവന്റെ ഭയത്താൽ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും വിറച്ചു, പാണ്ഡവ.
വിജിത്യ വിബുധാന്സേന്ദ്രാന്ബാണഃ സംവത്സരാന്ബഹൂന്। അശാസത മഹദ്രാജ്യം കുബേര ഇവ ഭാരത
ദേവന്മാരെയും ഇന്ദ്രനെയും ജയിച്ച ശേഷം, ബാണൻ അനേകം വർഷങ്ങൾ വലിയ രാജ്യം ഭരിച്ചു; കുബേരനുപോലെ, ഭാരത.
തതോ രാജന്നുഷാ നാമ ബാണസ്യ ദുഹിതാ യഥാ। യേനോപായേന കൌന്തേയ അനിരുദ്ധോ മഹാദ്യുതിഃ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ബാണന്റെ മകൾ ഉഷാ എന്നൊരു യുവതി ഉണ്ടായിരുന്നു. എങ്ങനെയാണെന്ന് കുന്തിദേവിയുടെ പുത്രാ, മഹാതേജസ്സുള്ള അനിരുദ്ധൻ—
പ്രാദ്യുമ്നിസ്താമുഷാം പ്രാപ്യ പ്രച്ഛന്നഃ പ്രമുമോദ ഹ। അഥ ബാണോ മഹാതേജാസ്തദാ തത്ര യുധിഷ്ഠിര
പ്രദ്യുമ്നൻ രഹസ്യമായി ഉഷയെ സ്വന്തമാക്കി അതിൽ സന്തോഷിച്ചു. അപ്പോൾ, യുദിഷ്ഠിരാ, വലിയ ശക്തിയുള്ള ബാണൻ—
തം ഗൃഹ്യനിലയം ജ്ഞാത്വാ പ്രാദ്യുമ്നിം സുതയാ തദാ। ഗൃഹീത്വാ കാരയാമാസ വസ്തും കാരാഗൃഹേ ബലാത്
അന്നപ്പോൾ, തന്റെ മകളോടൊപ്പം പ്രദ്യുമ്നൻ വീട്ടിൽ ഉണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞ ബാണൻ അവനെ പിടിച്ചു ബലമായി തടവറയിൽ അടച്ചു വെച്ചു.
സ കുമാരഃ സുഖാര്ഹോഽഥ തദാ ദുഃഖസമന്വിതഃ। ബാമേന ഘാതിതോ രാജന്നനിരുദ്ധോ മുമോഹ ച
സുഖത്തിന് അർഹനായ ആ രാജകുമാരൻ അപ്പോൾ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുന്നു. ബാണൻ അടിച്ചതുകൊണ്ട് അനിരുദ്ധൻ ബോധംകെട്ടു വീണു.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു നാരദോ മുനിപുങ്ഗവഃ। ദ്വാരകാം പ്രാപ്യ കൌന്തേയ കൃഷ്ണം ദൃഷ്ട്വാ വചോഽബ്രവീത്
അത്തസമയത്ത് തന്നെ മഹർഷി നാരദൻ ദ്വാരകയിൽ എത്തി കൃഷ്ണനെ കണ്ടു, കുന്തിദേവിയുടെ പുത്രാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹാബാഹോ യദൂനാം കീര്തിവര്ധന। പൌത്രസ്തേ ബാധ്യമാനോഽത്ര ബാണേനാമിതതേജസാ
"കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹുവേ, യാദവരുടെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിന്റെ മുമ്മക്കൻ ഇവിടെ അപ്രമിതശക്തിയുള്ള ബാണനാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു."
കൃച്ഛ്രം പ്രാപ്തോഽനിരുദ്ധോ വൈ ശേതേ കാരാഗൃഹേ സദാ। ഏതദുക്ത്വാ സുരര്ഷിര്വൈ ബാണസ്യാഥ പുരം യയൌ
"അനിരുദ്ധൻ വലിയ കഷ്ടത്തിൽ ആകുന്നു, എന്നും തടവറയിൽ കിടക്കുന്നു." ഇതു പറഞ്ഞ് ദേവന്മാരുടെ മഹർഷി ബാണന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ തതോ രാജഞ്ജനാര്ദനഃ। ജാഹൂയ ബലദേവം ഹി പ്രദ്യുമ്നം ച മഹാദ്യുതിമ്
നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, രാജാവേ, ജനാർദ്ദനൻ ബാലരാമനെയും മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രദ്യുമ്നനെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി.