ഭ്രാജമാനം പുരാ തത്ര സര്വൌഷധിവിദീപിതമ്। യമിന്ദ്രഭവനാച്ഛൌരിരാജഹാര പരന്തപഃ
അവിടെ, എല്ലാ ഔഷധികളാലും പ്രകാശം പകർന്നു തിളങ്ങുന്ന അത്ഭുതം, പരാക്രമശാലിയായ കള്ളൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തു കൊണ്ടുവന്നതായിരുന്നു.
പാരിജാതഃ സ തത്രൈവ കേശവേന നിവേശിതഃ। ലേപഹസ്തശതൈര്ജുഷ്ടോ വിമാനൈശ്ച ഹിരണ്മയൈഃ
അവിടെ തന്നെ കേശവൻ പാർിജാതവൃക്ഷം നട്ടു. നൂറുകണക്കിന് പൊൻകൈകളുള്ള സേവകരും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വിമാനങ്ങളും അതിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
വിഹിതാ വാസുദേവേന തത്രൈവ ച മഹാദ്രുമാഃ। പദ്മാകുലജലോപേതാ രക്തസൌഗന്ധികോത്പലാഃ
അവിടെ തന്നെ വാസുദേവൻ വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും നട്ടു. അവയുടെ ചുറ്റും പടുമകളും ചുവന്ന സുഗന്ധമുള്ള നീലവരികൾ നിറഞ്ഞ വെള്ളവും ഉണ്ട്.
മണിമൌക്തികവാലൂകാഃ പുഷ്കരിണ്യഃ സരാംസി ച। താസാം പരമകൂലി ശോഭയന്തി മഹാദ്രുമാഃ
അവിടെ മണികളും മുത്തുകളും നിറഞ്ഞ മണലുള്ള കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും ഉണ്ട്. അതിന്റെ ചുറ്റും വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ അതിന്റെ ഭംഗി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
സാലതാലാശ്വകര്ണാശ്ച ശതശാഖാശ്ച രോഹിണഃ। ഭല്ലാതകകപിത്ഥാശ്ച ഇന്ദ്രവൃക്ഷാശ്ച ചമ്പകാഃ
സാല, താല, അശ്വത്ഥം, നൂറുകിരിയുള്ള രോഹിണി, ഭല്ലാതകം, കപിത്തം, ഇന്ദ്രവൃക്ഷം, ചമ്പകം എന്നിവയും അവിടെ നട്ടിരിക്കുന്നു.
ഖാദിരാ മൃതകാശ്ചൈവ സമന്താത്പരിരോപിതാഃ। യേ ച ഹൈമവതാ വൃക്ഷാ യേ ച നന്ദനജാസ്തഥാ
ഖാദിരം, മൃതകം എന്നിവയും ചുറ്റും നട്ടിരിക്കുന്നു. ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും നന്ദനത്തിൽ ജനിച്ചവയും അവിടെയുണ്ട്.
ആഹൃത്യ യദുസിംഹേന തേഽപി തത്ര നിവേശിതാഃ। രത്നപീതാരുണപ്രഖ്യാഃ സിതപുഷ്പാശ്ച പാദപാഃ
അവയും യദുസിംഹൻ അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് നട്ടു. പൊന്നുപോലെയും താമ്രംപോലെയും തിളങ്ങുന്നവയും വെള്ളപ്പൂക്കളുള്ളവയും അവിടെ വളരുന്നു.
സര്വര്തുഫലപൂര്ണോസ്തേ തേ ച കാനനസിന്ധുഷു। സഹസ്രപത്രപദ്മാശ്ച മന്ദരാശ്ച സഹസ്രശഃ
അവ വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലാ കാലത്തും പഴം കായ്ക്കുന്നു. ആ കാടുകളിലും നദീതീരങ്ങളിലും ആയിരക്കണക്കിന് പതിറ്റുപതിറ്റുപോലുള്ള താമരകളും മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളും വളരുന്നു.
അശോകാഃ കര്ണികാരാശ്ച തിലകാ നാഗ മല്ലികാഃ। കുരകാ നാഗപുഷ്പാശ്ച ചമ്പകാസ്തൃണപുല്ലികാഃ
അശോകം, കർണികാരം, തിലകം, നാഗം, മല്ലിക, കുറകം, നാഗപുഷ്പം, ചമ്പകം, പുല്ലിൻ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവ അവിടെ കാണാം.
സപ്തവര്ണാഃ കബന്ധാശ്ച നീപാഃ കുരവകാസ്തഥാ। കേതകാഃ കേസരാശ്ചൈവ ഹിനതാലതലതാടകാഃ
ഏഴുവർണ്ണമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, കബന്ധം, നീപം, കുറവകം, കേതകം, കേശരം, ഹിനതാലം, താലത്തടാകം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
താലാഃ പ്രലമ്ബാ വകുലാഃ പിണ്ഡികാ ബീജപൂരകാഃ। ദ്രുതാമലകഖര്ജൂരാ മഹിതാ ജമ്ബുകാസ്തഥാ
താളമരങ്ങളും പ്രലംബമരങ്ങളും വകുലമരങ്ങളും പിണ്ടികമരങ്ങളും ബീജപൂരകമരങ്ങളും, വേഗത്തിൽ വളരുന്ന ആമലകയും ഖർജൂരവും, മഹത്വമുള്ള ജംബുകമരങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആമ്രാഃ പനസവൃക്ഷാശ്ച ചമ്പകാസ്തിലതിന്ദുകാഃ। ലികുചാമൃതാശ്ചൈവ ക്ഷീരികാ കര്ണികാ തഥാ
മാവും പ്ലാവും ചമ്പകമരങ്ങളും തിലകവും തിന്ദുകമരങ്ങളും, ലികുചയും അമൃതമരങ്ങളും, ക്ഷീരികയും കർണികയും അവിടെ വളർന്നു നിന്നു.
നാലികേരേങ്ഗുദാശ്ചൈവ ഉത്ക്രോശകവനാനി ച। കദലീ ജാതമല്ലീ ച പാടലീ കുമുദോത്പലാഃ
തേങ്ങുമരങ്ങളും ഇങ്ങുടമരങ്ങളും ഉത്ക്രോഷകവനങ്ങളും, വാഴയും ജാതിമല്ലിയും പാടലിയും കുമുദവും ഉത്പലവും അവിടെ കാണാം.
നീലോത്പലകപൂര്ണാശ്ച വാപ്യഃ കൂപാഃ സഹസ്രശഃ। ഫുല്ലാശാകകപിത്ഥാശ്ച തൈസ്തീര്ത്വാ ബന്ധുജീവകാഃ
നീലോത്പലപൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ കുളങ്ങളും കിണറുകളും ആയിരക്കണക്കിന് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പുഷ്പിച്ച ശാകമരങ്ങളും കപിത്തമരങ്ങളും, ബന്ധുജീവവൃക്ഷങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
പ്രിയാലാശോകവാദിര്യാഃ പ്രാചീനാശ്ചാപി സര്വശഃ। പ്രിയങ്ഗുബദരീഭിശ്ച യവൈഃ സ്യന്ദനചന്ദനൈഃ
പ്രിയാലമരങ്ങളും അശോകമരങ്ങളും വാദീര്യവൃക്ഷങ്ങളും, പൂർവഭാഗത്തെ പഴയവൃക്ഷങ്ങളും, പ്രിയംഗു, ബദരീ, യവം, സ്യന്ദനം, ചന്ദനം എന്നിവയും അവിടെ വളർന്നു.
ശചീപീലുപലാശ്ചൈശ്ച പലാശവധപിപ്ലൈഃ। ഉദുമ്ബരൈശ്ച ബില്വൈശ്ച പാലാശൈഃ പാരിഭദ്രകൈഃ
ശചീ, പീൽ, പലാശം, വധപിപ്ല, ഉദുംബരം, ബില്വം, പലാശം, പാർിഭദ്രം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ദ്രവൃക്ഷാര്ജുനൈശ്ചൈവ അശ്വത്ഥൈശ്ചിരബില്വകൈഃ। ഭൌമഗഞ്ജനവൃക്ഷൈശ്ച ഭല്ലാഭൈരശ്വസാഹ്വയൈഃ
ഇന്ദ്രവൃക്ഷം, അർജുനം, അശ്വത്തം, ചിരബില്വം, ഭൗമഗഞ്ജനവൃക്ഷം, ഭല്ല, അശ്വസാഹ്വയം എന്നിവയും അവിടെ വളർന്നു.
സജ്ജൈസ്താമ്ബൂലവല്ലീഭിര്ലവങ്ഗൈഃ ക്രമുകൈസ്തഥാ। വംശൈശ്ച വിവിധൈസ്തത്ര സമന്താത്പരിരോപിതൈഃ
സജ്ജ, താംബൂലവള്ളി, ലവംഗം, ക്രമുകം, വിവിധതരം മുളകൾ എന്നിവ ചുറ്റും നട്ടുവളർത്തിയിരുന്നു.
യേ ച നന്ദനജാ വൃക്ഷാ യേ ച ചൈത്രരഥേ വനേ। സര്വേ തേ യദുനാഥേന സമന്താത്പരിരോപിതാഃ
നന്ദനത്തിൽ ജനിച്ച വൃക്ഷങ്ങളും ചൈത്രരഥവനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങളും എല്ലാം യദുനാഥൻ ചുറ്റും നട്ടുവളർത്തി.
സമാഹിതാ മഹാനദ്യഃ പീതലോഹിതവാലുകാഃ। തസ്മിന്ഗൃഹവരേ രമ്യേ മണിശക്രസവാലുകാഃ
പൊൻ നിറമുള്ളതും ചുവപ്പു മണലുള്ളതുമായ വലിയ നദികൾ അവിടെ ഒരുമിച്ചു. ആ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ മണികൾപോലെയും ഇന്ദ്രന്റെ മണലുപോലെയും മണൽ പ്രകാശിച്ചു.
മത്തബര്ഹിണനാദാശ്ച കോകിലാശ്ച മദാവഹാഃ। ബഭൂവുഃ പരമോപേതാഃ സര്വേ ജഗതി പര്വതാഃ
മദത്തിൽ മുഴുകിയ മയിൽകൂകകളും കുയിലുകളുടെ മധുരഗാനവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ലോകത്തിലെ എല്ലാ പർവതങ്ങളും അവിടെ അതിന്റെ ഉന്നത രൂപത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തത്രൈവ ഗജയൂഥാനി തത്ര ഗോമഹിഷാസ്തഥാ। നിവാസാശ്ച കൃതാസ്തത്ര വരാഹാ മൃഗപക്ഷിണാമ്
അവിടെ ആനകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, പശുക്കളും മഹിഷികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പന്നികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും താമസസ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരുന്നു.
വിശ്വകര്മകൃതഃ ശൈലഃ പ്രാകാരസ്തത്ര വേശ്മനി। വ്യക്തകിഷ്കുശതോദ്യാമഃ സുധാരസസമപ്രഭഃ
വിശ്വകർമ്മ നിർമ്മിച്ച പർവതംപോലെയുള്ള മതിൽ ആ ഭവനെ ചുറ്റി. കിഷ്കു, ശതവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും അമൃതംപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളതുമായ തോട്ടങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേന തേ ച മഹാശൈലാഃ സരിതശ്ച സരാംസി ച। പരിക്ഷിപ്താനി വൈ തസ്യ വനാന്യുപവനാനി ച
അത് കൊണ്ട് വലിയ പർവതങ്ങളും നദികളും തടാകങ്ങളും, കാടുകളും ഉപവനങ്ങളും എല്ലാം അതിനകത്ത് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഏവമാലോകയാഞ്ചക്രുര്ദ്വാരകാമൃഷഭാസ്ത്രയഃ। ഉപേന്ദ്രബലദേവൌ ച വാസവശ്ച മഹായശാഃ
ഇങ്ങനെ ആ മൂന്നു മഹാപുരുഷന്മാർ—ഉപേന്ദ്രൻ, ബാലരാമൻ, മഹത്വമുള്ള ഇന്ദ്രൻ—ദ്വാരകയെ ആസ്വദിച്ചു നോക്കി.
തതസ്തം പാണ്ഡരം ശൌരിര്മൂര്ധ്നി തിഷ്ഠന്ഗരുത്മതഃ। പ്രീതഃ ശങ്ഖമുപാധ്മാസീദ്ദ്വിഷതാം രോമഹര്ഷണമ്
അപ്പോൾ ശൗരി, വെള്ളയുള്ള രഥത്തിൽ പതാകയുമായി നിൽക്കുമ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ശംഖം ഊതിയപ്പോൾ ശത്രുക്കളുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെല്ലു നിന്നു.
തസ്യ ശങ്ഖസ്യ ശബ്ദേന സാരശ്ചുക്ഷുഭേ ഭൃശമ്। രരാസ ച നഭഃ സര്വം തച്ചിത്രമഭവത്തദാ
ആ ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് തടാകം അതിയായി അലയടിച്ചു, ആകാശം മുഴുവൻ മുഴങ്ങിപ്പോയി; അതൊരു അത്ഭുതമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.
പാഞ്ചജന്യസ്യ നിര്ഘോഷം നിശമ്യ കുകുരാന്ദകാഃ। പ്രീയമാണാഃ സമാജഗ്മുരാലോക്യ മധുസൂദനമ്
പാഞ്ചജന്യത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദം കേട്ടു, കുകുരരും അന്ധകവംശക്കാരും സന്തോഷത്തോടെ ഒന്നിച്ചു വന്ന് മധുസൂദനനെ കാണാൻ എത്തി.
വസുദേവം പുരസ്കൃത്യ വേണുശങ്ഖരവൈഃ സഹ। ഉഗ്രസേനോ യയൌ രാജാ വാസുദേവനിവേശനമ്
ഉഗ്രസേനൻ രാജാവ് വാസുദേവനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, വേണുവും ശംഖവും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കൊപ്പം വാസുദേവന്റെ വസതിയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
ആനന്ദിതും പര്യചന്സ്വേഷു വേശ്മസു ദേവകീ। രോഹിണീ ച യയൌ ദേശമാഹുകസ്യ ച യാഃ സ്ത്രിയഃ
ആനന്ദം അനുഭവിക്കാൻ ദേവകി തന്റെ ഭവനങ്ങളിൽ കറങ്ങി, രോഹിണിയും ആഹുകന്റെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം അങ്ങോട്ടു പോയി.