തതഃ കദാചിത്കൌന്തേയ രാമകൃഷ്ണൌ വനം ഗതൌ। ചാരയന്തൌ പ്രവൃദ്ധാനി ഗോധനാനി ശുഭാനനൌ
അതിനുശേഷം, ഒരിക്കൽ, രാമനും കൃഷ്ണനും വനത്തിലേക്ക് പോയി, വളർന്ന പശുക്കളെ മേയിച്ചു, മുഖം പ്രകാശിച്ചു നിന്നു.
വിഹരന്തൌ മുദാ യുക്തൌ വീക്ഷമാണൌ വനാനി വൈ। ശ്വേലയന്തൌ പ്രഗായന്തൌ വിചിന്വന്തൌ ച പാദപാന്
അവർ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു, വനങ്ങൾ നോക്കി, വിണ്ടും പാടിയും, കുരുവികൾക്കിടയിൽ അന്വേഷിച്ചും, വിണ്ടും പാടിയും.
നാമഭിര്വ്യാഹരന്തൌ ച വത്സാന്ഗാശ്ച പരന്തപൌ। ചേരതുര്ലോകസിദ്ധാഭിഃ ക്രീഡാഭിരപരാജിതൌ
പശുക്കളെയും കാളക്കുട്ടികളെയും പേരുപറഞ്ഞ് വിളിച്ചു, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവർ, ലോകത്തിലെ സിദ്ധന്മാർക്കറിയാവുന്ന കളികളിൽ പരാജയമില്ലാതെ സഞ്ചരിച്ചു.
തൌ ദേവൌ മാനുഷീം ദീക്ഷാം വഹന്തൌ സുരപൂജിതൌ। തജ്ജാതിഗുണയുക്താഭിഃ ക്രീഡാഭിശ്ചേരതുര്വനമ്
ആ രണ്ടു ദേവന്മാർ, ദേവന്മാർക്ക് ആരാധ്യരായി, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച്, തങ്ങളുടെ ജന്മത്തിനും ഗുണങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ കളികളിൽ വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ഏവം ബാല്യേഽപി ഗോപാലൈഃ ക്രീഡാഭിശ്ച വിജഹ്രതുഃ
ഇങ്ങനെ ബാല്യത്തിലും പശുപാലകകുട്ടികളോടൊപ്പം色色തരം കളികളിൽ ആനന്ദിച്ചു.
തതഃ കൃഷ്ണോ മഹാതേജാസ്തദാ ഗത്വാ തു ഗോവ്രജമ്। ഗിരിയജ്ഞം തമേവൈഷ പ്രവൃത്തം ഗോപദാരകൈഃ
പിന്നീട് മഹാതേജസ്സുള്ള കൃഷ്ണൻ ഗോവ്രജത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ പശുപാലകകുട്ടികൾ പർവ്വതയജ്ഞം നടത്തുകയായിരുന്നു.
ബുഭുജേ പായസം ശൌരിരീശ്വരഃ സര്വഭൂതകൃത്। തം ദൃഷ്ട്വാ ഗോപകാഃ സര്വേ കൃഷ്ണമേവ സമര്ചയന്
സകലഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും പ്രഭുവുമായ ശൗരി പായസം കഴിച്ചു; അതു കണ്ട പശുപാലകർ എല്ലാവരും കൃഷ്ണനെ ആരാധിച്ചു.
പൂജ്യമാനസ്തദാ ദേവൈര്ദിവ്യം വപുരധാരയത്। ധൃതോ ഗോവര്ധനോ നാമ സപ്താഹം പര്വതോ ധൃതഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കൃഷ്ണനെ ആരാധിച്ചു; അവൻ ദിവ്യമായ രൂപം ധരിച്ചു; ഗോവർദ്ധനപർവ്വതം ഏഴു ദിവസം ഉയർത്തി പിടിച്ചു.
ശിശുനാ വാസുദേവേന ഗവാര്ഥമരിമര്ദന। ക്രീഡമാനസ്തദാ കൃഷ്ണഃ കൃതവാന്കര്മ ദുഷ്കരമ്
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന വാസുദേവൻ ബാലാവസ്ഥയിൽ പശുക്കളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ഒരു പ്രവർത്തി ചെയ്തു.
തദദ്ഭുതമതീവാസീത്സര്വലോകസ്യ ഭാരത। ദേവദേവഃ ക്ഷിതം ഗത്വാ കൃഷ്ണം നത്വാ മുദാന്വിതഃ
അത് എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ സംഭവമായിരുന്നു; ദേവദേവൻ ഭൂമിയിൽ എത്തി സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനോട് വണങ്ങി.
ഗോവിന്ദ ഇതി തം ഹ്യുക്ത്വാ ഹ്യഭ്യഷിഞ്ചത്പുരന്ദരഃ। ഇത്യുക്ത്വാശ്ലിഷ്യ ഗോവിന്ദം പുരുഹൂതോഭ്യയാദ്ദിവമ്
പുരന്ദരൻ അവനെ 'ഗോവിന്ദ' എന്നു വിളിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്തു; പിന്നെ പുരുഹൂതൻ ഗോവിന്ദനെ അണക്കി ആകാശത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
അഥാരിഷ്ട ഇതി ഖ്യാതം ദൈത്യം വൃഷഭവിഗ്രഹമ്। ജഘാന തരസാ കൃഷ്ണഃ പശൂനാം ഹിതകാമ്യയാ
പശുക്കളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി കൃഷ്ണൻ അതിവേഗത്തിൽ അരിഷ്ട എന്ന ദാനവനെ, കാളയുടെ രൂപത്തിൽ വന്നവനെ, സംഹരിച്ചു.
കേശിനാമാ തതോ ദൈത്യോ രാജംസ്തുരഗവിഗ്രഹഃ। തഥാ വനഗതം പാര്ഥ ഗജായുതബലം ഹയമ്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, കെശി എന്ന ദാനവൻ, പത്തായിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ള കുതിരയുടെ രൂപം എടുത്തവനെ, കൃഷ്ണൻ കാട്ടിൽ തന്നെ സംഹരിച്ചു.
കരാമ്ഭോരുഹവജ്രേണ ജഘാന മധുസൂദനഃ। അഥ മല്ലം തു ചാണൂരം നിജഘാന മഹാഽസുരമ്
പുഷ്പംപോലുള്ള കൈ, വജ്രംപോലുള്ള ശക്തിയോടെ, മധുസൂദനൻ ആ മഹാശക്തനായ ചാണൂര എന്ന മല്ലനെ വീഴ്ത്തി.
സുദാമാനമമിത്രഘ്ന സര്വസൈന്യപുരസ്കൃതമ്। ബാലരൂപേണ ഗോവിന്ദോ നിജഘാന ച ഭാരത
ശത്രുക്കളുടെ നാശം വരുത്തുന്ന ഗോവിന്ദൻ ബാലരൂപത്തിൽ തന്നെ, മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വന്ന സുദാമനെയും സംഹരിച്ചു, ഭാരത.
ബലദേവേന ചായത്നാത്സമാജേ മുഷ്ടികോ ഹതഃ। താഡിതശ്ച സഹാമാത്യഃ കംസഃ കൃഷ്ണേന ഭാരത
സമൂഹത്തിൽ ബാലരാമൻ എളുപ്പത്തിൽ മുഷ്ടികനെ സംഹരിച്ചു; കൃഷ്ണൻ കംസനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും അടിച്ചു വീഴ്ത്തി, ഭാരത.
ഹത്വാ കംസമമിത്രഘ്നഃ സര്വേഷാം പശ്യതാം തദാ। അഭിഷിച്യോഗ്രസേനം തം പിത്രോഃ പാദമവന്ദത
കംസനെ എല്ലാവരും കാണുന്ന മുന്നിൽ ശത്രുനാശകൻ സംഹരിച്ചു; പിന്നെ ഉഗ്രസേനനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്ത് മാതാപിതാക്കളുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.
ഏവമാദീനി കര്മാണി കൃതവാന്വൈ ജനാര്ദനഃ
ഇങ്ങനെ ജനാർദ്ദനൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള മഹത്തായ പ്രവർത്തികൾ നടത്തി.
തതസ്തൌ ജഗ്മതുസ്തത്ര ഗുരും സാന്ദീപിനിം പുനഃ। ഗുരുശുശ്രൂഷണായുക്തൌ ധര്മജ്ഞൌ ധര്മചാരിണൌ
അതിനുശേഷം ഇരുവരും വീണ്ടും ഗുരു സാന്ദീപനിയെ സമീപിച്ചു; ഗുരുവിന്റെ സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ധർമ്മം അറിയുകയും ആചരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വ്രതമുഗ്രം മഹാത്മാനൌ വിചരന്താവവന്തിഷു। അഹോരാത്രൈശ്ചതുഷ്പഷ്ട്യാ സാങ്ഗാന്വേദാനവാപതുഃ
മഹാത്മാക്കളായ അവർ കഠിന വ്രതം പാലിച്ച് അവന്തിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു; അറുപത്തുനാലു ദിവസങ്ങളിലും രാത്രികളിലും മുഴുവൻ വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ചു.
ലേഖ്യം ച ഗണിതം ചോഭൌ പ്രാപ്നുതാം യദുനന്ദനൌ। ഗാന്ധര്വവേദം വൈദ്യം ച സകലം സമാവാപതുഃ
യദുനന്ദന്മാർ ഇരുവരും എഴുത്തും ഗണിതവും കൈവരിച്ചു; ഗാന്ധർവ്വവേദവും വൈദ്യശാസ്ത്രവും മുഴുവൻ പഠിച്ചു.
ഹസ്തിശിക്ഷാമശ്വിശിക്ഷാം ദ്വാദശാഹേന ചാപ്നുതാമ്। താവുഭൌ ജഗ്മതുര്വീരൌ ഗുരും സാന്ദീപിനിം പുനഃ
പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തിനകം, ആനകളെയും കുതിരകളെയും പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതും ഇരുവരും പഠിച്ചു; പിന്നെ ആ വീരന്മാർ വീണ്ടും ഗുരു സാന്ദീപനിയെ സമീപിച്ചു.
ധനുര്വേദചികീര്ഷാര്ഥം ധര്മജ്ഞൌ ധര്മചാരിണൌ। താവിഷ്വാസവരാചാര്യമഭിഗമ്യ പ്രണമ്യ ച
ധനുര്വേദം പഠിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, ധർമ്മം അറിയുന്നും ആചരിക്കുന്നുമുള്ള ഇരുവരും വില്ലിനുപകരുന്ന ഗുരുവിനെ സമീപിച്ച് വണങ്ങി.
തേന വൈ സത്കൃതൌ രാജംശ്ചരന്തൌ താവവന്തിഷു। പഞ്ചാശദ്ഭിരഹോരാത്രൈര്ദശാങ്ഗം സുപ്രതിഷ്ഠിതമ്
അവൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, അവർ അവന്തിയിൽ താമസിച്ചു; അമ്പതുദിവസം രാത്രികളിൽ പത്തുവിധമായ പൂർണ്ണമായ ശാസ്ത്രം അവർ പഠിച്ചു.
സരഹസ്യം ധനുര്വേദം സകലം താവവാപതുഃ। ദൃഷ്ട്വാ കൃതാര്ഥോ വിപ്രേന്ദ്രോ ഗുര്വര്ഥേ താവചോദയത്
ധനുര്വേദത്തിന്റെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും ഇരുവരും കൈവരിച്ചു; അവർ പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചതറിഞ്ഞ്, ഗുരുവായ ബ്രാഹ്മണൻ അവരെ തനിക്കുവേണ്ടി ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അയാചതാര്ഥം ഗോവിന്ദം തദാ സാന്ദീപിനിര്വിഭുമ്। മമ പുത്രഃ സമുദ്രേഽസ്മിംസ്തിമിനാ ചാപവാഹിതഃ
അപ്പോൾ സാന്ദീപനി ഭഗവാനായ ഗോവിന്ദനോടു ഒരു വരം ചോദിച്ചു: 'എന്റെ മകനെ ഈ സമുദ്രത്തിൽ ഒരു തിമിംഗലൻ കൊണ്ടുപോയി.'
പുത്രമാനയ ഭദ്രം തേ ഭക്ഷിതം തിമിനാ മമ। ആര്തായ ഗുരവേ തത്ര പ്രതിശുശ്രാവ ദുഷ്കരമ്
'എന്റെ മകനെ, സമുദ്രത്തിൽ തിമിംഗലൻ വിഴുങ്ങിയവനെ, തിരികെ കൊണ്ടുവരിക. നിനക്കു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.' ഗുരുവിന്റെ ദുഃഖം കാണുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ആ ദുഷ്കരമായ വാഗ്ദാനം നൽകി.
അശക്യം സര്വഭൂതേഷു കര്തുമന്യേന കേനചിത്। യശ്ച സാന്ദീപിനേഃ പുത്രം ജഹാര ഭരതര്ഷഭ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, ഈ ലോകത്തിലെ മറ്റാരും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത്, സാന്ദീപനിയുടെ മകനെ കൊണ്ടുപോയതും കൃഷ്ണൻ തന്നെയായിരുന്നു.
സോഽസുരഃ സമരേ താഭ്യാം സമുദ്രേ വിനിപാതിതഃ। തതഃ സാന്ദീപിനേഃ പുത്രഃ പ്രസാദാദമിതൌജസഃ
ആ അസുരൻ, ആ ഇരുവരാൽ യുദ്ധത്തിൽ സമുദ്രത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു. പിന്നെ, സാന്ദീപനിയുടെ മകന്റെ അനന്തമായ ശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ,
ദീര്ഘകാലം കൃതഃ പ്രേതഃ പുനരാസീച്ഛരീരവാന്। തദശക്യമചിന്ത്യം ച ദൃഷ്ട്വാ സുമഹദദ്ഭുതമ്
അവൻ ദീർഘകാലം പ്രേതമായി കഴിഞ്ഞ്, വീണ്ടും ശരീരം ലഭിച്ചു. ഈ അസാധ്യവും അത്ഭുതകരവുമായ സംഭവം കണ്ടപ്പോൾ,