യുധ്യമാനാഃ സമേയുശ്ച ദേവാ ദൈതേയദാനവൈഃ। തദ്യുദ്ധമഭവദ്ഘോരം ദേവദാനവസങ്കുലമ്
ദേവന്മാരും ദൈത്യരും ദാനവരും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി; ആ യുദ്ധം ഭയാനകവും ദേവതകളും ദാനവരും നിറഞ്ഞതുമായതായി.
താഭ്യാം ബലാഭ്യാം സഞ്ജജ്ഞേ തുമുലോ വിഗ്രഹസ്തദാ। തീക്ഷ്ണശസ്ത്രൈഃ കിരന്തോഽഥ അഭ്യയുര്ദേവദാനവാഃ
ആ രണ്ടു സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഭയങ്കരമായ ഒരു സംഘർഷം ഉണ്ടായി; ദേവന്മാരും ദാനവരും മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾ എറിഞ്ഞ് പരസ്പരം നേരെ മുന്നേറി.
ഘ്രന്തി ദേവാന്സഗന്ധര്വാന്സയക്ഷോരഗചാരണാന്। തേ വധ്യമാനാ ദൈതേയൈര്ദേവസങ്ഘാസ്തദാ രണേ
ആ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യന്മാർ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും യക്ഷന്മാരെയും നാഗന്മാരെയും ചരണമാരെയും സംഹരിച്ചു; അങ്ങനെ ദേവസംഘങ്ങൾ ദൈത്യന്മാരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ത്രാതാരം മനസാ ജഗ്മുര്ദേവം നാരായമം പ്രഭുമ്। ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ജഗാമ ഹരിരീശ്വരഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ മനസ്സിൽ രക്ഷകനായി നാരായണപ്രഭുവിനെ ആശ്രയിച്ചു; അതിനിടയിൽ ഹരിയായ ഈശ്വരൻ അവിടെ എത്തി.
ദീപയഞ്ജ്യോതിഷാ ഭൂമിം ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ। തമാഗതം സുപര്ണസ്ഥം വിഷ്ണും ലോകനമസ്കൃതമ്
തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ ഭൂമി പ്രകാശിപ്പിച്ച്, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശം വച്ച്, ലോകങ്ങൾ വണങ്ങുന്ന വിഷ്ണു, ഗരുഡനിൽ കയറി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ മുദാ യുതാഃ സര്വേ ഭയം ത്യക്ത്വാ രമേ സുരാഃ। ചക്രുര്യുദ്ധം പുനഃ സര്വേ ദേവാ ദൈതേയദാനവൈഃ
അവനെ കണ്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ആനന്ദത്തോടെ ഭയം വിട്ട് വീണ്ടും ദൈത്യന്മാരോടും ദാനവന്മാരോടും യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
തദ്യുദ്ധമഭവദ്ഘോരമചിന്ത്യം രോമഹര്ഷണമ്। ജഘ്രുര്ദൈത്യാന്ത്രണേ ഘോരാഃ സര്വേ ശക്രപുരോഗമാഃ
ആ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകവും വിവരണം കഴിയാത്തതും രോമാഞ്ചം പകരുന്നതുമായതായി; ശക്രൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച് എല്ലാ ഭയങ്കര ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു.
തേ ബാധ്യമാനാ ബിബുധൈര്ദുദ്രുവുദൈത്യദാനവാഃ
ദേവന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെട്ട ദൈത്യരും ദാനവരും ഓടി രക്ഷപെട്ടു.
വിദ്രുതാന്ദാനവാന്ദൃഷ്ട്വാ തദാ ഭാരത സംയുഗേ। കാലനേമിരിതി ഖ്യാതോ ദാനവഃ പ്രത്യദൃശ്യതാ
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദാനവന്മാർ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കാലനെമി എന്ന പ്രശസ്തനായ ദാനവൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ശത്രുപ്രഹരണേ ഘോരഃ ശതബാഹുഃ ശതാനനഃ। ശതശീര്ഷഃ സ്ഥിതഃ ശ്രീമാഞ്ഛതശൃങ്ഗം ഇവാചലഃ
ശത്രുക്കളെ ആക്രമിക്കാൻ ഭയങ്കരനും, നൂറ് കൈകളും നൂറ് മുഖങ്ങളും നൂറ് തലകളും ഉള്ളവനും, നൂറ് കുന്തങ്ങളുള്ള ഒരു മലപോലെ ഭംഗിയോടെ അവൻ അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.
ഭാസ്കരാകാരമുകുടഃ ശിഞ്ജിതാഭരണാങ്ഗദഃ। ധൂമ്രകേതുര്ഹരിശ്മശ്രുര്നിര്ദഷ്ടോഷ്ഠപുടാനനഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന കിരീടം ധരിച്ച്, അലങ്കാരങ്ങളും കങ്കണങ്ങളും മുഴങ്ങിച്ചൊരിയുന്നവനായിരുന്നു അവൻ. തലയിൽ പുകപോലുള്ള കിരീടവും, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള താടിയും, കോപത്തിൽ ചുണ്ടുകൾ കടിച്ച മുഖവും അവനെ ഭയാനകനാക്കി.
ത്രൈലോക്യാന്തരവിസ്താരം ധാരയന്വിപുലം വപുഃ। തര്ജയന്വൈ രണേ ദേവാഞ്ഛാദയന്വൈ ദിശോ ദശ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച വൻ ശരീരം അവൻ വഹിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി, പത്ത് ദിക്കുകളും മറച്ചു നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
അഭ്യധാവത്സുസങ്ക്രുദ്ധോ വ്യാദിതാസ്യ ഇവാന്തകഃ। തത്ര ശസ്ത്രപ്രതാനൈശ്ച ദേവാന്ധര്ഷിതവാന്ത്രണേ
അവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, വലുതായി തുറന്ന വായോടെ, മരണദേവനെപ്പോലെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു. അവിടെ ആയുധങ്ങളുടെ മഴയോടെ ദേവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
അഭ്യായയുഃ സുരാന്സര്വാന്പുനസ്തേ ദൈത്യദാനവാഃ। ആപീഡയന്ത്രണേ ക്രുദ്ധാസ്തതോ ദേവാന്യുധിഷ്ഠിര
അപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, ദൈത്യരും ദാനവരും വീണ്ടും ഉഗ്രകോപത്തോടെ അവരെ ആക്രമിച്ചു, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ.
തേ വധ്യമാനാ വിബുധാഃ സമരേ കാലനേമിനാ। ദൈത്യൈശ്ചൈവ മഹാരാജ ദുദ്രുവുസ്തേ ദിശോ ദശ
കാലനെമി എന്ന മഹാദൈത്യനും മറ്റു ദൈത്യരും യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ദേവന്മാർ പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
വിബുധാന്വിദ്രുതാന്ദൃഷ്ട്വാ കാലനേമിര്മഹാ।ഞസുരഃ। ഇന്ദ്രം യമം ച വരുണം വായും ച ധനദം രവിമ്
ദേവന്മാർ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ശക്തനായ അസുരനായ കാലനെമി, ഇന്ദ്രനെയും യമനെയും വരുണനെയും വായുവിനെയും കുബേരനെയും സൂര്യനെയും പിന്തുടർന്നു.
ഏതാംശ്ചാന്യാന്ബലാഞ്ജിത്വാ തേഷാം കാര്യാണ്യവാപ സഃ। താന്സര്വാന്സഹസാ ജിത്വാ കാലനേമിര്മഹാസുരഃ
ഇവരെയും മറ്റു സൈന്യങ്ങളെയും കീഴടക്കി, അവൻ തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാധിച്ചു. എല്ലാവരെയും അതിവേഗത്തിൽ ജയിച്ച ശേഷം, മഹാസുരനായ കാലനെമി—
ദദര്ശ ഗഗനേ വിഷ്ണും സുപര്ണസ്ഥം മഹാദ്യുതിമ്। തം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധതാമ്രാക്ഷസ്തര്ജയന്നഭ്യയാത്തദാ
ആകാശത്ത് വലിയ പ്രകാശത്തോടെ ഗരുഡനിൽ ഇരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടു. അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന അവൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി മുന്നോട്ട് വന്നു.
സ ബാഹുശതമുദ്യമ്യ സര്വാസ്ത്രഗ്രഹണം രണേ। രോഷാദ്ഭാരത ദൈത്യേന്ദ്രോ വിഷ്ണോരുരസി പാതയത്
നൂറ് കൈകൾ ഉയർത്തി, എല്ലാ ആയുധങ്ങളും പിടിച്ച്, ദൈത്യാധിപതി ഉഗ്രകോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിലേയ്ക്ക് അവയെ എറിഞ്ഞു, ഭാരതാ.
ദൈത്യാശ്ച ദാനവാശ്ചൈവ സര്വേ മയപുരോഗമാഃ। സ്വാന്യായുധാനി സങ്ഗൃഹ്യ സര്വേ വിഷ്ണുമുപാദ്രവന്
മയനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, എല്ലാ ദൈത്യരും ദാനവരും തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത് ഒരുമിച്ച് വിഷ്ണുവിനെതിരെ പാഞ്ഞു.
സ താഡ്യമാനോ।ഞതിബലൈര്ദൈത്യൈഃ സര്വായുഘോദ്യതൈഃ। ന ചചാല ഹരിര്യുദ്ധേഽകമ്പമാന ഇവാചലഃ
അവശേഷിച്ച ദൈത്യന്മാർ ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി വിഷ്ണുവിനെ ആക്രമിച്ചെങ്കിലും, ഹരി യുദ്ധത്തിൽ ഒരു മലപോലെ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.
പുനരുദ്യമ്യ സങ്ക്രുദ്ധഃ കാലനേമിര്ദൃഢാം ഗദാമ്। ജഘാന ഗദയാ രാജംസ്തം വിഷ്ണും ഗരുഡം ച വൈ
പിന്നീട്, വീണ്ടും കോപത്തോടെ കാലനെമി തന്റെ ശക്തമായ ഗദ ഉയർത്തി, അതുകൊണ്ട് രാജാവേ, വിഷ്ണുവിനെയും ഗരുഡനെയും അടിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഗുരഡം ശ്രാന്തം ചക്രമുദ്യസ്യ വൈ ഹരിഃ। ശതം ശിരാംസി ബാഹൂംശ്ച സോച്ഛിനത്കാലനേമിനഃ
ഗരുഡൻ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ട ഹരി തന്റെ ചക്രം ഉയർത്തി, കാലനെമിയുടെ നൂറ് തലകളും കൈകളും വെട്ടി അകറ്റി.
ജഘാനാന്യാംസ്ച താന്സര്വാന്സമരേ ദൈത്യദാനവാന്। വിബുധാനാമൃഷീണാം ച സ്വാനി സ്ഥാനാനി വൈ ദദൌ
അവശേഷിച്ച എല്ലാ ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു. ദേവന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും അവരുടെ യോജ്യമായ സ്ഥാനങ്ങൾ തിരികെ നൽകി.
ദത്ത്വാ സുരാണാം സുഗ്രീതോ യോഗ്യകര്മാണി ഭാരത। ജഗാമ ബ്രഹ്മണാ സാര്ധം ബ്രഹ്മലോകം തദാ ഹരിഃ
ദേവന്മാർക്ക് അവരുടെ ചുമതലകൾ നൽകിക്കൊടുത്ത്, ഭാരതാ, ഹരി ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
ബ്രഹ്മലോകം പ്രവിശ്യാശ്ച പ്രാപ്യ നാരായണഃ പ്രഭുഃ। പൌരാണം ബ്രഹ്മസദനം ദിവ്യം നാരായണാശ്രയമ്
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, നാരായണൻ ആ പ്രാചീനവും ദിവ്യവുമായ ബ്രഹ്മയുടെ ആശ്രയമായ സദനത്തിൽ എത്തി.
സ പ്രവിശ്യ തദാ ദേവഃ സ്തൂയമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ। സഹസ്രശീര്ഷാ ഭൂത്വാ ച ശയനായോപചക്രമേ
അവിടെ ദേവൻ അകത്തു കടന്നു, മഹർഷിമാർ വന്ദിച്ചപ്പോൾ, ആയിരം തലകളോടെ രൂപം ധരിച്ചു, വിശ്രമിക്കാൻ കിടന്നു.
ആദിദേവഃ പുരാണാത്മാ നിദ്രാവശമുപാഗതഃ। ശേതേ സുഖം സദാ വിഷ്ണുര്മോഹയഞ്ജഗദവ്യയഃ
ആദിദേവനും പ്രാചീന ആത്മാവും ആയ വിഷ്ണു, ഉറക്കത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, ശാശ്വതൻ ആ ലോകത്തെ മോഹിപ്പിച്ച് സുഖമായി കിടക്കുന്നു.
ജഗ്മുസ്തസ്യാഥ വര്ഷാണി ശയാനസ്യ മഹാത്മനഃ। ഷട്ത്രിംശച്ഛതസാഹസ്രം മാനുഷേണേഹ സങ്ഖ്യയാ
ആ മഹാത്മാവ് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം മുപ്പത്താറായിരം വർഷങ്ങൾ അങ്ങനെ കടന്നു പോയി.
ജഗ്മുഃ കൃതയുഗത്രേതാദ്വാപരാന്തേ ബുബോധ ഹ। ബ്രഹ്മാദിഭിഃ സ്തൂയമാനഃ സുരൈശ്ചാപി സഹര്ഷിഭിഃ
കൃതയുഗവും ത്രേതായുഗവും ദ്വാപരയുഗവും കടന്നു. അവയുടെ അവസാനം, ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ഋഷിമാരുമൊക്കെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഉണർന്നു.