വനം പര്യചരന്സമ്യക്ഛുശ്രൂഷുരനുസൂയകഃ। നിര്മമോ നിരഹങ്കാരോ ദീര്ഘകാലമതോഷയത്
അർജ്ജുനൻ ദ്വേഷമില്ലാതെ, സ്വാർത്ഥതയില്ലാതെ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ, ദീർഘകാലം കാടിൽ സഞ്ചരിച്ച് ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ആരാധ്യ ദത്താത്രേയം ഹി അഗൃങ്ണാത്സ വരാനിമാന്। ആപ്താദാപ്തതരാന്വിപ്രാദ്വിദ്വാന്വിദ്വന്നിഷേവിതാത്
ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചിട്ടാണ് അർജ്ജുനൻ ഈ വരങ്ങൾ ലഭിച്ചത്; പണ്ഡിതന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മഹർഷിയായിരുന്നു ദത്താത്രേയൻ.
ഋതേഽമരത്വം വിപ്രേണ ദത്താത്രേയേണ ധീമതാ। വരൈശ്ചതുര്ഭിഃ പ്രവൃത ഇമാന്വവ്രേ വരാന്നൃപഃ
അമരത്വം ഒഴികെ, ബുദ്ധിമാൻ ദത്താത്രേയൻ കൊടുത്ത നാലു വരങ്ങൾ രാജാവായ അർജ്ജുനൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.
ശ്രീമാന്മനസ്വീ ബലവാന്സത്യവാഗനസൂയകഃ। സഹസ്രബാഹുര്ഭൂയാസമേഷു മേ പ്രഥമോ വരഃ
എനിക്ക് മഹത്വവും ഉന്നതമായ മനസ്സും ശക്തിയും സത്യവാക്യതയും ദ്വേഷമില്ലായ്മയും ഉണ്ടാകട്ടെ; ആയിരം കൈകൾ എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ — ഇതാണ് എന്റെ ആദ്യത്തെ വരം.
ജരായുജാണ്ഡജം സര്വം സര്വം ചൈവ ചരാചരമ്। ശാസ്തുമിച്ഛാമി ധര്മേണ ദ്വിതീയസ്ത്വേഷ മേ വരഃ
പാലിൽ ജനിച്ചവരും മുട്ടയിൽ ജനിച്ചവരുമായ എല്ലാ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെയും അചഞ്ചലങ്ങളെയും ഞാൻ ധർമ്മത്തോടെ ഭരിക്കട്ടെ — ഇതാണ് എന്റെ രണ്ടാം വരം.
പിതൃന്ദേവാനൃഷീന്വിപ്രാന്യജേയം വിപുലൈര്മഖൈഃ। അമിത്രാംശ്ച ശിതൈര്ബാണൈസ്തൃതീയോ വ്രര ഏഷ മേ
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഋഷികൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്താൻ എനിക്കാകട്ടെ; എന്റെ ശത്രുക്കളെ കൂരായ അമ്പുകൊണ്ട് ജയിക്കട്ടെ — ഇതാണ് എന്റെ മൂന്നാം വരം.
യസ്യ നാസീന്ന ഭവിതാ ന ചാസ്തി സദൃശഃ പുമാന്। ഇഹ വാ ദിവി വാ ലോകേ സ മേ ഹന്താ ഭവേദിതി
ഇഹലോകത്തോ സ്വർഗ്ഗത്തിലോ എനിക്ക് തുല്യനായ പുരുഷൻ ഉണ്ടായിരുന്നോ ഉണ്ടാകുമോ ഇല്ല; എന്നെ കൊല്ലുന്നവൻ മാത്രമേ അങ്ങനെ ആയിരിക്കൂ.
സോഽര്ജുനഃ കൃതവീര്യസ്യ വരഃ പുത്രോഽഭവദ്യുധി। സ സഹസ്രം സഹസ്രാണാം മാഹിഷ്മത്യാമവര്ധത
ഇങ്ങനെ അർജ്ജുനൻ, കൃതവീര്യന്റെ പുത്രൻ, യുദ്ധത്തിൽ വരം നേടി; മാഹിഷ്മതിയിൽ ആയിരത്തിൽ ആയിരംപോലെയായി വളർന്നു.
സ ഭൂമിമഖിലാം ജിത്വാ ദ്വീപാംശ്ചാപി സമുദ്രിണഃ। നഭസീവാജ്വലത്സൂര്യഃ പുണ്യൈഃ കര്മഭിര്ജുനഃ
അർജ്ജുനൻ ഭൂമിയും സമുദ്രം ചുറ്റിയ ദ്വീപുകളും ജയിച്ച്, ആകാശത്ത് പ്രകാശിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ തെളിഞ്ഞു.
ഇന്ദ്രദ്വീപം കശേരും ച കാമദ്വീപം ഗഭസ്തിതമ്। ഗന്ധര്വവരുണദ്വീപം സൌഹൃഷ്ടമമിതപ്രഭഃ
ഇന്ദ്രദ്വീപം, കശേരു, കാമദ്വീപം, ഗഭസ്തിമാൻ, ഗന്ധർവദ്വീപം, വരുണദ്വീപം, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ അതിമനോഹരമായ ദേശങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ ജയിച്ചു.
പൂര്വൈരജിതപൂര്വാംശ്ച ദ്വീപനജയദര്ജുനഃ। ഇദം തു കാര്തവീര്യസ്യ ബഭൂവാസദൃശം ജനൈഃ
പണ്ടത്തെ രാജാക്കന്മാർ ജയിക്കാനാവാത്ത ദ്വീപുകളും അർജ്ജുനൻ കീഴടക്കി; അതുകൊണ്ട് കാർതവീര്യൻ എന്ന പേരിൽ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശസ്തനായി.
ന പൂര്വേ നാപരേ തസ്യ ഗമിഷ്യന്തി ഗതിം നൃപാഃ। യദര്ണവേ പ്രയാതസ്യ വസ്ത്രം ന പരിഷിച്യതേ
അവനു മുമ്പും ശേഷവും മറ്റേതെങ്കിലും രാജാക്കന്മാർക്ക് അവന്റെ മഹത്വം നേടാൻ കഴിയില്ല; അവൻ സമുദ്രത്തിൽ കടന്നപ്പോൾ വസ്ത്രം പോലും നനയില്ലായിരുന്നു.
സൌവര്ണം സര്വമപ്യാസീദ്വിമാനവരമുത്തമമ്। ചതുര്ധാ വ്യഭജദ്രാഷ്ട്രം തദ്വിഭജ്യാന്വപാലയത്
ആ മഹാരാജാവിന്റെ ഭവനം മുഴുവൻ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു. അവൻ രാജ്യം നാലായി വിഭജിച്ച് ഓരോ ഭാഗവും പ്രത്യേകം ഭരിച്ചു.
ഏകാംശേനാഹരത്സേനാമേകാംശേനാവസദ്ഗൃഹാന്। യസ്തു തസ്യ തൃതീയാംശോ രാജ്ഞോഽഭൂജ്ജനസങ്ഗ്രഹേ
ഒരു ഭാഗം സൈന്യത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചു, മറ്റൊരു ഭാഗം തന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങൾക്കായി വച്ചിരുന്നു. മൂന്നാം ഭാഗം രാജാവ് ജനങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.
ആപ്തഃ പരമകല്യാണസ്തേന യജ്ഞാനകല്പയത്। യേ ദസ്യവോ ഗ്രാമചരാ അരമ്യേ ച വസന്തി യേ
അവൻ വലിയ ഐശ്വര്യം കൈവരിച്ചപ്പോൾ യാഗങ്ങൾ നടത്താൻ ഒരുക്കി. ഗ്രാമങ്ങളിലും കാട്ടിലും താമസിക്കുന്ന കള്ളന്മാരെയും അവൻ ശ്രദ്ധയിൽ എടുത്തു.
ചതുര്ഥേന തു സോംഽശേന താന്സര്വാന്പ്രത്യഷേധയത്। ദ്വാരാണി നാപിധീയന്തേ പുരേഷു നഗരേഷു ച
നാലാം ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് അവൻ ആ കള്ളന്മാരെ മുഴുവൻ നിയന്ത്രിച്ചു. നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും വാതിലുകൾ ഒരിക്കലും അടയ്ക്കേണ്ടി വന്നില്ല.
സ ഏവ രാഷ്ട്രപാലോഽഭൂത്സ്രീപാലോഽഭവദര്ജുനഃ। സ ഏവാസീദ്ജാപാലഃ സഃ ഗോപാലോ വിശാമ്പതേ
അവൻ രാജ്യം കാത്തു, അർജുനൻ ധനസമ്പത്ത് സംരക്ഷിച്ചു. അവൻ യാഗങ്ങൾക്കും പശുക്കൾക്കും കാവൽക്കാരനായി, ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ മഹാനായി നിലകൊണ്ടു.
ശതം വര്ഷസഹസ്രാണാമനുശിഷ്യാര്ജുനോ മഹീമ്। ദത്താത്രേയപ്രസാദേന ഏവം രാജ്യം ചകാര സഃ
അർജുനൻ ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കാലം ഭൂമിയെ ഉപദേശിച്ചു. ദത്താത്രേയന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ഏവം ബഹൂനി കര്മാണി ചക്രേ ലോകഹിതായ സഃ।। ദത്താത്രേയ ഇതി ഖ്യാതഃ പ്രാദുര്ഭാവോ ഹ്യയം ഹരേഃ। കഥിതോ ഭരതശ്രേഷ്ട ശൃണു ഭൂയോ മഹാത്മനഃ
അവൻ ലോകക്ഷേമത്തിനായി അനേകം നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു. ദത്താത്രേയൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ അവതാരം ഹരിയുടെ തന്നെ രൂപമാണ്. ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ മറ്റു കഥകളും ഇനി കേൾക്കു.
തഥാ ഭൃഗുകുലേ ജന്മ യദര്ഥം ച മഹാത്മനഃ। ജാമദഗ്ന്യ ഇതി ഖ്യാതഃ പ്രാദുര്ഭാവശ്ച വൈഷ്ണവഃ
ഇപ്പോൾ ഭൃഗുവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാത്മാവിന്റെ ജനനവും ലക്ഷ്യവും കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ജാമദഗ്ന്യൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ അവതാരം വിഷ്ണുവിന്റെ തന്നെ രൂപമാണ്.
ജമദഗ്നിസുതോ രാജന്ത്രാമോ നാമ സ വീര്യവാന്। ഹേഹയാന്തകരോ രാജന്സ രാമോ ബലിനാം വരഃ
രാജാവേ, ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രന് രാമൻ എന്നായിരുന്നു പേര്. അവൻ ശക്തനും വീരനുമായിരുന്നു. അവൻ ഹേഹയരെ നശിപ്പിച്ചു, ശക്തന്മാരിൽ പ്രധാനനായിരുന്നു.
കാര്താവീര്യോ മഹാവീര്യോ ബലേനാപ്രതിമസ്തദാ। രാമേണ ജാമദഗ്ന്യേന ഹതോ വിഷമമാചരന്
കാർത്തവീര്യൻ അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ളവനും അപരിമിതമായ ബലശാലിയുമായിരുന്നു. ജമദഗ്നിയുടെ രാമൻ അവനെ കഠിനമായി നേരിട്ട് സംഹരിച്ചു.
തം കാര്തവീര്യം രാജാനം ഹേഹയാനാമരിന്ദമമ്। രഥസ്ഥം പാര്ഥിവം രാമഃ പാതയിത്വാഽവധീദ്രണേ
ഹേഹയരുടെ ശത്രുവായ കാർത്തവീര്യ രാജാവിനെ രഥത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
ജമ്ഭസ്യ യജ്ഞം ഹത്വാ സ ഋത്വിജശ്ചൈവ സംസ്തരേ। ജമ്ഭസ്യ മൂര്ധ്നി ഭേത്താ ച ഹന്താ ച ശതദുന്ദുഭേഃ
ജംഭന്റെ യാഗവും അവിടെ യാഗം നടത്തിച്ചിരുന്ന പുരോഹിതന്മാരെയും രാമൻ നശിപ്പിച്ചു. ജംഭന്റെ തല പൊട്ടിച്ചും ശതദുണ്ടുഭിയെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
സ ഏഷ കൃഷ്ണോ ഗോവിന്ദോ ജാതോ ഭൃഗുഷു വീര്യവാന്। സഹസ്രബാഹുമുദ്ധര്തും സഹസ്രജിതമാഹവേ
ഈ കൃഷ്ണൻ, ഗോവിന്ദൻ, ഭൃഗുവംശത്തിൽ ശക്തനായവനായി ജനിച്ചു. ആയിരം കൈകളുള്ളവനെ തോൽപ്പിക്കാനും സഹസ്രജിതിനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനുമായിരുന്നു അവന്റെ ജനനം.
ക്ഷത്രിയാണാം ചതുഷ്പഷ്ടിമയുതാനി മഹായശാഃ। സരസ്വത്യാം സമേതാനി ഏഷ വൈ ധനുഷാഽജയത്
സരസ്വതീതീരത്ത് ഒന്നിച്ചിരുന്ന അറുപത്തിനാലായിരം ക്ഷത്രിയന്മാരെ അവൻ തന്റെ വില്ലുകൊണ്ട് ജയിച്ചു.
ബ്രഹ്മദ്വിഷാം ധേ തസ്മിന്മഹസ്രാണി ചതുര്ദശ। പുനര്ജഘാന ശൂരാണാമതിക്രൂരോ രഥര്ഷഭഃ
ബ്രാഹ്മണദ്വേഷികളായവരിൽ പതിനാലായിരം പേരെ അവൻ സംഹരിച്ചു. വീണ്ടും ആ കഠിനഹൃദയനായ രഥസാരഥി വീരന്മാരെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
തതോ രാജ്ഞാം സഹസ്രം സ ഭങ്ക്താ പൂര്വമരിന്ദമഃ। സഹസ്രം മുസലേനാഹന്സഹസ്രമുദകൃന്തത
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ ആയിരം രാജാക്കന്മാരെ മുമ്പ് തകർത്തു. ആയിരം പേരെ ഗദയാൽ കൊന്നു, മറ്റൊരു ആയിരം പേരെ വാളാൽ വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ചതുര്ദശസഹസ്രാണി കൃണദൂമമപായയത്। ശിഷ്ടാന്ബ്രഹ്മദ്വിഷോ ജിത്വാ തതോഽസ്നായത ഭാര്ഗവഃ
പതിനാലായിരം പേരെ പൊടിയാക്കി നശിപ്പിച്ചു. ശേഷിച്ച ബ്രാഹ്മണദ്വേഷികളെ ജയിച്ചശേഷം ഭാർഗവൻ കുളിച്ചു.
രാമരാമേത്യമിക്രുഷ്ടോ ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയാര്ദിതൈഃ। നിഘ്നഞ്ശതസഹസ്രാണി രാമഃ പരശുനാഭിഭൂഃ
ക്ഷത്രിയന്മാരാൽ പീഡിതരായ ബ്രാഹ്മണർ 'രാമാ, രാമാ' എന്ന് വിളിച്ചു. അന്നവസരത്തിൽ പരശു കൈവശമുള്ള രാമൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് പേരെ സംഹരിച്ചു.