അനുക്രമണികാധ്യായം വൃത്താന്തം സര്വപര്വണാമ്। ഇദം ദ്വൈപായനഃ പൂര്വം പുത്രമധ്യാപയച്ഛുകമ്
എല്ലാ പാർവങ്ങളുടെയും വിവരണമായ അനുക്രമണികാധ്യായം ആദ്യം ദ്വൈപായനൻ തന്റെ മകൻ ശുകനോട് പഠിപ്പിച്ചു.
തതോഽന്യേഭ്യോഽനുരൂപേഭ്യഃ ശിഷ്യേഭ്യഃ പ്രദദൌ പ്രഭു ഷഷ്ടിം ശതസഹസ്രാണി ചകാരാന്യാം സ സംഹിതാമ്। ത്രിംശച്ഛതസഹസ്രം ച ദേവലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അതിനുശേഷം ഗുരു, മറ്റ് യോഗ്യരായ ശിഷ്യന്മാർക്ക് ഇത് നൽകി; അറുപത് ലക്ഷം ശ്ലോകങ്ങൾ അടങ്ങിയ മറ്റൊരു സംഹിതയും സൃഷ്ടിച്ചു; മുപ്പത് ലക്ഷം ദേവലോകത്ത് സ്ഥാപിച്ചു.
പിത്ര്യേ പഞ്ചദശ പ്രോക്തം രക്ഷോയക്ഷേ ചതുര്ദശ। ഏകം ശതസഹസ്രം തു മാനുഷേഷു പ്രതിഷ്ഠിതമ്
പിതൃലോകത്ത് പതിനഞ്ചായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും ഇടയിൽ പതിനാലായിരം, മനുഷ്യരിൽ ഒരു ലക്ഷം ശ്ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
നാരദോഽശ്രാവയദ്ദേവാനസിതോ ദേവലഃ പിതൃന്। ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷാംസി ശ്രാവയാമാസ വൈ ശുകഃ
നാരദൻ ദേവന്മാരോട് വായിച്ചു, അസിതദേവളൻ പിതൃകളോട്, ശുകൻ ഗന്ധർവന്മാരോടും യക്ഷരാക്ഷസന്മാരോടും വായിച്ചു.
വൈശംപായനവിപ്രര്ഷിഃ ശ്രാവയാമാസ പാര്ഥിവമ്। പാരിക്ഷിതം മഹാത്മാനം നാമ്നാ തു ജനമേജയമ്
വൈശംപായനമെന്ന മഹർഷി മഹാത്മാവായ പാർക്ഷിതനായ രാജാവായ ജനമേജയനോട് ഇത് വായിച്ചു.
അസ്മിംസ്തു മാനുഷേ ലോകേ വൈശംപായന ഉക്തവാന്। ശിഷ്യോ വ്യാസസ്യ ധര്മാത്മാ സര്വവേദവിദാം വരഃ
മനുഷ്യലോകത്ത്, ധാർമ്മികനും എല്ലാ വേദങ്ങളും അറിഞ്ഞവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനായ വൈശംപായനൻ ഇതു വായിച്ചു.
ഏകം ശതസഹസ്രം തു മയോക്തം വൈ നിബോധത
ഞാൻ പറഞ്ഞ ഒരു ലക്ഷം ശ്ലോകങ്ങൾ നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ദുര്യോധനോ മന്യുമയോ മഹാദ്രുമഃ കര്ണഃ സ്കന്ധഃ ശകുനിസ്തസ്യ ശാഖാഃ। ദുശ്ശാസനഃ പുഷ്പഫലേ സമൃദ്ധേ മൂലം രാജാ ധൃതരാഷ്ട്രോഽമനീഷി
ദുര്യോധനൻ കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞ വലിയ വൃക്ഷംപോലെയാണ്; കർണ്ണൻ അതിന്റെ തണ്ടാണ്, ശകുനി അതിന്റെ ശാഖകളാണ്, ദുശ്ശാസനൻ അതിന്റെ പുഷ്പവും പഴവും, വിവേകം ഇല്ലാത്ത ധൃതരാഷ്ട്രൻ അതിന്റെ വേരാണ്.
യുധിഷ്ഠിരേ ധര്മമയോ മഹാദ്രുമഃ സ്കന്ധോഽര്ജുനോ ഭീമസേനോഽസ്യ ശാഖാഃ। മാദ്രീസുതൌ പുഷ്പഫലേ സമൃദ്ധേ മൂലം കൃഷ്ണോ ബ്രഹ്മ ച ബ്രാഹ്മണാശ്ച
യുധിഷ്ഠിരനിൽ ധർമ്മത്തിൽ നിറഞ്ഞ വലിയ വൃക്ഷംപോലെയാണ്; അർജുനൻ അതിന്റെ തണ്ടാണ്, ഭീമസേനൻ അതിന്റെ ശാഖകളാണ്, മാദ്രിയുടെ മക്കൾ അതിന്റെ പുഷ്പവും പഴവും, കൃഷ്ണനും ബ്രഹ്മാവും ബ്രാഹ്മണന്മാരും അതിന്റെ വേരാണ്.
പാണ്ഡുര്ജിത്വാ ബഹൂന്ദേശാന്യുധാ വിക്രമണേന ച। അരണ്യേ മൃഗയാശീലോ ന്യവസത്സജനസ്തഥാ
പാണ്ഡു ധൈര്യത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ പല ദേശങ്ങളും ജയിച്ച്, ജനങ്ങളോടൊപ്പം വനത്തിൽ വേട്ടയാടുന്നതിൽ താൽപര്യം കാണിച്ച് താമസിച്ചു.
മൃഗവ്യവായനിധനാത്കൃച്ഛ്രാം പ്രാപ സ ആപദമ്। ജന്മപ്രഭൃതി പാര്ഥാനാം തത്രാചാരവിധിക്രമഃ
വേട്ടയ്ക്കിടെ മൃഗത്തെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്നുണ്ടായ കഷ്ടത കാരണം പാണ്ഡുവിന് വലിയ ദുരന്തം സംഭവിച്ചു; പൃഥയുടെ മക്കൾ ജനിച്ചതുമുതൽ തന്നെ നല്ല ആചാരവും നിയന്ത്രണവും പാലിച്ചു.
മാത്രോരഭ്യുപപത്തിശ്ച ധര്മോപനിഷദം പ്രതി। ധര്മാനിലേന്ദ്രാംസ്താഭിഃ സാഽഽജുഹാവ സുതവാഞ്ഛയാ
അമ്മയുടെ സമ്മതത്തോടെ, ധർമ്മത്തിന്റെ രഹസ്യോപദേശമനുസരിച്ച്, മക്കളെ ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അവൾ ധർമ്മനെയും വായുവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും വിളിച്ചു.
തതോ ധര്മോപനിഷദം ഭൂത്വാ ഭര്തുഃ പ്രിയാ പൃഥാ। ധര്മാനിലേന്ദ്രാംസ്താഭിഃ സാഽഽജുഹാവ സുതവാഞ്ഛയാ
പിന്നീട് ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയങ്കരിയായ കുന്തി, ധർമ്മത്തിന്റെ രഹസ്യോപദേശമനുസരിച്ച്, മക്കളെ ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ധർമ്മനെയും വായുവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും വിളിച്ചു.
തദ്ദത്തോപനിഷന്മാദ്രീ ചാശ്വിനാവാജുഹാവ ച। ജാതാഃ പാര്ഥാസ്തതഃ സര്വേ കുന്ത്യാ മാദ്ര്യാശ്ച മന്ത്രതഃ।' താപസൈഃ സഹ സംവൃദ്ധാ മാതൃഭ്യാം പരിരക്ഷിതാഃ
അതുപോലെ മാദ്രിയും ആ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അശ്വിനീദേവന്മാരെ വിളിച്ചു; അങ്ങനെ കുന്തിക്കും മാദ്രിക്കും മന്ത്രശക്തിയാൽ പാണ്ഡുവിന്റെ എല്ലാ മക്കളും ജനിച്ചു, അവർ തപസ്സുകാരോടൊപ്പം വളർന്നു, അമ്മമാർ സംരക്ഷിച്ചു.
മേധ്യാരണ്യേഷു പുണ്യേഷു മഹതാമാശ്രമേഷു ച। `തേഷു ജാതേഷു സര്വേഷു പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു
ശുദ്ധവും പുണ്യവുമുള്ള വനങ്ങളിലും മഹാന്മാരുടെ ആശ്രമങ്ങളിലും, പാണ്ഡുവിന്റെ മഹാത്മാക്കളായ മക്കൾ അവിടെ ജനിച്ചു.
മാദ്ര്യാ തു സഹ സംഗമ്യ ഋഷിശാപപ്രഭാവതഃ। മൃതഃ പാണ്ഡുര്മഹാപുണ്യേ ശതശൃങ്ഗേ മഹാഗിരൌ
മാദ്രിയോടൊപ്പം ചേർന്നതിന്റെ ഫലമായി, ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപശക്തിയിൽ, പാണ്ഡു പുണ്യമായ ശതശൃംഗപർവതത്തിൽ മരിച്ചു.
ഋഷിഭിശ്ച സമാനീതാ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്പ്രതി സ്വയമ്। ശിശവശ്ചാഭിരൂപാശ്ച ജടിലാ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
ഋഷിമാർ തന്നെ, ജടയുള്ള ബ്രഹ്മചാരികളായ സുന്ദരനായ കുട്ടികളെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
പുത്രാശ്ച ഭ്രാതരശ്ചേമേ ശിഷ്യാശ്ച സുഹൃദശ്ച വഃ। പാണ്ഡവാ ഏത ഇത്യുക്ത്വാ മുനയോഽന്തര്ഹിതാസ്തതഃ
ഇവരാണ് നിങ്ങളുടെ മക്കളും സഹോദരന്മാരും ശിഷ്യന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളുമാണ് — പാണ്ഡവന്മാർ എന്നു പറഞ്ഞ്, മുനിമാർ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷരായി.
താംസ്തൈര്നിവേദിതാന്ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡവാന്കൌരവാസ്തദാ। ശിഷ്ടാശ്ച വര്ണാഃ പൌരാ യേ തേ ഹര്ഷാച്ചുക്രുശുര്ഭൃശമ്
ഋഷിമാർ പരിചയപ്പെടുത്തി പാണ്ഡവന്മാരെ കൌരവർ കണ്ടപ്പോൾ, നഗരത്തിലെ എല്ലാ മാന്യരും ജനങ്ങളും അതിയായ സന്തോഷത്തിൽ ആഹ്ലാദിച്ചു.
ആഹുഃ കേചിന്ന തസ്യൈതേ തസ്യൈത ഇതി ചാപരേ। യദാ ചിരമൃതഃ പാണ്ഡുഃ കഥം തസ്യേതദി ചാപരേ
ചിലർ പറഞ്ഞു: 'ഇവരാണ് അവന്റെ മക്കൾ'; മറ്റൊരുഭാഗം പറഞ്ഞു: 'ഇവരല്ല'; ചിലർ ചോദിച്ചു: 'പാണ്ഡു ഇങ്ങനെ കാലം കഴിഞ്ഞ് മരിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഇവർ എങ്ങനെ അവന്റെ മക്കളാവും?'
സ്വാഗതം സര്വഥാ ദിഷ്ട്യാ പാണ്ഡോഃ പശ്യാമ സന്തതിമ്। ഉച്യതാം സ്വാഗതമിതി വാചോഽശ്രൂയന്ത സര്വശഃ
'സ്വാഗതം! ഭാഗ്യവശാൽ പാണ്ഡുവിന്റെ വംശം കാണാൻ കഴിഞ്ഞു' എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ എല്ലായിടത്തും കേൾക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മിന്നുപരതേ ശബ്ദേ ദിശഃ സര്വാ നിനാദയന്। അന്തര്ഹിതാനാം ഭൂതാനാം നിഃസ്വനസ്തുമുലീഽഭവത്
ആ ശബ്ദം ശാന്തമായപ്പോൾ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും അപ്രത്യക്ഷരായ ഭൂതങ്ങളുടെ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനമുണ്ടായി.
പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ ശുഭാ ഗന്ധാഃ ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിഃസ്വനാഃ। ആസന്പ്രവേശേ പാര്ഥാനാം തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
പുഷ്പവർഷവും, മനോഹരമായ സുഗന്ധങ്ങളും, ശംഖം മൃദംഗം തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങളും പാണ്ഡവന്മാരുടെ പ്രവേശനസമയത്ത് അത്ഭുതകരമായി ഉണ്ടായി.
തത്പ്രീത്യാ ചൈവ സര്വേഷാം പൌരാണാം ഹര്ഷസംഭവഃ। ശബ്ദ ആസീന്മഹാംസ്തത്ര ദിവസ്പൃക്കീര്തിവര്ധനഃ
പൗരന്മാരുടെ ആനന്ദത്തിൽ നിന്നു വലിയ സന്തോഷവും മഹത്തായ ശബ്ദവും അവിടെ ഉയർന്നു, ആ ശബ്ദം ആകാശത്തേയും തൊട്ട് അവരുടെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
തേഽധീത്യ നിഖിലാന്വേദാഞ്ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച। ന്യവസന്പാണ്ഡവാസ്തത്ര പൂജിതാ അകുതോഭയാഃ
അവിടെ, പാണ്ഡവർ എല്ലാ വേദങ്ങളും വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ച്, ഭയമില്ലാതെ, ആദരപൂർവ്വം താമസിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിരസ്യ ശൌചേന പ്രീതാഃ പ്രകൃതയോഽഭവന്। ധൃത്യാ ച ഭീമസേനസ്യ വിക്രമേണാര്ജുനസ്യ ച
യുധിഷ്ഠിരന്റെ ശുദ്ധതയെ കാരണം ജനങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചു; ഭീമസേനന്റെ ധൈര്യത്തെയും അർജുനന്റെ വീര്യത്തെയും അവർ പ്രശംസിച്ചു.
ഗുരുശുശ്രൂഷയാ കുന്ത്യാ യമയോര്വിനയേന ച। തുതോഷ ലോകഃ സകലസ്തേഷാം ശൌര്യഗുണേന ച
കുന്തിയുടെ മുതിർന്നവരോടുള്ള സേവനവും, ഇരട്ടന്മാരുടെ വിനയവും, എല്ലാവരുടെയും വീരത്വവും കൊണ്ട് ലോകം മുഴുവൻ സന്തുഷ്ടരായി.
സമവായേ തതോ രാജ്ഞാം കന്യാം ഭര്തൃസ്വയംവരാമ്। പ്രാപ്തവാനര്ജുനഃ കൃഷ്ണാം കൃത്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ്
അതിനുശേഷം രാജാക്കന്മാരുടെ സമ്മേളനത്തിൽ, അർജുനൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള കാര്യം ചെയ്തു, സ്വയംവരത്തിൽ കൃഷ്ണയെ ഭാര്യയായി നേടി.
തതഃ പ്രഭൃതി ലോകേഽസ്മിന്പൂജ്യഃ സര്വധനുഷ്മതാമ്। ആദിത്യ ഇവ ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യഃ സമരേഷ്വപി ചാഭവത്
അത് മുതൽ ഈ ലോകത്ത്, അർജുനൻ എല്ലാ വില്ലാളികളിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനായി, യുദ്ധത്തിൽ പോലും സൂര്യനെപ്പോലെ കാണാൻ പ്രയാസമായവനായി.
സ സര്വാന്പാര്ഥിവാഞ്ജിത്വാ സര്വാംശ്ച മഹതോ ഗണാന്। ആജഹാരാര്ജുനോ രാജ്ഞോ രാജസൂയം മഹാക്രതുമ്
അർജുനൻ എല്ലാ രാജാക്കളെയും വലിയ സൈന്യങ്ങളെയും ജയിച്ച്, മഹാരാജസൂയയാഗം രാജാവിനായി കൊണ്ടുവന്നു.