രാജ്യം ചകാര ദൈത്യേന്ദ്രോ ദൈത്യസങ്ഘൈഃ സമാവൃതഃ। സപ്തദ്വീപാന്വശേചകേ ലോകാലോകാന്തരം ബലാത്
ദൈത്യരുടെ രാജാവ്, ദൈത്യസംഘങ്ങളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, തന്റെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു; ഏഴു ദ്വീപുകളും ലോകത്തിന്റെ അതിരുകളുമൊക്കെ ബലമായി കീഴടക്കി.
ദിവ്യഭോഗാന്സമസ്താന്വൈ ലോകേ സര്വാനവാപ സഃ। ദേവാംസ്ത്രിഭുവനസ്ഥാംസ്തു പരാജിത്യ മഹാസുരഃ
മഹാസുരന് ത്രിലോകത്തിലെ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച്, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദിവ്യസുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.
ത്രൈലോക്യം വശമാനീയ സ്വര്ഗേ വസതി ദാനവഃ। യദാ വരമദോന്മത്തോ ന്യവസദ്ദാനവോ ദിവി
മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി, ആ അസുരൻ സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ചു; ലഭിച്ച അനുഗ്രഹത്തിൽ മദം പിടിച്ച അവൻ ദിവ്യലോകത്തിൽ താനേ പാർത്തു.
അഥ ലോകാന്സഗസ്താംശ്ച വിജിത്യ സ മഹാബലഃ। ഭവേയമഹമേവേന്ദ്രഃ സോമോഽഗ്നിര്മാരുതോ രവിഃ
അവൻ ആ ലോകങ്ങളെയും ജീവികളെയും ജയിച്ചശേഷം, 'ഞാനാണ് ഇനി ഇന്ദ്രൻ, സോമൻ, അഗ്നി, വായു, സൂര്യൻ' എന്ന് ആ വലിയ ശക്തിയോടെ വിചാരിച്ചു.
സലിലം ചാന്തരിക്ഷം ച നക്ഷത്രാണി ദിശോ ദശ। അഹം ക്രോധശ്ച കാമശ്ച വരുണോ വസവോഽര്യമാ
'ഞാനാണ് ജലം, ആകാശം, നക്ഷത്രങ്ങൾ, പത്ത് ദിക്കുകൾ; ഞാൻ കോപവും ആഗ്രഹവും, വരുണനും വസുക്കളും അര്യാമനും ആകുന്നു.'
ധനദശ്ച ധനാധ്യക്ഷോ യക്ഷകിമ്പുരുഷാധിപഃ। ഏതേ ഭവേയമിത്യുക്ത്വാ സ്വയം ഭൂത്വാ ബലാത്സ ച
'ഞാനാണ് ധനത്തിന്റെ ഉടമ, നിധികളുടെ രക്ഷകൻ, യക്ഷന്മാരുടെയും കിംപുരുഷന്മാരുടെയും അധിപൻ' എന്നും പറഞ്ഞ്, അവൻ ബലപ്രയോഗത്തോടെ ആ രൂപങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു.
ഏഷാം ഗൃഹീത്വാ സ്ഥാനാനി തേഷാം കാര്യാണ്യവാപ സഃ। ഇജ്യശ്ചാസീന്മഖവരൈര്ദേവകിന്നരസത്തമൈഃ
അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത്, അവർക്കുള്ള കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുതുടങ്ങി; ദേവന്മാരും കിന്നരന്മാരും ഉത്തമമായ യാഗങ്ങൾ നടത്തി അവനെ ആരാധിച്ചു.
നരകസ്ഥാന്സമാനീയ സ്വര്ഗസ്ഥാംശ്ച ചകാര സഃ। ഏവമാദീനി കര്മാണി കൃത്വാ ദൈത്യപതിര്ബലീ
നരകത്തിൽ ഇരുന്നവരെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, സ്വർഗവാസികളെ മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും മാറ്റി; ഇങ്ങനെ പലവിധ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം, ആ ശക്തിയുള്ള ദൈത്യാധിപൻ—
ആശ്രമേഷു മഹാഭാഗാന്മുനീന്വൈ ശംസിതവ്രതാന്। സത്യധര്മപരാന്ദാന്താന്പുരാ ധര്ഷിതവാംസ്തു സഃ
ആശ്രമങ്ങളിൽ വസിച്ച മഹാഭാഗ്യശാലികളായ, സത്യധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച, വ്രതനിഷ്ഠരായ മഹർഷിമാരെ അവൻ അപമാനിച്ചു.
യാജ്ഞീയാന്കൃതബാന്ദൈത്യന്യാജകാംശ്ചൈവ ദേവതാഃ। യത്രയത്ര സുരാ ജഗ്മുസ്തത്രതത്ര വ്രജത്യുത
യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരെ ബന്ധിച്ചു, ദേവന്മാർക്ക് ഹോമം നടത്താൻ കഴിയാതെ ചെയ്തു; ദേവന്മാർ എവിടേക്കു പോയാലും അവൻ അവിടേയ്ക്ക് എത്തുമായിരുന്നു.
സ്ഥാനാനി ദേവതാനാം തു ഹൃത്വാ രാജ്യമകാരയത്। പഞ്ചകോട്യശ്ച വര്ഷാണി അയുതാന്യേകഷഷ്ടി ച
ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത്, അവൻ തന്റെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു; അപ്പുറം അമ്പതിയാറ് കോടിയും അറുപതിനായിരം വർഷവും,
ഷഷ്ടിശ്ചൈവ സഹസ്രാണാം ജഗ്മുസ്തസ്യ ദുരാത്മനഃ। ഏതദ്വര്ഷം സ ദൈത്യേന്ദ്രോ ഭോഗൈശ്ചര്യമവാപ സഃ
അറുപതിനായിരം വർഷം കൂടി, ആ ദുഷ്ടഹൃദയനായവൻ ആ ദേശത്ത് ദൈത്യാധിപനായി ആനന്ദവും ആധിപത്യവും അനുഭവിച്ചു.
തേനാതിബാധ്യമാനാസ്തേ ദൈത്യേന്ദ്രേണ ബലീയസാ। ബ്രഹ്മലോകം സുരാ ജഗ്മുഃ ശര്വശക്രപുരോഗമാഃ
ആ ശക്തിയുള്ള ദൈത്യാധിപന്റെ പീഡനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശിവനും ഇന്ദ്രനും മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച് ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.
പിതാമഹം സമാസാദ്യ ഖിന്നാഃ പ്രാഞ്ജലയോഽബ്രുവന്
പിതാമഹനെ സമീപിച്ച്, വിഷമിതരായി കൈകൂപ്പി അവർ പറഞ്ഞു:
ഭഗവന്ഭൂതഭവ്യേശ നസ്ത്രായസ്വ ഇഹാഗതാന്। ഭയം ദിതിസുതാദ്ഘോരാദ്ഭവത്യദ്യ ദിവാനിശമ്
'ഭഗവനെ, ഭവ്യഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഇവിടെ വന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ; ദിതിയുടെ മകനെ കാണുമ്പോൾ പകലും രാത്രിയും ഞങ്ങൾ ഭയത്തിൽ ആകുന്നു.'
ഭഗവന്സര്വദൈത്യാനാം സ്വയമ്ഭൂരാദികൃത്പ്രഭുഃ। സ്രഷ്ടാ ത്വം ഹവ്യകവ്യാനാമവ്യക്തഃ പ്രകൃതിര്ധ്രുവഃ
'പ്രഭുവേ, എല്ലാ ദൈത്യന്മാരുടെയും ആദികർത്താവും സ്വയംഭുവുമായ നീ, ഹവ്യവും കവ്യവും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, അവ്യക്തനും പ്രകൃതിയുടെ ശാശ്വതമായ ഉറവിടവുമാണ്.'
ശ്രൂയതാമാപദേവം ഹി ദുര്വിജ്ഞേയാ മയാപി ച। നാരായണസ്തു പുരുഷോ വിശ്വരൂപോ മഹാദ്യുതിഃ
'ഈ ദുരിതം എനിക്കു പോലും മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; നാരായണൻ മഹാവിക്രമനും അനന്തരൂപനും പ്രകാശശാലിയുമാണ്.'
അവ്യക്തഃ സര്വഭൂതാനാമചിന്ത്യോ വിഭുരവ്യയഃ। മമാപി സ തു യുഷ്മാകം വ്യസനേ പരമാ ഗതിഃ
'അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും അവ്യക്തനായ, ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്ത, സർവ്വവ്യാപിയായ, അക്ഷയനായ പ്രഭു; എനിക്കും നിങ്ങള്ക്കും കഷ്ടകാലത്ത് പരമാശ്രയമാണ്.'
നാരായണഃ പരോഽവ്യക്താദഹമവ്യക്തസമ്ഭവഃ। മത്തോ ജജ്ഞുഃ പ്രജാ ലോകാഃ സര്വേ ദേവാസുരാശ്ച തേ
'നാരായണൻ അവ്യക്തതയെക്കാൾ പരമൻ; ഞാൻ അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ; എന്നിൽ നിന്ന് എല്ലാ സൃഷ്ടികളും ലോകങ്ങളും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു.'
ദേവാ യഥാഹം യുഷ്മാകം തഥാ നാരായണോ മമ। പിതാമഹോഽഹം സര്വസ്യ സ വിഷ്ണുഃ പ്രപിതാമഹഃ
'ദേവന്മാരിൽ ഞാൻ എങ്ങനെയോ നിങ്ങളുടെ പിതാവാണെങ്കിൽ, നാരായണൻ എനിക്ക് അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; ഞാൻ എല്ലാവർക്കും പിതാമഹൻ, വിഷ്ണു മഹാപിതാമഹൻ.'
നിശ്ചിതം വിഷുധാ ദൈത്യം സ വിഷ്ണുസ്തം ഹനിഷ്യതി। തസ്യ നാസ്തി ന ശക്യം ച തസ്മാദ്വ്രജത മാചിരമ്
നിശ്ചയമായാണ്, വിശുദ്ധനായ വിഷ്ണു ആ ദൈത്യനെ സംഹരിക്കും. അവനു അസാധ്യമായത് ഒന്നുമില്ല. അതിനാൽ, നിങ്ങൾ വൈകാതെ പുറപ്പെടൂ.
പിതാമഹവചഃ ശ്രുത്വാ സര്വേ തേ ഭരതര്ഷഭ। വിബുധാ ബ്രഹ്മണാ സാര്ധം ജഗ്മുഃ ക്ഷീരോദധിം പ്രതി
പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ക്ഷീരസമുദ്രത്തേക്കു പോയി.
ആദിത്യാ വസവഃ സാധ്യാ വിശ്വേ ച മരുതസ്തഥാ। രുദ്രാ മഹര്ഷയശ്ചൈവ അശ്വിനൌ ച സുരൂപിണൌ
ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, സാദ്ധ്യന്മാർ, വിശ്വദേവന്മാർ, മരുതുകൾ, രുദ്രന്മാർ, മഹർഷിമാർ, മനോഹരരൂപമുള്ള അശ്വിനീദേവന്മാർ,
അന്യേ ച ദിവ്യാ യേ രാജംസ്തേ സര്വേ സഗണാഃ സുരാഃ। ചതുര്മുഖം പുരസ്കൃത്യ ശ്വേതദ്വീപമുപാഗതാഃ
മറ്റു ദിവ്യശക്തികളും, രാജൻ, അവരുടെ കൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ശ്വേതദ്വീപിൽ എത്തി.
ത്രായസ്വ നോഽദ്യ ദേവേശ ഹിരണ്യകശിപോര്വധാത്। ത്വം ഹി നഃ പരമോ ധാതാ ബ്രഹ്മാദീനാം സുരോത്തമ
ദേവാദിദേവനേ, ഇന്ന് ഞങ്ങളെ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ വധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ. നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ പരമകർത്താവ്, ബ്രഹ്മാദിമാരിൽ പോലും ഉത്തമൻ.
ഉത്ഫുല്ലാമ്ബുജപത്രാക്ഷ ശത്രുപക്ഷഭയങ്കര। ക്ഷയായ ദിതിവംശസ്യ ശരണം ത്വം ഭവിഷ്യസി
പൂത്തതളിർ കമലദളങ്ങൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഭയം വിതറുന്നവനേ, ദിതിയുടെ വംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ നീയാകും ഞങ്ങളുടെ ആശ്രയം.
തദ്ദേവാനാം വചഃ ശ്രുത്വാ തദാ വിഷ്ണുഃ ശുചിശ്രവാഃ। അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാത്മാ വക്തുമേവോപചക്രമേ
അവ ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വിശുദ്ധകീര്ത്തിയുള്ള, ദൃശ്യരഹിതനും സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവുമായ വിഷ്ണു സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഭയം ത്യജധ്വമമരാ അഭയം വോ ദദാമ്യഹമ്। തദേവ ത്രിദിവം ദേവാഃ പ്രതിപദ്യത മാചിരമ്
ഭയപ്പെടേണ്ട, അമരന്മാരേ; ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു ഭയരഹിതത്വം നൽകുന്നു. അതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, ഉടൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങൂ.
ഏഷോഽഹം സഗണം ദൈത്യം വരദാനേന ദര്പിതമ്। അവധ്യമമരേന്ദ്രാണാം ദാനവേന്ദ്രം നിഹന്മ്യഹമ്
ഈ വരദാനത്താൽ അഹങ്കാരമുള്ള, അമരന്മാരുടെ അധിപന്മാർക്കും കൊല്ലാൻ കഴിയാത്ത ദാനവാധിപതിയെയും അവന്റെ കൂട്ടത്തെയും ഞാൻ തന്നെ സംഹരിക്കും.
ഭഹവന്ദേവദേവേശ ഖിന്നാ ഏതേ ഭൃശം സുരാഃ। തസ്മാത്ത്വം ജഹി ദൈത്യേന്ദ്രം ക്ഷിപ്രം കാലോഽസ്യ മാചിരമ്। ഏഷ ത്വം സഗണം ദൈത്യം വരദാനേന ദര്പിതമ്
ദേവദേവനേ, ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു; ഈ ദേവന്മാർ വളരെ ദുഃഖിതരാണ്. അതിനാൽ, ദൈത്യാധിപനെ ഉടൻ സംഹരിക്കണം; അവന്റെ കാലം എത്തിയിരിക്കുന്നു, വൈകരുത്. ഈ ദൈത്യനും അവന്റെ കൂട്ടവും വരദാനത്താൽ അഹങ്കാരമുള്ളവരാണ്.