തതഃ ഖഗോ വദനമമിത്രതാപനഃ സമാഹരത്പരിചപലോ മത്ബലാഃ। നിഷൂദയന്ബഹുവിധമത്സ്യജീവിനോ ബഭുക്ഷിതോ ഗഗനചരേശ്വരസ്തദാ
ശത്രുക്കള്ക്ക് ഭയം വിതറുന്ന ആ പക്ഷി, തന്റെ ശക്തിയില് ആശ്രയിച്ച് വേഗത്തില് അവരെ കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു. പലവിധം മീനുകളെ തിന്നുന്ന നിഷാദന്മാരെ തിന്നി ആകാശചാരികളുടെ രാജാവ് തൃപ്തനായി.
തസ്യ കണ്ഠമനുപ്രാപ്തോ ബ്രാഹ്മണഃ സഹ ഭാര്യയാ। ദഹന്ദീപ്ത ഇവാങ്ഗാരസ്തമുവാചാന്തരിക്ഷഗഃ
ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ചേര്ന്ന് അവന്റെ കഴുത്തിലൂടെ കടന്നു. തീപൊന്തുപോലുള്ള ദാഹത്തോടുകൂടി, ആകാശത്ത് പറക്കുന്നവനോടു അവന് പറഞ്ഞു.
ദ്വിജോത്തമ വിനിര്ഗച്ഛ തൂര്ണമാസ്യാദപാവൃതാത്। ന ഹി മേ ബ്രാഹ്മണോ വധ്യഃ പാപേഷ്വപി രതഃ സദാ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ തുറന്ന വായില്നിന്ന് നീ ഉടന് പുറത്തേക്കു വരിക. പാപത്തില് ഏര്പ്പെട്ടാലും ബ്രാഹ്മണനെ ഞാന് ഒരിക്കലും കൊല്ലില്ല.
ബ്രുവാണമേവം ഗരുഡം ബ്രാഹ്മണഃ പ്രത്യഭാഷത। നിഷാദീ മമ ഭാര്യേയം നിര്ഗച്ഛതു മയാ സഹ
ഗരുഡന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് ബ്രാഹ്മണന് മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഈ നിഷാദി എന്റെ ഭാര്യയാണ്. അവളും എന്നോടൊപ്പം പുറത്തേക്കു വരട്ടെ."
ഏതാമപി നിഷാദീം ത്വം പരിഗൃഹ്യാശു നിഷ്പത। തൂര്ണം സംഭാവയാത്മാനമജീര്ണം മമ തേജസാ
"ഈ നിഷാദിയെയും എടുത്ത് നീ വേഗത്തില് പുറത്തേക്കു പോവുക. എന്റെ തേജസ്സ് നിനക്കു പൂര്ണമായി ദഹിച്ചിട്ടില്ല, അതിനാല് ഉടന് മനസ്സ് ശാന്തമാക്കുക."
തതഃ സ വിപ്രോ നിഷ്ക്രാന്തോ നിഷാദീസഹിതസ്തദാ। വര്ധയിത്വാ ച ഗരുഡമിഷ്ടം ദേശം ജഗാമ ഹ
അപ്പോള് ആ ബ്രാഹ്മണന് നിഷാദിയോടൊപ്പം പുറത്തേക്കു വന്നു. ഗരുഡനെ ആദരിച്ച്, ഇഷ്ടമായ സ്ഥലത്തേക്കു പോയി.
സഹഭാര്യേ വിനിഷ്ക്രാന്തേ തസ്മിന്വിപ്രേ സ പക്ഷിരാട്। വിതത്യ പക്ഷാവാകാശമുത്പപാത മനോജവഃ
ബ്രാഹ്മണന് ഭാര്യയോടൊപ്പം പുറത്തേക്കു പോയതോടെ, പക്ഷിരാജാവ് തന്റെ ചിറകുകള് വ്യാപിച്ച്, ചിന്തയുടെ വേഗത്തില് ആകാശത്തിലേക്ക് പറന്നു.
തതോഽപശ്യത്സ്വപിതരം പൃഷ്ടശ്ചാഖ്യാതവാന്പിതുഃ। യഥാന്യായമമേയാത്മാ തം ചോവാച മഹാനൃഷിഃ
അതിനുശേഷം അവന് തന്റെ അച്ഛനെ കണ്ടു. തിരിഞ്ഞ്, വേണ്ടതുപോലെ വിവരം പറഞ്ഞു. മഹർഷി അവനോട് സംസാരിച്ചു.
കച്ചിദ്വഃ കുശലം നിത്യം ഭോജനേ ബഹുലം സുത। കച്ചിച്ച മാനുഷേ ലോകേ തവാന്നം വിദ്യതേ ബഹു।। `ക്വ ഗന്താസ്യതിവേഗേന മമ ത്വം വക്തുമര്ഹസി
"മകനേ, ഭക്ഷണത്തില് എപ്പോഴും സമൃദ്ധിയോടെ നിനക്കു എല്ലാം സുഖമാണോ? മനുഷ്യലോകത്ത് നിനക്കു ഭക്ഷണം ധാരാളമുണ്ടോ? നീ ഇത്ര വേഗത്തില് എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? എന്നോട് പറയണം."
മാതാ മേ കുശലാ ശശ്വത്തഥാ ഭ്രാതാ തഥാ ഹ്യഹമ്। ന ഹി മേ കുശലം താത ഭോജനേ ബഹുലേ സദാ
"എന്റെ അമ്മയും സഹോദരനും ഞാനും എല്ലാം സുഖത്തിലാണ്. പക്ഷേ, അച്ഛാ, ഭക്ഷണത്തില് എനിക്ക് ഒരിക്കലും സമൃദ്ധിയില്ല."
അഹം ഹി സര്പൈഃ പ്രഹിതഃ സോമമാഹര്തുമുത്തമമ്। മഹാതുര്ദാസ്യവിമോക്ഷാര്ഥമാഹരിഷ്യേ തമദ്യ വൈ
"സര്പ്പങ്ങള് എന്നെ ഉത്തമമായ സോമം കൊണ്ടുവരാന് അയച്ചു. വലിയ അമ്മയെ അടിമത്തത്തില് നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനാണ്. ഇന്ന് ഞാന് അതു കൊണ്ടുവരും."
മാത്രാ ചാത്ര സമാദിഷ്ടോ നിഷാദാന്ഭക്ഷയേതി ഹ। ന ച മേ തൃപ്തിരഭവദ്ഭക്ഷയിത്വാ സഹസ്രശഃ
"ഇവിടെ നിഷാദന്മാരെ തിന്നണമെന്ന് അമ്മ എന്നോട് പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, ആയിരക്കണക്കിന് തിന്നിട്ടും എനിക്ക് തൃപ്തിയില്ല."
തസ്മാദ്ഭക്ഷ്യം ത്വമപരം ഭഗവന്പ്രദിശസ്വ മേ। യദ്ഭുക്ത്വാഽമൃതമാഹര്തും സമര്തഃ സ്യാമഹം പ്രഭോ
"അതുകൊണ്ട്, ഭഗവനേ, ഞാന് അമൃതം കൊണ്ടുവരാന് കഴിയുന്ന വിധം മറ്റേതെങ്കിലും ഭക്ഷണം കാണിച്ച് തരേണം."
ക്ഷുത്പിപാസാവിഘാതാര്ഥം ഭക്ഷ്യമാഖ്യാതു മേ ഭവാന്
"ക്ഷുധയും ദാഹവും മാറ്റാന് കഴിയുന്ന ഭക്ഷണം ദയവായി എന്നോട് പറയൂ."
യത്ര കൂര്മാഗ്രജം ഹസ്തീ സദാ കര്ഷത്യവാങ്മുഖഃ। തയോര്ജന്മാന്തരേ വൈരം സംപ്രവക്ഷ്യാമ്യസോഷതഃ
"അവിടെ ഒരാനയുണ്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും കൂർമന്റെ മൂത്ത സഹോദരനെ തലകുനിഞ്ഞ് വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അവരുടെ മുന്പത്തെ ജന്മത്തിലെ വൈരം ഞാന് ഉടന് പറയാം."
തന്മേ തത്ത്വം നിബോധസ്യ യത്പ്രമാണൌ ച താവുഭൌ। `ശൃണു ത്വം വത്സ ഭദ്രം തേ കഥാം വൈരാഗ്യവര്ധിനീമ്
"അവരുടെ വാസ്തവവും വലിപ്പവും നീ മനസ്സിലാക്കണം. വത്സാ, നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ, വൈരാഗ്യം വര്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കഥ ഞാന് പറയാം."
പിത്രോരര്ഥവിഭാഗേ വൈ സമുത്പന്നാം പുരാണ്ഡജ।' ആസീദ്വിഭാവസുര്നാമ മഹര്ഷിഃ കോപനോ ഭൃശമ്
അവരുടെ അച്ഛന്റെ സമ്പത്ത് പങ്കുവെക്കുമ്പോള് രണ്ടു സഹോദരന്മാര്ക്കിടയില് തര്ക്കം ഉണ്ടായി. അതിനിടയില് അത്യന്തം കോപം വരുന്ന മഹര്ഷിയായ വിവാവസു എന്നൊരു മഹാന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭ്രാതാ തസ്യാനുജശ്ചാസീത്സുപ്രതീകോ മഹാതപാഃ। സ നേച്ഛതി ധനം ഭ്രാത്രാ സഹൈകസ്ഥം മഹാമുനിഃ
അവനു സുപ്രതീക എന്നൊരു ഇളയ സഹോദരനും ഉണ്ടായിരുന്നു; വലിയ തപസ്സുകാരനായ ആ മഹര്ഷി സഹോദരനോടൊപ്പം സമ്പത്ത് ചേര്ത്തുവെക്കാന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല.
വിഭാഗം കീര്തയത്യേവ സുപ്രതീകോ ഹി നിത്യശഃ। അഥാബ്രവീച്ച തം ഭ്രാതാ സുപ്രതീകം വിഭാവസുഃ
സുപ്രതീകന് എപ്പോഴും സമ്പത്ത് വിഭജിക്കണമെന്ന് ആവര്ത്തിച്ചു പറയുകയായിരുന്നു. അപ്പോള് വിവാവസു സഹോദരനായ സുപ്രതീകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിഭാഗേ ബഹവോ ദോഷാ ഭവിഷ്യന്തി മഹാതപഃ।' വിഭാഗം ബഹവോ മോഹാത്കര്തുമിച്ഛന്തി നിത്യശഃ। തതോ വിഭക്താസ്ത്വന്യോന്യം നാദ്രിയന്തേഽര്ഥമോഹിതാഃ
സമ്പത്ത് വിഭജിക്കുമ്പോള് പലതരത്തിലുള്ള ദോഷങ്ങള് ഉണ്ടാകും, മഹാതപസ്സുകാരാ. ധനലോഭം മൂലം പലരും എപ്പോഴും വിഭജിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വിഭജിച്ചശേഷം, ധനമോഹം കൊണ്ടു അവര് ഒരുമിക്കാതെ പരസ്പരം ആദരിക്കാതിരിക്കും.
തതഃ സ്വാര്ഥപരാന്മൂഢാന്പൃഥഗ്ഭൂതാന്സ്വകൈര്ധനൈഃ। വിദിത്വാ ഭേദയന്ത്യേതാനമിത്രാ മിത്രരൂപിണഃ
അങ്ങനെ, സ്വാര്ത്ഥതയിലും അജ്ഞതയിലും പിരിഞ്ഞുപോയവര് ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് മാത്രം നോക്കുമ്പോള്, സുഹൃത്ത് രൂപത്തില് വന്ന ശത്രുക്കള് അവരെ തമ്മില് ഭിന്നിപ്പിക്കും.
വിദിത്വാ ചാപരേ ഭിന്നാനന്തരേഷു പതന്ത്യഥ। ഭിന്നാനാമതുലോ നാശഃ ക്ഷിപ്രമേവ പ്രവര്തതേ
അവര് തമ്മില് പിരിഞ്ഞെന്നു അറിഞ്ഞ്, മറ്റുള്ളവര് അവരെ തമ്മില് കലഹത്തിലാക്കും; പിരിഞ്ഞുപോയവര്ക്ക് വേഗത്തില് പൂര്ണ നാശം സംഭവിക്കും.
തസ്മാദ്വിഭാഗം ഭ്രാതൄണാം ന പ്രശംസന്തി സാധവഃ। `ഏവമുക്തഃ സുപ്രതീകോ ഭാഗം കീര്തയതേഽനിശമ്
അതിനാല് സഹോദരന്മാരുടെ വിഭജനത്തെ സദാചാരികള് പ്രശംസിക്കാറില്ല. എങ്കിലും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും സുപ്രതീകന് ദിവസം മുഴുവന് വിഭജനത്തെക്കുറിച്ച് ആവര്ത്തിച്ചു.
ഏവം നിര്ബധ്യമാനസ്തു ശശാപൈനം വിഭാവസുഃ।' ഗുരുശാസ്ത്രേഽനിബദ്ധാനാമന്യോന്യേനാഭിശങ്കിനാമ്
ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും സമ്മതിപ്പിക്കാന് ശ്രമിച്ചപ്പോള്, വിവാവസു സുപ്രതീകനെ ശപിച്ചു: 'മുതിര്ന്നവരുടെ ഉപദേശങ്ങള് മാനിക്കാതെ, പരസ്പരം സംശയിക്കുന്നവര്ക്ക്—'
നിയന്തു ന ഹി ശക്യസ്ത്വം ഭേദതോ ധനമിച്ഛസി। യസ്മാത്തസ്മാത്സുപ്രതീക ഹസ്തിത്വം സമവാപ്സ്യസി
'നിനക്ക് നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല, കാരണം നീ വിഭജിച്ച് സമ്പത്ത് നേടാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് സുപ്രതീക, നീ ആനയുടെ രൂപം പ്രാപിക്കും.'
ശപ്തസ്ത്വേവം സുപ്രതീകോ വിഭാവസുമഥാബ്രവീത്। ത്വമപ്യന്തര്ജലചരഃ കച്ഛപഃ സംഭവിഷ്യസി
ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട ശേഷം സുപ്രതീകന് വിവാവസുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീയും ജലത്തിനുള്ളില് ജീവിക്കുന്ന ഒരു ആമയാകും.'
ഏവമന്യോന്യശാപാത്തൌ സുപ്രതീകവിഭാവസൂ। ഗജകച്ഛപതാം പ്രാപ്താവര്ഥാര്ഥം മൂഢചേതസൌ
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം ശപിച്ച്, സമ്പത്ത് മോഹം കൊണ്ടു മനസ്സു മങ്ങിയ സുപ്രതീകനും വിവാവസുവും ആനയും ആമയും എന്ന രൂപം പ്രാപിച്ചു.
രോഷദോഷാനുഷങ്ഗേണ തിര്യഗ്യോനിഗതാവപി। പരസ്പരദ്വേഷരതൌ പ്രമാണബലദര്പിതൌ
കോപവും ദോഷവും മൂലം, മൃഗരൂപത്തില് ജനിച്ചിട്ടും, അവര് തമ്മിലുള്ള വൈരാഗ്രഹം വിട്ടുകളയാതെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ശക്തിയില് അഭിമാനിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
സരസ്യസ്മിന്മഹാകായൌ പൂര്വവൈരാനുസാരിണൌ। തയോരന്യതരഃ ശ്രീമാന്സമുപൈതി മഹാഗജഃ
ഈ തടാകത്തില്, ഇരുവരും വലിയ ശരീരമുള്ളവരും പഴയ വൈരാഗ്രഹം പിന്തുടരുന്നവരുമാണ്. അവരില് ഒരാള്, മഹത്വമുള്ള ആ ആന, അടുത്തെത്തുന്നു.
യസ്യ ബൃംഹിതശബ്ദേന കൂര്മോഽപ്യന്തര്ജലേശയഃ। ഉത്ഥിതോഽസൌ മഹാകായഃ കൃത്സ്നം വിക്ഷോഭയന്സരഃ
അവന്റെ വലിയ ഗര്ജ്ജനശബ്ദം കേട്ട്, വെള്ളത്തിനുള്ളില് കിടന്നിരുന്ന ആമ എഴുന്നേറ്റ് വരുന്നു; ആ വലിയ ശരീരമുള്ളവന് മുഴുവന് തടാകവും കലക്കുന്നു.