ശിരസ്തസ്യ ദിവം രാജന്നാഭിഃ ഖം ചരണൌ മഹീ। അശ്വിനൌ കര്ണയോര്ദേവൌ ചക്ഷുഷീ ശശിഭാസ്കരൌ
രാജാവേ, അവന്റെ തല ആകാശം, നാഭി ആകാശമണ്ഡലം, കാലുകൾ ഭൂമി, അശ്വിനീദേവന്മാർ ചെവികൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കണ്ണുകൾ.
ഇന്ദ്രവൈശ്വാനരൌ ദേവൌ മുഖം തസ്യ മഹാത്മനഃ। അന്യാനി സര്വദൈവാനി സര്വാങ്ഗാനി മഹാത്മനഃ
ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും ആ മഹാത്മാവിന്റെ വായാണ്; മറ്റ് എല്ലാ ദേവന്മാരും ആ മഹാത്മാവിന്റെ അവയവങ്ങളാണ്.
സര്വം ചാപി ഹരൌ സംസ്ഥം സൂത്രേ മണിഗണാ ഇവ। ആഭൂതസമ്പ്ലവാന്തേഽഥ ദൃഷ്ട്വാ സര്വം തമോന്വിതമ്
എല്ലാം ഹരിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, മുത്തുകൾ ഒരു തന്തിയിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്നതുപോലെ. ഭൂതങ്ങളുടെ മഹാപ്രളയത്തിനു ശേഷം, എല്ലാം ഇരുണ്ടതായിരിക്കുമ്പോൾ,
നാരായണോ മഹായോഗീ സര്വജ്ഞഃ പരമാത്മവാന്। ബ്രഹ്മഭൂതസ്തദാത്മാനം ബ്രഹ്മണമസൃജത്സ്വയമ്
നാരായണൻ, മഹായോഗിയും സർവ്വജ്ഞനും പരമാത്മാവും ആയവൻ, ബ്രഹ്മമായി മാറി, തന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സോഽധ്യക്ഷഃ സര്വഭൂതാനാം പ്രഭൂതപ്രഭവോഽച്യുതഃ। സനത്കുമാരം രുദ്രം ച സപ്തര്ഷീശ്ച തപോധനാത്
അവൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരൻ, സർവ്വശക്തികളുടെ ഉറവിടം, അക്ഷരൻ; സനത്കുമാരനെയും രുദ്രനെയും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ സപ്തർഷിമാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
സര്വമേവാസൃജദ്ബ്രഹ്മാ തഥാ ലോകാംസ്തഥാ പ്രജാഃ। തേ ച തദ്വ്യസൃജംസ്തത്ര പ്രാപ്തകാലേ യുധിഷ്ഠിര
ബ്രഹ്മാവ് എല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചു; ലോകങ്ങളെയും ജീവികളെയും. അവരും യുക്തസമയത്ത് മറ്റുള്ളവരെ സൃഷ്ടിച്ചു, യുദ്ധിഷ്ഠിര.
തേഭ്യോഽഭവന്മഹാത്മഭ്യോ ബഹുധാ ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ്। കല്പാനാം ബഹുകോട്യശ്ചസമതീതാസ്തു ഭാരത
ആ മഹാത്മാക്കളിൽ നിന്ന് അനേകം രൂപങ്ങളിൽ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ഉലവായി. അനവധി കോടിയോളം കാലങ്ങൾ കടന്നുപോയി, ഭാരത.
ആഭൂതസമ്പ്ലവാശ്ചൈവ ബഹുധാഽദ്ധാഽപചക്രമുഃ। മന്വന്തരയുഗാ രാജന്സങ്കല്പോ ഭൂതസമ്പ്ലവാഃ
ഭൂതങ്ങളുടെ അനേകം പ്രളയങ്ങൾ വിവിധരീതിയിൽ സംഭവിച്ചു, രാജാവേ. മന്വന്തരങ്ങളും യുഗങ്ങളും, ഭൂതപ്രളയങ്ങളും, എല്ലാം മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം നടക്കുന്നു.
ചക്രവത്പരിവര്തന്തേ സര്വം വിഷമുഖം ജഗത്। സൃഷ്ട്വാ ചതുര്മുഖം ദേവം ദേവോ നാരായണഃ പ്രഭുഃ
ചക്രംപോലെ എല്ലാം ചുറ്റി തിരിയുന്നു; ലോകം നാശത്തിനെ നേരിടുന്നു. നാലുമുഖനായ ദൈവത്തെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, നാരായണൻ,
സ ലോകാനാം ഹിതാര്ഥായ ക്ഷീരോദേ വസതി പ്രഭുഃ। ബ്രഹ്മാ ച സര്വലോകാനാം ലോകസ്യ ച പിതാമഹഃ
ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവും എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും പിതാമഹനായി, ലോകത്തിന്റെയും പിതാവാണ്.
തതോ നാരായണോ ദേവഃ സര്വസ്യ പ്രപിതാമഹഃ
അപ്പോൾ സർവ്വലോകത്തിന്റെയും മൂലപിതാവായ ദൈവമായ നാരായണൻ പ്രത്യക്ഷമായി.
അവ്യക്തോ വ്യക്തലിങ്ഗസ്ഥോ യ ഏവ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ। നരനാരായണോ ഭൂത്വാ ഹരിരാസീദ്യുധിഷ്ഠിര
അദൃശ്യനും, എന്നാൽ ദൃശ്യരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഭഗവാൻ, നരനും നാരായണനും ആയി, ഹരിയായി, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, അവിടുത്തെ പ്രത്യക്ഷമായി.
ബ്രഹ്മാ ച ശക്രഃ സൂര്യശ്ച ധര്മശ്ചൈവ സനാതനഃ। ബഹുശഃ സര്വഭൂതാത്മാ പ്രാദുര്ഭവതി കാര്യതഃ। പ്രാദുര്ഭാവാംസ്തു വക്ഷ്യാമി ദിവ്യാന്ദേവഗണൈര്യുതാന്
ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും സൂര്യനും ശാശ്വതമായ ധർമ്മവും, ജീവികളുടെയൊക്കെയും ആത്മാവായ അവൻ, അനേകം തവണ പ്രവർത്തനത്തിനായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ദേവതകളോടൊപ്പം ഉണ്ടായ ആ ദിവ്യാവതാരങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.
സുപ്ത്വാ യുഗസഹസ്രം സ പ്രാദുര്ഭവതി കാര്യവാന്। അനേകബഹുസാഹസ്രൈര്ദേവദേവോ ജഗത്പതിഃ
ആയിരം യുഗങ്ങൾ ഉറങ്ങി കഴിഞ്ഞ്, ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായ ദേവദേവൻ അനേകം ആയിരങ്ങൾക്കൊപ്പം പ്രവർത്തനത്തിനായി ഉണർന്നു.
ബ്രഹ്മാണം കപിലം ചൈവ പരമേഷ്ഠിം തഥൈവ ച। ദേവാന്സപ്തര്ഷിഭിശ്ചൈവ ശങ്കരം ച മഹായശാഃ
അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെയും കപിലനെയും പരമേശ്ഠിയെയും, ദേവന്മാരെയും ഏഴു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം, മഹത്തായ യശസ്സുള്ള ശങ്കരനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
സനത്കുമാരം ഭഗവാന്മനും ചൈവ പ്രജാപതിമ്। പുരാ ചക്രേ ച ദേവാദിഃ പ്രദീപ്താഗ്നിസമപ്രഭഃ
ഭഗവാൻ സനത്കുമാരനെയും, ജനങ്ങളുടെ പിതാവായ മനുവിനെയും, തീപോലെ പ്രകാശമുള്ള ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ചു.
യേന ചാര്ണവമധ്യസ്ഥൌ നഷ്ടേസ്ഥാവരജങ്ഗമേ। നഷ്ടദേവാസുരവരേ പ്രനഷ്ടോരഗരാക്ഷസേ
സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളൊക്കെയും സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ശ്രേഷ്ഠന്മാരും, പാമ്പുകളും റാക്ഷസന്മാരും നശിച്ചപ്പോൾ,
യോദ്ധുകാമൌ സുദുര്ധര്ഷൌ ഭ്രാതരൌ മധുകൈഠഭൌ। ഹതൌ ഭഗവതാ തേന തതോ ദത്ത്വാ വരം പരമ്
യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ചും അതിരൂക്ഷരായും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരായ മധുവിനെയും കൈടഭനെയും ആ ഭഗവാൻ സംഹരിച്ചു, പിന്നെ അവർക്കു പരമോന്നതമായൊരു വരവും നൽകി.
ഭൂമിം ബദ്ധ്വാ കൃതൌ പൂര്വാവജേയൌ ദ്വൌ മഹാഽസുരൌ। തൌ കര്ണമലസംഭൂതൌ വിഷ്ണോസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
ഭൂമിയെ ബന്ധിച്ചിരുന്ന, മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ ചെവിക്കരിയിലുണ്ടായ, മുൻകാലത്ത് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ ഇരുവരും മഹാസുരന്മാരായിരുന്നു.
മഹാര്ണവേ പ്രസ്വപതഃ ശൈലരാജസമൌ സ്ഥിതൌ। തൌ വിവേശ സ്വയം വായുര്ബ്രഹ്മണാ സാധു ചോദിതഃ
മഹാസമുദ്രത്തിൽ കിടന്ന, പർവതശൃംഗങ്ങളെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായ ആ ഇരുവരിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ സ്വയം വായു പ്രവേശിച്ചു.
തൌ ദിവം ഛാദയിത്വാ തു വവൃധാതേ മഹാഽസുരൌ। വായുപ്രമാണൌ തൌ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ പര്യമൃശച്ഛനൈഃ
ആ മഹാസുരന്മാർ ആകാശം മുഴുവൻ മറച്ച്, വായുവിനെപ്പോലെ വലുതായി വളർന്നു; അവരെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് ശാന്തമായി ആലോചിച്ചു.
ഏകം മൃദുതരം വേത്തി കഠിനം വേത്തി ചാപരമ്। നാമനീ തു തയോശ്ചകേ സവിതാ സലിലോദ്ഭവഃ
അവരിൽ ഒരുവൻ മൃദുവാണെന്നും മറ്റൊരുവൻ കഠിനമാണെന്നും അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; സമുദ്രത്തിൽ ജനിച്ച സവിറ്റാവ് അവർക്കു പേരുകൾ നൽകി.
മൃദുസ്ത്വയം മധുര്നാമ കഠിനഃ കൈഠഭഃ സ്വയമ്। തൌ ദൈത്യൌ കൃതനാമാനൌ ചേരതുര്ബലഗര്വിതൌ
ഈ മൃദുവായവനാണ് മധു എന്ന പേരും, കഠിനനായവനാണ് കൈടഭൻ എന്ന പേരും; ആ ഇരുവരും ദൈത്യന്മാർ, പേരുകൾ ലഭിച്ച ശേഷം ശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ച് സഞ്ചരിച്ചു.
തൌ പുരാഽഥ ദിവം സര്വാം പ്രാപ്തൌ രാജന്മഹാസുരൌ। പ്രച്ഛാദ്യാഥ ദിവം സര്വാം ചേരതുര്മധുകൈഠഭൌ
രാജാവേ, പുരാതനകാലത്ത് ആ മഹാസുരന്മാരായ മധുവും കൈടഭനും ആകാശം മുഴുവൻ എത്തി, അതു മുഴുവൻ മറച്ച് എവിടെയും സഞ്ചരിച്ചു.
സര്വമേകാര്ണവം ലോകം യോദ്ധുകാമൌ സുനിര്ഭയൌ। തൌ ഗതാവസുരൌ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചും ഭയമില്ലാതെയും ആ ഇരുവർ ലോകം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായി കണ്ടു; അത് കണ്ട ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്—
ഏകാര്ണവാമ്ബുനിചയേ തത്രൈവാന്തരധീയത। സ പദ്മാത്പദ്മനാഭസ്യ നാഭിദേശാത്സമുത്ഥിതാത്
ആ സമുദ്രജലത്തിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി; പദ്മനാഭന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നു ഉയർന്ന കമലത്തിൽ നിന്നു അവൻ പുറത്ത് വന്നു.
ആസസാദ സ്വയം ജന്മ തത്പങ്കജമപങ്കജമ്। പൂജയാമാസ വസതിം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
അവൻ സ്വയം ആ കമലജനനത്തോട് അടുക്കി, മണ്ണില്ലാത്ത ആ കമലത്തെ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ആരാധിച്ചു.
താവുഭൌ ജലഗര്ഭസ്ഥൌ നാരായണചതുര്മുഖൌ। ബഹൂന്വര്ഷായുതാനപ്സു ശയാനൌ ന ച കമ്പിതൌ
ജലഗർഭത്തിൽ നാലുമുഖങ്ങളോടെ ആ ഇരുവരും, മധുവും കൈടഭനും, അനേകം ആയിരം വർഷങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ കിടന്നിരുന്നു, ചലനമില്ലാതെ.
അഥ ദീര്ഘസ്യ കാലസ്യ താവുഭൌ മധുകൈഠഭൌ। ആജഗ്മതുസ്തൌ തം ദേശം യത്ര ബ്രഹ്മാ വ്യവസ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം ദീർഘമായ കാലം കഴിഞ്ഞ്, മധുവും കൈടഭനും ബ്രഹ്മാവ് ഇരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ ലോകനാഥസ്തു രോഷാത്സംരക്തലോചനഃ। ഉത്പപാതാഥ ശയനാത്പദ്മനാഭോ മഹാദ്യുതിഃ
അവരെ കണ്ട ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള പദ്മനാഭൻ തന്റെ ശയനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.