സ ചാസ്യ ഗതഭീ രാജന്പ്രതിജഗ്രാഹ ശാസനമ്। തതഃ ശാകലമഭ്യേത്യ മദ്രാണാം പുടഭേദനമ്
ഭയമില്ലാതെ അവൻ രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ചു; ശേഷം ശാകലത്തിലേക്ക് ചെന്നു, മദ്രരാജ്യത്തെയും പുടഭേദനരെയും കീഴടക്കി.
മാതുലം പ്രീതിപൂര്വേണ ശല്യം ചക്രേ വശേ ബലീ। സ തേന സത്കൃതോ രാജ്ഞാ സത്കാരാര്ഹോ വിശാമ്പതേ
അവൻ സ്നേഹപൂർവ്വം തന്റെ ശക്തനായ മാമനായ ശല്യനെ വശീകരിച്ചു; രാജാവായ ശല്യൻ അവനാൽ യോജിച്ച ആദരമേറ്റു.
രത്നാനി ഭൂരീണ്യാദായ സമ്പ്രതസ്ഥേ യുധാം പതിഃ। തതഃ സാഗരകുക്ഷിസ്ഥാന്മ്ലേച്ഛാന്പരമദാരുണാന്
യുദ്ധങ്ങളുടെ നായകൻ ധാരാളം രത്നങ്ങൾ വാങ്ങി പുറപ്പെട്ടു; പിന്നെ സമുദ്രതീരത്തുള്ള അതികഠിനമായ മ്ലേച്ഛന്മാരെയും കീഴടക്കി.
പഹ്ലവാന്വര്ബരാംശ്ചൈവ കിരാതാന്യവനാഞ്ശകാന്। തതോ രത്നാന്യപാദായ വശേ കൃത്വാ ച പാര്ഥിവാന്। ന്യവര്തത കുരുശ്രേഷ്ഠോ നകുലശ്ചിത്രമാര്ഗവിത്
പഹ്ലവന്മാരെയും വർബരന്മാരെയും കിരാതന്മാരെയും യവനന്മാരെയും ശകന്മാരെയും അവൻ കീഴടക്കി, അവരുടെ രത്നങ്ങൾ എടുത്തു; പിന്നെ പല വഴികൾ അറിയുന്ന കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ നകുലൻ മടങ്ങി.
കരമാണാം സഹസ്രാണി കോശം തസ്യ മഹാത്മനഃ। ഊഹര്ദശ മഹാരാജ കൃച്ഛ്രാദിവ മഹാധനമ്
അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് കരംകളും വലിയ സമ്പത്തും ആ മഹാത്മാവിന്റെ ധനശാലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, അതു വലിയ കഷ്ടതയിലൂടെ സമ്പാദിച്ചതുപോലെയായിരുന്നു.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥഗതം വീരമഭ്യേത്യ സ യുധിഷ്ഠിരമ്। തതോ മാദ്രീസുതഃ ശ്രീമാന്ധനം തസ്മൈ ന്യവേദയത്
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ എത്തിയ ശേഷം, മാദ്രിയുടെ പുത്രനായ മഹത്വമുള്ളവൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു ആ സമ്പത്ത് സമർപ്പിച്ചു.
ഏവം വിജിത്യ നകുലോ ദിശം വരുണപാലിതാമ്। പ്രതീചീം വാസുദേവേന നിര്ജിതാം ഭരതര്ഷഭ
ഇങ്ങനെ നകുലൻ വരുണൻ കാത്തിരുന്ന പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കു ജയിച്ചു; വാസുദേവൻ മുമ്പേ കീഴടക്കിയ ആ ഭാഗം അവൻ സ്വന്തമാക്കി.
രക്ഷണാദ്ധര്മരാജസ്യ സത്യസ്യ പരിപാലനാത്। ശത്രൂണാം ക്ഷപണാച്ചൈവ സ്വകര്മനിരതാഃ പ്രജാഃ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ സംരക്ഷണത്താൽ, സത്യം പാലിച്ചതിനാൽ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ചതിനാൽ, ജനങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ബലീനാം സമ്യഗാദാനാദ്ധര്മതശ്ചാനുശാസനാത്। നികാമവര്ഷീ പര്ജന്യഃ സ്ഫീതോ ജനപദോഽഭവത്
ശക്തന്മാരിൽ നിന്ന് യുക്തമായ സമാഹരണവും ധാർമ്മികമായ ഭരണവും കൊണ്ടു, മഴ ധാരാളമായി പെയ്തു; ദേശം സമൃദ്ധിയായി.
സര്വാരമ്ഭാഃ സുപ്രവൃത്താ ഗോരക്ഷാ കര്ഷണം വണിക്। വിശേഷാത്സര്വമേവൈതത്സഞ്ജജ്ഞേ രാജകര്മണഃ
എല്ലാ പ്രവർത്തികളും നല്ലതായി നടന്നു; പശുപാലനം, കൃഷി, വ്യാപാരം—ഇതെല്ലാം രാജാവിന്റെ പ്രവർത്തനത്താൽ പ്രത്യേകിച്ച് വളർന്നു.
ദസ്യുഭ്യോ വഞ്ചകേഭ്യോ വാ രാജന്പ്രതി പരസ്പരമ്। രാജവല്ലഭതശ്ചൈവ നാശ്രൂയന്ത മൃഷാഗിരഃ
കള്ളന്മാരിൽ നിന്നോ വഞ്ചകരിൽ നിന്നോ തമ്മിൽ തമ്മിൽ നിന്നോ, രാജാവിന്റെ അനുകൂലത്വം കൊണ്ടോ, വ്യാജവാക്കുകൾ ആരും പറഞ്ഞില്ല.
അവര്ഷം ചാതിവര്ഷം ച വ്യാധിപാവകമൂര്ഛനമ്। സര്വമേതത്തദാ നാസീദ്ധര്മനിത്യേ യുധിഷ്ഠിരേ
വയസ്സില്ലായ്മ, അതിക്രമമായ മഴ, രോഗം, തീ, മയക്കം—ഇവ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അന്നൊന്നും ഉണ്ടായില്ല.
പ്രിയം കര്തുമുപസ്ഥാതും ബലികര്മ സ്വഭാവജമ്। അഭിഹര്തും നൃപാ ജഗ്മുര്നാന്യൈഃ കാര്യൈഃ കഥഞ്ചനഃ
സ്വാഭാവികമായ കരം അർപ്പിക്കാൻ, ഇഷ്ടം ചെയ്യാൻ മാത്രമേ രാജാക്കന്മാർ വന്നിരുന്നത്; മറ്റേതെങ്കിലും കാരണത്താൽ അവർ വന്നില്ല.
ധര്മൈര്ധനാഗമൈസ്തസ്യ വവധേ നിചയോ മഹാന്। കര്തും യസ്യ ന ശക്യേന ക്ഷയോ വര്ഷശതൈരപി
ധർമ്മത്തിലും സമ്പാദ്യത്തിലും അവന്റെ സമ്പത്ത് വളരെ കൂടിയിരുന്നു; നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞാലും അതു കുറയാനാവില്ലായിരുന്നു.
സ്വകോഷ്ഠസ്യ പരീമാണം കോശസ്യ ച മഹീപതിഃ। വിജ്ഞായ രാജാ കൌന്തേയോ യജ്ഞായൈവ മനോ ദധേ
തന്റെ ധനശാലയും സമ്പത്തും എത്രയാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, കൌന്തേയനായ രാജാവ് യജ്ഞത്തിൽ മാത്രം മനസ്സു നിർത്തി.
സുഹൃദശ്ചൈവ യേ സര്വേ പൃഥക്ച സഹചാബ്രുവന്। യജ്ഞകാലസ്തവ വിഭോ ക്രിയതാമത്ര സാമ്പ്രതമ്
സുഹൃത്തുക്കൾ എല്ലാവരും, ഓരോരുത്തരും ചേർന്നും, 'മഹാശക്തനേ, യജ്ഞത്തിന് സമയമിപ്പോൾ തന്നെ നിശ്ചയിക്കണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.
അഥൈവം ബ്രുവതാമേവ തേഷാമഭ്യായയൌ ഹരിഃ। ഋഷിഃ പുരാണോ വേദാത്മാ ദൃശ്യശ്ചൈവ വിജാനതാമ്
അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പുരാതനമുനിയുമായ, വേദങ്ങളുടെ സാക്ഷാത്കാരമായ, അറിവുള്ളവർക്ക് ദൃശ്യനായ ഹരിയും അവിടെ എത്തി.
ജഗതസ്തസ്ഥുഷാം ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രഭവശ്ചാപ്യയശ്ച ഹ। ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥഃ കേശവഃ കേശിസൂദനഃ
ചലനമില്ലാത്തവരിലും ചലിക്കുന്നവരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ, സൃഷ്ടിയും ലയവും ആകുന്നവൻ, ഭൂതകാലം, ഭാവി, വർത്തമാനം—ഇതെല്ലാം ഭരിക്കുന്നവൻ, കേശവൻ, കേശിയെ സംഹരിച്ചവൻ.
പ്രാകാരഃ സര്വവൃഷ്ണീനാമാപത്സ്വഭയദോഽരിഹാ। ബലാധികാരേ നിക്ഷിപ്യ സമ്യഗാനകദുന്ദുഭിമ്
സകല വൃഷ്ണികളുടെയും കോട്ടയായിരുന്നു അപകടസമയങ്ങളിൽ രക്ഷയും ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയവും നൽകുന്നത്. അതിനെ സൈന്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വച്ചു, സംഗീതവും മേളവും വേണ്ടത്ര ഒരുക്കങ്ങൾക്കൊപ്പം ഒരുക്കി.
ഉച്ചാവചമുപാദായ ധര്മരാജായ മാധവഃ। ധനൌഘം പുരുഷവ്യാഘ്രോ ബലേന മഹതാ വൃതഃ
വിവിധ തരം സമ്പത്ത് ശേഖരിച്ച്, മഹാപ്രഭാവനായ മാധവൻ വലിയ സൈന്യത്തോടെ ധനസമ്പത്ത് ധർമ്മരാജന് സമർപ്പിച്ചു.
തം ധനൌഘമപര്യന്തം രത്നസാഗരമക്ഷയമ്। നാദയന്രഥഘോഷേണ പ്രവിശേശ പുരോത്തമമ്
അവസാനമില്ലാത്ത ആ ധനസാഗരം, നിത്യമായ രത്നങ്ങളുടെ സമുദ്രം, രഥങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനത്തോടെ ആ മഹാനഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
പൂര്ണമാപൂരയംസ്തേഷാം ദ്വിഷച്ഛോകാവഹോഽഭവത്। അസൂര്യമിവ സൂര്യേണ നിവാതമിവ വായുനാ। കൃഷ്ണേന സമുപേതേന ജഹൃഷേ ഭാരതം പുരമ്
കൃഷ്ണൻ അവരുടെ ഭണ്ഡാരം നിറച്ചപ്പോൾ, ശത്രുക്കൾക്ക് അതു ദു:ഖം കൊണ്ടുവന്നു. സൂര്യൻ ഇരുണ്ടതിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെയും, കാറ്റ് നിശ്ശബ്ദതയെ അകറ്റുന്നതുപോലെയും, കൃഷ്ണൻ അവിടെയുണ്ടായപ്പോൾ ഭാരതരുടെ നഗരം സന്തോഷിച്ചു.
തം മുദാഽഭിസമാഗമ്യ സത്കൃത്യ ച യഥാവിധി। സ പൃഷ്ട്വാ കുശലം ചൈവ സുഖാസീനം യുധിഷ്ഠിരഃ
ആനന്ദത്തോടെ കൃഷ്ണനെ സ്വീകരിച്ച്, യഥാവിധി ആദരിക്കുകയും, അവന്റെ സുഖദു:ഖങ്ങൾ ചോദിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ കമഫർട്ടായി ഇരിക്കാൻ അവസരം നൽകി.
മ്യദ്വൈപായനമുഖൈര്ഋത്വിഗ്ഭിഃ പുരുഷര്ഷഭഃ। ഭീമാര്ജുനയമൈശ്ചൈവ സഹിതഃ കൃഷ്ണമബ്രവീത്
വ്യാസൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യാഗികരും, ഭീമനും അർജ്ജുനനും ഇരട്ടന്മാരുമൊത്ത് യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വത്കൃതേ പൃഥിവീ സര്വാ മദ്വശേ കൃഷ്ണ വര്തതേ। ധനം ച ബഹു വാര്ഷ്ണേയ ത്വത്പ്രസാദാദുപാര്ജിതമ്
കൃഷ്ണ, നിന്റെ കാരണത്താൽ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ എന്റെ അധികാരത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് ധാരാളം സമ്പത്തും ലഭിച്ചു.
സോഽഹമിച്ഛാമി തത്സര്വം വിധിവദ്ദേവകീസുത। ഉപയോക്തും ദ്വിജാഗ്ര്യേഭ്യോ ഹവ്യവാഹേ ച മാധവ
അതുകൊണ്ട്, ദേവകിയുടെ മകനേ, ഈ സമ്പത്ത് എല്ലാം ഞാൻ യഥാവിധി പ്രധാന ബ്രാഹ്മണർക്കും ഹോമത്തിനും ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മാധവ.
തദഹം യഷ്ടുമിച്ഛാമി ദാശാര്ഹ സഹിതസ്ത്വയാ। അനുജൈശ്ച മഹാബാഹോ തന്മാഽനുജ്ഞാതുമര്ഹസി
അതിനാൽ, ദാശാർഹ, ഞാൻ എന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നിന്നോടൊപ്പം യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മഹാബാഹുവേ, അതിന് നീ എനിക്ക് അനുമതി നൽകണം.
തദ്ദീക്ഷാപയ ഗോവിന്ദ ത്വമാത്മാനം മഹാഭുജ। ത്വയീഷ്ടവതി ദാശാര്ഹ വിപാപ്മാ ഭവിതാ ഹ്യഹമ്
അതുകൊണ്ട്, മഹാബാഹുവായ ഗോവിന്ദ, നീ ഈ യാഗത്തിനായി ദീക്ഷയെടുക്കണം. ദാശാർഹ, നീ സമ്മതിച്ചാൽ ഞാൻ പാപരഹിതനാകും.
മാം വാപ്യഭ്യനുജാനീഹ സഹൈഭിരനുജൈര്വിഭോ। അനുജ്ഞാതസ്ത്വയാ കൃഷ്ണ പ്രാപ്നുയാം ക്രതുമുത്തമമ്
അല്ലെങ്കിൽ, മഹാപ്രഭുവേ, എന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം എനിക്കു നീ അനുമതി നൽകണം. കൃഷ്ണ, നിന്റെ അനുമതിയാൽ ഞാൻ പരമ യാഗം നേടും.
തം കൃഷ്ണഃസ പ്രത്യുവാചേദം ബഹൂക്ത്വാ ഗുണവിസ്തരമ്। ത്വമേവ രാജശാര്ദൂല രമ്രാഡര്ഹോ മഹാക്രതുമ്। സമ്പ്രാപ്നുഹി ത്വയാ പ്രാപ്തേ കൃതകൃത്യാസ്തതോ വയമ്
കൃഷ്ണൻ അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച് പറഞ്ഞു: രാജശാർദൂല, നീയൊന്നാണ് ഈ മഹായാഗത്തിന് യോജ്യൻ. അതു നേടുക; നീ അതിൽ വിജയിച്ചാൽ ഞങ്ങൾക്കു എല്ലാം സാധിച്ചിരിക്കും.