പ്രഹ്വഃ കൃതാഞ്ജലിസ്തസ്ഥൌ കിം കാര്യമിതി ചാബ്രവീത്। തം പരിഷ്വജ്യ ബാഹുഭ്യാം മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ പാണ്ഡവഃ
കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, 'എന്ത് ആജ്ഞയാണു?' എന്നു ചോദിച്ചു; പാണ്ഡവൻ അവനെ ഇരുകൈകളാൽ അണക്കി തലയിൽ മണം വാസിച്ചു.
തം മേരുശിഖരാകാരമാഗതം പാണ്ഡുനന്ദനഃ। പൂജയിത്വാ സഹാമാത്യഃ പ്രീതോ വാക്യമുവാച ഹ
മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരംപോലെയുള്ള അവനെ ആദരിച്ച്, പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ ലങ്കാം പുരീം വത്സ കരാര്ഥം മമ ശാസനാത്। ।। തത്ര ദൃഷ്ട്വാ മഹാത്മാനം രാക്ഷസേന്ദ്രം ബിഭീഷണമ്
'മകനേ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ ലങ്ക നഗരത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ മഹാത്മാവായ രാക്ഷസരാജാവായ വിഭീഷണനെ കണ്ടാൽ—'
രത്നാനി രാജസൂയാര്ഥം വിവിധാനി ബഹൂനി ച। ഉപാദായ ച സര്വാണി പ്രത്യാഗച്ഛ മഹാബല
'രാജസൂയയാഗത്തിനായി വിവിധതരത്തിലുള്ള വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ എല്ലാം കൊണ്ടുവന്ന് തിരികെ വരിക, മഹാശക്തനേ.'
പാണ്ഡവേനൈവമുക്തസ്തു മുദാ യുക്തോ ഘടോത്കചഃ। തഥേത്യുക്ത്വാ മഹാരാജ പ്രതസ്യേ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
പാണ്ഡവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഘടോൽക്കചൻ സന്തോഷത്തോടെ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ, മഹാരാജാവേ' എന്നു പറഞ്ഞു തെക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
പ്രയയൌ ദക്ഷിണം കൃത്വാ സഹദേവം ഘടോത്കചഃ। ലങ്കാമഭിമുകോ രാജന്സമുദ്രം സ വ്യലോകയത്
സഹദേവനോട് വിടപറഞ്ഞ്, ഘടോൽക്കചൻ തെക്കോട്ട് യാത്രയായി, രാജാവേ, ലങ്കയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ സമുദ്രത്തെ അവൻ നോക്കി.
കൂര്മഗ്രാഹഝഷാകീര്ണം മീനനക്രൈസ്തഥാഽഽകുലമ്। ശുക്തിവ്രാതസമാകീര്ണം ശങ്കാനാം നിചയാകുലമ്
അവൻ ആ സമുദ്രം കാണുമ്പോൾ, അതിൽ ആമകളും മുങ്ങാനായും വലിയ മീനുകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു; ചിപ്പികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും ശംഖുകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും അവിടെ കാണാമായിരുന്നു.
സ ദൃഷ്ട്വാ രാമസേതും ച ചിന്തയന്രാമവിക്രമമ്।। ഗത്വാ പാരം സമുദ്രസ്യ ദക്ഷിണം സ ഘടോത്കചഃ
അവൻ രാമസേതു കണ്ടു, രാമന്റെ വീര്യം ഓർത്തു; പിന്നെ ഘടോൽക്കചൻ സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കേ കരയിൽ എത്തി.
ദദര്ശ ലങ്കാം രാജേന്ദ്ര നാകപൃഷ്ഠോപമാം ശുഭാമ്। പ്രാകാരേണാവൃതാം രമ്യാം ശുഭദ്വാരൈശ്ച ശോഭിതാമ്
അവിടെ, രാജാധിരാജാവേ, സ്വർഗ്ഗശിഖരംപോലെയുള്ള മനോഹരമായ, വലിയ മതിലുകളും മനോഹരമായ വാതിലുകളും ഉള്ള ലങ്കയെ അവൻ കണ്ടു.
പ്രാസാദൈര്ബഹുസാഹസ്രൈഃ ശ്വേതരക്തൈശ്ച സങ്കുലാമ്। ദിവ്യദുന്ദുഭിനിര്ഹ്രാദാമുദ്യാനവനശോഭിതാമ്
പല ആയിരം വെള്ളയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, ദിവ്യമായ മദ്ധളങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, ഉദ്യാനങ്ങളും വനങ്ങളും അലങ്കരിച്ച നഗരമായിരുന്നു അത്.
സര്വകാലഫലൈര്വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പിതൈരുപശോഭിതാമ്। പുഷ്പഗന്ധൈശ്ച സങ്കീര്ണാം രമണീയമഹാരഥാമ്
എല്ലാ കാലത്തും പഴം കായ്ക്കുന്ന, പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതുമായ, മനോഹരമായ വലിയ രഥങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നതുമായ നഗരം.
നാനാരത്നൈശ്ച സമ്പൂര്ണാമിന്ദ്രസ്യേവാമരാവതീമ്। വിവേശ സ പുരീം ലങ്കാം രാക്ഷസൈശ്ച നിഷേവിതാമ്
നാനാഭാവത്തിലുള്ള രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധമായ, ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെയുള്ള, രാക്ഷസന്മാർ വസിക്കുന്ന ലങ്കാനഗരത്തിലേക്ക് അവൻ പ്രവേശിച്ചു.
ദദര്ശ സ പുരീം ലങ്കാം രാക്ഷസൈശ്ച നിഷേവിതാമ്।। നാനാവേഷധരാന്ദക്ഷാന്നാരീശ്ച പ്രിയദര്ശനാഃ
രാക്ഷസന്മാർ വസിക്കുന്ന ആ ലങ്കാനഗരം അവൻ കണ്ടു; വിവിധ വേഷങ്ങൾ ധരിച്ച കഴിവുള്ള പുരുഷന്മാരും, മനോഹരമായ സ്ത്രീകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദിവ്യമാല്യാമ്ബരധരാ ദിവ്യഭൂഷണഭൂഷിതാഃ। മദരക്താന്തനയനാഃ പീനശ്രോണിപയോധരാഃ
ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചും, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, മദം കൊണ്ടു കണ്ണുകൾ ചുവപ്പായും, പുഷ്ടമായ അരയും വക്ഷസ്സും ഉള്ള സ്ത്രീകൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭൈമസേനിം തതോ ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്ടാസ്തേ വിസ്മയം ഗതാഃ। ആസസാദ ഗൃഹം രാജ്ഞ ഇന്ദ്രസ്യ സദനോപമമ്
ഭീമസേനന്റെ മകനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ സന്തോഷത്തോടെയും അത്ഭുതത്തോടെയും നിറഞ്ഞു; അവൻ രാജാവിന്റെ ഇന്ദ്രന്റെ ആലയംപോലെയുള്ള ഭവനത്തിലേക്ക് സമീപിച്ചു.
bകുരൂണാമൃഷ്ടബോ രാജാ പാണ്ഡുര്നാമ മഹാബലഃ।। aകനീയാംസ്തസ്യ ദായാദഃ സഹദേവ ഇതി ശ്രുതഃ। bതേനാഹം പ്രേഷിതോ ദൂതഃ കരാര്ഥം കൌരവസ്യ ച
കുരുക്കളുടെ രാജാവായ മഹാബലശാലിയായ പാണ്ഡു എന്ന പേരുള്ളവന്റെ ഏറ്റവും ഇളയ മകനാണ് സഹദേവൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്; അവൻ എന്നെ ദൂതനായി, കൌരവന്റെ കൈക്കായി അയച്ചിരിക്കുന്നു.
ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി രാജേനദ്രം ത്വം ക്ഷിപ്രം മാം നിവേദയ
ഞാൻ രാജാവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി ഉടൻ എന്നെ അറിയിക്കൂ.
തഥേത്യുക്ത്വാ വിവേശാഥ ഭവനം സ നിവേദകഃ। പ്രാഞ്ജലിഃ സ്രവമാചഷ്ട സ്രവാം ദൂതഗിരം തദാ
അവനോട് 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അറിയിപ്പുകാരൻ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു; കൈകൂപ്പി, ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ അവിടെ പറഞ്ഞു.
ദ്വാരപാലവചഃ ശ്രുത്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രോ വിഭീഷണഃ। ഉവാച വാക്യം ധര്മാത്മാ സമീപം മേ പ്രവേശ്യതാമ്
കാവൽക്കാരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, രാക്ഷസരുടെ രാജാവായ ധാർമ്മികനായ വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞു: 'അവനെ എന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.'
ഏവമുക്തസ്തു രാജ്ഞാ സ ധര്മജ്ഞേന മഹാത്മനാ। അഥനിഷ്കമ്യ സമ്ഭ്രാന്തോ ദ്വാര്സ്ഥോഹൈഡിമ്ബമബ്രവീത്
അങ്ങനെ മഹാത്മാവും ധർമ്മജ്ഞനുമായ രാജാവിന്റെ കല്പനയനുസരിച്ച്, കാവൽക്കാരൻ ഉടൻ പുറത്ത് പോയി, ഹിഡിംബനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹി ദൂത നൃപം ദ്രഷ്ടും ക്ഷിപ്രം പ്രവിശ ച സ്വയമ്। ദ്വാരപാലവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രവിവേശ ഘടോത്കചഃ
ദൂതാ, രാജാവിനെ കാണാൻ വേഗം അകത്തു വരിക; കാവൽക്കാരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഘടോൽക്കചൻ അകത്തു കടന്നു.
സ പ്രവിശ്യ ദദര്ശാഥ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ മന്ദിരമ്। തതഃ കൈലാസസങ്കാശം തത്പകാഞ്ചനതോരണമ്
അകത്തു കടന്നപ്പോൾ, രാക്ഷസരുടെ രാജാവിന്റെ ഭവനം, കൈലാസപർവതംപോലും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗോപുരദ്വാരങ്ങളുമുള്ളതും, അവൻ കണ്ടു.
പ്രാകാരേണ പരിക്ഷിപ്തം ഗോപുരൈശ്ചാപി ശോഭിതമ്। ഹര്മ്യപ്രാസാദസമ്ബാധം നാനാരത്നോപശോഭിതമ്
ചുറ്റുമതിൽകൊണ്ടും, മനോഹരമായ ഗോപുരങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, കൊട്ടാരങ്ങളും പ്രാസാദങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, നാനാരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നതുമായ ഭവനം.
കാഞ്ചനൈസ്താപനീയൈശ്ച സ്ഫാടികൈ രാജതൈരപി। വജ്രവൈഡൂര്യജുഷ്ടൈശ്ച സ്തമ്ഭൈശ്ച സുമനോഹരൈഃ
പൊന്നും താപനീയവും സ്ഫടികവും വെള്ളിയും, വജ്രവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ തൂണുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാനാധ്വജപതാകാഭിര്യുക്തം മണിവിചിത്രിതമ്। ചിത്രമാല്യാവൃതം രമ്യം തപ്തകാഞ്ചനവേദികമ്
നാനാഭാവത്തിലുള്ള പതാകകളും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചുമുള്ളതും, മനോഹരമായ പുഷ്പമാലകളാൽ മൂടിയതും, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നിന്റെ പീഠവുമുള്ളതുമായ ഭവനം.
സ ദൃഷ്ട്വാ തത്ര സര്വം ച ഭൈമസേനിര്മനോഹരമ്। പ്രവിശന്നേവ ഹൈഡിമ്ബഃ ശുശ്രാവ മധുരസ്വരമ്
അവിടെ കാണുന്ന എല്ലാ മനോഹാരിതയും കണ്ടപ്പോൾ, ഭീമസേനന്റെ മകൻ അകത്തു കടക്കുമ്പോൾ മധുരമായ ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
തന്ത്രീഗീതസമാകീര്ണം സമതാലമിതാക്ഷരമ്। ദിവ്യദുന്ദുഭിനിര്ഹ്രാദം വാദിത്രസതതം ശുഭമ്
തന്ത്രിവാദ്യങ്ങളുടെ സംഗീതം നിറഞ്ഞതും, സമമായ താളത്തിലും അക്ഷരത്തിലും, ദിവ്യമായ മൃദംഗധ്വനിയും, ശുഭമായ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
സ ശ്രുത്വാ മധുരം ശബ്ദം പ്രീതിമാനഭവത്തദാ। തതോ വിഗാഹ്യ ഹൈഡിമ്ബോ ബഹുകക്ഷ്യാം മനോരമാമ്
ആ മധുരമായ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ ഹിഡിംബൻ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; പിന്നെ, അനേകം പ്രാകാരങ്ങളുള്ള ആ മനോഹരമായ ഭവനത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു.
സ ദദര്ശ മഹാത്മാനം ദ്വാര്സ്ഥേന സഹ ഭാരത। തം വിഭീഷണമാസീനം കാഞ്ചനേ പരമാസനേ
അവൻ മഹാത്മാവായ വിഭീഷണനെ കാവൽക്കാരനോടൊപ്പം, ഒരു ഉജ്ജ്വലമായ പൊന്നിരിപ്പിടിയിൽ ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
ദിവി ഭാസ്കരസങ്കാശം മുക്താമണിവിഭൂഷിതമ്। ദിവ്യാഭരണചിത്രാങ്ഗം ദിവ്യരൂപധരം വിഭുമ്
ആകാശത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞ, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ദിവ്യരൂപിയുമായ പ്രഭുവിനെ അവൻ കണ്ടു.