നിജഗ്രാഹ മഹാബാഹുസ്തരസാ പൌരവേശ്വരമ്। ആകൃതിം കൌശികാചാര്യം യത്നേ മഹതാ തതഃ
വലിയ ബലമുള്ളവൻ വേഗത്തിൽ പൗരവരാജാവിനെ പിടിച്ചു, കൌശികമുനിയുടെ രൂപംപോലെയുള്ളവനെ വലിയ ശ്രമത്തോടെ കീഴടക്കി.
വശേ ചക്രേ മഹാബാഹുഃ സുരാഷ്ട്രാധിപതിം തദാ। സുരാഷ്ട്രവിഷയസ്ഥശ്ച പ്രേഷയാമാസ രുക്മിണേ
അന്നേരം മഹാബലശാലിയായവൻ സുരാഷ്ട്രരാജാവിനെ തന്റെ വശത്തിലാക്കി, സുരാഷ്ട്രദേശത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന രുക്മിക്ക് സന്ദേശം അയച്ചു.
രാജ്ഞേ ഭോജകടസ്ഥായ മഹാമാത്രായ ധീമതേ। ഭീഷ്മകായസ ധര്മാത്മാ സാക്ഷാദിന്ദ്രസഖായ വൈ
ബോജകടയിൽ പാർക്കുന്ന, ധാർമികനും ബുദ്ധിമാനുമായ രാജാവായ ഭീഷ്മകർക്കും, ഇന്ദ്രന്റെ സുഹൃത്തായവർക്കും സന്ദേശം അയച്ചു.
ച ചാസ്യ പ്രതിജഗ്രാഹ സസുതഃ ശാസനം തദാ। പ്രീതിപൂര്വം മഹാരാജ വാസുദേവമവേക്ഷ്യ ച
അവനും മകനുമൊപ്പം ആ ആജ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു, മഹാരാജാവേ, വാസുദേവനെ മാനിച്ചുകൊണ്ടു.
തതഃ സ രത്നാന്യാദായ പുനഃ പ്രായാദ്യുധാം പതിഃ। തതഃ ശൂര്പാരകം ചൈവ താലാകടമഥാപി ച
ശൂരനായ യുദ്ധപതി രത്നങ്ങൾ എടുത്ത് വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു; പിന്നെ ശൂർപാരകം, താലാകടം തുടങ്ങിയവയെ കീഴടക്കി.
വശേ ചക്രേ മഹാതേജാ ദണ്ഡകാംശ്ച മഹാബലഃ। സാഗരദ്വീപവാസാംശ്ച നൃപതീന്മ്ലേച്ഛയോനിജാന്
മഹാബലശാലിയും മഹാശക്തിയുമുള്ളവൻ ദണ്ഡകരെ കീഴടക്കി, സമുദ്രദ്വീപുകളിൽ താമസിക്കുന്ന വിദേശരാജാക്കന്മാരെയും വശീകരിച്ചു.
നിഷാദാന്പുരുഷാദാംശ്ച കര്ണപ്രാവരണാനപി। യേ ച കാലമുഖാ നാമ നരരാക്ഷസയോനയഃ
നിഷാദന്മാരെയും പുരുഷാദന്മാരെയും കർണപ്രാവരണന്മാരെയും, മനുഷ്യ-രാക്ഷസസന്തതികളായ കാലമുഖന്മാരെയും കീഴടക്കി.
കൃത്സ്നം കോലഗിരിം ചൈവ സുരഭീപട്ടനം തഥാ। ദ്വീപം താമ്രാഹ്വയം ചൈവ പര്വതം രാമകം തഥാ
കോളഗിരി മുഴുവൻ, സുരഭിപട്ടണം, താമ്രദ്വീപ്, രാമകപർവ്വതം എന്നിവയും അവൻ തന്റെ വശത്തിലാക്കി.
തിമിങ്ഗിലം ച സ നൃപം വശേ കൃത്വാ മഹാമതിഃ। ഏകപാദാംശ്ച പുരുഷാന്കേരലാന്വനവാസിനഃ
തിമിംഗില രാജാവിനെയും, ഏകപാദന്മാരെയും, കേരളവാസികളെയും, കാടുകളിൽ താമസിക്കുന്നവരെയും കീഴടക്കി.
നഗരീം സഞ്ജയന്തീം ച പാഷണ്ഡം കരഹാടകമ്। ദൂതൈരേവ വശേ ചക്രേ കരം ചൈനാനദാപയത്
സഞ്ജയന്തി നഗരം, പാശണ്ഡം, കരഹാടകവും ദൂതന്മാർ മുഖേന കീഴടക്കി, അവരിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങിച്ചു.
പാണ്ഡ്യാംശ്ച ദ്രവിഡാംശ്ചൈവ സഹിതാംശ്ചോഡ്രകേരലൈഃ। അന്ധ്രാംസ്താവനാംശ്ചൈവ കലിങ്ഗാനുഷ്ട്രകര്ണികാന്
പാണ്ഡ്യന്മാരെയും ദ്രാവിഡന്മാരെയും, ഒഡ്രകേരളന്മാരെയും, ആന്ധ്രന്മാരെയും താവനന്മാരെയും കലിംഗന്മാരെയും ഉഷ്ട്രകർണികന്മാരെയും കീഴടക്കി.
ആടവീം ച പുരീം രമ്യാം യവനാനാം പുരം തഥാ। ദൂതൈരേവ വശേ ചക്രേ കരം ചൈനാനദാപയത്
ആടവീ എന്ന മനോഹരനഗരവും, യവനന്മാരുടെ നഗരവും ദൂതന്മാർ മുഖേന കീഴടക്കി, അവരിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങിച്ചു.
താത്രപര്ണീ തതോ ഗത്വാ കന്യാതീര്ഥമതീത്യ ച। ദക്ഷിണാം ച ദിശം സര്വാ വിജിത്യ കുരുനന്ദനഃ
തത്പർണ്ണി നദി കടന്ന് കന്യാതീർഥം എത്തി, ദക്ഷിണഭാഗം മുഴുവൻ ജയിച്ച ശേഷം കുരുവംശജൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഉത്തരം തീരമാസാദ്യ സാഗരസ്യോര്മിമാലിനഃ। ചിന്തയാമാസ കൌന്തേയോ ഭ്രാതുഃ പുത്രം ഘടോത്കചമ്
അലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ എത്തി, കൌന്തേയൻ തന്റെ സഹോദരന്റെ മകൻ ഘടോൽക്കചനെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
തതശ്ചിന്തിതമാത്രസ്തു രാക്ഷസഃ പ്രത്യദൃശ്യത। തം മേരുശിഖരാകാരമാഗതം പാണ്ഡുനന്ദനഃ
അവനെ ചിന്തിച്ചയുടൻ തന്നെ രാക്ഷസൻ പ്രത്യക്ഷമായി; പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ, മെരുവിന്റെ ശിഖരത്തെപ്പോലെയുള്ളവനെ കാണുകയും ചെയ്തു.
ഭൃഗുകച്ഛാത്തതോ ധീമാന്സാമ്നൈവാമിത്രകര്ശനഃ। ആഗമ്യതാമിതി പ്രാഹ ധര്മരാജസ്യ ശസനാഃ
ഭൃഗുകച്ചയിൽ നിന്ന് ധീരനും ശത്രുനാശകനുമായവൻ, ധർമ്മരാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, 'അവൻ വരട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
സ രാക്ഷസപരീവാരസ്തം പ്രണമ്യാശു സംസ്ഥിതഃ। ഘടോത്കചം മഹാത്മാനം രാക്ഷസം ഘോരദര്ശനമ്
അവൻ രാക്ഷസന്മാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ വന്നു, ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള മഹാത്മാവായ ഘടോൽക്കചനെ വണങ്ങി, അവന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു.
തത്രസ്ഥഃ പ്രേഷയാമാസ പൌലസ്ത്യായ മഹാത്മനേ'। ബിഭീഷണായ ധര്മാത്മാ പ്രീതിപൂര്വമരിന്ദമഃ
അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ, വലിയ മനസ്സുള്ള പോളസ്ത്യനായ ബിഭീഷണനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം സന്ദേശം അയച്ചു.
സ ചാസ്യ പ്രതിജഗ്രാഹ ശാസനം പ്രീതിപൂര്വകമ്। തച്ച കൃഷ്ണകൃതം ധീമാനഭ്യമന്യത സ പ്രഭുഃ
ബിഭീഷണൻ ആ സന്ദേശം സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; അതു കൃഷ്ണൻ തന്നതുപോലെ തന്നെ അദ്ദേഹം മാനിച്ചു.
തതഃ സമ്പ്രേഷയാമാസ രത്നാനി വിവിധാനി ച। ചന്ദനാഗുരുകാഷ്ഠാനി ദിവ്യാന്യാഭരണാനി ച
അതിനുശേഷം, അവൻ വിവിധ രത്നങ്ങൾ, ചന്ദനം, അഗരു, ദിവ്യമായ അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ അയച്ചു.
ഇച്ഛാമ്യാഗമനം ശ്രോതും ഹൈഡിമ്ബസ്യ ദ്വിജോത്തമ। ലങ്കായാം ച ഗതിം ബ്രഹ്മന്പൌലസ്ത്യസ്യ ച ദര്ശനമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഹൈഡിംബന്റെ വരവും, അവൻ ലങ്കയിലേക്കുള്ള യാത്രയും, പോളസ്ത്യനോടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കാവേരീദര്ശനം ചൈവ ആനുപൂര്വ്യാ വദസ്വ മേ
കാവേരി നദിയെ കണ്ടതും ക്രമമായി എന്നോട് പറയണം.
കാലനദ്വീപഗാംശ്ചൈവ തരസാഽജിത്യ ചാഹവേ। ദക്ഷിണാം ച ദിശം ജിത്വാ ചോലസ്യ വിഷയം യയൌ
കാളനദ്വീപിൽ താമസിക്കുന്നവരെ യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ ജയിച്ച്, ദക്ഷിണ ദിക്കും കീഴടക്കി, അവൻ ചോളരാജ്യത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ദദര്ശ പുണ്യതോയാം വൈ കാവേരീം സരിതാം വരാമ്। നാജാപക്ഷിഗണൈര്ജുഷ്ടാം താപസൈരുപശോഭിതാമ്
അവൻ പുണ്യജലമുള്ള, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കാവേരിയെ കണ്ടു; അതു ജലപക്ഷികൾ ഇല്ലാതെ, തപസ്സുകാർ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
സാലലോധ്രാര്ജുനൈല്വൈര്ജമ്ബൂശാല്മലകിംശുകൈഃ। കദമ്ബൈഃ സപ്തപര്ണൈശ്ച കശ്മര്യാമലകൈര്വൃതാമ്
ആ നദി സാല, ലോദ്ധ്ര, അർജുന, ഇൽവ, ജാമ്പു, ശാൽമലി, കിംശുക, കടമ്പ, സപ്തപർണ, കശ്മര, ആമലകമരങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
ന്യഗ്രോധൈശ്ച മഹാശാഖൈഃ പ്ലക്ഷൈരൌദുമ്ബരൈരപി। ശമീപലാശവൃക്ഷൈശ്ച അശ്വത്ഥൈഃ ഖദിരൈര്വൃതാമ്
വലിയ കൊമ്പുകളുള്ള വട, പ്ലക്ഷ, ഔദുംബര, ശമീ, പാലാശ, അശ്വത്ഥ, ഖദിരമരങ്ങൾകൊണ്ടും അതു ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
ബദരീഭിശ്ച സഞ്ഛന്നാമശ്വകര്ണൈശ്ച ശോഭിതാമ്। ചൂതൈഃ പുണ്ഡ്രകപത്രൈശ്ച കദലീവനസംവൃതാമ്
ബദരിമരങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടതും, അശ്വകർണമരങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മാവും, പുണ്ഡ്രപത്രവും, വാഴക്കാടുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചക്രവാകഗണൈഃ കീര്ണം പ്ലവൈശ്ച ജലവായസൈഃ। സമുദ്രകാകൈഃ ക്രൌഞ്ചൈശ്ച നാദിതാം ജലകുക്കുടൈഃ
ചക്രവാകപക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, ജലവാസികളായ പ്ലവകൾ, കടൽകാക്കകൾ, ക്രൗഞ്ചങ്ങൾ, ജലക്കുക്കുടങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ശബ്ദം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ഏവം ഖഗൈശ്ച ബഹുഭിഃ സങ്ഘുഷ്ടാം ജലവാസിഭിഃ। ആശ്രമൈര്ബഹുഭിഃ സക്താം ചൈത്യവൃക്ഷൈശ്ച ശോഭിതാമ്
ഇങ്ങനെ, ജലത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അനേകം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം നിറഞ്ഞതും, അനേകം ആശ്രമങ്ങൾക്കും, പൂജ്യവൃക്ഷങ്ങൾക്കും അലങ്കാരമായതുമായ സ്ഥലമായിരുന്നു.
ശോഭിതാം ബ്രാഹ്മണൈഃ ശുഭ്രൈര്വേദവേദാങ്ഗപാരഗൈഃ। ക്വചിത്തീരരുഹൈര്വൃക്ഷൈര്മാലാഭിരിവ ശോഭിതാമ്
വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച, നിർമ്മലരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ കൊണ്ടും, ചിലിടങ്ങളിൽ തീരത്ത النموക്കുന്ന മരങ്ങൾ കൊണ്ട് ഹാരമണിയപോലെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിന്നു.