ത്വം വിഷ്ണുസ്ത്വം സഹസ്രാക്ഷസ്ത്വം ദേവസ്ത്വം പരായണമ്। ത്വം സര്വമമൃതം ദേവ ത്വം സോമഃ പരമാര്ചിതഃ
നീ വിഷ്ണുവും, ആയിരം കണ്ണുള്ളവനും, ദേവനും, പരമാശ്രയവുമാണ്; ദേവനേ, നീ സകല അമൃതവും, ഏറ്റവും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന സോമവുമാണ്.
ത്വം മുഹൂര്തസ്തിഥിസ്ത്വം ച ത്വം ലവസ്ത്വം പുനഃ ക്ഷണഃ। ശുക്ലസ്ത്വം ബഹുലസ്ത്വം ച കലാ കാഷ്ഠാ ത്രുടിസ്തഥാ। സംവത്സരര്തവോ മാസാ രജന്യശ്ച ദിനാനി ച
നീ തന്നെ മുഹൂര്ത്തം, തിഥി, ലവം, വീണ്ടും ക്ഷണം; നീ ശുക്ലപക്ഷവും കൃഷ്ണപക്ഷവും, കാലത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങളും, അളവുകളും, ഏറ്റവും ചെറുതായ ഘടികയും; സംവത്സരവും, ঋതുക്കളും, മാസങ്ങളും, രാത്രികളും, ദിവസങ്ങളും നീയാണു.
ത്വമുത്തമാ സഗിരിവനാ വസുംധരാ സഭാസ്കരം വിതിമിരമമ്ബരം തഥാ। മദോദധിഃ സതിമിതിമിങ്ഗിലസ്തഥാ മഹോര്മിമാന്ബഹുമകരോ ഝഷാകുലഃ
പര്വ്വതങ്ങളും കാടുകളും കൂടിയ ഉന്നതമായ ഭൂമി നീ; സൂര്യനോടൊപ്പം പ്രകാശമുള്ള ഭൂമിയും, ഇരുണ്ടതില്ലാത്ത ആകാശവും നീ; മദം നിറഞ്ഞ വലിയ തിമിംഗിലങ്ങളോടു കൂടിയ സമുദ്രവും, വലിയ തിരകളും, അനേകം മകരങ്ങളുമുള്ള മത്സ്യങ്ങള് നിറഞ്ഞ കടലും നീയാണു.
മഹായശാസ്ത്വമിതി സദാഽഭിപൂജ്യസേ മനീഷിഭിര്മുദിതമനാ മഹര്ഷിഭിഃ। അഭിഷ്ടുതഃ പിബസി ച സോമമധ്വരേ കഷട്കൃതാന്യപി ച ഹവീംഷി ഭൂതയേ
മഹത്വം ഉള്ളവനേ, ജ്ഞാനികള് എന്നും സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരുടെ സ്തുതിയോടെ നീ യാഗത്തില് സോമം കുടിക്കുന്നു, ഭൂതങ്ങള്ക്കായി ഒരുക്കിയ ഹോമങ്ങള് നീ സ്വീകരിക്കുന്നു.
ത്വം വിപ്രൈഃ സതതമിഹേജ്യസേ ഫലാര്ഥം വേദാങ്ഗേഷ്വതുലബലൌഘ ഗീയസേ ച। ത്വദ്ധേതോര്യജനപരായണാ ദ്വിജേന്ദ്രാ വേദാങ്ഗാന്യഭിഗമയന്തി സര്വയത്നൈഃ
ഫലത്തിനായി ബ്രാഹ്മണന്മാര് എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്നെ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു; അളവുകിട്ടാത്ത ശക്തിയുള്ളവനേ, വേദങ്ങളിലും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളിലും നിന്നെ പാടുന്നു; നിന്റെ കാരണത്താല് യാഗത്തില് ലയിച്ചിരിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാര് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി വേദങ്ങളെയും അതിന്റെ ശാഖകളെയും സമീപിക്കുന്നു.
ഏവം സ്തുതസ്തദാ കദ്ര്വാ ഭഗവാന്ഹരിവാഹനഃ। നീലജീമൂതസംഘാതൈഃ സര്വമമ്ബരമാവൃണോത്
ഇങ്ങനെ കദ്രൂ സ്തുതിച്ചപ്പോള് മഹത്വമുള്ള ചക്രധാരി ദേവന് കറുത്ത മേഘങ്ങളുടെ കൂട്ടം കൊണ്ടു ആകാശം മുഴുവന് മൂടി.
മേഘാനാജ്ഞാപയാമാസ വര്ഷധ്വമമൃതം ശുഭമ്। തേ മേഘാ മുമുചുസ്തോയം പ്രഭൂതം വിദ്യുദുജ്ജ്വലാഃ
'പുണ്യമായ അമൃതം മഴയായി ചൊരിയൂ' എന്നു ദേവന് മേഘങ്ങളോട് കല്പിച്ചു; അതു കേട്ട മേഘങ്ങള് മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ ധാരാളം വെള്ളം ചൊരിഞ്ഞു.
പരസ്പരമിവാത്യര്ഥം ഗര്ജന്തഃ സതതം ദിവി। സംവര്തിതമിവാകാശം ജലദൈഃ സുമഹാദ്ഭുതൈഃ
ആ മേഘങ്ങള് പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നതുപോലെ ആകാശത്ത് ഇടവിട്ട് ഇടവിട്ട് ഗംഭീരമായി ഇടിമുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു; അതിനാല് ആകാശം മഹത്തായ അത്ഭുതകരമായ മേഘങ്ങളാല് മുഴുവന് നിറഞ്ഞതുപോലെ തോന്നി.
സൃജദ്ഭിരതുലം തോയമജസ്രം സുമഹാരവൈഃ। സംപ്രനൃത്തമിവാകാശം ധാരോര്മിഭിരനേകശഃ
അവ മേഘങ്ങള് അതുല്യവും അനന്തവുമായ വെള്ളം വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ഒഴുക്കി, ആകാശം അനേകം ജലധാരകളിലും തിരകളിലും നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നി.
മേഘസ്തനിതനിര്ഘോഷൌര്വിദ്യുത്പവനകമ്പിതൈഃ। തൈര്മേഘൈഃ സതതാസാരം വര്ഷദ്ഭിരനിശം തദാ
ഇടിമുഴക്കവും, മിന്നലും കാറ്റും കൊണ്ടു കുലുങ്ങി, ആ മേഘങ്ങള് അന്ന് രാത്രിയും പകലും തുടർച്ചയായി മഴ പെയ്തു.
നഷ്ടചന്ദ്രാര്കകിരണമമ്ബരം സമപദ്യത। നാഗാനാമുത്തമോ ഹര്ഷസ്തഥാ വര്ഷതി വാസവേ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നല്കുന്ന പ്രകാശം ഇല്ലാതായി ആകാശം ഇരുണ്ടു; അപ്പോള് ഇന്ദ്രന് മഴ പെയ്യുമ്പോള് ഏറ്റവും നല്ല സര്പ്പന്മാര് ആനന്ദിച്ചു.
ആപൂര്യത മഹീ ചാപി സലിലേന സമന്തതഃ। രസാതലമനുപ്രാപ്തം ശീതലം വിമലം ജലമ്
ഭൂമി മുഴുവന് വെള്ളം നിറഞ്ഞു; ആ തണുത്തും ശുദ്ധവുമായ വെള്ളം പാതാളത്തോളം എത്തി.
തദാ ഭൂരഭവച്ഛന്നാ ജലോര്മിഭിരനേകശഃ। രാമണീയകമാഗച്ഛന്മാത്രാ സഹ ഭുജംഗമാഃ
അപ്പോള് ഭൂമി പല സ്ഥലങ്ങളിലും വെള്ളത്തിന്റെ തിരകളാല് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. അമ്മയോടൊപ്പം പാമ്പുകള് ആ ഭംഗി തേടി എത്തി.
സംപ്രഹൃഷ്ടാസ്തതോ നാഗാ ജലധാരാപ്ലുതാസ്തദാ। സുപര്ണേനോഹ്യമാനാസ്തേ ജഗ്മുസ്തം ദ്വീപമാശു വൈ
അന്നേരം ജലധാരകളില് കുളിച്ചും സന്തോഷത്തോടെ പാമ്പുകള് സൂപര്ണ്ണന്റെ സഹായത്തോടെ അതി വേഗം ആ ദ്വീപിലേക്ക് പറന്നു.
തം ദ്വീപം മകരാവാസം വിഹിതം വിശ്വകര്മണാ। തത്ര തേ ലവണം ഘോരം ദദൃശുഃ പൂര്വമാഗതാഃ
വിശ്വകര്മ്മന് ഒരുക്കിയ മകരങ്ങള് വസിക്കുന്ന ആ ദ്വീപില് ആദ്യം എത്തിയവര് ഭയാനകമായ ഉപ്പു കണ്ടു.
സുപര്ണസഹിതാഃ സര്പാഃ കാനനം ച മനോരമമ്। സാഗരാമ്ബുപരിക്ഷിപ്തം പക്ഷിസങ്ഘനിജാദിതമ്
സൂപര്ണ്ണനോടൊപ്പം പാമ്പുകള് സമുദ്രജലത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ട, പക്ഷികളുടെ കൂട്ടം നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ കാടും കണ്ടു.
വിചിത്രഫലപുഷ്പാഭിര്വനരാജിഭിരാവൃതമ്। ഭവനൈരാവൃതം രമ്യൈസ്തഥാ പദ്മാകരൈരപി
അത് അത്ഭുതകരമായ പഴവും പുഷ്പവും നിറഞ്ഞ കാടുകള് കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. മനോഹരമായ വീടുകളും താമരക്കുളങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രസന്നസലിലൈശ്ചാപി ഹ്വദൈര്ദിവ്യൈര്വിഭൂഷിതമ്। ദിവ്യഗന്ധവഹൈഃ പുണ്യൈര്മാരുതൈരുപവീജിതമ്
സ്വച്ഛമായ വെള്ളവും ദിവ്യമായ തടാകങ്ങളും കൊണ്ടും ദിവ്യസുഗന്ധം നിറഞ്ഞ ശുഭപ്രവാഹം വീശിയെത്തിയതുകൊണ്ടും ആ സ്ഥലം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഉത്പതദ്ഭിരിവാകാശം വൃക്ഷൈര്മലയജൈരപി। ശോഭിതം പുഷ്പവര്ഷാണി മുഞ്ചദ്ഭിര്മാരുതോദ്ധതൈഃ
ആകാശത്തേക്കു ഉയരുന്ന പോലെ തോന്നുന്ന മലയമരങ്ങള് കാറ്റ് വീശുമ്പോള് പുഷ്പവൃഷ്ടി ചിതറിച്ചു, അതിനാല് ആ സ്ഥലം അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങുകയായിരുന്നു.
വായുവിക്ഷിപ്തകുസുമൈസ്തഥാഽന്യൈരപി പാദപൈഃ। കിരദ്ഭിരിവ തത്രസ്ഥാന്നാഗാന്പുഷ്പാമ്ബുവൃഷ്ടിഭിഃ
കാറ്റില് ചിതറുന്ന പുഷ്പങ്ങളാല് മറ്റു മരങ്ങളും അവിടെ പാമ്പുകള്ക്ക് പുഷ്പവും വെള്ളവും മഴപെയ്യുന്ന പോലെ തോന്നിച്ചു.
മനഃസംഹര്ഷജം ദിവ്യം ഗന്ധര്വാപ്സരസാം പ്രിയമ്। മത്തഭ്രമസ്സംഘുഷ്ടം മനോജ്ഞാകൃതിദര്ശനമ്
അത് മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതും ഗന്ധര്വന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും പ്രിയപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലമായിരുന്നു. മദം നിറഞ്ഞ തേനീച്ചകളുടെ ഗുഞ്ചലും അതിനെ മനോഹരമാക്കി.
രമണീയം ശിവം പുണ്യം സര്വൈര്ജനമനോഹരൈഃ। നാനാപക്ഷിരുതം രമ്യം കദ്രൂപുത്രപ്രഹര്ഷണമ്
ആ സ്ഥലം മനോഹരവും ശുഭവും പുണ്യവും എല്ലാവരെയും ആകര്ഷിക്കുന്നതുമായിരിന്നു. പലതരം പക്ഷികളുടെ ഗാനം നിറഞ്ഞതും കദ്രുവയുടെ മക്കളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചതുമായിരിന്നു.
തത്തേ വനം സമാസാദ്യ വിജഹ്രുഃ പന്നഗാസ്തദാ। അബ്രുവംശ്ച മഹാവീര്യം സുപര്ണം പതഗേശ്വരമ്
അവിടെത്തിച്ചെത്തിയ പാമ്പുകള് ആ കാട്ടില് സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു. പിന്നെ അവര് ശക്തനായ പക്ഷിരാജാവായ സൂപര്ണ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
വഹാസ്മാനപരം ദ്വീപം സുരമ്യം വിമലോദകമ്। ത്വം ഹി ദേശാന്ബഹൂന്രമ്യാന്വ്രജന്പശ്യസി ഖേചര
'നീ ഞങ്ങളെ മറ്റൊരു ദ്വീപിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവണം; അതു അത്യന്തം മനോഹരവും ശുദ്ധജലമുള്ളതുമായിരിക്കണം. നീ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുമ്പോള് പല മനോഹരമായ ദേശങ്ങള് കാണാറുണ്ട്.'
സ വിചിന്ത്യാബ്രവീത്പക്ഷീ മാതരം വിനതോ തദാ। കിം കാരണം മയാ മാതഃ കര്തവ്യം സര്പഭാഷിതമ്
അപ്പോള് പക്ഷി ആലോചിച്ച് അമ്മയായ വിനതയോട് പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, പാമ്പുകള് പറയുന്നതു ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ കാരണം എന്താണ്?'
ദാസീഭൂതാസ്മി ദുര്യോഗാത്സപത്ന്യാഃ പതഗോത്തമ। പണം വിതഥമാസ്ഥായ സര്പൈരുപധിനാ കൃതമ്
'പക്ഷിരാജാവേ, ദുർഭാഗ്യത്താൽ സഹപത്നിയുടെ ചതിയാൽ ഞാൻ ദാസിയായിപ്പോയി. പാമ്പുകൾ വ്യാജമായ ഒരു പണത്തിൽ എന്നെ വഞ്ചിച്ചു.'
തസ്മിംസ്തു കഥിതേ മാത്രാ കാരണേ ഗഗനേതരഃ। ഉവാച വചനം സര്പാംസ്തേന ദുഃഖേന ദുഃഖിതഃ
അമ്മ കാരണം പറഞ്ഞതോടെ ആകാശത്ത് പറക്കുന്നവന് ആ ദുഃഖം കൊണ്ട് വിഷമിച്ചു പാമ്പുകളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിമാഹൃത്യ വിദിത്വാ വാ കിം വാ കൃത്വേഹ പൌരുഷമ്। ദാസ്യാദ്വോ വിപ്രമുച്യേയം തഥ്യം വദത ലേലിഹാഃ
'എന്തെങ്കിലും കൊണ്ടുവന്നാലോ, അറിഞ്ഞാലോ, അല്ലെങ്കില് എന്തെങ്കിലും വീര്യപ്രദമായ പ്രവൃത്തിയാല് എന്റെ അമ്മയെ ദാസ്യത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ? സത്യമായി പറയൂ, പാമ്പുകളേ.'
ശ്രുത്വാ സമബ്രുവന്സര്പാ ആഹരാമൃതമോജസാ। തതോ ദാസ്യാദ്വിപ്രമോക്ഷോ ഭവിതാ തവ ഖേചര
അത് കേട്ട് പാമ്പുകൾ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശക്തിയാൽ അമൃതം കൊണ്ടുവാ. അപ്പോൾ നിന്നെ ദാസ്യത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ.'
ഇത്യുക്തോ ഗരുഡഃ സര്പൈസ്തതോ മാതരമബ്രവീത്। ഗച്ഛാമ്യമൃതമാഹര്തും ഭക്ഷ്യമിച്ഛാമി വേദിതുമ്
പാമ്പുകൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ഗരുഡൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അമൃതം കൊണ്ടുവരാൻ പോകുന്നു. ഞാൻ എന്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കാമെന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'