ഉഭൌ ബലഭൃതൌ വീരാവുമൌ തീവ്രപരാക്രമൌ। നിര്ജിത്യാജൌ മഹാരാജ വങ്ഗരാജമുപാദ്രവത്
ആ രണ്ട് ശക്തശാലികളും, വീര്യവും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞവരും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് മഹാരാജാവേ, വംഗരാജാവിന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
സമുദ്രസേന നിര്ജിത്യ ചന്ദ്രസേനം ച പാര്ഥിവമ്। താമ്രലിപ്തം ച രാജാനം കര്വടാധിപതിം തഥാ
അവൻ സമുദ്രസേനനെയും, ചന്ദ്രസേനനെന്ന രാജാവിനെയും, താമ്രലിപ്ത രാജാവിനെയും, കർവടയുടെ അധിപനെയും കീഴടക്കി.
സുഹ്യാനാമധിപം ചൈവ യേ ച സാഗരവാസിനഃ। സര്വാന്മ്ലേച്ഛഗണാംശ്ചൈവ വിജിഗ്യേ ഭരതര്ഷഭഃ
സുഹ്യരുടെ അധിപനെയും സമുദ്രത്തോടു ചേർന്ന് താമസിക്കുന്നവരെയും, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, എല്ലാ മ്ലേച്ഛഗണങ്ങളെയും അവൻ കീഴടക്കി.
ഏവം ബഹുവിധാന്ദേശാന്വിജിത്യ പവനാത്മജഃ। സു തേഭ്യ ഉപാദായ ലൌഹിത്യമഗദ്ബലീ
ഇങ്ങനെ പലവിധ ദേശങ്ങൾ കീഴടക്കി, വായുപുത്രൻ അവരിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങി അത്യന്തം ശക്തനായവനായി.
സ സര്വാന്മ്ലേച്ഛനൃപതീന്സാഗരാനൂപവാസിനഃ। കരമാഹാരയാമാസ രത്നാനി വിവിധാനി ച
അവൻ സമുദ്രത്തോടു ചേർന്ന് താമസിക്കുന്ന എല്ലാ മ്ലേച്ഛരാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നും കരം വാങ്ങി, വിവിധ രത്നങ്ങളും സമാഹരിച്ചു.
ചന്ദനാഗുരുവസ്ത്രാണി മണിമൌക്തികകമ്ബലമ്। കാഞ്ചനം രജതം ചൈവ വിദ്രുമം ച മഹാധനമ്
ചന്ദനം, അഗരു, വസ്ത്രങ്ങൾ, മാണിക്യവും മുത്തുകളും ചേർത്ത തുണികൾ, പൊന്നും വെള്ളിയും, അതുപോലെ വലിയ സമ്പത്തായ പവഴും അവൻ സമാഹരിച്ചു.
തേ കോടീശതസങ്ഖ്യേന കൌന്തേയം മഹതാ തദാ। അഭ്യവര്ഷന്മഹാത്മാനം ധനവര്ഷേണ പാണ്ഡവമ്
അപ്പോൾ, കോടികൾക്കണക്കിന് സമ്പത്ത് അവർ മഹാത്മാവായ കുന്തിദേവിയുടെ മകനായ പാണ്ഡവന്റെ മേൽ മഴപെയ്യുന്ന പോലെ പകർന്നു.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥമുപാഗമ്യ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ। നിവേദയാമാസ തദാ ധര്മരാജായ തദ്ധനമ്
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് എത്തിയ ഭീമൻ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ധൈര്യശാലി, ആ സമ്പത്ത് എല്ലാം ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരനു സമർപ്പിച്ചു.
തഥൈവ സഹദേവോഽപി ധര്മരാജേന പൂജിതഃ। മഹത്യാ സേനയാ രാജന്പ്രയയൌ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
അതു പോലെ തന്നെ, സഹദേവനും ധർമ്മരാജാവിന്റെ ആദരവോടെ വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
സ ശൂരസേനാന്കാര്ത്സ്ന്യേന പൂര്വമേവാജയത്പ്രഭുഃ। മത്സ്യരാജം ച കൌരവ്യോ വശേ ചക്രേ ബലാദ്ബലീ
അവൻ ആദ്യം മുഴുവൻ ശൂരസേനരെയും കീഴടക്കി; ശക്തനായ കൌരവൻ ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് മത്സ്യരാജാവിനെയും കീഴടക്കി.
അധിരാജാധിപം ചൈവ ദന്തവക്രം മഹാബലമ്। ജിഗായ കരദം ചൈവ കൃത്വാ രാജ്യേ ന്യവേശയത്
അവൻ രാജാക്കന്മാരുടെ അധിപനായ മഹാബലശാലിയായ ദന്തവക്രനെയും കീഴടക്കി; അവനിൽ നിന്ന് കരം വാങ്ങി രാജ്യം അവനിൽ തന്നെ വിട്ടു.
സുകുമാരം വശേ ചക്രേ സുമിത്രം ച നരാധിപമ്। തഥൈവാപരമത്സ്യാംശ്ച വ്യജയത്സ പടച്ചരാന്
സുകുമാരനെയും, നരാധിപനായ സുമിത്രനെയും അവൻ കീഴടക്കി; അതുപോലെ തന്നെ മറ്റു മത്സ്യരായ പട്ടച്ചരന്മാരെയും ജയിച്ചു.
നിഷാദഭൂമിം ഗോശൃങ്ഗം പര്വതപ്രവരം തഥാ। തരസൈവാജയദ്ധീമാഞ്ശ്രേണിമന്തം ച പാര്ഥിവമ്
അവൻ നിഷാദഭൂമിയും, ഗോശൃംഗം എന്ന പ്രധാന പർവതവും, ശ്രേണിമന്ത് എന്ന രാജാവിനെയും അതിവേഗത്തിൽ കീഴടക്കി.
നരരാഷ്ട്രം ച നിര്ജിത്യ കുന്തിഭോജമുപാദ്രവത്। പ്രീതിപൂര്വം ച തസ്യാസൌ പ്രതിജഗ്രാഹ ശാസനമ്
നരരാജ്യത്തെ കീഴടക്കി, അവൻ കുന്തിഭോജനോടു സമീപിച്ചു; സ്നേഹപൂർവ്വം അവന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ചു.
തതശ്ചര്മണ്വതീകൂലേ ജമ്ഭകസ്യാത്മജം നൃപമ്। ദദര്ശ വാസുദേവേന ശേഷിതം പൂര്വവൈരിണാ
അപ്പോൾ ചർമണ്വതീ നദിയുടെ തീരത്ത്, ജംഭകന്റെ മകനായ രാജാവിനെ, വാസുദേവൻ മുൻപേ തോൽപ്പിച്ചിരുന്നതായി അവൻ കണ്ടു.
ചക്രേ തേന സ സങ്ഗ്രാമം സഹദേവേന ഭാരത। സ തമാജൌ വിനിര്ജിത്യ ദക്ഷിണാഭിമുഖോ യയൌ
അവനോടൊപ്പം സഹദേവൻ യുദ്ധം നടത്തി; അങ്ങിനെ അവനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജയിച്ച ശേഷം, ദക്ഷിണത്തേക്ക് യാത്രയായി.
സേകാനപരസേകാംശ്ച രത്നാനി വിവിധാനി ച।। തതസ്തേനൈവ സഹിതോ നര്മദാമഭിതോ യയൌ
ശേഖനനും അപരശേഖനനും മറ്റു പലവിധ രത്നങ്ങളും അവൻ എടുത്തു; പിന്നെ അവനോടൊപ്പം തന്നെ നർമദാ നദിയിലേക്ക് പോയി.
ഭഗദത്തം മഹാബാഹും ക്ഷത്രിയം നരകാത്മജമ്। അര്ജുനായ കരം ദത്തം ശ്രുത്വാ തത്ര ന്യവര്തത
നരകന്റെ മകനായ ബഹുബലശാലിയായ ഭഗദത്തൻ അർജുനനു കരം കൊടുത്തുവെന്നു കേട്ടപ്പോൾ അവിടെ നിന്ന് അവൻ തിരിച്ചു പോയി.
വിന്ദാനുവിന്ദാവാവന്ത്യൌ സൈന്യേന മഹതാവൃതൌ। ജിഗായ സമരേ വീരാവാശ്വിനേയഃ പ്രതാപവാന്
വലിയ സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന അവന്തിയുടെ രാജാക്കന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും, ധൈര്യശാലിയായ അശ്വിനീകുമാരന്റെ മകൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു.
തതോ രത്നാന്യുപാദായ പുരം ഭോജകടം യയൌ। തത്ര യുദ്ധമഭൂദ്രാജന്ദിവസദ്വയമച്യുത
അവിടെ നിന്ന് രത്നങ്ങൾ എടുത്ത്, അവൻ ഭോജകട നഗരത്തിലേക്ക് പോയി; അച്ചുതാ, അവിടെ രണ്ട് ദിവസം നീണ്ടു യുദ്ധം നടന്നു.
സ വിജിത്യ ദുരാധര്ഷം ഭീഷ്മകം മാദ്രിനന്ദനഃ। കോസലാധിപതിം ചൈവ തഥാ വേണാതടാധിപമ്
കഠിനനായ ഭീഷ്മകനെയും, കോസലരാജാവിനെയും, വേണാടിന്റെ അധിപനെയും മാദ്രിയുടെ മകൻ ജയിച്ചു.
കാന്താരകാംശ്ച സമര തഥാ പ്രാകോടകാന്നൃപാന്। നാടകേയാംശ്ച സമരേ തഥാ ഹേരമ്ബകാന്യുധി
കാന്താരകന്മാരെയും, പ്രകോട്ടക രാജാക്കളെയും, നാടകേയന്മാരെയും, ഹെരമ്പകന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കീഴടക്കി.
മാരുധം ച വിനിര്ജിത്യ രമ്യഗ്രാമമഥോ ബലാത്। നാചീനാനര്ബുകാംശ്ചൈവ രാജാനശ്ച മഹാബലഃ
മാരുധനെ ജയിച്ച് രമ്യഗ്രാമം ബലമായി പിടിച്ചെടുത്തു; നാചീനന്മാരെയും അർബുക്കന്മാരെയും മറ്റു ശക്തരായ രാജാക്കളെയും അവൻ കീഴടക്കി.
താംസ്താനാടവികാന്സര്വാനജയത്പാണ്ഡുനന്ദനഃ। നാതാധിപം ച നൃപതിം വശേ ചക്രേ മഹാബലഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ആ കാട്ട് രാജാക്കന്മാരെ എല്ലാം ജയിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ നാടയുടെ രാജാവിനെയും തന്റെ വശത്ത് കൊണ്ടുവന്നു.
പുലിന്ദാംശ്ച രണേ ജിത്വാ യയൌ ദക്ഷിണതഃ പുരഃ। യുയുധേ പാണ്ഡ്യരാജേന ദിവസം നകുലാനുജഃ
പുലിന്ദന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച്, അവൻ ദക്ഷിണത്തേക്ക് പോയി; നകുലന്റെ അനുജൻ പാണ്ഡ്യരാജാവിനോടൊപ്പം ഒരു ദിവസം യുദ്ധം നടത്തി.
തം ജിത്വാ സ മഹാബാഹുഃ പ്രയയൌ ദക്ഷിണാപഥമ്। ഗുഹാമാസാദയാമാസ കിഷ്കിന്ധാം ലോകവിശ്രുതാമ്
അവനെ ജയിച്ച ശേഷം, ബലശാലിയായ സഹദേവൻ ദക്ഷിണപഥത്തിലൂടെ യാത്രചെയ്തു, പ്രശസ്തമായ കിഷ്കിന്ദാ ഗുഹയിൽ എത്തി.
പുരാ വാനരരാജേന വാലിനാ ചാഭിരക്ഷിതാമ്। തതഃ കോസലരാജസ്യ രാമസ്യൈവാനുഗേന ച। സുഗ്രീവേണാഭിഗുപ്താം താം പ്രവിഷ്ടസ്തമഥാഹ്വയത്
പണ്ടു വാനരരാജാവായ വാലി കാത്തിരുന്ന സ്ഥലവും, പിന്നീട് കോസലരാജാവായ രാമന്റെ അനുയായിയായ സുഗ്രീവൻ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന സ്ഥലവും അവൻ പ്രവേശിച്ചു, പിന്നെ അവനെ യുദ്ധത്തിന് ആഹ്വാനിച്ചു.
തത്ര വാനരരാജാഭ്യാം മൈന്ദേന ദ്വിവിദേന ച। യുയുധേ ദിവസാന്സപ്ത ന ച തൌ വികൃതിം ഗതൌ
അവിടെ വാനരരാജാക്കന്മാരായ മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും ഏഴു ദിവസം യുദ്ധം നടത്തി; എന്നാൽ ഇരുവരും പരാജയത്തിന്റെ ലക്ഷണമൊന്നും കാണിച്ചില്ല.
തതസ്തുഷ്ടൌ മഹാത്മാനൌ സഹദേവായ വാനരൌ। ഊചതുശ്ചൈവ സംഹൃഷ്ടൌ പ്രീതിപൂര്വമിദം വചഃ
അതിനുശേഷം ആ മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സഹദേവനോടു സന്തോഷപൂർവ്വം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ പാണ്ഡവശാര്ദൂല രത്നാന്യാദായ സര്വശഃ। അവിഘ്നമസ്ത കാര്യായ ധര്മരാജായ ധീമതേ
പാണ്ഡവശാർദൂലാ, നീ എല്ലാ രത്നങ്ങളും എടുത്ത് പോവുക; ധീരനായ ധർമ്മരാജാവിന്റെ കാര്യങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ പൂർത്തിയാകട്ടെ.