തതസ്തേ ക്ലിശ്യമാനാസ്തു പുണ്ഡരീകാക്ഷമച്യുതമ്। ഭയേന കാമാദപരേ ഗണശഃ പര്യവാരയന്
കഷ്ടപ്പെടുന്നവർ, കമലനയനനായ അച്യുതനെ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭയത്താലും മോഹത്താലും ചിലർ കൂട്ടങ്ങളായി അവനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
സ തു ലബ്ധ്വാ ബലം രാജന്നുഗ്രസേനസ്യ സംമതഃ। വസുദേവാത്മജഃ സര്വൈര്ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതം പുനഃ
അവൻ ശക്തി നേടിയപ്പോൾ, രാജാവേ, ഉഗ്രസേനന്റെ അനുമതിയോടെ, വസുദേവന്റെ മകൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വീണ്ടും —
നിര്ജിത്യ യുധി ഭോജേന്ദ്രം ഹത്വാ കംസം മഹാബലഃ। അഭ്യഷിഞ്ചത്തതോ രാജ്യ ഉഗ്രസേനം വിശാമ്പതേ
യുദ്ധത്തിൽ ഭോജരാജാവിനെ ജയിച്ച്, ശക്തനായ കംസനെ കൊന്നു, പിന്നെ ഉഗ്രസേനനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
തതഃ ശ്രുത്വാ ജരാസന്ധോ മാധവേന ഹതം യുധി। ശൂരസേനാധിപം ചക്രേ കംസപുത്രം തദാ നൃപ
അപ്പോൾ മാധവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജരാസന്ധനെ തോല്പിച്ചെന്ന് കേട്ടശേഷം, അന്നത്തെ രാജാവായ കംസന്റെ മകനെയാണ് ശൂരസേനരുടെ അധിപതിയാക്കി.
സസൈന്യം മഹദുത്ഥാപ്യ വാസുദേവം തദാ നൃപ। അഭ്യഷിഞ്ചത്സുതം തത്ര സുതായാ ജനമേജയ
വലിയ സൈന്യം ഒരുക്കി, വാസുദേവന്റെ മകനെയും, തന്റെ സ്വന്തം മകനായ ജനമേജയനെയും അവിടെ രാജാവാക്കി.
ഉഗ്രസേനം ച വൃഷ്ണീംശ്ച മഹാബലസമന്വിതഃ। സ തത്ര വിപ്രകുരുതേ ജരാസന്ധഃ പ്രതാപവാന്
വലിയ ശക്തിയുള്ള ജരാസന്ധൻ അവിടെ ഉഗ്രസേനനെയും വൃഷ്ണികളെയും ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചു.
ഏതദ്വൈരം കൌരവേയ ജരാസന്ധസ്യ മാധവേ। ആശാസിതാര്ഥേ രാജേന്ദ്ര സംരുരോധ വിനിര്ജിതാന്
കൗരവകുലപുത്രാ, ജരാസന്ധനും മാധവനും തമ്മിലുള്ള വൈരമാണിത്; അധികാരത്തിനായി അവൻ ജയിച്ചവരെ തടവിലാക്കി.
പാര്ഥിവൈസ്തൈര്നൃപതിഭിര്യക്ഷ്യമാണഃ സമൃദ്ധിമാന്। ദേവശ്രേഷ്ഠം മഹാദേവം കൃത്തിവാസം ത്രിയമ്ബകമ്
അവിടെ രാജാക്കന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സമ്പന്നനായവൻ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ, കൃതിവാസനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു.
ഏതത്സര്വം യഥാവൃത്തം കഥിതം ഭരതര്ഷഭ। യഥാ തു സ ഹതോ രാജാ ഭീമസേനേന തച്ഛൃണു
ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇപ്പോൾ ആ രാജാവിനെ ഭീമസേനൻ എങ്ങനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി എന്ന് കേൾക്കു.
തതസ്തം നിശ്ചിതാത്മാനം യുദ്ധായ യദുനന്ദനഃ। ഉവാച വാഗ്മീ രാജാനം ജരാസന്ധമധോക്ഷജഃ
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിനായി മനസ്സുറച്ചിരുന്ന ജരാസന്ധനോട് വാഗ്മിയായ യദുനന്ദനൻ അഥോക്ഷജനായ കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്രയാണാം കേന തേ രാജന്യോദ്ധുമുത്സഹതേ മനഃ। അസ്മദന്യതമേനേഹ സജ്ജീഭവതു കോ യുധി
രാജാവേ, ഞങ്ങൾ മൂവരിൽ ആരോടാണ് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നിന്റെ മനസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഞങ്ങളിൽ ഒരാൾ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാവട്ടെ.
ഏവമുക്തഃ സ നൃപതിര്യുദ്ധം വവ്രേ മഹാദ്യുതിഃ। ജരാസന്ധസ്തതോ രാജാ ഭീമസേനേന മാഗധഃ
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മാഗധരാജാവായ ജരാസന്ധൻ ഭീമസേനനോടാണ് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചത്.
ധാരയന്തം ഗദാം ദിവ്യാം ബലം ശ്രുത്വാ ച നിര്വൃതഃ। അര്ജുന വാസുദേവം ച വജര്യിത്വാ സ മാഗധഃ
അവന്റെ ശക്തിയും ദിവ്യമായ ഗദയും കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ മാഗധൻ അർജുനനും വാസുദേവനെയും വിട്ടയച്ചു.
മത്വാ ദേവം ഗോപ ഇതി ബാലോഽര്ജുന ഇതി സ്മ ഹ'। ആദായ രോജനാം മാല്യം മങ്ഗല്യാന്യപരാണി ച
വാസുദേവനെ ഒരു ഗോപനും അർജുനനെ ഒരു ബാലനുമെന്നു കരുതി, ജരാസന്ധൻ രോജനപൂക്കളും മറ്റും എടുത്തു.
ധാരയന്നഗദാന്മുഖ്യാന്നിര്വൃതീര്വേദനാനി ച। ഉപതസ്ഥേ ജരാസന്ധം യുയുത്സും വൈ പുരോഹിതഃ
പ്രധാനമായ ഗദകളും സന്തോഷത്തിനും വേദനയ്ക്കുമുള്ള ഉപകരണങ്ങളും എടുത്ത്, പുരോഹിതൻ യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകനായ ജരാസന്ധനോടു സമീപിച്ചു.
കൃതസ്വസ്ത്യയനോ രാജാ ബ്രാഹ്മണേന യശസ്വിനാ। സമനഹ്യജ്ജരാസന്ധഃ ക്ഷാത്രം ധര്മമനുസ്മരന്
പ്രശസ്തനായ ബ്രാഹ്മണൻ ശുഭപ്രവേശം നടത്തി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ജരാസന്ധൻ ക്ഷത്രധർമ്മം ഓർത്ത് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.
അവമുച്യ കിരീടം സ കേശാന്സമനുമൃജ്യ ച। ദതിഷ്ഠജ്ജരാസന്ധോ വേലാതിഗ ഇവാര്ണവഃ
കിരീടം അഴിച്ചു, മുടി നന്നായി ചീർത്തു, ജരാസന്ധൻ അതിരു കടക്കുന്ന സമുദ്രംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
ഉവാച മതിമാന്രാജാ ഭീമം ഭീമപരാക്രമഃ। ഭീമ യോത്സ്യേ ത്വയാ സാര്ധം ശ്രേയസാ നിര്ജിതം വരമ്
മഹാശക്തിയുള്ള രാജാവായ ജരാസന്ധൻ ഭീമനോടു പറഞ്ഞു: 'ഭീമാ, നീ വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; നിന്നോടാണ് ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോകുന്നത്.'
ഏവമുക്ത്വാ ജരാസന്ധോ ഭീമസേനമരിന്ദമഃ। പ്രത്യുദ്യയൌ മഹാതേജാഃ ശക്രം ബല ഇവാസുരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ജരാസന്ധൻ മഹാശക്തിയോടെ ഭീമസേനനോടു നേരെ ഇന്ദ്രനോടു പോവുന്ന അസുരനെപ്പോലെ മുന്നേറി.
തതഃ സംമന്ത്ര്യ കൃഷ്ണേന കൃതസ്വസ്ത്യയനോ ബലീ। ഭീമസേനോ ജരാസന്ധമാസസാദ യുയുത്സയാ
കൃഷ്ണനോട് ആലോചിച്ച്, ശുഭപ്രവേശം നടത്തി, ശക്തനായ ഭീമസേനൻ യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകനായ ജരാസന്ധനോടു സമീപിച്ചു.
തതസ്തൌ നരശാര്ദൂലൌ ബാഹുശസ്ത്രൌ സമീയതുഃ। വീരൌ പരമസംഹൃഷ്ടാവന്യോന്യജയകാങ്ക്ഷിണൌ
അപ്പോൾ ആ രണ്ട് പുരുഷസിംഹന്മാർ, കൈകളുടെ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, പരസ്പരം ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, അത്യന്തം ഉല്ലാസത്തോടെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് വന്നു.
കരഗ്രഹണപൂര്വം തു കൃത്വാ പാദാഭിവന്ദനമ്। കക്ഷൈഃ കക്ഷാം വിധുന്വാനാവാസ്ഫോടം തത്ര ചക്രതുഃ
അവരിൽ ഒരുമിച്ച് കൈകോർത്ത്, ആദ്യം പരസ്പരം കാലിൽ നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ കക്ഷിയിൽ കക്ഷി ചേർത്ത്, ശക്തമായി പരസ്പരം അടിച്ചു.
സ്കന്ധേ ദോര്ഭ്യാം സമാഹത്യ നിഹത്യ ച മുഹുര്മുഹുഃ। അങ്ഗമങ്ഗൈഃ സമാശ്ലിഷ്യ പുനരാസ്ഫാലനം ച ചക്രതുഃ
കൈകളാൽ ഒരുമിച്ച് തോളിൽ പിടിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും അടിച്ചു, അവരവരുടെ അംഗങ്ങൾ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, വീണ്ടും ശക്തമായ അടികൾ തുടർന്നു.
ചിത്രഹസ്താദികം കൃത്വാ സസ്ഫുലിങ്ഗേന ചാശനിമ്।। ഗലഗണ്ഡാഭിഘാതേന സസ്ഫുലിങ്ഗേന ചാശനിമ്
കൈകളിൽ അതിസൂക്ഷ്മമായ ചലനങ്ങൾ കാട്ടി, മിന്നൽപോലുള്ള സ്പുളിങ്ങുകളോടെ ശക്തമായ അടികൾ നൽകി, കണവും കഴുത്തും അടിച്ചപ്പോൾ മിന്നൽപോലെ ചിതറുന്ന തീപ്പൊരി കാണാമായിരുന്നു.
ബാഹുപാശാദികം കൃത്വാ പാദാഹതശിരാവുഭൌ। ഉരോഹസ്തം തതശ്ചക്രേ പൂര്ണകുമ്ഭൌ പ്രയുജ്യ തൌ
കൈകളാൽ പാശം പോലുള്ള പിടികൾ കാട്ടി, ഇരുവരും പരസ്പരം കാലാൽ തലയിൽ അടിച്ചു; പിന്നെ 'പൂർണ്ണകുംഭം' എന്ന പിടി ഉപയോഗിച്ച് നെഞ്ച് നെഞ്ച് ചേർത്ത് പിടിച്ചു.
കരസമ്പീഡനം കൃത്വാ ഗര്ജന്തൌ വാരണാവിവ। നര്ദന്തൌ മേഘസങ്കാശൌ ബാഹുപ്രഹരണാവുഭൌ
കൈകൾ കയറ്റിപ്പിടിച്ച്, ആനകൾ പോലെ ഗർജിച്ചു, മേഘങ്ങൾ പോലെ മുഴക്കി, ഇരുവരും കൈകൾ ആയുധമാക്കി പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
തലേനാഹന്യമാനൌ തു അന്യോന്യം കൃതവീക്ഷണൌ। സിംഹാവിവ സുസംങ്ക്രുദ്ധാവാകൃഷ്യാകൃഷ്യ യുധ്യതാമ്
തലത്തോടു തലയും കണ്ണുകളാൽ കനിഞ്ഞു നോക്കി, ഒരുമിച്ച് ചുണ്ടുകൊണ്ടു പിടിച്ചു, സിംഹങ്ങൾ പോലെ കോപത്തോടെ വലിച്ചു വലിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്തു.
അങ്ഗേനാങ്ഗം സമാപീഡ്യ ബാഹുഭ്യാമുഭയോരപി। ആവൃത്യ ബാഹുഭിശ്ചാപി ഉദരം ച പ്രചക്രതുഃ
കൈകളാൽ അങ്കങ്ങൾ ചേർത്ത്, ഇരുവരും പരസ്പരം വയറിനും അരയ്ക്കും ചുറ്റി പിടിച്ചു.
ഉഭൌ കട്യാം സുപാര്ശ്വേ തു തക്ഷവന്തൌ ച ശിക്ഷിതൌ। അധോ ഹസ്തം സ്വകണ്ഠേ തൂദരസ്യോരസി ചാക്ഷിപത്
ഇരുവരും നന്നായി പരിശീലനം നേടിയവരും നൈപുണ്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു; അവർ പരസ്പരം അരയിലും വശങ്ങളിലും അടിച്ചു, കഴുത്തിൽ നിന്ന് കൈകൾ എടുത്ത് വയറിലും നെഞ്ചിലും എറിഞ്ഞു.
സര്വാതിക്രാന്തമര്യാദം പൃഷ്ഠഭങ്ഗം ച ചക്രതുഃ। സമ്പൂര്ണമൂര്ച്ഛാം ബാഹുഭ്യാം പൂര്ണകുമ്ഭം പ്രചക്രതുഃ
അവരിൽ ഇരുവരും എല്ലാ പരിധികളും അതിക്രമിച്ച്, പിൻഭാഗം തകർക്കുന്ന പിടികൾ കാട്ടി, കൈകളാൽ 'പൂർണ്ണകുംഭം' പിടി കയറ്റി, ഇരുവരും ബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്നവരെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.