ക്ഷത്രേ സമ്രാജമാത്മാനം കര്തുമര്ഹസി ഭാരത। ദുര്യോധനം ശാന്തനവം ദ്രോണം ദ്രൌണായനിം കൃപമ്
ക്ഷത്രിയരിൽ നീ രാജാധിരാജനാകാൻ ശ്രമിക്കണം, ഭാരതാ. പക്ഷേ, ദുര്യോധനനും ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനും ദ്രോണനും ദ്രൗണായനനും കൃപനും,
കര്ണം ച ശിശുപാലം ച രുക്മിണം ച ധനുര്ധരമ്। ഏകലവ്യം ദ്രുമം ശ്വേതം ശൈബ്യം ശകുനിമേവ ച
കർണ്ണനും ശിശുപാലനും വില്ലാളിയായ രുക്മിയും, ഏകലവ്യനും ദ്രുമനും ശ്വേതനും ശൈബ്യനും കൂടാതെ ശകുനിയും,
ഏതാനജിത്വാ സങ്ഗ്രാമേ കഥം ശക്നോഷി തം ക്രതുമ്। തഥൈതേ ഗൌരവേണൈവ ന യോത്സ്യന്തി നരാധിപാഃ
ഇവരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാതെ നീ ആ യാഗം എങ്ങനെ നടത്താൻ കഴിയും? ഇവർ എല്ലാവരും ആദരവിനാൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകില്ല.
ഏകസ്തത്ര ബലോന്മത്തഃ കര്ണോ വൈകര്തനോ വൃഷാ। യോത്സ്യതേ സ പരാമര്ഷീ ദിവ്യാസ്രബലഗര്വിതഃ
അവിടെ വികർതനന്റെ പുത്രനായ കർണ്ണൻ, ശക്തിയിൽ ഉന്മാദനായവൻ, ദൈവാസ്ത്രങ്ങളിൽ അഭിമാനത്തോടെ, ഒരുവൻമാത്രം യുദ്ധം ചെയ്യും.
ന തു ശക്യം ജരാസന്ധേ ജീവമാനേ മഹാബല രാജസൂയസ്ത്വയാഽവാപ്തുമേഷാ രാജന്മതിര്മമ
ജരാസന്ധൻ എന്ന മഹാശക്തൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോളം, രാജസൂയയാഗം നിനക്ക് നേടാൻ കഴിയില്ല, രാജാവേ. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
തേന രുദ്ധാ ഹി രാജാനഃ സര്വേ ജിത്വാ ഗിരിവ്രജേ। കന്ദരേ പര്വതേന്ദ്രസ്യ സിംഹേനേവ മഹാദ്വിപാഃ
എല്ലാ രാജാക്കളെയും ഗിരിവ്രജയിൽ ജയിച്ചാണ് അവൻ തടഞ്ഞു വെച്ചിരിക്കുന്നത്. മലകളുടെ ഗുഹയിൽ സിംഹം വലിയാനകളെ പിടിച്ചിടുന്നതുപോലെയാണ് അത്.
സ ഹി രാജാ ജരാസന്ധോ യിയക്ഷുര്വസുധാധിപൈഃ। `അഭിഷിക്തഃ സ രാജന്യൈഃ സഹസ്രൈരുത ചാഷ്ടഭിഃ'। മഹാദേവം മഹാത്മാനമുമാപതിമരിന്ദമ
ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച ജരാസന്ധൻ രാജാവിനെ, ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാരും എട്ടുപേരും അഭിഷേകം ചെയ്തു. അവൻ ഉമാദേവിയുടെ ഭർത്താവായ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു.
ആരാധ്യ തപസോഗ്രേണ നിര്ജിതാസ്തേന പാര്ഥിവാഃ। പ്രതിജ്ഞായാശ്ച പാരം സ ഗതഃ പാര്ഥിവസത്തമ
കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ അവൻ മഹാദേവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കളെ ജയിച്ച്, തന്റെ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാക്കി.
സ ഹി നിര്ജിത്യ നിര്ജിത്യ പാര്ഥിവാന്പൃതനാഗതാന്। പുരമാനീയ ബദ്ധ്വാ ച ചകാര പുരുഷവ്രജമ്
പടയുമായി വന്ന രാജാക്കളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജയിച്ച്, അവരെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ബന്ധിച്ചു, മനുഷ്യരുടെ ഒരു കൂട്ടം ഉണ്ടാക്കി.
വയം ചൈവ മഹാരാജ ജരാസന്ധഭയാത്തദാ। മധുരാ സമ്പരിത്യജ്യ ഗതാ ദ്വാരവതീം പുരീമ്
മഹാരാജാവേ, അന്നത്തെ ജരാസന്ധഭയത്താൽ ഞങ്ങൾ മധുര നഗരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദ്വാരവതിയിലേക്ക് പോയി.
യദി ത്വേനം മഹാരാജ യജ്ഞം പ്രാപ്തുമഭീപ്സസി। യതസ്വ തേഷാം മോക്ഷായ ജരാസന്ധവധായ ച
മഹാരാജാവേ, നീ ആ യാഗം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവരെ മോചിപ്പിക്കാനും ജരാസന്ധനെ സംഹരിക്കാനും ശ്രമിക്കണം.
സമാരമ്ഭോ ന ശക്യോഽയമന്യഥാ കുരുനന്ദന। രാജസൂയസ്യ കാര്ത്സ്ന്യേന കര്തും മതിമതാം വര
കുരുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ, ഈ സംരംഭം വേറേതു വഴി സാധ്യമല്ല. രാജസൂയയാഗം മുഴുവൻ നടത്താൻ ഇതാണ് ഏക മാർഗം, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ഇത്യേഷാ മേ മതീ രാജന്യഥാ വാ മന്യസേഽനഘ। ഏവം ഗതേ മമാചക്ഷ്വ സ്വയം നിശ്ചിത്യ ഹേതുഭിഃ
രാജാവേ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ, നീ വേറേതു വിചാരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കാരണം ആലോചിച്ച്, നിന്റെ അഭിപ്രായം എനിക്ക് പറയണം.
സമ്രാഡ്ഗുണമഭീപ്സന്വൈ യുഷ്മാന്സ്വാര്ഥപരായണഃ। കഥം പ്രഹിണുയാം കൃഷ്ണ സോഽഹം കേവലസാഹസാത്
സ്വാർത്ഥതയിൽ മുഴുകി, സ്വയം സാമ്രാജ്യപദവി ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ വെറും ധൈര്യത്താൽ കൃഷ്ണയെ എങ്ങനെ അയയ്ക്കാൻ കഴിയും?
ഭീമാര്ജുനാവുഭൌ നേത്രേ മനോ മന്യേ ജനാര്ദനമ്। മനശ്ചക്ഷുര്വിഹീനസ്യ കീദൃശം ജീവിതം ഭവേത്
ഭീമനും അർജുനനും ഇരുവരും കണ്ണുകളാണ്, ജനാർദ്ദനൻ മനസ്സാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. മനസ്സും കാഴ്ചയും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജീവിതം എങ്ങനെയായിരിക്കും?
ജരാസന്ധബലം പ്രാപ്യ ദുഷ്പാരം ഭീമവിക്രമമ്। യമോപി ന വിജേതാഽഽജൌ തത്ര വഃ കിം വിചേഷ്ടിതമ്
ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യവും ഭീമന്റെ വീര്യവും അതിജീവിക്കാൻ പോലും യമൻ കഴിയാത്ത യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ സാധിക്കും?
അസ്മിംസ്ത്വര്ഥാന്തരേ യുക്തമനര്ഥഃ പ്രതിപദ്യതേ। തസ്മാന്ന പ്രതിപത്തിസ്തു കാര്യാ യുക്താ മതാ മമ
ഈ കാര്യത്തിൽ തെറ്റായ വഴി പിന്തുടരുന്നത് നാശത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ അങ്ങനെയൊരു തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
യഥാഽഹം വിമൃശാമ്യേകസ്തത്താവച്ഛ്രൂയതാം മമ। സംന്യാസം രോചയേ സാധു കാര്യസ്യാസ്യ ജനാര്ദന। പ്രതിഹന്തി മനോ മേഽദ്യ രാജസൂയോ ദൂരാഹരഃ
എന്റെ ആലോചന നിങ്ങൾക്ക് പറയാം, ജനാർദ്ദനാ. ഈ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ വെടിയൽ വഴിയാണ് ഉചിതമെന്ന് കരുതുന്നത്. ദൂരവും ദുഷ്കരവുമായ രാജസൂയയാഗം എന്റെ മനസ്സിനെ ഇന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു.
പാര്ഥഃ പ്രാപ്യ ധനുഃ ശ്രേഷ്ഠമക്ഷയ്യൌ ച മഹേഷുധീ। രഥം ധ്വജം ഹയാംശ്ചൈവ യുധിഷ്ഠിരമഭാഷത
പാർഥൻ മികച്ച വില്ലും, രണ്ട് അക്ഷയമായ അമ്പച്ചൂണ്ടകളും, രഥവും പതാകയും കുതിരകളും ലഭിച്ച ശേഷം യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു പറഞ്ഞു.
ധനുഃ ശസ്ത്രം ശരാ വീര്യം പക്ഷോ ഭൂമിര്യശോ ബലമ്। പ്രാപ്തമേതന്മയ രാജന്ദുഷ്പ്രാപം യദഭീപ്സിതമ്
രാജാവേ, വില്ലും ആയുധങ്ങളും അമ്പുകളും വീര്യവും കൂട്ടാളികളും ഭൂമിയും കീർത്തിയും ശക്തിയും—ലഭിക്കാൻ കഠിനമായതെല്ലാം ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചപോലെ സ്വന്തമാക്കി.
കുലേ ജന്മ പ്രശംസന്തി വൈദ്യാഃ സാധു സുനിഷ്ഠിതാഃ। ബലേന സദൃശം നാസ്തി വീര്യം തു മമ രോചതേ
നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ച വൈദ്യന്മാർ കുടുംബത്തിലെ ഉത്ഭവത്തെ പ്രശംസിക്കും. പക്ഷേ, എനിക്ക് ഏറ്റവും വിലയിടുന്നത് ശക്തിയാണ്; അതിനേക്കാൾ വലിയതൊന്നുമില്ല.
കൃതവീര്യകുലേ ജാതോ നിര്വീര്യഃ കിം കരിഷ്യതി। നിര്വീര്യേ തു കുലേ ജാതോ വീര്യവാംസ്തു വിശിഷ്യതേ
കൃതവീര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻക്ക് ശക്തിയില്ലെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? എന്നാൽ ശക്തിയുള്ളവൻ ദുർബലമായ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചാലും മറ്റെല്ലാവരെയും മറികടക്കും.
ക്ഷത്രിയഃ സര്വശോ രാജന്യസ്യ വൃത്തിര്ദ്വിഷജ്ജയേ। സര്വൈഗുണൈര്വിഹീനോഽപി വീര്യവാന്ഹി തരേന്ദ്രിപൂന്
ക്ഷത്രിയന്റെ പ്രധാന കര്ത്തവ്യം ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുകയാണ്. എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഇല്ലെങ്കിലും ശക്തിയുള്ളവൻ ശക്തരായ ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും.
സര്വൈരപി ഗുണൈര്യുക്തോ നിര്വീര്യഃ കിം കരിഷ്യതി। ജയസ്യ ഹേതുഃ സിദ്ധിര്ഹി കര്മ ദൈവം ച സംശ്രിതമ്
എല്ലാ ഗുണങ്ങളുമുള്ളവൻക്ക് ശക്തിയില്ലെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? വിജയത്തിന് കാരണം പ്രവർത്തിയും ദൈവത്തിന്റെ അനുകൂലതയും തന്നെയാണ്.
സംയുക്തോ ഹി ബലൈഃ കശ്ചിത്പ്രമാദാന്നോപയുജ്യതേ
ശക്തമായ പിന്തുണയുള്ളവനും അശ്രദ്ധ കാരണം അതിന്റെ പ്രയോജനം കാണാതെ പോകാം.
തേന ദ്വാരേണ ശത്രുഭ്യഃ ക്ഷീയതേ സബലോ രിപുഃ
അങ്ങനെയൊരു ദുർബലതയിലൂടെ തന്നെ ശത്രുവും അവന്റെ സൈന്യവും തകർന്നുപോകും.
ദൈന്യം യഥാ ബലവതി തഥാ മോഹോ ബലാന്വിതേ। താവുഭൌ നാശകൌ ഹേതൂ രാജ്ഞാ ത്യാജ്യൌ ജയാര്ഥിനാ
ശക്തനിൽ നിരാശയും ശക്തിയുള്ളവനിൽ ഭ്രമവും ഉണ്ടാകാം. രാജാവിന് വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഈ രണ്ടും ഒഴിവാക്കണം; ഇവ നാശത്തിന്റെ കാരണമാണ്.
ജരാസന്ധിവിനാശം ച രാജ്ഞാം ച പരിരക്ഷണമ്। യദി കുര്യാമ് യജ്ഞാര്ഥം കിം തതഃ പരമം ഭവേത്
ജരാസന്ധനെ സംഹരിക്കുകയും രാജാക്കന്മാരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത് യാഗത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ നേട്ടം എന്ത് വേണം?
അനാരമ്ഭേ ഹി നിയതോ ഭവേദഗുണനിശ്ചയഃ। ഗുണാന്നിഃ സംശയാദ്രാജന്നൈര്ഗുണ്യം മന്യസേ കഥമ്
ഒന്നും ആരംഭിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഗുണങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയില്ല. രാജാവേ, ഗുണങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാതെ എങ്ങനെ അവയുടെ അഭാവം നിശ്ചയിക്കാനാകും?
കാഷായം സുലഭം പശ്ചാന്മുനീനാം ശമമിച്ഛതാമ്। സാമ്രാജ്യം തു ഭവേച്ഛക്യം വയം യോത്സ്യാമഹേ പരാന്
ശാന്തി ആഗ്രഹിക്കുന്ന മുനികൾക്ക് കാശായ വസ്ത്രം എപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും. എന്നാൽ സാമ്രാജ്യം നേടാൻ കഴിയുന്ന സമയമാണിത്; ഞങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ നേരിടും.