ദര്ശയിഷ്യാമി തത്രാഹമാത്മാനം കാമമാശ്വസ। ഏവമസ്ത്വിതി സാ പുത്രം പ്രത്യുവാച യശസ്വിനീ
'ഞാൻ അവിടെ എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, ആശ്വാസത്തോടെ ഇരിക്കൂ,' എന്ന് മഹത്വമുള്ള അമ്മ മകനോട് പറഞ്ഞു.
തതോ രജന്യാം വ്യുഷ്ടായാം പ്രഭാതേഽഭ്യുദിതേ രവൌ। കദ്രൂശ്ച വിനതാ ചൈവ ഭഗിന്യൌ തേ തപോധന
അപ്പോൾ രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, കദ്രുവും വിനതയും, ആ സഹോദരിമാർ, തപസ്സിന്റെ ധനമായവനേ,
അമര്ഷിതേ സുസംരബ്ധേ ദാസ്യേ കൃതപണേ തദാ। `സ്മഗരസ്യ പരം പാരം വേലാവനവിഭൂഷിതമ്।' ജഗ്മതുസ്തുരഗം ദ്രഷ്ടുമുച്ചൈഃശ്രവസമന്തികാത്
കോപവും അസൂയയും നിറഞ്ഞ്, ദാസ്യത്തിന് പണം വെച്ചവരായി, മണൽത്തിട്ടകൾ അലങ്കരിച്ച സമുദ്രത്തിന്റെ അറ്റത്തുള്ള ഉച്ചൈശ്രവസിന്റെ അടുത്തേക്ക് കുതിരയെ കാണാൻ പോയി.
ദദൃശാതേഽഥ തേ തത്ര സമുദ്രം നിധിമമ്ഭസാമ്। മഹാന്തമുദകാഗാധം ക്ഷോഭ്യമാണം മഹാസ്വനമ്
അവിടെ അവർ വെള്ളത്തിന്റെ ഭണ്ഡാരമായ വലിയ, ആഴമുള്ള, അലമുറയോടെ അലയുന്ന സമുദ്രം കണ്ടു.
തിമിംഗിലഝഷാകീര്ണം മകരൈരാവൃതം തഥാ। സത്വൈശ്ച ബഹുസാഹസ്രൈര്നാനാരൂപൈഃ സമാവൃതമ്
അത് തിമിംഗലങ്ങളും മകരങ്ങളും വലിയ മീനുകളും നിറഞ്ഞതും, അനേകം രൂപത്തിലുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
ഭീഷണൈര്വികൃതൈരന്യൈര്ഘോരൈര്ജലചരൈസ്തഥാ। ഉഗ്രൈര്നിത്യമനാധൃഷ്യം കൂര്മഗ്രാഹസമാകുലമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, വിചിത്രമായ, ഭയാനകമായ ജലജീവികളും, ഭീകരരായ എപ്പോഴും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരും, ആമകളും മുതലകളും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
ആകരം സര്വരത്നാനാമാലയം വരുണസ്യ ച। നാഗാനാമാലയം രമ്യമുത്തമം സരിതാം പതിമ്
അത് എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും ഖനിയും, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലവും, പാമ്പുകളുടെ മനോഹരമായ വാസവും, നദികളുടെ അത്യുത്തമനായ രാജാവുമാണ്.
പാതാലജ്വലനാവാസമസുരാണാം ച ബാന്ധവമ്। ഭയംകരം ച സത്ത്വാനാം പയസാം നിധിമര്ണവമ്
അത് പാതാളത്തിലെ അഗ്നിയുടെ വാസവും, അസുരന്മാരുടെ ബന്ധുവും, ജീവികൾക്ക് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, വെള്ളത്തിന്റെ സമ്പത്തായ സമുദ്രവുമാണ്.
ശുഭം ദിവ്യമമര്ത്യാനാമമൃതസ്യാകരം പരമ്। അപ്രമേയമചിന്ത്യം ച സുപുണ്യജലമദ്ഭുതമ്
അത് അമരന്മാർക്ക് ദിവ്യമായ മനോഹരമായ സ്ഥലവും, അമൃതത്തിന്റെ ഉത്സവുമാണ്; അളക്കാൻ കഴിയാത്തതും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാകാത്തതും, അതിപവിത്രമായ വെള്ളവും അത്ഭുതകരമായതുമാണ്.
ഘോരം ജലചരാരാവരൌദ്രം ഭൈരവനിഃസ്വനമ്। ഗമ്ഭീരാവര്തകലിലം സര്വഭൂതഭയംകരമ്
അത് ജലജീവികളുടെ ഭയാനകമായ ശബ്ദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, ഭീകരമായ ഗർജ്ജനങ്ങളുമുള്ളതും, ആഴമുള്ള ചുഴികളാൽ നിറഞ്ഞതും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്.
വേലാദോലാനിലചലം ക്ഷോഭോദ്വേഗസമുച്ഛ്രിതമ്। വീചീഹസ്തൈഃ പ്രചലിതൈര്നൃത്യന്തമിവ സര്വതഃ
കടൽക്കരയിലെ കാറ്റിൽ ആടുന്ന ഒരു ഊഞ്ഞാലുപോലെ, ഉണർവിലും കലഹത്തിലും ഉയർന്നുയരുന്ന തിരകൾ, എല്ലായിടത്തും കൈകൾ നീട്ടി നൃത്തം ചെയ്യുന്നപോലെ ചലിക്കുന്നതായിരുന്നു.
ചന്ദ്രവൃദ്ധിക്ഷയവശാദുദ്വൃത്തോര്മിസമാകുലമ്। പാഞ്ചജന്യസ്യ ജനനം രത്നാകരമനുത്തമമ്
ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും കുറയലും കാരണം, ഉയർന്ന തിരകളാൽ നിറഞ്ഞതായ അതുല്യമായ സമുദ്രം പാഞ്ചജന്യത്തിന്റെ ജനനസ്ഥലമായി.
ഗാം വിന്ദതാ ഭഗവതാ ഗോവിന്ദേനാമിതൌജസാ। വരാഹരൂപിണാ ചാന്തര്വിക്ഷോഭിതജലാവിലമ്
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള ഭഗവാൻ ഗോവിന്ദൻ, വരാഹരൂപത്തിൽ ഭൂമിയെ അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ, സമുദ്രത്തിനുള്ളിലെ വെള്ളം കലങ്ങിയതും അശുദ്ധമായതുമായിരുന്നു.
ബ്രഹ്മര്ഷിണാ വ്രതവതാ വര്ഷാണാം ശതമത്രിണാ। അനാസാദിതഗാധം ച പാതാലതലമവ്യയമ്
ശതാബ്ദങ്ങൾ വ്രതം പാലിച്ച ബ്രഹ്മർഷിയായ അത്രി, അഗാധവും അക്ഷയവുമായ പാതാളലോകം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
അധ്യാത്മയോഗനിദ്രാം ച പദ്മനാഭസ്യ സേവതഃ। യുഗാദികാലശയനം വിഷ്ണോരമിതതേജസഃ
യുഗാദികാലത്ത് വിശ്രമിക്കുന്ന, അപ്പരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള പദ്മനാഭന്റെ യോഗനിദ്രയെ സേവിച്ചിരുന്നത് വിഷ്ണുവായിരുന്നു.
വജ്രപാതനസംത്രസ്തമൈനാകസ്യാഭയപ്രദമ്। ഡിമ്ബാഹവാര്ദിതാനാം ച അസുരാണാം പരായണമ്
വജ്രം വീണതിൽ ഭയപ്പെട്ട മൈനാകന് ആശ്വാസം നൽകിയതും, ഡിംബാഹന്റെ കൈകളാൽ അടിയറവുപെട്ട അസുരന്മാർക്ക് ആശ്രയമായതും ആ സമുദ്രമായിരുന്നു.
ബഡവാമുഖദീപ്താഗ്നേസ്തോയഹവ്യപ്രദം ശിവമ്। അഗാധപാരം വിസ്തീര്ണമപ്രമേയം സരിത്പതിമ്
ബഡവാമുഖത്തിലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നിക്ക് വിശുദ്ധമായ ഹോമം സമർപ്പിക്കുന്നതും, അഗാധവും വിശാലവും അളക്കാനാകാത്തതുമായ നദികളുടെ രാജാവാണ് ആ സമുദ്രം.
മഹാനദീഭിര്ബഹ്വീഭിഃ സ്പര്ധയേവ സഹസ്രശഃ। അഭിസാര്യമാണമനിശം ദദൃശാതേ മഹാര്ണവമ്। ആപൂര്യമാണമത്യര്ഥം നൃത്യമാനമിവോര്മിഭിഃ
ആ മഹാസമുദ്രം, ആയിരക്കണക്കിന് വലിയ നദികൾ തമ്മിൽ മത്സരിക്കുന്നപോലെ എപ്പോഴും നിറയുകയും, തിരകളാൽ അതിയായി നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
ഗമ്ഭീരം തിമിമകരോഗ്രസംകുലം തം ഗര്ജന്തം ജലചരരാവരൌദ്രനാദൈഃ। വിസ്തീര്ണം ദദൃശതുരമ്ബരപ്രകാശം തേഽഗാധം നിധിമുരുമമ്ഭസാമനന്തമ്
ആഴവും അഗാധവും അനന്തവുമായ ആ സമുദ്രം, തിമിംഗലങ്ങളും മകരങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, ജലജീവികളുടെ ഭയാനകമായ കൂക്കളാൽ ഗർജ്ജിക്കുന്നതും, ആകാശംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും അവർ കണ്ടു.
നാഗാശ്ച സംവിദം കൃത്വാ കര്തവ്യമിതി തദ്വചഃ। നിഃസ്നേഹാ വൈ ദഹേന്മാതാ അസംപ്രാപ്തമനോരഥാ
നാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു: 'സ്നേഹമില്ലാത്ത അമ്മ, തന്റെ ആഗ്രഹം നിറവെയ്ക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ, ദഹിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.'
പ്രസന്നാ മോക്ഷയേദസ്മാംസ്തസ്മാച്ഛാപാച്ച ഭാമിനീ। കൃഷ്ണം പുച്ഛം കരിഷ്യാമസ്തുരഗസ്യ ന സംശയഃ
അവൾ സന്തോഷപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, ഈ ശാപത്തിൽ നിന്ന് നമ്മെ മോചിപ്പിക്കും; അതിനാൽ, കുതിരയുടെ വാൽ കറുപ്പാക്കും, അതിൽ സംശയമില്ല.
ഇതി നിശ്ചിത്യ തേ തസ്യ കൃഷ്ണാ വാലാ ഇവ സ്ഥിതാഃ।' ഏതസ്മിന്നന്തരേ തേ തു സപത്ന്യൌ പണിതേ തദാ
അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, അവർ കുതിരയുടെ വാലിലെ കറുത്ത രോമങ്ങൾപോലെ അവിടെ നിന്നു; അതേസമയം, ആ സമയത്ത്, ആ രണ്ടു സഹപത്നികൾ പന്തയം വെച്ചു.
തതസ്തേ പണിതം കൃത്വാ ഭഗിന്യൌ ദ്വിജസത്തമ। ജഗ്മതുഃ പരയാ പ്രീത്യാ പരം പാരം മഹോദധേഃ
പന്തയം വെച്ച ശേഷം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ആ രണ്ടു സഹോദരിമാർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ മറുകരയിലേക്ക് യാത്രയായി.
കദ്രൂശ്ച വിനതാ ചൈവ ദാക്ഷായണ്യൌ വിഹായസാ। ആലോകയന്ത്യാവക്ഷോഭ്യം സമുദ്രം നിധിമമ്ഭസാമ്
കദ്രൂയും വിനതയും, ഇരുവരും ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ, ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്, അകമ്പടിയില്ലാത്ത ജലനിധിയായ സമുദ്രത്തെ നോക്കി.
വായുനാഽതീവ സഹസാ ക്ഷോഭ്യമാണം മഹാസ്വനമ്। തിമിംഗിലസമാകീര്ണം മകരൈരാവൃതം തഥാ
വായുവിന്റെ ശക്തിയാൽ അതിയായി ഉണർന്ന, വലിയ ശബ്ദം ഉണർത്തുന്ന, തിമിംഗലങ്ങളും വല്യമത്സ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, മകരങ്ങൾകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ സമുദ്രം.
സംയുതം ബഹുസാഹസ്രൈഃ സത്വൈര്നാനാവിധൈരപി। ഘോരര്ഘോരമനാധൃഷ്യം ഗമ്ഭീരമതിഭൈരവമ്
അനേകംവിധ ജീവികൾ ആയിരക്കണക്കിന് കൂട്ടങ്ങളായി നിറഞ്ഞ, ഭയാനകവും അടുക്കാനാകാത്തതുമായ, ആഴമുള്ള അത്യന്തം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സമുദ്രം.
ആകരം സര്വരത്നാനാമാലയം വരുണസ്യ ച। നാഗാനാമാലയം ചാപി സുരമ്യം സരിതാം പതിമ്
എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും ആകരവും, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലവും, നാഗങ്ങളുടെ ആലയവും, മനോഹരവും നദികളുടെ രാജാവുമായ സമുദ്രം.
പാതാലജ്വലനാവാസമസുരാണാം തഥാലയമ്। ഭയംകരാണാം സത്ത്വാനാം പയസോ നിധിമവ്യയമ്
പാതാളത്തിലെ ജ്വാലയുടെ വാസവും, അസുരന്മാരുടെ ആലയവും, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ജീവികളുടെ വാസവും, അക്ഷയമായ ജലധനത്തിന്റെ നിധിയുമാണ് ആ സമുദ്രം.
ശുഭ്രം ദിവ്യമമര്ത്യാനാമമൃതസ്യാകരം പരമ്। അപ്രമേയമചിന്ത്യം ച സുപുമ്യജലസംമിതമ്
അമരന്മാരുടെ അമൃതത്തിന്റെ ഉറവിടമായ അതി ദിവ്യവും പ്രകാശമുള്ളതും, അളക്കാനാവാത്തതും, മനസ്സിൽ പിടിക്കാനാകാത്തതും, സ്വർഗത്തിലെ ശുദ്ധജലത്തോട് തുല്യമായതുമാണ് അത്.
മഹാനദീഭിര്ബഹ്വീഭിസ്തത്ര തത്ര സഹസ്രശഃ। ആപൂര്യമാണമത്യര്ഥം നൃത്യന്തമിവ ചോര്മിഭിഃ
അവിടെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും അനേകം വലിയ നദികൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഒഴുകി, അതിന്റെ തിരകൾ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നപോലെ അതിനെ നിറച്ചു.