സ ധര്മ്യം പാണ്ഡവസ്തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ വിശാമ്പതേ। ധൃഷ്ടമിഷ്ടം വരിഷ്ടം ച ജഗ്രാഹ മനസാഽരിഹാ
അവരുടെ ധാർമ്മികവും ധൈര്യവുമുള്ള ഉത്തമവാക്കുകൾ കേട്ട്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച പാണ്ഡവൻ മനസ്സിൽ അത് അംഗീകരിച്ചു.
ശ്രുത്വാ സുഹൃദ്വചസ്തച്ച ജാനംശ്ചാപ്യാത്മനഃ ക്ഷമമ്। `സ പ്രശസ്തക്രിയാരമ്ഭഃ പരീക്ഷാമുപചക്രമേ
സുഹൃത്തുക്കളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, തനിക്കുള്ള കഴിവ് അറിയുകയും ചെയ്തതോടെ, നല്ല പ്രവൃത്തിക്ക് ഉദ്ദേശിച്ചവൻ ആലോചന ആരംഭിച്ചു.
ചതുര്ഭിര്ഭീമസേനാദ്യൈര്ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ ഹിതമ്। ഏവമുക്തസ്തഥാ പാര്ഥോ ധര്മ ഏവ മനോ ദധേ
ഭീമസേനനു തുടങ്ങിയ നാലു സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അർജുനൻ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൻ മനസ്സിൽ ധർമ്മത്തിൽ തന്നെ ഉറച്ചു.
സ രാജസൂയം രാജേന്ദ്രഃ കുരൂണാമൃഷഭഃ ക്രതുമ്। ജഗാമ മനസാ സദ്യ ആഹരിഷ്യന്യുധിഷ്ഠിരഃ
കുരുക്കളുടെ ഇടയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് യുദിഷ്ഠിരൻ ഉടൻ തന്നെ രാജസൂയയാഗം നടത്താൻ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി.
ഭൂയസ്ത്വദ്ഭുതവീര്യോപി ധര്മമേവാനുപാലയന് '। പുനഃ പുനര്മനോ ദധ്രേ രാജസൂയായ ഭാരത
അദ്ഭുതമായ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ധർമ്മം പാലിച്ചു, രാജസൂയയാഗത്തിൽ മനസ്സ് പതിപ്പിച്ചു, ഭാരതവംശജാ.
സ ഭ്രാതൃഭിഃ പുനര്ധീമാനൃത്വിഗ്നിശ്ച മഹാത്മഭിഃ। മന്ത്രിഭിശ്ചാപി സഹിതോ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ
പിന്നീട്, സഹോദരന്മാരോടും മഹാത്മാക്കളായ ഋത്വിക്മാരോടും ഹോത്രികന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ, ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ...
ധൌമ്യദ്വൈപായനാദ്യൈശ്ച മന്ത്രയാമാസ മന്ത്രവിത്। `വിരാടദ്രുപദാഭ്യാം ച സാത്യകേന ച ധീമതാ
വേദവിദ്യകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ധൗമ്യനും വ്യാസനും മറ്റു മഹർഷിമാരും കൂടാതെ വിരാടും ദ്രുപദനും ധീരനായ സത്യകിയും കൂടെ ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
യുധാമന്യൂത്തമൌജോഭ്യാം സൌഭദ്രേണ ച ധീമതാ। ദ്രൌപദേയൈഃ പരം ശൂരൈര്മന്ത്രയാമാസ സംവൃതഃ
യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസും ധീരനായ സുഭദ്രയുടെ പുത്രനും ദ്രൗപദിയുടെ വീരനായ പുത്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനുമായി ആലോചന നടത്തി.
ഭവന്തോ രാജസൂയസ്യ സമ്രാഡര്ഹസ്യ സുക്രതോഃ। ശ്രദ്ദധാനസ്യ വദത മമാവാപ്തിഃ കഥം ഭവേത്
നന്മയുള്ളവരും ഉത്തമരുമായി രാജസൂയയാഗം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയുമെന്ന് നിങ്ങൾ പറയൂ എന്ന് ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
ഏവമുക്താസ്തു തേ തേന രാജ്ഞാ രാജീവലോചന। ഇദമൂചുര്വചഃ കാലേ ധര്മരാജം യുധിഷ്ഠിരമ്
രാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, അവർ സമയോചിതമായി ധർമ്മരാജനായ യുദിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അര്ഹസ്ത്വമസി ധര്മജ്ഞ രാജസൂയം മഹാക്രതുമ്। അഥൈവമുക്തേ നൃപതാവൃത്വിഗ്ഭിര്ഋഷിഭിസ്തഥാ
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനായി നീ ഈ മഹത്തായ രാജസൂയയാഗം നടത്താൻ അർഹനാണ് എന്ന് ഋത്വിക്മാരും മഹർഷിമാരും രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
മന്ത്രിണോ ഭ്രാതരശ്ചാസ്യ തദ്വചഃ പ്രത്യപൂജയന്। സ തു രാജാ മഹാപ്രാജ്ഞഃ പുനരേവാത്മനാഽഽത്മവാന്
അവന്റെ മന്ത്രിമാരും സഹോദരന്മാരും ആ വാക്കുകൾ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ മഹാപണ്ഡിതനായ രാജാവ് വീണ്ടും തന്റെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
ഭൂയോ വിമമൃശേ പാര്ഥോ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। സാമര്ഥ്യയോഗം സമ്പ്രേക്ഷ്യ ദേശകാലൌ വ്യയാഗമൌ
എല്ലാവർക്കും നല്ലതാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു, പാർഥൻ വീണ്ടും ആലോചിച്ചു; കഴിവും സമയവും സ്ഥലവും ചെലവും ലാഭവും പരിശോധിച്ചു.
വിമൃശ്യ സമ്യക് ച ധിയാ കുര്വന്പ്രാജ്ഞോ ന സീദതി। നഹി യജ്ഞസമാരമ്ഭഃ കേവലാത്മവിനിശ്ചയാത്
ഊഹിച്ചും മനസ്സോടെ ആലോചിച്ചും പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ വഴിതെറ്റാറില്ല; യാഗം തുടങ്ങുന്നത് ഒരാളുടെ മനസ്സുറപ്പിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചല്ല.
ഭവതീതി സമാജ്ഞായ യത്നതഃ കാര്യമുദ്വഹന്। സ നിശ്ചയാര്ഥം കാര്യസ്യ കൃഷ്ണമേവ ജനാര്ദനമ്
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ആ പ്രവർത്തി ഏറ്റെടുത്തു; കാര്യത്തിൽ ഉറപ്പു വരുത്താൻ കൃഷ്ണനിലേക്കാണ് അവൻ തിരിഞ്ഞത്.
സര്വലോകാത്പരം മത്വാ ജഗാമ മനസാ ഹരിമ്। അപ്രമേയം മഹാബാഹും കാമാഞ്ജാതമജം നൃഷു
എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും അതിജീവിക്കുന്നവനായി കൃഷ്ണനെ കരുതി, മനസ്സിൽ ഹരിയെ ചിന്തിച്ചു; അളവുകിട്ടാത്ത ശക്തിയുള്ളവനും, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും, ജന്മമില്ലാത്തവനുമായവനാണ് അവൻ.
പാണ്ഡവസ്തര്കയാമാസ കര്മഭിര്ദേവസംമതൈഃ। നാസ്യ കിഞ്ചിദവിജ്ഞാതം നാസ്യ കിഞ്ചിദകര്മജമ്
പാണ്ഡവൻ വിചാരിച്ചു: ദേവന്മാർക്കും ഇഷ്ടമായ പ്രവർത്തികൾ കൃഷ്ണൻ ചെയ്യുന്നു; അവനു അറിയാത്തതൊന്നുമില്ല, ചെയ്യാനാവാത്തതും ഇല്ല.
ന സ കിഞ്ചിന്ന വിഷഹേദിതി കൃഷ്ണമമന്യത। സ തു താം നൈഷ്ഠികീം ബുദ്ധിം കൃത്വാ പാര്ഥോ യുധിഷ്ഠിരഃ
കൃഷ്ണനു ചെയ്യാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ലെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ യുദിഷ്ഠിരൻ തീരുമാനമെടുത്തു.
ഗുരുവദ്ഭൂതഗുരവേ പ്രാഹിണോദ്ദൂതമഞ്ജസാ। ശീഘ്രഗേന രഥേനാശു സ ദൂതഃ പ്രാപ്യ യാദവാന്
ഗുരുവിനേക്കാൾ വന്ദ്യനായ കൃഷ്ണനോടു നേരിട്ട് ദൂതനെ അയച്ചു; വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന രഥത്തിൽ ദൂതൻ യാദവരുടെ ഇടയിലേക്ക് എത്തി.
ദ്വാരകാവാസിനം കൃഷ്ണം ദ്വാരവത്യാം സമാസദത്। ` സ പ്രഭും പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ വ്യജ്ഞാപയത മാധവമ്
ദ്വാരകയിൽ വസിക്കുന്ന കൃഷ്ണനെ ദൂതൻ സമീപിച്ചു; കൈകൂപ്പി ആദരപൂർവ്വം മാധവനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
ധര്മരാജോ ഹൃഷീകേശ ധൌമ്യവ്യാസാദിഭിഃ സഹ। പാഞ്ചാലമാത്സ്യസഹിതൈര്ഭ്രാതൃഭിശ്ചൈവ സര്വശഃ
ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ ധൗമ്യനും വ്യാസനും മറ്റു മഹർഷിമാരും പാഞ്ചാലന്മാരും മാത്സ്യന്മാരും സഹോദരന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന്,
ത്വദ്ദര്ശനം മഹാബാഹോ കാങ്ക്ഷതേ സ യുധിഷ്ഠിരഃ
മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണേ, യുദിഷ്ഠിരൻ നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രസേനവചഃ ശ്രുത്വാ യാദവപ്രവരോ ബലീ'। ദര്ശനാകാങ്ക്ഷിണം പാര്ഥം ദര്ശനാകാങ്ക്ഷയാച്യുതഃ
ഇന്ദ്രസേനയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ശക്തനായ യാദവനാഥൻ, കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പാർഥനെ കാണാൻ താൻതാനും ആഗ്രഹിച്ചു.
ആമന്ത്ര്യ രാജന്സുഹൃദോ വസുദേവം ച മാധവഃ'। ഇന്ദ്രസേനേന സഹിത ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥമഗാത്തദാ। വ്യതീത്യ വിവിധാന്ദേശാംസ്ത്വരാവാന്ക്ഷിപ്രവാഹനവഃ
മാധവൻ സുഹൃത്തുക്കളോടും വസുദേവനോടും വിടപറഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രസേനയോടൊപ്പം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; വേഗതയേറിയ കുതിരകളിൽ പല ദേശങ്ങൾ കടന്ന് അവൻ പോയി.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥഗതം പാര്ഥമഭ്യഗച്ഛജ്ജനാര്ദനഃ। സ ഗൃഹേ പിതൃവദ്ധാത്രാ ധര്മരാജേന പൂജിതഃ
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പാർത്ഥനെ കാണാൻ ജനാർദ്ദനൻ പോയി. അവിടെ ധർമ്മരാജാവ്, അച്യുതനെ സ്വന്തം അച്ഛനെപ്പോലെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
ഭീമേന ച തതോഽപശ്യത്സ്വസാരം പ്രീതിമാന്പിതുഃ। പ്രീതഃ പ്രീതേന സുഹൃദാ രേമേ സ സഹിതസ്തദാ
അപ്പോൾ ഭീമൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സഹോദരിയെ കണ്ടു. പിതാവിന് പ്രിയമായ അവളെ കണ്ടു. പ്രിയ സുഹൃത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു.
അര്ജുനേന യമാഭ്യാം ച ഗുരുവത്പര്യുപാസിതഃ। തം വിശ്രാന്തം ശുഭേ ദേശേ ക്ഷണിനം കല്പമച്യുതമ്। ധര്മരാജഃ സമാഗമ്യ ജ്ഞാപയത്സ്വപ്രയോജനമ്
അർജുനനും ഇരട്ടന്മാരും ഗുരുവിനെപ്പോലെ അച്യുതനെ സേവിച്ചു. അച്യുതൻ ഒരു മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് കുറേ നേരം വിശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവ് അടുത്ത് വന്ന് തന്റെ ഉദ്ദേശം അറിയിച്ചു.
പ്രാര്ഥിതോ രാജസൂയോ മേ ന ചാസൌ കേവലേപ്സയാ। പ്രാപ്യതേ യേന തത്തേ ഹി വിദിതം കൃഷ്ണ സര്വശഃ
രാജസൂയം നടത്തണമെന്ന് എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ആഗ്രഹം മാത്രം കൊണ്ട് അതു സാധ്യമല്ലെന്ന് നീക്കാണം. അതിന് എങ്ങനെ സാധ്യമാകും എന്ന് നീക്ക് മുഴുവൻ അറിയുന്നു, കൃഷ്ണ.
യസ്മിന്സര്വം സമ്ഭവതി യശ്ച സര്വത്ര പൂജ്യതേ। യശ്ച സര്വേശ്വരോ രാജാ രാജസൂയം സ വിന്ദതി
എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും സർവ്വലോകനാഥനുമായ രാജാവാണ് രാജസൂയം നേടാൻ യോഗ്യൻ.
തം രാജസൂയം സുഹൃദഃ കാര്യമാഹുഃ സമേത്യ മേ। തത്ര മേ നിശ്ചിതതമം തവ കൃഷ്ണ ഗിരാ ഭവേത്
എന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഒത്തുചേർന്ന് രാജസൂയം നടത്തണമെന്ന് പറയുന്നു. ഈ കാര്യത്തിൽ, കൃഷ്ണ, നിന്റെ വാക്ക് തന്നെയാണ് എനിക്ക് ഉറച്ച തീരുമാനമാകേണ്ടത്.