തഥാ തൈരുപയാതൈശ്ച പ്രതിയദ്ഭിശ്ച ഭാരത। ആകുലാ സാ സഭാതാത ഭവതി സ്മ സുഖപ്രദാ
അങ്ങനെ എത്തുന്നവരും പോകുന്നവരും മൂലം, ഭാരതാ, ആ സഭ നിറഞ്ഞു സന്തോഷം പകർന്നു, അച്ഛാ.
സര്വതേജോമയീ ദിവ്യാ ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസേവിതാ। ബ്രാഹയാ ശ്രിയാ ദീപ്യമാനാ ശുശുഭേ വിഗതക്ലമാ
സകലതേജസ്സും നിറഞ്ഞ ദിവ്യമായ ആ സഭ, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ കൂട്ടം സേവിക്കുന്നതും, മഹത്തായ ഐശ്വര്യത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ക്ഷീണം ഇല്ലാതെയും തിളങ്ങുന്നു.
സാ സഭാ താദൃശീ ദൃഷ്ടാ മയാ ലോകേഷു ദുര്ലഭാ। സഭേയം രാജശാര്ദൂല മനുഷ്യേഷു യഥാ തവ
അങ്ങനെയൊരു സഭ ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്, ലോകങ്ങളിൽ പോലും അപൂർവമായത്. രാജശാർദൂലാ, മനുഷ്യരിൽ നിന്റെ സഭ അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏതാ മയാ ദൃഷ്ടപൂര്വാഃ സഭാ ദേവേഷു ഭാരത। സഭേയം മാനുഷേ ലോകേ സര്വശ്രേഷ്ഠതമാ തവ
ഭാരതാ, ദേവലോകങ്ങളിൽ ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിരുന്ന സഭകൾ ഇവയാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യലോകത്തിൽ നിന്റെ സഭയാണു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
പ്രായശോ രാജലോകസ്തേ കഥിതോ വദതാം വര। വൈവസ്വതസഭായാം തു യഥാ വദസി മേ പ്രഭോ
വൈവസ്വതന്റെ സഭയില് രാജാവിന്റെ സേവകരെ നീ കൂടുതലും വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇപ്പോഴിതാ, മഹാനുഭാവാ, നീ അറിയുന്നപോലെ അതിന്റെ മുഴുവന് വൃത്താന്തവും എനിക്കു പറയൂ.
വരുണസ്യ സഭായാം തു നാഗാസ്തേ കഥിതാ വിഭോ। ദൈത്യേന്ദ്രാശ്ചാപി ഭൂയിഷ്ഠാഃ സരിതഃ സാഗരാസ്തഥാ
വരുണന്റെ സഭയില് നീ നാഗന്മാരെയും, മഹാദിത്യന്മാരെയും, നദികളും സമുദ്രങ്ങളും എന്നിങ്ങനെ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
തഥാ ധനപതേര്യക്ഷാ ഗുഹ്യകാ രാക്ഷസാസ്തഥാ। ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ ഭഗവാംശ്ച വൃഷധ്വജഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ധനപതിയുടെ സഭയില് യക്ഷന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ഗന്ധര്വന്മാരെയും അപ്സരസ്സുകളെയും, വൃഷധ്വജനായ ഭഗവാനെയും നീ പറഞ്ഞുവച്ചു.
പിതാമഹസഭായാം തു കഥിതാസ്തേ മഹര്ഷഭഃ। സര്വേ ദേവനികായാശ്ച സര്വശാസ്ത്രാണി വൈവ ഹ
പിതാമഹന്റെ സഭയില് മഹർഷിയേ, എല്ലാ ദേവസംഘങ്ങളെയും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളെയും നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ശക്രസ്യ തു സഭായാം തു ദേവാഃ സങ്കീര്തിതാ മുനേ। ഉദ്ദേശതശ്ച ഗന്ധര്വാ വിവിധാശ്ച മഹര്ഷയഃ
ശക്രന്റെ സഭയില് ദേവന്മാരെയും, കൂടാതെ ഗന്ധര്വന്മാരെയും വിവിധ മഹർഷിമാരെയും നീ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞുവച്ചു.
ഏക ഏവ തു രാജര്ഷിര്ഹരിശ്ചന്ദ്രോ മഹാമുനേ। കഥിതസ്തേ സഭായാം വൈ ദേവേന്ദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ
എന്നാല് മഹാത്മാവായ ദേവേന്ദ്രന്റെ സഭയില് ഒരേയൊരു രാജർഷിയായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെയാണ് നീ പറഞ്ഞത്, മഹർഷിയേ.
കിം കര്മ തേനാചരിതം തപോ വാ നിയതവ്രത। യേനാസൌ സഹ ശക്രേണ സ്പര്ധദേ സുമഹായശാഃ
അവന് ചെയ്ത കര്മ്മം എന്ത്? അവന് അനുഷ്ഠിച്ച വ്രതം അല്ലെങ്കില് തപസ്സു എന്ത്? അതുവഴി അവന് ശക്രനോടൊപ്പം തുല്യമായി പ്രശസ്തനായി?
പിതൃലോകഗതശ്ചൈവ ത്വയാ വിപ്ര പിതാ മമ। ദൃഷ്ടഃ പാണ്ഡുര്മഹാഭാഗഃ കഥം വാഽപി സമാഗതഃ
ബ്രാഹ്മണാ, പിതൃലോകത്തിലെത്തിയ എന്റെ പിതാവായ പാണ്ഡുവിനെ നീ കണ്ടുവെന്ന് പറഞ്ഞു. അവിടെ എങ്ങനെയാണ് അവന് എത്തിയതോ, എന്തുവഴിയാണോ സംഭവിച്ചത്?
കിമുക്തവാംശ്ച ഭഗവംസ്തന്മമാചക്ഷ്വ സുവ്രത। ത്വത്തഃ ശ്രോതും സര്വമിദം പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
ഭഗവാനെ, അവിടെ അവന് പറഞ്ഞത് എന്താണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ. ഈ കാര്യങ്ങള് എല്ലാം നിന്നില് നിന്ന് കേള്ക്കാന് എനിക്ക് വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്.
യന്മാം പൃച്ഛസി രാജേന്ദ്ര ഹരിശ്ചന്ദ്രം പ്രതി പ്രഭോ। തത്തേഽഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം തസ്യ ധീമതഃ
രാജേന്ദ്രാ, നീ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെക്കുറിച്ച് എന്നോട് ചോദിച്ചതിനുള്ള ഉത്തരം, ആ ധീരന്റെ മഹത്വം, ഇപ്പോള് ഞാന് വിശദമായി പറയും.
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതസ്ത്രിശങ്കുര്നാമ പാര്ഥിവഃ। അയോധ്യാധിപതിര്വീരോ വിശ്വാമിത്രേണ സംസ്ഥിതഃ
ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശത്തില് ത്രിശങ്കു എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു രാജാവ് ജനിച്ചു. അയോധ്യയുടെ രാജാവായ ആ വീരന് വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം ബന്ധപ്പെട്ടു ജീവിച്ചു.
തസ്യ സത്യവതീ നാമ പത്നീ കേകയവംശജാ। തസ്യാം ഗര്ഭഃ സമഭവദ്ധര്മേണ കുരുനന്ദന
അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് സത്യവതിയായിരുന്നു. അവള് കേകയ വംശത്തില് ജനിച്ചവളാണ്. അവളില് ധര്മപുത്രനായ ഒരു മകനു ജനനം ലഭിച്ചു.
സാ ച കാലേ മഹാഭാഗാ രാജന്മാസം പ്രവിശ്യ ച। കുമാരം ജനയാമാസ ഹരിശ്ചന്ദ്രമകല്മഷമ്। സ വൈ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്ത്രൈശങ്കവ ഇതി സ്മൃതഃ
കാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹാഭാഗയായ രാജ്ഞി സത്യവതി ഗര്ഭകാലം പൂര്ത്തിയാക്കി, പാപരഹിതനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ പ്രസവിച്ചു. ത്രിശങ്കുവിന്റെ പുത്രനെന്ന നിലയില് ഹരിശ്ചന്ദ്രന് എന്ന രാജാവാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സ രാജാ ബലവാനാസീത്സമ്രാട് സര്വമഹീക്ഷിതാമ്। തസ്യ സര്വേ മഹീപാലാഃ ശാസനാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ
ആ രാജാവ് ശക്തനും ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളുടെയും ചക്രവർത്തിയുമായിരുന്നു. അവന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴില് എല്ലാ രാജാക്കളും വിനയത്തോടെ നിന്നു.
തേനൈകം രഥമാസ്ഥായ ജൈത്രം ഹേമവിഭൂഷിതമ്। ശസ്ത്രപ്രതാപേന ജിതാ ദ്വീപാഃ സപ്ത ജനേശ്വര
ഒരേ ഒരു വിജയരഥത്തില് കയറി, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ആ രഥത്തില് ഇരുന്നു, ആയുധശക്തിയാല് ഏഴു ദ്വീപുകളും അവന് ജയിച്ചു.
സ നിര്ജിത്യ മഹീം കൃത്സ്നാം സശൈലവനകാനനാമ്। ആജഹാര മഹാരാജ രാജസൂയം മഹാക്രതുമ്
പര്വ്വതങ്ങളോടും കാടുകളോടും കാനനങ്ങളോടും കൂടിയ മുഴുവന് ഭൂമിയും ജയിച്ച ശേഷം, മഹാരാജാവ് രാജസൂയയാഗം ചെയ്തു.
തസ്യ സര്വേ മഹീപാലാ ധനാന്യാജഹ്രുരാജ്ഞയാ। ദ്വിജാനാം പരിവേഷ്ടാരസ്തസ്മിന്യജ്ഞേ ച തേഽഭവന്
അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എല്ലാ രാജാക്കളും ധനം കൊണ്ടുവന്നു. ആ യാഗത്തില് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സേവിക്കുന്നവരായി അവര് നിന്നു.
സമാപ്തയജ്ഞോ വിധിവദ്ധരിശ്ചന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന്। അഭിഷിക്തശ്ച ശുശുഭേ സാമ്രാജ്യേന നരാധിപഃ
യാഗം വിധിപൂര്വ്വം പൂര്ത്തിയായപ്പോള്, മഹാതേജസ്സുള്ള ഹരിശ്ചന്ദ്രന് അഭിഷിക്തനായി, മനുഷ്യരില് പരമാധിപതിയായി പ്രകാശിച്ചു.
രാജസൂയേഽഭിഷിക്തശ്ച സമാപ്തവരദക്ഷിണേ
രാജസൂയയാഗത്തിൽ അഭിഷേകം പൂർത്തിയാക്കി, ആഗ്രഹിച്ച ദാനങ്ങളും ദക്ഷിണകളും നൽകി തീർത്തപ്പോൾ,
പ്രാദാച്ച ദ്രവിണം പ്രീത്യാ യാചകാനാം നരേശ്വരഃ। യഥോക്തവന്തസ്തേ തസ്മിംസ്തതഃ പഞ്ചഗുണാധികമ്
ആ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ യാചകരെ ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അവർ ചോദിച്ചതിനേക്കാൾ അഞ്ചിരട്ടി അധികം അവർക്കു നൽകി.
അതര്പയച്ച വിവിധൈര്വസുഭിര്ബ്രാഹ്മണാംസ്തദാ। പ്രസര്പകാലേ സമ്പ്രാപ്തേ നാനാദിഗ്ഭ്യഃ സമാഗതാന്
വിവിധ വസ്തുക്കളും സമ്പത്തുകളും കൊണ്ട്, ദാനവിതരണ സമയത്ത് പല ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തിയ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അദ്ദേഹം തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
ഭക്ഷ്യഭോജ്യൈശ്ച വിവിധൈര്യഥാകാമപുരസ്കൃതൈഃ। രത്നൌഘതര്പിതൈസ്തുഷ്ടൈര്ദ്വിജൈശ്ച സമുദാഹൃതമ്। തേജസ്വീ ച യശസ്വീ ച നൃപേഭ്യോഽഭ്യധികോഽഭവത്
അവരുടെ ഇഷ്ടാനുസരണം വിഭവങ്ങളാൽ, വിഭിന്നരത്നങ്ങൾകൊണ്ടും, രുചികരമായ ഭക്ഷണങ്ങൾകൊണ്ടും, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രസംസിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിയും പ്രശസ്തിയും നിറഞ്ഞവനായ അദ്ദേഹം മറ്റാരെയുംക്കാൾ മികവുറ്റവനായി.
ഏതസ്മാത്കാരണാദ്രാജന്ഹരിശ്ചന്ദ്രോ വിരാജതേ। തേഭ്യോ രാജസഹസ്രേഭ്യസ്തദ്വിദ്വി ഭരതര്ഷഭ
ഈ കാരണത്താലാണ് രാജാവേ, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പ്രശസ്തനായത്; ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാരിൽ അവൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠ.
സമാപ്യ ച ഹരിശ്ചന്ദ്രോ മഹായജ്ഞം പ്രതാപവാന്। അഭിഷിക്തശ്ച ശുശുഭേ സാമ്രാജ്യേന നരാധിപ
ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ മഹായാഗം പൂർത്തിയാക്കി, സാമ്രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം പ്രാപിച്ച രാജാവായി മനുഷ്യരിൽ പ്രകാശിച്ചു.
യേ ചാന്യേ ച മഹീപാലാ രാജസൂയം മഹാക്രതുമ്। യജന്തേ തേ സഹേന്ദ്രേണ മോദന്തേ ഭരതര്ഷഭ
മറ്റു മഹാരാജാക്കന്മാരും രാജസൂയയാഗം നടത്തുമ്പോൾ, അവർ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കുന്നു, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠ.
യേ ചാപി നി നം പ്രാപ്താഃ സങ്ഗ്രാമേഷ്വപലായിനഃ। തേ തത്സദനമ് താദ്യ മോന്ദതേ ഭരതര്ഷഭ
യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റെങ്കിലും ഒളിച്ചോടാതിരുന്നവരും ആ സഭയിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠ.