ഉപാസതേ ച സംഹൃഷ്ടാ ബ്രഹ്മാണമമിതൌജസമ്। രാക്ഷസാശ്ച പിശാചാശ്ച ദാനവാ ഗുഹ്യകാസ്തഥാ
അവരൊക്കെയും സന്തോഷത്തോടെ അതിവിശാലശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. അതുപോലെ രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ, ദാനവന്മാർ, ഗുഹ്യകന്മാർ എന്നിവരും ആരാധിക്കുന്നു.
നാഗാഃ സുപര്ണാഃ പശവഃ പിതാമഹമുപാസതേ। സ്ഥാവരാ ജങ്ഗമാശ്ചൈവ മഹാഭൂതാസ്തഥാഽപരേ
നാഗങ്ങൾ, സുപർണ്ണന്മാർ, മൃഗങ്ങൾ, പിതാമഹൻ — ഇവരെല്ലാവരും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. നിലനിൽക്കുന്നവരും ചലിക്കുന്നവരും മറ്റ് മഹാഭൂതങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ.
പുരന്ദരശ്ച ദേവേന്ദ്രോ വരുണോ ധനദോ യമഃ। മഹാദേവഃ സഹോമോഽത്ര സദാ ഗച്ഛതി സര്വശഃ
പുരന്ദരൻ, ദേവേന്ദ്രൻ, വരുണൻ, ധനദൻ, യമൻ, മഹാദേവൻ ഹോമസഹിതം എല്ലായ്പ്പോഴും അവിടെ എത്തുന്നു.
മഹാസേനശ്ച രാജേന്ദ്ര സദോപാസ്തേ പിതാമഹമ്। ദേവോ നാരായണസ്തസ്യാം തഥാ ദേവര്ഷയശ്ച യേ
രാജാവേ, മഹാസേനൻ അവിടെ പിതാമഹനെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നു. അതുപോലെ ദേവനായ നാരായണനും ദേവർഷിമാരും.
ഋഷയോ വാലഖില്യാശ്ച യോനിജായോനിജാസ്തഥാ। യച്ച കിഞ്ചിത്രിലോകേഽസ്മിന്ദൃശ്യതേ സ്ഥാണു ജങ്ഗമമ്। സര്വം തസ്യാം മയാ ദൃഷ്ടമിതി വിദ്ധി നരാധിപ
വാലഖില്യർഷിമാർ, ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചവരും അല്ലാത്തവരും, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ കാണുന്ന എല്ലാം — നിലനിൽക്കുന്നതോ ചലിക്കുന്നതോ — ഞാൻ അവിടെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്, രാജാധിപാ.
അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി ഋഷീണാമൂര്ധ്വരേതസാമ്। പ്രജാവതാം ച പഞ്ചാശദൃഷീണാമപി പാണ്ഡവ
ശുദ്ധബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന എൺപത്തിയെട്ടായിരം ഋഷിമാരും, സന്താനമുള്ള അമ്പത് ഋഷിമാരും അവിടെയുണ്ട്, പാണ്ഡവാ.
തേ സ്മ തത്ര യഥാകാമം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ ദിവൌകസഃ। പ്രണമ്യ ശിരസാ തസ്മൈ സര്വേ യാന്തി യഥാഗമമ്
അവിടെ ദിവ്യവാസികൾ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അവരെ കണ്ടു, തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു, ശേഷം യഥാക്രമം തിരിച്ചു പോകുന്നു.
അതിഥീനാഗതാന്ദേവാന്ദൈത്യാന്നാഗാംസ്തഥാ ദ്വിജാന്। യക്ഷാന്മുപര്ണാന്കാലേയാന്ഗന്ധര്വാപ്സരസസ്തഥാ
അവിടെ അതിഥികളായി എത്തുന്ന ദേവന്മാർ, ദൈത്യന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, ദ്വിജന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, സുപർണ്ണന്മാർ, കാലേയന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ —
മഹാഭാഗാനമിതധീര്ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। ദയാവാന്സര്വഭൂതേഷു യഥാര്ഹം പ്രതിപദ്യതേ
അവരിൽ മഹാഭാഗ്യശാലികളും അചഞ്ചലബുദ്ധിയുമുള്ളവർക്കു, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയോടെ യോജ്യമായതെല്ലാം നൽകുന്നു.
പ്രതിഗൃഹ്യ തു വിശ്വാത്മാ സ്വയം സ്വയമ്ഭൂരമിതദ്യുതിഃ। സാന്ത്വമാനാര്ഥസമ്ഭോഗൈര്യുനക്തി മനുജാധിപ
അവരെ സ്വീകരിച്ച ശേഷം, സകലത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വയംഭൂവായ അനന്തപ്രഭയുള്ളവൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം വാക്കുകൾകൊണ്ടും സമ്മാനങ്ങളാലും ആനന്ദങ്ങളാലും അവരെ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു, രാജാവേ.
തഥാ തൈരുപയാതൈശ്ച പ്രതിയദ്ഭിശ്ച ഭാരത। ആകുലാ സാ സഭാതാത ഭവതി സ്മ സുഖപ്രദാ
അങ്ങനെ എത്തുന്നവരും പോകുന്നവരും മൂലം, ഭാരതാ, ആ സഭ നിറഞ്ഞു സന്തോഷം പകർന്നു, അച്ഛാ.
സര്വതേജോമയീ ദിവ്യാ ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസേവിതാ। ബ്രാഹയാ ശ്രിയാ ദീപ്യമാനാ ശുശുഭേ വിഗതക്ലമാ
സകലതേജസ്സും നിറഞ്ഞ ദിവ്യമായ ആ സഭ, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ കൂട്ടം സേവിക്കുന്നതും, മഹത്തായ ഐശ്വര്യത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ക്ഷീണം ഇല്ലാതെയും തിളങ്ങുന്നു.
സാ സഭാ താദൃശീ ദൃഷ്ടാ മയാ ലോകേഷു ദുര്ലഭാ। സഭേയം രാജശാര്ദൂല മനുഷ്യേഷു യഥാ തവ
അങ്ങനെയൊരു സഭ ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്, ലോകങ്ങളിൽ പോലും അപൂർവമായത്. രാജശാർദൂലാ, മനുഷ്യരിൽ നിന്റെ സഭ അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏതാ മയാ ദൃഷ്ടപൂര്വാഃ സഭാ ദേവേഷു ഭാരത। സഭേയം മാനുഷേ ലോകേ സര്വശ്രേഷ്ഠതമാ തവ
ഭാരതാ, ദേവലോകങ്ങളിൽ ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിരുന്ന സഭകൾ ഇവയാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യലോകത്തിൽ നിന്റെ സഭയാണു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
പ്രായശോ രാജലോകസ്തേ കഥിതോ വദതാം വര। വൈവസ്വതസഭായാം തു യഥാ വദസി മേ പ്രഭോ
വൈവസ്വതന്റെ സഭയില് രാജാവിന്റെ സേവകരെ നീ കൂടുതലും വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇപ്പോഴിതാ, മഹാനുഭാവാ, നീ അറിയുന്നപോലെ അതിന്റെ മുഴുവന് വൃത്താന്തവും എനിക്കു പറയൂ.
വരുണസ്യ സഭായാം തു നാഗാസ്തേ കഥിതാ വിഭോ। ദൈത്യേന്ദ്രാശ്ചാപി ഭൂയിഷ്ഠാഃ സരിതഃ സാഗരാസ്തഥാ
വരുണന്റെ സഭയില് നീ നാഗന്മാരെയും, മഹാദിത്യന്മാരെയും, നദികളും സമുദ്രങ്ങളും എന്നിങ്ങനെ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
തഥാ ധനപതേര്യക്ഷാ ഗുഹ്യകാ രാക്ഷസാസ്തഥാ। ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ ഭഗവാംശ്ച വൃഷധ്വജഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ധനപതിയുടെ സഭയില് യക്ഷന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ഗന്ധര്വന്മാരെയും അപ്സരസ്സുകളെയും, വൃഷധ്വജനായ ഭഗവാനെയും നീ പറഞ്ഞുവച്ചു.
പിതാമഹസഭായാം തു കഥിതാസ്തേ മഹര്ഷഭഃ। സര്വേ ദേവനികായാശ്ച സര്വശാസ്ത്രാണി വൈവ ഹ
പിതാമഹന്റെ സഭയില് മഹർഷിയേ, എല്ലാ ദേവസംഘങ്ങളെയും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളെയും നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ശക്രസ്യ തു സഭായാം തു ദേവാഃ സങ്കീര്തിതാ മുനേ। ഉദ്ദേശതശ്ച ഗന്ധര്വാ വിവിധാശ്ച മഹര്ഷയഃ
ശക്രന്റെ സഭയില് ദേവന്മാരെയും, കൂടാതെ ഗന്ധര്വന്മാരെയും വിവിധ മഹർഷിമാരെയും നീ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞുവച്ചു.
ഏക ഏവ തു രാജര്ഷിര്ഹരിശ്ചന്ദ്രോ മഹാമുനേ। കഥിതസ്തേ സഭായാം വൈ ദേവേന്ദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ
എന്നാല് മഹാത്മാവായ ദേവേന്ദ്രന്റെ സഭയില് ഒരേയൊരു രാജർഷിയായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെയാണ് നീ പറഞ്ഞത്, മഹർഷിയേ.
കിം കര്മ തേനാചരിതം തപോ വാ നിയതവ്രത। യേനാസൌ സഹ ശക്രേണ സ്പര്ധദേ സുമഹായശാഃ
അവന് ചെയ്ത കര്മ്മം എന്ത്? അവന് അനുഷ്ഠിച്ച വ്രതം അല്ലെങ്കില് തപസ്സു എന്ത്? അതുവഴി അവന് ശക്രനോടൊപ്പം തുല്യമായി പ്രശസ്തനായി?
പിതൃലോകഗതശ്ചൈവ ത്വയാ വിപ്ര പിതാ മമ। ദൃഷ്ടഃ പാണ്ഡുര്മഹാഭാഗഃ കഥം വാഽപി സമാഗതഃ
ബ്രാഹ്മണാ, പിതൃലോകത്തിലെത്തിയ എന്റെ പിതാവായ പാണ്ഡുവിനെ നീ കണ്ടുവെന്ന് പറഞ്ഞു. അവിടെ എങ്ങനെയാണ് അവന് എത്തിയതോ, എന്തുവഴിയാണോ സംഭവിച്ചത്?
കിമുക്തവാംശ്ച ഭഗവംസ്തന്മമാചക്ഷ്വ സുവ്രത। ത്വത്തഃ ശ്രോതും സര്വമിദം പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
ഭഗവാനെ, അവിടെ അവന് പറഞ്ഞത് എന്താണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ. ഈ കാര്യങ്ങള് എല്ലാം നിന്നില് നിന്ന് കേള്ക്കാന് എനിക്ക് വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്.
യന്മാം പൃച്ഛസി രാജേന്ദ്ര ഹരിശ്ചന്ദ്രം പ്രതി പ്രഭോ। തത്തേഽഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം തസ്യ ധീമതഃ
രാജേന്ദ്രാ, നീ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെക്കുറിച്ച് എന്നോട് ചോദിച്ചതിനുള്ള ഉത്തരം, ആ ധീരന്റെ മഹത്വം, ഇപ്പോള് ഞാന് വിശദമായി പറയും.
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതസ്ത്രിശങ്കുര്നാമ പാര്ഥിവഃ। അയോധ്യാധിപതിര്വീരോ വിശ്വാമിത്രേണ സംസ്ഥിതഃ
ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശത്തില് ത്രിശങ്കു എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു രാജാവ് ജനിച്ചു. അയോധ്യയുടെ രാജാവായ ആ വീരന് വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം ബന്ധപ്പെട്ടു ജീവിച്ചു.
തസ്യ സത്യവതീ നാമ പത്നീ കേകയവംശജാ। തസ്യാം ഗര്ഭഃ സമഭവദ്ധര്മേണ കുരുനന്ദന
അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് സത്യവതിയായിരുന്നു. അവള് കേകയ വംശത്തില് ജനിച്ചവളാണ്. അവളില് ധര്മപുത്രനായ ഒരു മകനു ജനനം ലഭിച്ചു.
സാ ച കാലേ മഹാഭാഗാ രാജന്മാസം പ്രവിശ്യ ച। കുമാരം ജനയാമാസ ഹരിശ്ചന്ദ്രമകല്മഷമ്। സ വൈ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്ത്രൈശങ്കവ ഇതി സ്മൃതഃ
കാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹാഭാഗയായ രാജ്ഞി സത്യവതി ഗര്ഭകാലം പൂര്ത്തിയാക്കി, പാപരഹിതനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ പ്രസവിച്ചു. ത്രിശങ്കുവിന്റെ പുത്രനെന്ന നിലയില് ഹരിശ്ചന്ദ്രന് എന്ന രാജാവാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സ രാജാ ബലവാനാസീത്സമ്രാട് സര്വമഹീക്ഷിതാമ്। തസ്യ സര്വേ മഹീപാലാഃ ശാസനാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ
ആ രാജാവ് ശക്തനും ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളുടെയും ചക്രവർത്തിയുമായിരുന്നു. അവന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴില് എല്ലാ രാജാക്കളും വിനയത്തോടെ നിന്നു.
തേനൈകം രഥമാസ്ഥായ ജൈത്രം ഹേമവിഭൂഷിതമ്। ശസ്ത്രപ്രതാപേന ജിതാ ദ്വീപാഃ സപ്ത ജനേശ്വര
ഒരേ ഒരു വിജയരഥത്തില് കയറി, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ആ രഥത്തില് ഇരുന്നു, ആയുധശക്തിയാല് ഏഴു ദ്വീപുകളും അവന് ജയിച്ചു.
സ നിര്ജിത്യ മഹീം കൃത്സ്നാം സശൈലവനകാനനാമ്। ആജഹാര മഹാരാജ രാജസൂയം മഹാക്രതുമ്
പര്വ്വതങ്ങളോടും കാടുകളോടും കാനനങ്ങളോടും കൂടിയ മുഴുവന് ഭൂമിയും ജയിച്ച ശേഷം, മഹാരാജാവ് രാജസൂയയാഗം ചെയ്തു.