പലാശാനാം ശതം ജ്ഞേയം ശതം കാശകുശാദയഃ। ശാന്തനുശ്ചൈവ രാജേന്ദ്ര പാണ്ഡുശ്ചൈവ പിതാ തവ
നൂറ് പലാശന്മാർ, നൂറ് കാശകുശന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, ശാന്തനു രാജാവും രാജാവേ, നിന്റെ അച്ഛൻ പാണ്ഡുവും.
ഉശങ്ഗവഃ ശതരഥോ ദേവരാജോ ജയദ്രഥഃ। വൃഷദര്ഭശ്ച രാജര്ഷിര്ബുദ്ധിമാന്സഹമന്ത്രിഭിഃ
ഉശംഗവൻ, ശതരഥൻ, ദേവരാജൻ, ജയദ്രഥൻ, രാജർഷി വൃഷദർഭൻ, ബുദ്ധിമാൻ സഹമന്ത്രിമാരോടുകൂടി ഇവരും.
അഥാപരേ സഹസ്രാണി യേ ഗതാഃ ശസബിന്ദവഃ। ഇഷ്ട്വാഽശ്വമേധൈര്ബഹുഭിര്മഹദ്ഭിര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ
അതിനുശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് ശശബിന്ദുക്കൾ, അനേകം മഹത്തായ അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി.
ഏതേ രാജര്ഷയഃ പുണ്യാഃ കീര്തിമന്തോ ബഹുശ്രുതാഃ। തസ്യാം സഭായാം രാജേന്ദ്ര വൈവസ്വതമുപാസതേ
ഇവരാണ് പുണ്യശാലികളായ രാജർഷികൾ, പ്രശസ്തരും പണ്ഡിതരും; ആ സഭയിൽ, രാജാവേ, വൈവസ്വതനെ ആരാധിക്കുന്നു.
അഗസ്ത്യോഽഥ മതങ്ഗശ്ച കാലോ മൃത്യുസ്തഥൈവ ച। യജ്വാനശ്ചൈവ സിദ്ധാശ്ച യേ ന യോഗശരീരിണഃ
അഗസ്ത്യൻ, മതംഗൻ, കാലൻ, മരണം, യാഗം നടത്തിയവരും സിദ്ധന്മാരും, യോഗശരീരം ഇല്ലാത്തവരും.
അഗ്നിഷ്വാത്താശ്ച പിതരഃ ഫേനപാശ്വോഷ്മപാശ്ച യേ। സുധാവന്തോ ബര്ഹിഷദോ മൂര്തിമന്തസ്തഥാഽപരേ
അഗ്നിഷ്വാത്ത പിതാക്കന്മാർ, ഫേനപാശ്വന്മാർ, ഉഷ്മപാശ്വന്മാർ, അമൃതം കുടിക്കുന്നവർ, ബർഹിഷദുകൾ, രൂപമുള്ള മറ്റു ചിലരും.
കാലചക്രം ച സാക്ഷാച്ച ഭഗവാന്ഹവ്യവാഹനഃ। നരാ ദുഷ്കൃതകര്മാണോ ദക്ഷിണായനമൃത്യവഃ
കാലചക്രം തന്നെ, ഭഗവാൻ ഹവ്യവാഹനൻ, ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത മനുഷ്യർ, ദക്ഷിണായനത്തിൽ മരിക്കുന്നവർ.
കാലസ്യ നയനേ യുക്താ യമസ്യ പുരുപാശ്ച യേ। തസ്യാം ശിംശുപപാലാശാസ്തഥാ കാശകുശാദയഃ
കാലത്തിന്റെ നടത്തത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവർ, യമന്റെ അനേകം പാശധാരികൾ, ആ സഭയിൽ ശിംശുപ, പലാശ, കാശകുശന്മാർ എന്നിവരും.
ഉപാസതേ ധര്മരാജം മൂര്തിമന്തോ ജനാധിപ। ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ പിതൃരാജസഭാസദഃ। ന ശക്യാഃ പരിസങ്ഖ്യാതും നാമഭിഃ കര്മഭിസ്തഥാ
അവർ ധർമരാജാവിനെ നേരിൽ ആരാധിക്കുന്നു, ജനാധിപതികൾ; ഇവരും അനേകം പേരും പിതൃരാജാവിന്റെ സഭാസദസ്സിൽ, പേരിലും പ്രവൃത്തിയിലും എണ്ണാനാവാത്തവർ.
അസമ്ബാധാ ഹി സാ പാര്ഥ രമ്യാ കാമഗമാ സഭാ। ദീര്ഘകാലം തപസ്തപ്ത്വാ നിര്മിതാ വിശ്വകര്മണാ
അവ സഭ, പാർഥാ, അത്യന്തം വിശാലവും മനോഹരവും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതും, ദീർഘകാലം തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം വിശ്വകർമ്മ സൃഷ്ടിച്ചതുമാണ്.
ജ്വലന്തീ ഭാസമാനാ ച തേജസാ സ്വേന ഭാരത। താമുഗ്രതപസോ യാന്തി സുവ്രതാഃ സത്യവാദിനഃ
സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ ദീപ്തിയും ഉജ്ജ്വലതയും നിറഞ്ഞവളെ, ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഉറച്ചവരും വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരും സത്യവാദികളുമായവർ സമീപിക്കുന്നു, ഭാരത.
ശാന്താഃ സന്യാസിനഃ ശുദ്ധാഃ പൂതാഃ പുണ്യേന കര്മണാ। സര്വേ ഭാസ്വരദേഹാശ്ച സര്വേ ച വിരജോമ്ബരാഃ
ശാന്തരും സന്യാസികളും ശുദ്ധരും പുണ്യപ്രവൃത്തികളാൽ വിശുദ്ധരായവരും, എല്ലാവരും പ്രകാശമുള്ള ശരീരവും മിനുങ്ങുന്ന വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ചിത്രാങ്ഗദാശ്ചിത്രമാല്യാഃ സര്വേ ജ്വലിതകുണ്ഡലാഃ। സുകൃതൈഃ കര്മഭിഃ പുണ്യൈഃ പാരിബര്ഹൈശ്ച ഭൂഷിതാഃ
വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള പുഷ്പമാലകളും ജ്വലിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, നല്ല പ്രവൃത്തികളാലും പുണ്യഫലങ്ങളാലും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളാലും അവർ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗന്ധര്വാശ്ച മഹാത്മാനഃ സങ്ഘശശ്ചാപ്സരോഗണാഃ। വാദിത്രം നൃത്തഗീതം ച ഹാസ്യം ലാസ്യം ച സര്വശഃ
മഹാത്മാക്കളായ ഗന്ധർവരും കൂട്ടങ്ങളായി അപ്സരസുകളും അവിടെയുണ്ട്; സംഗീതം, നൃത്തം, ഗാനം, ചിരി, ലാസ്യം തുടങ്ങിയ എല്ലാ കലകളും അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പുണ്യാശ്ച ഗന്ധാഃ ശബ്ദാശ്ച തസ്യാം പാര്ഥ സമന്തതഃ। ദിവ്യാനി ചൈവ മാല്യാനി ഉപതിഷ്ഠന്തി നിത്യശഃ
പാർഥ, അവിടെയെങ്ങുമാണ് പുണ്യമായ സുഗന്ധങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളും; ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും എല്ലായ്പോഴും അവിടെ കാണാം.
ശതം ശതസഹസ്രാണി ധര്മിണാം തം പ്രജേശ്വരമ്। ഉപാസതേ മഹാത്മാനം രൂപയുക്താ മനസ്വിനഃ
നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ധാർമ്മികരും മനസ്സും രൂപവും ഉള്ളവർ ആ മഹാത്മാവായ പ്രജാപതിയെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഈദൃശീ സാ സഭാ രാജന്പിതൃരാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ। വരുണസ്യാപി വക്ഷ്യാമി സഭാം പുഷ്കരമാലിനീമ്
രാജാവേ, പിതൃരാജാവായ മഹാത്മാവിന്റെ സഭ ഇങ്ങനെയാണ്; ഇനി ഞാൻ വരുൺന്റെ പുഷ്കരമാല്യങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സഭയെ വിവരിക്കാം.
യുധിഷ്ഠിര സഭാ ദിവ്യാ വരുണസ്യാമിതപ്രഭാ। പ്രമാണേന യഥാ യാമ്യാ ശുഭപ്രാകാരതോരണാ
യുധിഷ്ഠിരാ, വരുൺന്റെ ദിവ്യമായ സഭ അതുല്യമായ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, യമന്റെ സഭയെപ്പോലെ വലിപ്പമുള്ളതും മനോഹരമായ മതിലും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ളതുമാണ്.
അന്തഃ സലിലമാസ്ഥായ വിഹിതാ വിശ്വകര്മണാ। ദിവ്യൈ രത്നമയൈര്വൃക്ഷൈഃ ഫലപുഷ്പപ്രദൈര്യുതാ
അവളുടെ അകത്ത് വെള്ളത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ചതുമായ, ദിവ്യരത്നങ്ങൾ ചേർത്ത വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലപുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ആലങ്കാരികമായിരിക്കുന്നു.
നീലപീതൈഃ സിതാഃ ശ്യാമൈഃ സിതൈര്ലോഹിതകൈരപി। അവതാനൈസ്തഥാ ഗുല്മൈര്മഞ്ജരീജാലധാരിഭിഃ
നീലയും മഞ്ഞയും വെള്ളയും കറുത്തതും വെള്ളയും ചുവപ്പും കൂടിയതും, താഴ്ന്നുകിടക്കുന്ന തണ്ടുകളും പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ കുരുമുളകളും അവിടെ കാണാം.
തഥാ ശകുനയസ്തസ്യാം വിചിത്രാ മധുരസ്വരാഃ। അനിര്ദേശ്യാ വപുഷ്മന്തഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അവിടെ അനേകം വർഗ്ഗത്തിലുള്ള, മധുരസ്വരമുള്ള, വിവരണം ചെയ്യാനാകാത്ത രൂപമുള്ള, നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് പക്ഷികളും ഉണ്ട്.
സാ സഭാ സുഖസംസ്പര്ശാ ന ശീതാ ന ച ധര്മദാ। വേശ്മാസനവതീ രമ്യാ സിതാ വരുണപാലിതാ
ആ സഭ സ്പർശിക്കാൻ അത്യന്തം സുഖകരവും, ചൂടോ തണുപ്പോ ഇല്ലാത്തതും, ഭവനങ്ങളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും ഉള്ളതും, വെളിച്ചം നിറഞ്ഞതും വരുൺൻ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതുമാണ്.
യസ്യാമാസ്തേ സ വരുണോ വാരുണ്യാ ച സമന്വിതഃ। ദിവ്യരത്നാമ്ബരധരോ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ
അവിടെ വരുൺനും വാരുണ്യയുമാണ് ഇരിക്കുന്നത്; ദിവ്യരത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ് ദിവ്യാഭരണങ്ങളിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
?ദ്വിതീയേന തു നാമ്നാ വൈ ഗൌരീതി ഭുവി വിശ്രുതാ। പത്ന്യാ സവരുണോ ദേവഃ പ്രമോദതി സുഖീ സുഖമ്
ഭൂമിയിൽ ഗൗരി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ദേവനായ വരുൺൻ സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
സ്രഗ്വിണോ ദിവ്യഗന്ധാശ്ച ദിവ്യഗന്ധാനുലേപനാഃ। ആദിത്യാസ്തത്ര വരുണം ജലേശ്വരമുപാസതേ
പുഷ്പമാലകളും ദിവ്യസുഗന്ധികളും അണിഞ്ഞ് ദിവ്യസുഗന്ധത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തവരായ ആദിത്യന്മാർ അവിടെ ജലാധിപനായ വരുൺനെ ആരാധിക്കുന്നു.
വാസുകിസ്തക്ഷകശ്ചൈവ നാഗശ്ചൈരാവതസ്തഥാ। കൃഷ്ണശ്ച ലോഹിതശ്ചൈവ പദ്മശ്ചിത്രശ്ച വീര്യവാന്
വാസുകി, തക്ഷക, എയരാവതൻ, കൃഷ്ണൻ, ലോഹിതൻ, പദ്മൻ, വീര്യശാലിയായ ചിത്രൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
കമ്ബലാശ്വതരൌ നാഗൌ ധൃതരാഷ്ട്രബലാഹകൌ। മണിമാന്കുണ്ഡധാരശ്ച കര്കോടകധനഞ്ജയൌ
കമ്പലനും അശ്വതരനും, ധൃതരാഷ്ട്രനും ബാലാഹകനും, മണിമാൻ, കുണ്ഡധാരൻ, കർക്കോടകൻ, ധനഞ്ജയൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
പാണിമാന്കുണ്ഡധാരശ്ച ബലവാന്പൃഥിവീപതേ। പ്രഹ്രാദോ മുഷികാദശ്ച തഥൈവ ജനമേജയഃ
പാണിമാൻ, കുണ്ഡധാരൻ, ശക്തനായ പ്രഹ്രാദൻ, മുഷികാദൻ, ജനമേജയൻ എന്നിവരും ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, അവിടെ ഉണ്ട്.
പതാകിനോ മണ്ഡലിനഃ ഫണവന്തശ്ച സര്വശഃ। ` അര്ഥോ ധര്മശ്ച കാമശ്ച വസുഃ കപില ഏവ ച
ചുറ്റും പതാകകളും വലയങ്ങളായും ഫണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെയായിരുന്നു അർത്ഥൻ, ധർമ്മൻ, കാമൻ, വസു, കപിലൻ എന്നിവരും.
അനന്തശ്ച മഹാനാഗോ യം ദൃഷ്ട്വാ ജലജേശ്വരഃ। അഭ്യര്ചയതി സത്കാരൈരാസനേന ച തം വിഭുഃ
അനന്തൻ എന്ന മഹാസർപ്പനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവനെ കണ്ടാൽ ജലാധിപൻ വലിയ ആദരവോടെ ഇരിപ്പിടം നൽകി ആരാധിക്കുന്നു.