അങ്ഗോ വങ്ഗഃ സുമിത്രശ്ച ശൈബ്യശ്ചാമിത്രകര്ശനഃ। കിരാതരാജഃ സുമനാ യവനാധിപതിസ്തഥാ
അങ്കൻ, വംഗൻ, സുഹൃത്ത്, ശക്തനായ ശൈബ്യൻ, കിരാതരാജാവ്, സുമനസ്, യവനാധിപൻ—
ചാണൂരോ ദേവരാതശ്ച ഭോജോ ഭീമരഥശ്ച യഃ। ശ്രുതായുധശ്ച കാലിങ്ഗോ ജയസേനശ്ച മാഗധഃ
ചാണൂരൻ, ദേവരാതൻ, ഭോജൻ, ഭീമരഥൻ, കലിംഗരാജാവായ ശ്രുതായുധൻ, മാഗധരാജാവായ ജയസേനൻ—
സുകര്മാ ചേകിതാനശ്ച പുരുശ്ചാമിത്രകര്ശനഃ। കേതുമാന്വസുദാനശ്ച വൈദേഹോഽഥ കൃതക്ഷണഃ
സുകർമ, ചേകിതാനൻ, പുരു, കേതുമാൻ, വസുദാനൻ, വൈദേഹരാജാവ്, കൃതക്ഷണൻ—
സുധര്മാ ചാനിരുദ്ധശ്ച ശ്രുതായുശ്ച മഹാബലഃ। അനൂപരാജോ ദുര്ധര്പഃ ക്രമജിച്ച സുദര്ശനഃ
സുധർമ്മ, അനിരുദ്ധൻ, മഹാശക്തനായ ശ്രുതായു, അനൂപരാജാവ്, ദുര്ദർപ്പൻ, ക്രമജിത്, സുദർശൻ—
ശിശുപാലഃ സഹസുതഃ കരൂപാധിപതിസ്തഥാ। വൃഷ്ണീനാം ചൈവ ദുര്ധര്പാഃ കുമാരാ ദേവരൂപിണഃ
ശിശുപാലൻ, സഹസുതൻ, കരൂപരാജാവ്, ദൈവസദൃശരൂപമുള്ള വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ അഭിമാനമുള്ള രാജകുമാരന്മാർ—
ആഹുകോ വിപൃഥുശ്ചൈവ ഗദഃ സാരണ ഏവ ച। അക്രൂരഃ കൃതവര്മാ ച സത്യകശ്ച ശിനേഃ സുതഃ
ആഹുകൻ, വിപൃഥു, ഗദൻ, സാരണൻ, അക്രൂരൻ, കൃതവർമൻ, ശിനിയുടെ മകനായ സത്യകൻ—
ഭീഷ്മകോഽഥാകൃതിശ്ചൈവ ദ്യുമത്സേനശ്ച വീര്യവാന്। കേകയാശ്ച മഹേഷ്വാസാ യജ്ഞസേനശ്ച സോമകിഃ
ഭീഷ്മകൻ, ആകൃതി, വീര്യശാലിയായ ദ്യുമത്സേനൻ, കേകയരുടെ മഹാബാണധാരികൾ, യജ്ഞസേനൻ, സോമകി—
കേതുമാന്വസുമാംശ്ചൈവ കൃതാസ്ത്രശ്ച മഹാബലഃ। ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ ക്ഷത്രിയാ മുഖ്യസംമതാഃ
കേതുമാൻ, വസുമാൻ, മഹാശക്തനായ കൃതാസ്ത്രൻ, ഇങ്ങനെ പ്രധാനമായും ആദരിക്കപ്പെടുന്ന അനേകം ക്ഷത്രിയന്മാർ—
ഉപാസതേ സഭായാം സ്മ കുന്തീപുത്രം യുധിഷ്ഠിരമ്। അര്ജുനം യേ വ സംശ്രിത്യ രാജപുത്രാ മഹാബലാഃ
ഇവരും അർജുനനെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന മറ്റു ശക്തശാലിയായ രാജകുമാരന്മാരും കൂടെ, കുന്തീപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ആ സഭയിൽ സേവിച്ചു.
അശിക്ഷന്ത ധനുര്വേദം രൌരവാജിനവാസസഃ। തത്രൈവ ശിക്ഷിതാ രാജന്കുമാരാ വൃഷ്ണിനന്ദനാഃ
റൂരു മൃഗത്തിന്റെ ചർമ്മം ധരിച്ച് അവിടെ തന്നെ അവർ ധനുര്വേദം അഭ്യസിച്ചു; അവിടെ തന്നെ വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ രാജകുമാരന്മാരും പരിശീലനം നേടി.
രൌക്മിണേയശ്ച സാമ്ബശ്ച യുയുധാനശ്ച സാത്യകിഃ। സുധര്മാ ചാനിരുദ്ധശ്ച ശൈവ്യശ്ച നരപുങ്ഗവഃ
രൗക്മിണേയൻ, സാംബൻ, യുയുധാനൻ സാത്യകി, സുധർമ്മ, അനിരുദ്ധൻ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശൈബ്യൻ—
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ രാജാനഃ പൃഥിവീപതേ। ധനഞ്ജയസഖാ ചാത്ര നിത്യമാസ്തേ സ്മ തുമ്ബുരുഃ
ഇവരും അനേകം രാജാക്കന്മാരും, ഭൂമിപതിയായ രാജാവേ, ധനഞ്ജയന്റെ സഖാവായ തുംബുരുവും അവിടെ സദാ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉപാസതേ മഹാത്മാനമാസീനം സപ്തവിംശതിഃ। ചിത്രസേനഃ സഹാമാത്യോ ഗന്ധര്വാപ്സരസസ്തഥാ
സപ്തവിംശതി പേർ, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ചിത്രസേനനും, കൂടാതെ ഗന്ധർവരും അപ്സരസുകളും, മഹാത്മാവിനെ ഇരുന്ന് സേവിച്ചു.
ഗീതവാദിത്രകുശലാഃ സാമ്യതാലവിശാരദാഃ। പ്രമാണോഽഥ ലയേ സ്ഥാനേ കിന്നരാഃ കൃതനിശ്രമാഃ
ഗാനം, വാദ്യം എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, താളത്തിലും ലയത്തിലും നിപുണരായ കിന്നരന്മാർ അവിടെ കലാപരിശ്രമം കാട്ടി.
സഞ്ചോദിതാസ്തുമ്ബുരുണാ ഗന്ധര്വസഹിതാസ്തദാ। ഗായന്തി ദിവ്യതാനൈസ്തേ യഥാന്യായം മനസ്വിനഃ
തുംബുരുവിന്റെ പ്രേരണയോടെ, ഗന്ധർവരും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, മനസ്സോടെ, ദിവ്യമായ രാഗങ്ങളിൽ യുക്തമായി പാടുകയായിരുന്നു.
പാണ്ഡുപുത്രാനൃഷീംശ്ചൈവ രമയന്ത ഉപാസതേ। തസ്യാം സഭായാമാസീനാഃ സുവ്രതാഃ സത്യസങ്ഗരാഃ
അവർ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ആനന്ദിപ്പിച്ചു സേവിച്ചു; ആ സഭയിൽ സത്യനിഷ്ഠയും നല്ല വ്രതവും പാലിക്കുന്നവർ ഇരുന്നു.
ദിവീവ ദേവാ ബ്രഹ്മാണം യുധിഷ്ഠിരമുപാസതേ
സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ ആദരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇവിടെയുള്ളവർ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും അതേ ആദരവോടെ ആദരിക്കുന്നു.
സമ്പൂജ്യാഥാഭ്യനുജ്ഞാതോ മഹര്ഷേര്വചനാത്പരമ്। പ്രത്യുവാചാനുപൂര്വ്യേണ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ
മഹർഷിയുടെ വചനപ്രകാരം യഥാവിധി ആദരവും അനുമതിയും ലഭിച്ച ശേഷം, ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ക്രമത്തിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഭഗവത്യായ്യമാഹൈതം യഥാവദ്ധര്മനിശ്ചയമ്। യഥാശക്തി യഥാന്യായം ക്രിയതേഽയം വിധിര്മയാ
ഭഗവൻ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ ധർമ്മനിയമം ഞാൻ എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് നീതിയോടുകൂടി നടപ്പിലാക്കുന്നു.
രാജഭിര്യദ്യഥാ കാര്യം, പുരാ വൈ തന്ന സംശയഃ। യഥാന്യായോപനീതാര്ഥം കൃതം ഹേതുമദര്ഥവത്
പഴയ രാജാക്കന്മാർ ചെയ്തതിൽ സംശയമില്ല; നീതിയനുസരിച്ച് കാരണപൂർവം ഉചിതമായി അവർ ചെയ്തതെല്ലാം സാർഥകമായതായിരുന്നു.
വയം തു സത്പഥം തേഷാം യാതുമിച്ഛാമഹേ പ്രഭോ। ന തു ശക്യം തഥാ ഗന്തും യഥാ തൈര്നിയതാത്മഭിഃ
പ്രഭോ, ആ മഹാന്മാരുടെ സന്മാർഗം പിന്തുടരാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ, അവരുപോലെ ഉറച്ച ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തതിനാൽ അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്നില്ല.
ഏകമുക്ത്വാ സ ധര്മാത്മാ വാക്യം തദഭിപൂജ്യ ച। ` തം തു വിശ്രാന്തമാസീനം ദേവര്ഷിമമിതദ്യുതിമ്'।। മുഹൂര്താത്പ്രാപ്തകാലം ച ദൃഷ്ട്വാ ലോകചരം മുനിമ്
അവൻ ഒരു വാക്ക് പറഞ്ഞ്, അതിന് യഥായോഗ്യം ആദരം നൽകി, വിശ്രമിച്ചിരുന്ന അതുല്യപ്രഭയുള്ള ദേവർഷിയെ നോക്കി, സമയമാകുന്നതു കണ്ടു ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ മഹർഷിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
നാദരദം സുസ്ഥമാസീനമുപാസീനോ യുധിഷ്ഠിരഃ। അപൃച്ഛത്പാണ്ഡവസ്തത്ര രാജമധ്യേ മാഹദ്യുതിഃ
രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രകാശമുള്ള യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ സുഖമായി ഇരുന്നിരുന്ന മഹർഷിയെ സമീപിച്ച്, അങ്ങ് രാജസഭയിൽ അവനോട് ചോദിച്ചു.
ഭവാത്സഞ്ചരതേ ലോകാന്സദാ നാനാവിധാന്ബഹൂന്। ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതാന്പൂര്വം പ്രേക്ഷമാണോ മനോജവഃ
ഭഗവൻ, നിങ്ങൾ മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ പലവിധം അനേകം ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടിച്ച അവയെല്ലാം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
ഈദൃശീ ഭവിതാ കാചിദ്ദൃഷ്ടപൂര്വാ സഭാ ക്വചിത്। ഇതോ വാ ശ്രേയസീ ബ്രഹ്മംസ്തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ।। വൈശമ്പായന ഉവാച
ഇവിടെപോലെയോ അതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായോ, എവിടെയെങ്കിലും ഇതുപോലൊരു സഭ നിങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? ബ്രഹ്മൻ, ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ ദയവായി പറയൂ.
തച്ഛ്രുത്വാ നാരദസ്തസ്യ ധര്മരാജസ്യ ഭാഷിതമ്। പാണ്ഡവം പ്രത്യുവാചേദം സ്മയന്മധുരയാ ഗിരാ
ധർമ്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, നാരദൻ മൃദുവായ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ മധുരമായ വാക്കുകളിൽ പാണ്ഡവനോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
മാനുഷേഷു ന മേ താത ദൃഷ്ടപൂര്വാ ന ച ശ്രുതാ। സഭാ മണിമയീ രാജന്യഥേയം തവ ഭാരത
പ്രിയപുത്രാ, മനുഷ്യരിൽ ഞാൻ ഇതുപോലെ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു സഭയെ കണ്ടിട്ടുമില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല, ഭാരത.
സഭാം തു പിതൃരാജസ്യ വരുണസ്യ ച ധീമതഃ। കഥയിഷ്യേ തഥേന്ദ്രസ്യ കൈലാസനിലയസ്യ ച
എന്നാൽ, പിതൃരാജാവിന്റെയും, ബുദ്ധിമാൻ വരുണന്റെയും, ഇന്ദ്രന്റെയും, കൈലാസത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെയും സഭകൾ ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിക്കും.
ബ്രഹ്മണശ്ച സഭാം ദിവ്യാം കഥയിഷ്യേ ഗതക്ലമാമ്। ദിവ്യാദിവ്യൈരഭിപ്രായൈരുപേതാം വിശ്വരൂപിണീമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദിവ്യമായ, ക്ഷീണം ഇല്ലാത്ത, ദൈവികവും ഭൗമികവുമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, സർവ്വരൂപമുള്ള ആ സഭയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
ദേവൈഃ പിതൃഗണൈഃ സാധ്യൈര്യജ്വഭിര്നിയതാത്മഭിഃ। ജുഷ്ടാം മുനിഗണൈഃ ശാന്തൈര്വേദയജ്ഞൈഃ സദക്ഷിണൈഃ।। യദി തേ ശ്രവണേ ബുദ്ധിര്വര്തതേ ഭരതര്ഷഭ
ദേവന്മാരാൽ, പിതൃഗണങ്ങളാൽ, സാധ്യന്മാരാൽ, യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ആത്മനിയമമുള്ളവരാൽ, ശാന്തരായ മുനികളാൽ, യഥാവിധിSouth ദക്ഷിണയുള്ള വേദയജ്ഞങ്ങളാൽ ആ സഭ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ പറയാം.