താം തു കൃത്വാ സഭാം ശ്രേഷ്ഠാം മയശ്ചാര്ജുനമബ്രവീത്। ഭൂതാനാം ച മഹാവീര്യോ ധ്വജാഗ്രേ കിങ്കരോ ഗണഃ
അങ്ങനെ അത്യുത്തമമായ സഭ പണിത ശേഷം, മായന് ശക്തനായ അര്ജുനനോട് കൊടിക്കലിന്റെ മുകളില് പതാകയും അതിന്റെ കൂട്ടരും കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
തവ വിഷ്ഫാരഘോഷേണ മേഘവന്നിനദിഷ്യതി। അയം ഹി സൂര്യസങ്കാശോ ജ്വലനസ്യ രഥോ മഹാന്।। 2
നിന്റെ വില്ലിന്റെ ശബ്ദം ആകാശം മുഴുവന് മുഴങ്ങും; ഇതാ, സൂര്യനുപോലെയുള്ള ജ്വാലയുള്ള രഥം ഇവിടെ ഉണ്ട്.
ഇമേ ച ദിവിജാഃ ശ്വേതാ വീര്യവന്തോ ഹയോത്തമാഃ। മായാമയഃ കൃതോ ഹ്യേഷ ധ്വജോ വാനരലക്ഷണഃ
ഇവിടെ ദൈവികവും വെള്ളയുമാണ് ഈ ശക്തമായ ഉത്തമ കുതിരകള്. മായാവശേഷം ഉണ്ടാക്കിയ ഈ വാനരചിഹ്നമുള്ള പതാകയും ഇവിടെയുണ്ട്.
അസജ്ജമാനോ വൃക്ഷേഷു ധൂമകേതുരിവോച്ഛ്രിതഃ। ബഹുവര്ണം ഹി ലക്ഷ്യേത ധ്വജം വാനരലക്ഷണമ്
അത് മരങ്ങളില് കുടുങ്ങാതെ, പുകപോലെയുള്ള പതാകപോലെ ഉയരുന്നു. വാനരചിഹ്നമുള്ള പതാക പല നിറങ്ങളിലും കാണാം.
ധ്വജോത്കടം ഹ്യനവമം യുദ്ധേ ദ്രക്ഷ്യസി വിഷ്ഠിതമ്। ഏവ വീരഃ സവ്യസാചിന്ധ്വജസ്യാന്തേ ഭവിഷ്യതി
പോരാട്ടത്തില് ഈ പതാക ഉയര്ന്നും തുല്യവിരുദ്ധനില്ലാതെയും നിലകൊള്ളുന്നത് നീ കാണും. വീരനായ ഇടത്തുകൈ അര്ജുനന് പതാകയുടെ അറ്റത്തായിരിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാഽഽലിങ്ഗ്യ വീഭത്സും വിസൃഷ്ടഃ പ്രയയൌ മയഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അര്ജുനനെ അണങ്ങിക്കൊണ്ട്, മായന് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ പ്രവേശനം തസ്യാം ചക്രേ രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ। അയുതം ഭോജയിത്വാ തു ബ്രാഹ്മണാനാം നരാധിപഃ
അതിനുശേഷം, ആ സഭയില് രാജാവ് യുദ്ധിഷ്ഠിരന് പ്രവേശനോത്സവം നടത്തി. പത്തായിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അത്താഴം വിളമ്പി,
സാജ്യേന പായസേനൈവ മധുനാ മിശ്രിതേന ച। ഭക്ഷ്യൈര്മൂലൈഃ ഫലൈശ്ചൈവ മാംസൈര്വാരാഹഹാരിണൈഃ। കൃസരേണാഥ ജീവന്ത്യാ ഹവിഷ്യേണ ച സര്വശഃ
നെയ്യും പായസം തേനും ചേര്ത്തു, കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും, പന്നിയുടെയും മാന് ഇറച്ചിയും, കൃഷാരവും ജീവന്തിയും ഹവിഷ്യാന്നവും എല്ലാം,
മാംസപ്രകാരൈര്വിവിധൈഃ ഖാദ്യൈശ്ചാപി തഥാ നൃപ। ചോഷ്യൈശ്ച വിവിധൈ രാജന്പേയൈശ്ച ബഹുവിസ്തരൈഃ
വിവിധതരം ഇറച്ചിവ്യഞ്ജനങ്ങളും, പലതരം കഴിക്കാവുന്നതും കുടിക്കാവുന്നതും ധാരാളമായി,
അഹതൈശ്ചൈവ വാസോഭിര്മാല്യൈരുച്ചാവചൈരപി। തര്പയാമാസ വിപ്രേന്ദ്രാന്നാനാദിഗ്ഭ്യഃ സമാഗതാന്
നല്ലതും സാധാരണയുമായ വസ്ത്രങ്ങളും, പൂമാലകളും നല്കി, എല്ലാ ദിക്കുകളില് നിന്നുമെത്തിയ ബ്രാഹ്മണപ്രഭുക്കളെ സംതൃപ്തരാക്കി.
ദദൌ തേഭ്യഃ സഹസ്രാണി ഗവാം പ്രത്യേകശഃ പുനഃ। പുണ്യാഹഘോഷസ്തത്രാസീദ്ദിവസ്പൃഗിവ ഭാരത
അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കൾ വീണ്ടും നൽകി. അന്ന് അവിടെ ഒരു പുണ്യദിനം പോലെ മഹത്തായ ഘോഷം മുഴങ്ങി, ഭരതവംശജനായോനെ.
വാദിത്രൈര്വിവിധൈര്ദിവ്യൈര്ഗന്ധൈരുച്ചാവചൈരപി। പൂജയിത്വാ കുരുശ്രേഷ്ഠോ ദേവതാനി നിവേശ്യ ച
വിവിധ ദിവ്യമായ വാദ്യങ്ങൾക്കും സുഗന്ധങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാരെ ആദരിച്ച്, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ അവരെ ആരാധിച്ചു.
തത്ര മല്ലാ നടാ ഝല്ലാഃ സൂതാ വൈതാലികാസ്തഥാ। ഉപതസ്ഥുര്മഹാത്മാനം ധര്മപുത്രം യുധിഷ്ഠിരമ്
അവിടെ മല്ലന്മാർ, നർത്തകർ, ജല്ലക്കാർ, സുതന്മാർ, വൈതാളികന്മാർ എന്നിവരും ധർമ്മപുത്രനായ മഹാത്മാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ സേവിച്ചു.
തഥാ സ കൃത്വാ പൂജാം താം ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പാണ്ഡവഃ। തസ്യാം സഭായാം രമ്യായാം രേമേ ശക്രോ യഥാ ദിവി
അങ്ങനെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ആ ആരാധന നടത്തി, പാണ്ഡവൻ ആ മനോഹരമായ സഭയിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ ആനന്ദിച്ചു.
സഭായാമൃഷയസ്തസ്യാം പാണ്ഡവൈഃ സഹ ആസതേ। ആസാഞ്ചക്രുര്നരേന്ദ്രാശ്ച നാനാദേശസമാഗതാഃ
ആ സഭയിൽ പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം മഹർഷിമാർ ഇരുന്നു. വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാരും അവിടെ സന്നിഹിതരായി ഇരുന്നു.
അസിതോ ദേവലഃ സത്യഃ സര്പിര്മാലീ മഹാശിരാഃ। അര്വാ വസുഃ സുമിത്രശ്ച മൈത്രേയഃ ശുനകോ ബലിഃ
അസിതൻ, ദേവളൻ, സത്യൻ, സർപിർമാലി, മഹാശിര, അർവ, വസു, സുമിത്രൻ, മൈത്രേയൻ, ശുണകൻ, ബലി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബകോ ദാല്ഭ്യഃ സ്ഥൂലശിരാഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനഃ ശുകഃ। സുമന്തുര്ജൈമിനിഃ പൈലോ വ്യാസശിഷ്യാസ്തഥാ വയമ്
ബകൻ, ദാൽഭ്യൻ, സ്ഥൂലശിര, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, ശുകൻ, സുമന്തു, ജൈമിനി, പൈലൻ, വ്യാസശിഷ്യന്മാർ, ഞങ്ങളുമൊക്കെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തിത്തിരിര്യാജ്ഞവല്ക്യശ്ച സസുതോ രോമഹര്ഷണഃ। അപ്സുഹോമ്യശ്ച ധൌമ്യശ്ച അണീമാണ്ഡവ്യകൌശികൌ
തിത്തിരി, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ, അവന്റെ മകൻ, രോമഹർഷണൻ, അപ്പ്സുഹോമ്യൻ, ധൗമ്യൻ, അണിമ, മാണ്ഡവ്യൻ, കൗശികൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദാമോഷ്ണീപസ്ത്രൈബലീശ്ച പര്ണാദോ ഘടജാനുകഃ। മൌഞ്ജായനോ വായുഭക്ഷഃ പാരാശര്യശ്ച സാരികഃ
ദാമൻ, ഉഷ്ണിപൻ, ത്രൈബലി, പർണാദൻ, ഘടജനുകൻ, മൗഞ്ജായനൻ, വായുഭക്ഷൻ, പാർാശരൻ, സാരികൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബലിവാകഃ സിനീവാകഃ സപ്തപാലഃ കൃതശ്രമഃ। ജാതൂകര്ണഃ ശിഖാവാംശ്ച ആലമ്ബഃ പാരിജാതകഃ
ബലിവാകൻ, സിനീവാകൻ, സപ്തപാലൻ, കൃതശ്രമൻ, ജാതൂകർണൻ, ശിഖാവാൻ, ആലമ്പൻ, പാർിജാതകൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പര്വതശ്ച മഹാഭാഗോ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാമുനിഃ। പവിത്രപാണിഃ സാവര്ണോ ഭാലുകിര്ഗാലവസ്തഥാ
പര്വതൻ, മഹാഭാഗൻ, മാർക്കണ്ടേയൻ മഹാമുനി, പവിത്രപാണി, സാവർണൻ, ഭാലുക്കി, ഗാലവൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജങ്ഘാബന്ധുശ്ച രൈഭ്യശ്ച കോപവേഗസ്തഥാ ഭൃഗുഃ। ഹരിബഭ്രുശ്ച കൌണ്ഡിന്യോ ബഭ്രുമാലീ സനാതനഃ
ജംഗാബന്ധു, റൈഭ്യൻ, കോപവേഗൻ ഭൃഗു, ഹരിബഭ്രു, കൗണ്ടിന്യൻ, ബഭ്രുമാലി എന്ന ശാശ്വതൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാക്ഷീവാനൌശിജശ്ചൈവ നാചികേതോഽഥ ഗൌതമഃ। പൈങ്ഗ്യോ വരാഹഃ ശുനകഃ ശാണ്ഡില്യശ്ച മഹാതപാഃ
കാക്ഷീവാൻ, ഔശിജൻ, നാചികേതസ്, ഗൗതമൻ, പൈംഗ്യൻ, വരാഹൻ, ശുണകൻ, മഹാതപസ്സുകാരനായ ശാണ്ഡില്യൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുക്കുരോ വേണുജങ്ഘോഽഥ കാലാപഃ കഠ ഏവ ച। മുനയോ ധര്മവിദ്വാംസോ ധൃതാത്മാനോ ജിതേന്ദ്രിയാഃ
കുക്കുരൻ, വേണുജംഘൻ, കാലാപൻ, കഠൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും ആത്മസംയമനവും ഇന്ദ്രിയജയവും നേടിയ മുനികൾ ആയിരുന്നു അവർ.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ വേദവേദാങ്ഗപാരഗാഃ। ഉപാസതേ മഹാത്മാനം സഭായാമൃഷിസത്തമാഃ
ഇവരും വേറെയും അനേകം വേദവും അതിന്റെ അങ്കങ്ങളുമെല്ലാം പഠിച്ച മഹർഷിമാർ ആ മഹാത്മാവിനെ സഭയിൽ സേവിച്ചു.
കഥയന്തഃ കഥാഃ പുണ്യാ ധര്മജ്ഞാഃ ശുചയോഽമലാഃ। തഥൈവ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠാ ധര്മരാജമുപാസതേ
ധർമ്മം അറിയുന്ന, ശുദ്ധമായ, പാപരഹിതമായ മഹർഷിമാർ പുണ്യകഥകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, അങ്ങനെ തന്നെ ശ്രേഷ്ഠനായ ക്ഷത്രിയന്മാരും ധർമ്മരാജാവിനെ സേവിച്ചു.
ശ്രീമാന്മഹാത്മാ ധര്മാത്മാ മുഞ്ജകേതുര്വിവര്ധനഃ। സങ്ഗ്രാമജിദ്ദുര്മുഖശ്ച ഉഗ്രസേനശ്ച വീര്യവാന്
ശ്രീമാനായ മഹാത്മാവും ധർമ്മനിഷ്ഠനും ആയ മുണ്ജകേതു, സംഗ്രാമജിത്, ദുര്മുഖൻ, വീര്യശാലിയായ ഉഗ്രസേനൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കക്ഷസേനഃ ക്ഷിതിപതിഃ ക്ഷേമകശ്ചാപരാജിതഃ। കമ്ബോജരാജഃ കമഠഃ കമ്പനശ്ച മഹാബലഃ
കക്ഷസേനൻ ഭൂമിയുടെ അധിപൻ, അജേയനായ ക്ഷേമകൻ, കംബോജരാജാവ്, കമഠൻ, മഹാബലശാലിയായ കംപനൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സതതം കമ്പയാമാസ യവനാനേക ഏവ യഃ। ബലപൌരുഷസമ്പന്നാന്കൃതാസ്ത്രാനമിതൌജസഃ। യഥാഽസുരാന്കാലകേയാന്ദേവോ വജ്രധരസ്തഥാ
അവൻ ശക്തിയും ധൈര്യവും ആയുധവിദ്യയും നിറഞ്ഞ യവനന്മാരെ തുടർച്ചയായി വിറപ്പിച്ചു, അതുപോലെ തന്നെ വജ്രം കൈവശമുള്ള ദേവൻ കാലകേയാസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചതുപോലെ.
ജടാസുരോ മദ്രകാനാം ച രാജാ കുന്തിഃ പുലിന്ദശ്ച കിരാതരാജഃ। തഥാങ്ഗവാങ്ഗൌ സഹപുണ്ഡ്രകേണ പാണ്ഡ്യോഡ്രരാജൌ ച സഹാന്ധ്രകേണ
ജടാസുരൻ, മദ്രരാജാവ്, കുന്തി, പുലിന്ദൻ എന്ന കിരാതരാജാവ്, അങ്ങനെ അങ്ക, വംഗ രാജാക്കന്മാർ, പുണ്ഡ്രരാജാവും, പാണ്ഡ്യനും ഉഡ്രരാജാവും ആന്ധ്രരാജാവിനോടൊപ്പം—