അഥാബ്രവീന്മയഃ പാര്ഥമര്യുനം ജയതാം വരമ്। ആപൃച്ഛേ ത്വാം ഗമിഷ്യാമി പുനരേഷ്യാമി ചാപ്യഹമ്
അപ്പോൾ മയൻ വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നോട് വിടപറയുന്നു; ഞാൻ പോകുന്നു, പിന്നെയും തിരികെ വരും."
വിശ്രുതാം ത്രിഷു ലോകേഷു പാര്ഥ ദിവ്യാം സഭാം തവ। പ്രാണിനാം വിസ്മയകരീം തവ പ്രിയവിവര്ധിനീമ്। പാണ്ഡവാനാം ച സര്വേഷാം കരിഷ്യാമി ധനഞ്ജയ
പാർത്താ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ, എല്ലാപ്രാണികൾക്കും അത്ഭുതം തോന്നിക്കുന്ന, നിന്റെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന, പാണ്ഡവന്മാർക്കൊക്കെയും അനുയോജ്യമായ ദിവ്യമായ ഒരു സഭ ഞാൻ നിർമ്മിക്കും, ധനഞ്ജയാ.
ഉത്തരേണ തു കൈലാസം മൈനാകം പര്വതം പ്രതി। യിയക്ഷമാണേഷു പുരാ ദാനവേഷു മയാ കൃതമ്
കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു ദാനവന്മാർ ഒരിക്കൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവിടെയാണ് ആ സഭ നിർമ്മിച്ചത്.
ചിത്രം മണിമയം ഭാണ്ഡം രമ്യം ബിന്ദുസാരഃ പ്രതി। സഭായാം സത്യസന്ധസ്യ യദാസീദ്വൃഷപര്വണഃ
ബിന്ദുസാരസിൽ, സത്യവ്രതനായ വൃഷപർവന്റെ സഭയിൽ, മനോഹരമായ മണികൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച അത്ഭുതകരമായ ഒരു പാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഗമിഷ്യാമി തദ്ഗൃഹ്യ യദി തിഷ്ഠതി ഭാരത। തതഃ സഭാം കരിഷ്യാമി പാണ്ഡവസ്യ യശസ്വിനീമ്
ഭാരതാ, അതു ഇപ്പോഴും അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും; പിന്നെ മഹത്വമുള്ള പാണ്ഡവനു വേണ്ടി ആ സഭ നിർമ്മിക്കും.
മനഃ പ്രഹ്ലാദിനീം ചിത്രാം സര്വരത്നവിഭൂഷിതാമ്। അസ്തി ബിന്ദുസാരസ്യുഗ്രാ ഗദാ ച കുരുനന്ദന
കുരുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ബിന്ദുസാരസിൽ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, മനോഹരമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഒരു ഉഗ്രമായ ഗദയും അവിടെ ഉണ്ട്.
നിഹിതാ യൌവനാശ്വേന രാജ്ഞാ ഹത്വാ രണേ രിപൂന്। സുവര്ണബിന്ദുഭിശ്ചിത്രാ ഗുര്വീ ഭാരസഹാ ദൃഢാ
യൗവനാശ്വ എന്ന രാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തോല്പിച്ച ശേഷം, ആ ഭാരമുള്ള, ദൃഢമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗദ അവിടെ വെച്ചു.
സാ വൈ ശതസഹസ്രസ്യ സമ്മിതാ ശത്രുഘാതിനീ। അനുരൂപാ ച ഭീമസ്യ ഗാണ്ഡീവം ഭവതോ യഥാ
ആ ശത്രുനാശിനി ഗദ ലക്ഷം മൂല്യമുള്ളതും, ഭീമനു അതുപോലെ യോജിച്ചതുമാണ്, നിനക്ക് ഗാണ്ഡീവം യഥാവത്.
വാരുണശ്ച മഹാശങ്ഖോ ദേവദത്തഃ സുഘോഷവാന്। സര്വമേതത്പ്രദാസ്യാമി ഭവതേ നാത്ര സംശയഃ
വരുണന്റെ മഹത്തായ ശംഖമായ ദേവദത്തും ഉണ്ട്, അതിന് അതിമനോഹരമായ ശബ്ദമുണ്ട്; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു നൽകും, സംശയമില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ സോഽസുരഃ പാര്ഥം പ്രാഗുദീചീം ദിശം ഗതഃ। അഥോത്തരേണ കൈലാസാന്മൈനാകം പര്വതം പ്രതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ അസുരൻ അർജുനനോട് വിടപറഞ്ഞു വടക്കുകിഴക്കോട്ട് പോയി; പിന്നെ, കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു.
ഹിരണ്യശൃങ്ഗഃ സുമഹാന്മഹാമണിമയോ ഗിരിഃ। രമ്യം ബിന്ദുസരോ നാമ യത്ര രാജാ ഭഗീരഥഃ
അവിടെ, ഹിരണ്യശൃംഗം എന്ന മഹത്തായ, മഹാമണികൾകൊണ്ടുള്ള പർവതവും, ഭഗീരഥൻ വസിച്ചിരുന്ന മനോഹരമായ ബിന്ദുസാരസും ഉണ്ട്.
ദ്രുഷ്ടും ഭാഗീരഥീം ഗങ്ഗാമുവാസ ബഹുലാഃ സമാഃ। യത്രേഷ്ടം സര്വഭൂതാനാമീശ്വരേണ മഹാത്മനാ
ഭഗീരഥിയുടെ പുത്രിയായ ഗംഗയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ അവിടെ അനേകം വർഷങ്ങൾ താമസിച്ചു; അവിടെ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ മഹാത്മാവ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ആഹൃതാഃ ക്രതവോ മുഖ്യാഃ ശതം ഭരതസത്തമ। യത്ര യൂപാ മണിമയാശ്ചൈത്യാശ്ചാപി ഹിരണ്മയാഃ
ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവിടെ നൂറ് പ്രധാന യാഗങ്ങൾ നടത്തപ്പെട്ടു; അവിടത്തെ യാഗശില്പങ്ങൾ മണികളാൽ നിർമ്മിച്ചതും, യാഗശാലകൾ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ളതുമായിരുന്നു.
ശോഭാര്ഥം വിഹിതാസ്തത്ര ന തു ദൃഷ്ടാന്തതഃ കൃതാഃ। യത്രേഷ്ട്വാ സ ഗതഃ സിദ്ധിം സഹസ്രാക്ഷഃ ശചീപതിഃ
അവിടെ ആലങ്കാരത്തിനായി അവയെ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് വേണ്ടിയല്ല; അവിടെ സഹസ്രാക്ഷൻ, ശചിയുടെ ഭർത്താവ്, യാഗം നടത്തി സിദ്ധി നേടി.
യത്ര ഭൂതപതിഃ സൃഷ്ട്വാ സര്വാഁല്ലോകാന്സനാതനഃ। അപസ്യതേ തിഗ്മതേജാഃ സ്ഥിതോ ഭൂതൈഃ സഹസ്രശഃ
അവിടെ, സകല ജീവികളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപൻ, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം, തീപോലെ പ്രകാശം വീശിച്ചു നില്ക്കുന്നു.
നരനാരായണൌ ബ്രഹ്മാ യമഃ സ്ഥാണുശ്ച പഞ്ചമഃ। ഉപാസതേ യത്ര പരം സഹസ്രയുഗപര്യയേ
അവിടെ, നരനും നാരായണനും, ബ്രഹ്മാവും, യമനും, അഞ്ചാമനായ സ്ഥാണുവും, ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കാലം പരമേശ്വരനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു.
യത്രേഷ്ടം വാസുദേവേന സത്ത്രൈര്വര്ഷഗണാന്ബഹൂന്। ശ്രദ്ദധാനേന സതതം ധര്മസമ്പ്രതിപത്തയേ
അവിടെ, വാസുദേവൻ, ധർമ്മം നിലനില്ക്കാൻ, വിശ്വാസപൂർവ്വം, വർഷങ്ങളോളം യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
സുവര്ണമാലിനോ യൂപാശ്ചൈത്യാശ്ചാപ്യതിഭാസ്വരാഃ। ദദൌ യത്ര സഹസ്രാണി പ്രയുതാനി ച കേശവഃ
അവിടെ, കേശവൻ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മാലകൾ അണിഞ്ഞ യാഗസ്തംഭങ്ങളും, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളും, ആയിരങ്ങളായും ലക്ഷങ്ങളായും ദാനം ചെയ്തു.
തത്ര ഗത്വാ സ ജഗ്രാഹ ഗദാം ശങ്ഖം ച ഭാരത। `തസ്മാദ്ഗിരേരുപാദായ ശിലാഃ സുരുചിരാവഹാഃ'। സ്ഫാടികം ച സഭാദ്രവ്യം യദാസീദ്വൃഷപര്വണഃ
ഭാരത, അവിടെ ചെന്നു, അവൻ ഗദയും ശംഖും എടുത്തു; ആ മലയിൽ നിന്ന് മനോഹരവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ കല്ലുകളും, സ്ഫടികവും, വൃഷപർവന്റെ വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും കൊണ്ടുവന്നു.
കിങ്കരൈഃ സഹ രക്ഷോഭിര്യദരക്ഷന്മഹദ്ധനമ്। തദഗൃഹ്ണാന്മയസ്തത്ര ഗത്വാ സര്വം മഹാഽസുരഃ
അവിടെ കാവൽനിൽക്കുന്ന സേവകരോടും രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടെ, മഹാസുരനായ മയൻ ആ വലിയ ധനം മുഴുവനും സ്വന്തമാക്കി.
തദാഹൃത്യ ച താം ചക്രേ സോഽസുരോഽപ്രതിമാം സഭാമ്। വിശ്രുതാം ത്രിഷു ലോകേഷു ദിവ്യാം മണിമയീം ശുഭാമ്
അത് കൊണ്ടുവന്ന്, ആ അസുരൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ, ദിവ്യവും രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചും ശോഭയുള്ളതുമായ അപൂർവമായ ഒരു സഭ നിർമ്മിച്ചു.
ഗദാം ച ഭീമസേനായ പ്രവരാം പ്രദദൌ തദാ। ദേവദത്തം ചാര്ജുനായ ശങ്ഖപ്രവരമുത്തമമ്
അപ്പോൾ അവൻ ഭീമസേനനു ഉത്തമമായ ഗദയും, അർജുനനു ദേവദത്തം എന്ന ഉത്തമശംഖും നൽകി.
യസ്യ ശങ്ഖസ്യ നാദേന ഭൂതാനി പ്രചകമ്പിരേ। `സ കാലം കഞ്ചിദാശ്വസ്യ വിശ്വകര്മാ വിചിന്ത്യ ച
ആ ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് സകലഭൂതങ്ങളും വിറച്ചു; കുറേ കാലം ആലോചിച്ച ശേഷം, അതു വിശ്വകർമ്മാവിന് നന്നാക്കാൻ നൽകി.
സഭാം പ്രചക്രമേ കര്തും പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്। അഭിപ്രായേണ പാര്ഥാനാം കൃഷ്ണസ്യ ച മഹാത്മനഃ
പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരുടെയും മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെയും ആഗ്രഹപ്രകാരം, പാണ്ഡവന്മാർക്കായി മഹാസഭ നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങി.
സര്വര്തുഗുണസമ്പന്നാം ദിവ്യരൂപാമലങ്കൃതാമ്। തര്പയിത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാന്പായസേന സഹസ്രശഃ। സഭാ ച സാ മഹാരാജ ശാതകുമ്ഭമയദ്രുമാ
സകല ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ, ദിവ്യരൂപവും അലങ്കാരവും ഉള്ള ആ സഭയിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണന്മാരെ പായസം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; മഹാരാജാവേ, ആ സഭയിൽ പൊന്നിൻ മരങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദശകിഷ്കുസഹസ്രാണി സമന്താദായതാഭവത്। യഥാ വഹ്നേര്യഥാര്കസ്യ സോമസ്യ ച യഥാ സഭാ
അത് പത്ത് ആയിരം വില്ലിന്റെ നീളത്തിൽ ചുറ്റും വ്യാപിച്ചു, അഗ്നിയുടെയും സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും സഭപോലെ വിശാലമായിരുന്നു.
ഭ്രാജമാനാ തഥാഽത്യര്ഥം ദധാര പരമം വപുഃ। അഭിഘ്നതീവ പ്രഭയാ പ്രഭാമര്കസ്യ ഭാസ്വരാമ്
അത് അത്യന്തം പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി, അതിന്റെ മഹത്തായ ഭാവം സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ എല്ലാവരെയും ആകർഷിച്ചു.
പ്രബഭൌ ജ്വലമാനേവ ദിവ്യാ ദിവ്യേന വര്ചസാ। നവമേഘപ്രതീകാശാ ദിവമാകൃത്യ വിഷ്ഠിതാ। ആയതാ വിപുലാ രമ്യാ വിപാപ്മാ വിഗതക്ലമാ
അത് ദിവ്യപ്രഭയോടെ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു; പുതുമേഘംപോലെ ആകാശം തൊട്ട്, വിശാലവും മനോഹരവും, കുഴപ്പമില്ലാത്തതും ക്ഷീണമില്ലാത്തതുമായിരുന്നു.
ഉത്തമദ്രവ്യസമ്പന്നാ രത്നപ്രാകാരതോരണാ। ബഹുചിത്രാ ബഹുധനാ സുകൃതാ വിശ്വകര്മണാ
ഉത്തമവസ്തുക്കളാൽ സമ്പന്നമായ, രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള മതിലും ഗോപുരവും, അനേകം അലങ്കാരങ്ങളും ധനസമ്പത്തും നിറഞ്ഞ, വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ കൈപ്പണിയായ ശോഭയുള്ള ഒരു സഭയായിരുന്നു.
ന ദാശാര്ഹീ സുധര്മാ വാ ബ്രഹ്മണോ വാഥ താദൃശീ। സഭാ രൂപേണ സമ്പന്നാ യാം ചക്രേ മതിമാന്മയഃ
ദാശാർഹന്റെ സുധർമ്മയോ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സഭയോ പോലും, മയൻ നിർമ്മിച്ച ആ സഭപോലെ രൂപത്തിൽ സമ്പന്നമായിരുന്നില്ല.