വിഹായ ഭഗവാംശ്ചാപി സ്ത്രീരൂപമതുലം ഹരിഃ। നാനാപ്രഹരണൈര്ഭീമൈര്ദാനവാന്തമകമ്പയത്
ശ്രീഹരി അതുല്യമായ സ്ത്രീരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭയങ്കരമായ പല ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ദാനവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
തതഃ പ്രവൃത്തഃ സംഗ്രാമഃ സമീപേ ലവണാമ്ഭസഃ। സുരാണാമസുരാണാം ച സര്വഘോരതരോ മഹാന്
അപ്പോൾ ഉപ്പു നിറഞ്ഞ വെള്ളത്തിനരികിൽ, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
പ്രാസാശ്ച വിപുലാസ്തീക്ഷ്ണാ ന്യപതന്ത സഹസ്രശഃ। തോമരാശ്ച സുതീക്ഷ്ണാഗ്രാഃ ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച
വലിയതും മൂർച്ചയുള്ളതുമായ കുന്തങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന് വീണു. അതുപോലെ മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രമുള്ള തുമരങ്ങളും പലവിധ ആയുധങ്ങളും വീണു.
തതോഽസുരാശ്ചക്രഭിന്നാ വമന്തോ രുധിരം ബഹു। അസിശക്തിഗദാരുഗ്ണാ നിപേതുര്ധരണീതലേ
അപ്പോൾ ചക്രം കൊണ്ടു വെട്ടിയ ദാനവന്മാർ, രക്തം ഒഴുക്കി, വാൾ, കുന്തം, ഗദ, ഉരുക്ക് എന്നിവകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റു, നിലത്ത് വീണു.
ഛിന്നാനി പട്ടിശൈശ്ചൈവ ശിരാംസി യുധി ദാരുണൈഃ। തപ്തകാഞ്ചനമാലീനി നിപേതുരനിശം തദാ
പൊന്തിയ പൊന്നുമാലകൾ അണിഞ്ഞ തലകൾ, യുദ്ധത്തിൽ ക്രൂരമായ പറ്റിശങ്ങൾ കൊണ്ട് വെട്ടപ്പെട്ട്, അപ്പോൾ നിരന്തരം നിലത്ത് വീണു.
രുധിരേണാനുലിപ്താങ്ഗാ നിഹതാശ്ച മഹാസുരാഃ। അദ്രീണാമിവ കൂടാനി ധാതുരക്താനി ശേരതേ
രക്തം പുരണ്ട അവയവങ്ങളോടെ വലിയ ദാനവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവർ പർവതങ്ങളുടെ ചുവന്ന കൂറ്റങ്ങൾ പോലെ നിലത്ത് കിടന്നു.
ആഹാകാരഃ സമഭവത്തത്ര തത്ര സഹസ്രശഃ। അന്യോന്യംഛിന്ദതാം ശസ്ത്രൈരാദിത്യേ ലോഹിതായതി
അവരൊന്നു മറ്റൊന്നിനെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് വെട്ടുമ്പോൾ, പല ഇടങ്ങളിലും ആയിരക്കണക്കിന് കുരലുകൾ ഉയർന്നു. അപ്പോൾ സൂര്യൻ ചുവന്നതായി.
പരിഘൈരായസൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ സന്നികര്ഷേ ച മുഷ്ടിഭിഃ। നിഘ്നതാം സമരേഽന്യോന്യം ശബ്ദോ ദിവമിവാസ്പൃശത്
മൂർച്ചയുള്ള ഇരുമ്പ് വടികളും കൈയടിയും കൊണ്ട് അടുത്ത് നിന്ന് പരസ്പരം അടിച്ചപ്പോൾ, ആ ശബ്ദം ആകാശം വരെ എത്തുന്നതുപോലെ തോന്നി.
ഛിന്ധിഭിന്ധി പ്രധാവ ത്വം പാതയാഭിസരേതി ച। വ്യശ്രൂയന്ത മഹാഘോരാഃ ശബ്ദാസ്തത്ര സമന്തതഃ
വെട്ടൂ! പൊട്ടിക്കൂ! ഓടൂ! തള്ളിക്കീറൂ! ആക്രമിക്കൂ! എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭയങ്കരമായ വിളികൾ എല്ലായിടത്തും കേട്ടു.
ഏവം സുതുമുലേ യുദ്ധേ വര്തമാനേ മഹാഭയേ। നരനാരായണൌ ദേവൌ സമാജഗ്മതുരാഹവമ്
അങ്ങനെ ആ ഉഗ്രമായ ഭയാനകമായ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, നരനും നാരായണനും ദൈവങ്ങൾ അഖിലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തത്ര ദിവ്യം ധനുര്ദൃഷ്ട്വാ നരസ്യ ഭഗവാനപി। ചിന്തയാമാസ തച്ചക്രം വിഷ്ണുര്ദാനവസൂദനമ്
അവിടെ നരന്റെ ദിവ്യമായ വില്ല് കണ്ടപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന തന്റെ ചക്രത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
തതോഽമ്ബരാച്ചിന്തിതമാത്രമാഗതം മഹാപ്രഭം ചക്രമമിത്രതാപനമ്। വിഭാവസോസ്തുല്യമകുണ്ഠമണ്ഡലം സുദര്ശനം സംയതി ഭീമദര്ശനമ്
അപ്പോൾ വിഷ്ണു ചിന്തിച്ചയുടൻ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് അതിവിശിഷ്ടവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമുണർത്തുന്ന, സൂര്യന്റെ വട്ടംപോലെ അക്ഷയമായ, ഭയങ്കരമായ സുധർശനചക്രം യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തദാഗതം ജ്വലിതഹുതാശനപ്രഭം ഭയംകരം കരികരബാഹുരച്യുതഃ। മുമോച വൈ പ്രബലവദുഗ്രവേഗവാ- ന്മഹാപ്രഭം പരനഗരാവദാരണമ്
അപ്പോൾ അച്യുതൻ കരുത്തോടെ ആ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, യാഗാഗ്നിപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ ചക്രം എതിരാളികളുടെ നഗരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ ഉഗ്രശക്തിയോടെ എറിഞ്ഞു.
തദന്തകജ്വലനസമാനവര്ചസം പുനഃപുനര്ന്യപതത വേഗവത്തദാ। വിദാരയദ്ദിതിദനുജാന്സഹസ്രശഃ കരേരിതം പുരുഷവരേണ സംയുഗേ
പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ആ ചക്രം, യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠൻ കൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞതോടെ, അതിവേഗത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വീണു, ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരെ ആയിരക്കണക്കിന് കീറിത്തെറിച്ചു.
ദഹത്ക്വചിജ്ജ്വലന ഇവാവലേലിഹ- ത്പ്രസഹ്യ താനസുരഗണാന്ന്യകൃന്തത। പ്രവേരിതം വിയതി മുഹുഃ ക്ഷിതൌ തഥാ പപൌ രണേ രുധിരമഥോ പിശാചവത്
അപ്പോള് ചിലപ്പോള് അഗ്നി പോലെ ദഹിച്ച്, അവന് ആ അസുരസേനകളെ ഭയങ്കരമായി തുരത്തുകയായിരുന്നു; അവരെ ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലേക്കും വീണ്ടും വീണ്ടും എറിഞ്ഞ്, യുദ്ധഭൂമിയില് പിശാച് പോലെ രക്തം കുടിച്ചു.
തഥാഽസുരാ ഗിരിഭിരദീനചേതസോ മുഹുര്മുഹുഃ സുരഗണമാര്ദയംസ്തദാ। മഹാബലാ വിഗലിതമേഘവര്ചസഃ സഹസ്രശോ ഗഗനമഭിപ്രപദ്യഹ
അങ്ങനെ, മനസ്സുതളര്ന്ന അസുരന്മാര് പര്വ്വതങ്ങള് എടുത്ത് ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആക്രമിച്ചു; അവരുടെ വലിയ ശക്തിയും പ്രകാശവും മേഘം പടരുന്നതുപോലെ ക്ഷയിച്ചു, ആയിരക്കണക്കിന് പേരായി ആകാശത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി.
അഥാമ്ബരാദ്ഭയജനനാഃ പ്രപേദിരേ സപാദപാ ബഹുവിധമേഘരൂപിണഃ। മഹാദ്രയഃ പരിഗലിതാഗ്രസാനവഃ പരസ്പരം ദ്രുതമഭിഹത്യ സസ്വനാഃ
അതിനുശേഷം, ആകാശത്തില് നിന്നു പലതരത്തിലുള്ള ഭയപ്പെടുത്തുന്ന പര്വ്വതങ്ങള് മരങ്ങളോടുകൂടി, മേഘക്കൂട്ടംപോലെയുള്ള രൂപത്തില് വീണു; അവരുടെ കൊമ്പുകള് തകര്ന്ന്, പരസ്പരം ഇടിച്ചിടിച്ച് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ഇടിച്ചുവീണു.
തതോ മഹീ പ്രവിചലിതാ സകാനനാ മഹാദ്രിപാതാഭിഹതാ സമന്തതഃ। പരസ്പരം ഭൃശമഭിഗര്ജതാം മുഹൂ രണാജിരേ ഭൃശമഭിസംപ്രവര്തിതേ
അതിനുശേഷം, വലിയ പര്വ്വതങ്ങള് വീണതുകൊണ്ട്, കാടുകളോടുകൂടിയ ഭൂമി എല്ലാടും നടുങ്ങി; യുദ്ധം അത്യന്തം ഉഗ്രമായപ്പോള്, പര്വ്വതങ്ങള് പരസ്പരം വീണ്ടും വീണ്ടും ഗര്ജിച്ചു.
നരസ്തതോ വരകനകാഗ്രഭൂഷണൈ- ര്മഹേഷുഭിര്ഗഗനപഥം സമാവൃണോത്। വിദാരയന്ഗിരിശിഖരാണി പത്രിഭി- ര്മഹാഭയേഽസുരഗണവിഗ്രഹേ തദാ
അതിനുശേഷം, ഉത്തമമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങള് ധരിച്ച ഒരു പുരുഷന് ശക്തമായ അമ്പുകള് കൊണ്ട് ആകാശം നിറച്ചു; അവന്റെ അമ്പുകള് പര്വ്വതശിഖരങ്ങള് ചിതറിച്ചു, ആ മഹാസമരത്തില് അസുരസേനകളെ ഭയപ്പെടുത്തി.
തതോ മഹീം ലവണജലം ച സാഗരം മഹാസുരാഃ പ്രവിവിശുരര്ദിതാഃ സുരൈഃ। വിയദ്ഗതം ജ്വലിതഹുതാശനപ്രഭം സുദര്ശനം പരികുപിതം നിശാമ്യ തേ
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരുടെ ആക്രമണത്തില് വലയുന്ന മഹാസുരന്മാര് ഭൂമിയിലും ഉപ്പുകടലിലും ഒളിച്ചു; ആകാശത്ത് ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലുള്ള ക്രുദ്ധനായ സുധര്ശനം കണ്ടപ്പോള് അവര് ഭയപ്പെട്ടു.
തതഃ സുരൈര്വിജയമവാപ്യ മന്ദരഃ സ്വമേവ ദേശം ഗമിതഃ സുപൂജിതഃ। വിനാദ്യ ഖം ദിവമപി ചൈവ സര്വശ- സ്തതോ ഗതാഃ സലിലധരാ യഥാഗതമ്
പിന്നീട് ദേവന്മാര് വിജയം നേടിയശേഷം, മന്ദരപര്വ്വതം വലിയ ആദരവോടെ അവന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോയി; ആകാശത്തിലും സ്വര്ഗ്ഗത്തിലും മുഴുവനായി ഗംഭീരശബ്ദം മുഴക്കി, എല്ലാ മേഘങ്ങളും വന്നപോലെ തന്നെ പിന്മാറി.
തതോഽമൃതം സുനിഹിതമേവ ചക്രിരേ സുരാഃ പുരാം മുദമഭിഗമ്യ പുഷ്കലാമ്। ദദോ ച തം നിധിമമൃതസ്യ രക്ഷിതും കിരീടിനേ ബലഭിദഥാമരൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാര് വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അമൃതം സൂക്ഷ്മമായി സംരക്ഷിച്ചു; ആ അമൃതത്തിന്റെ നിധി കിരീടധാരിയായ ബലഹന്താവിനും ദേവന്മാരോടൊപ്പം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനായി ഏല്പ്പിച്ചു.
ഏതത്തേ കഥിതം സര്വമമൃതം മഥിതം യഥാ। യത്ര സോഽശ്വഃ സമുത്പന്നഃ ശ്രീമാനതുലവിക്രമഃ
ഇങ്ങനെ, അമൃതം എങ്ങനെ മഥിച്ചു ലഭിച്ചുവെന്നും, അവിടെ ആ മഹത്വമുള്ള, അപാരശക്തിയുള്ള കുതിര എങ്ങനെ ജനിച്ചുവെന്നും ഞാന് മുഴുവന് പറഞ്ഞുതന്നു.
തം നിശാമ്യ തദാ കദ്രൂര്വിനതാമിദമബ്രവീത്। ഉച്ചൈഃശ്രവാ ഹി കിംവര്ണോ ഭദ്രേ പ്രബ്രൂഹി മാ ചിരമ്
അത് കണ്ട കദ്രു, വിനതയോടു പറഞ്ഞു: 'സ്നേഹിതേ, ഉച്ചൈശ്രവസിന്റെ നിറം എന്താണെന്ന് വേഗം പറയൂ.'
ശ്വേത ഏവാശ്വരാജോഽയം കിം വാ ത്വം മന്യസേ ശുഭേ। ബ്രൂഹി വര്ണം ത്വമപ്യസ്യ തതോഽത്ര വിപണാവഹേ
'ഈ കുതിരരാജാവ് വെളുപ്പാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. നീ എന്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു, സുന്ദരിയേ? നീയും അവന്റെ നിറം പറയൂ, പിന്നെ നമ്മള് ഇതില് ഒരു പന്തയം വയ്ക്കാം.'
കൃഷ്ണവാലമഹം മന്യേ ഹയമേനം ശുചിസ്മിതേ। ഏഹി സാര്ധം മയാ ദീവ്യ ദാസീഭാവായ ഭാമിനി
'ശുഭസ്മിതയേ, ഈ കുതിരയ്ക്ക് കറുത്ത കേശമുണ്ടെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. സുന്ദരിയേ, നീയും എന്നോടൊപ്പം വന്നു, തോറ്റവള് മറ്റവളുടെ ദാസിയായിരിക്കട്ടെ എന്ന് പന്തയം വയ്ക്കാം.'
ഏവം തേ സമയം കൃത്വാ ദാസീഭാവായ വൈ മിഥഃ। ജഗ്മതുഃ സ്വഗൃഹാനേവ ശ്വോ ദ്രക്ഷ്യാവ ഇതി സ്മ ഹ
അങ്ങനെ, പരസ്പരം ദാസിയായിരിക്കാനുള്ള ഉടമ്പടി ചെയ്തു, ഇരുവരും 'നാളെ നമുക്ക് കാണാം' എന്ന് പറഞ്ഞ് തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് തിരിച്ചു.
തതഃ പുത്രസഹസ്രം തു കദ്രൂര്ജിഹ്യം ചികീര്ഷതീ। ആജ്ഞാപയാമാസ തദാ വാലാ ഭൂത്വാഽഞ്ജനപ്രഭാഃ
അതിനുശേഷം, ജയിക്കാനാഗ്രഹിച്ച കദ്രു, തന്റെ ആയിരം മക്കളായ പാമ്പുകളോട്, 'നിങ്ങള് കറുത്ത രോമങ്ങളായി മാറൂ' എന്ന് കല്പിച്ചു.
ആവിശധ്വം ഹയം ക്ഷിപ്രം ദാസീ ന സ്യാമഹം യഥാ। നാവപദ്യന്ത യേ വാക്യം താഞ്ശശാപ ഭുജംഗമാന്
'നിങ്ങള് വേഗം കുതിരയുടെ ശരീരത്തിലേക്ക് കടന്നുകൂടൂ, ഞാന് ദാസിയായിരിക്കാതിരിക്കട്ടെ.' അവളുടെ വാക്ക് അനുസരിക്കാത്ത പാമ്പുകളെ അവള് ശപിച്ചു.
സര്പസത്രേ വര്തമാനേ പാവകോ വഃ പ്രധക്ഷ്യതി। ജനമേജയസ്യ രാജര്ഷേഃ പാണ്ഡവേയസ്യ ധീമതഃ
'സര്പ്പയാഗം നടക്കുമ്പോള് പാണ്ഡവവംശജനായ ധീരനായ ജനമേജയന് തീകൊണ്ട് നിങ്ങളെ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കും.'