ക്ഷിപ്രമന്തര്ദധേ ശൌരിശ്ചക്ഷുഷാം പ്രിയദര്ശനഃ। അകാമാ ഏവ പാര്ഥാസ്തേ ഗോവിന്ദഗമാനസാഃ
കണ്ണുകൾക്ക് പ്രിയമായ ശൗരി ഉടൻ അവരിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞു. മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴും ഗോവിന്ദനോടൊപ്പം, ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നിട്ടും പാണ്ഡവന്മാർ തിരിച്ചു പോയി.
നിവൃത്യോപയയുസ്തൂര്ണം സ്വം പുരം പുരുഷര്ഷഭാഃ। സ്യന്ദനേനാഥ കൃഷ്ണോഽപി ത്വരിതം ദ്വാരകാമഗാത്
തിരിച്ചു വന്ന പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ വേഗത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി. കൃഷ്ണനും തന്റെ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
സാത്വതേന ച വീരേണ പൃഷ്ഠതോ യായിനാ തദാ। ദാരുകേണ ച സൂതേന സഹിതോ ദേവകീസുതഃ। സ ഗതോ ദ്വാരകാം വിഷ്ണുര്ഗരുത്മാനിവ വേഗവാന്
സാത്വതനായ വീരൻ പിന്നിൽ പിന്തുടർന്ന്, രഥസാരഥിയായ ദാരുകനുമൊത്ത്, ദേവകിയുടെ മകനായ വിഷ്ണു, ഗരുഡൻപോലെ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിൽ എത്തി.
നിവൃത്യ ധര്മരാജസ്തു സഹ ഭ്രാതൃഭിരച്യുതഃ। സുഹൃത്പരിവൃതോ രാജാ പ്രവിവേശ പുരോത്തമമ്
ധൈര്യശാലിയായ ധർമ്മരാജാവ് സഹോദരന്മാരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടെ തിരിച്ചു, കൂട്ടുകാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അതിമനോഹരമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
വിസൃജ്യ സുഹൃദഃ സര്വാന്ഭ്രാതൄന്പുത്രാംശ്ച ധര്മരാട്। മുമോദ പുരുഷവ്യാഘ്രോ ദ്രൌപദ്യാ സഹിതോ നൃപ
സുഹൃത്തുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും വിടവാങ്ങി, പുരുഷസിംഹനായ രാജാവ് ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.
കേശവോപി മുദാ യുക്തഃ പ്രവിവേശ പുരോത്തമമ്। പൂജ്യമാനോ യദുശ്രേഷ്ഠൈരുഗ്രസേനമുഖൈസ്തഥാ
കേശവനും സന്തോഷത്തോടെ അതിമനോഹരമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഉഗ്രസേനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി യദുകുലശ്രേഷ്ഠന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
ആഹുകം പിതരം വൃദ്ധം മാതരം ച യശസ്വിനീമ്। അഭിവാദ്യ ബലം ചൈവ സ്ഥിതഃ കമലലോചനഃ
കഴിഞ്ഞ്, പ്രായമായ അഹുകനും, മഹത്വമുള്ള അമ്മയെയും ബലം എന്ന സഹോദരനെയും ആദരവോടെ വന്ദിച്ച്, കമലനയനനായവൻ അവിടെ നിന്നു.
പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബനിശഠാംശ്ചരുദേഷ്ണം ഗദം തഥാ। അനിരുദ്ധം ച ഭാനും ച പരിഷ്വജ്യ ജനാര്ദനഃ
ജനാർദ്ദനൻ പ്രദ്യുമ്നൻ, സാമ്ബൻ, നിശഠൻ, ചാരുദേഷ്ണൻ, ഗദ, അനിരുദ്ധൻ, ഭാനു ഇവരെല്ലാവരെയും അങ്ങേറെ സ്നേഹത്തോടെ അങ്കത്തിലേറ്റി.
സ വൃദ്ധൈരഭ്യനുജ്ഞാതോ രുക്മിണ്യാ ഭവനം യയൌ। `സ തത്ര ഭവനേ ദിവ്യേ പ്രമുമോദ സുഖീ സുഖമ്
വയോധികരുടെ അനുമതി വാങ്ങിയ ശേഷം, അവൻ രുക്മിണിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ അവൻ സന്തോഷത്തോടെ സന്തോഷിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജന്മയോ ദൈത്യാധിപസ്തദാ। വിധിവത്കല്പയാമാസ സഭാം ധര്മസുതായ വൈ
അതിനിടയിൽ, രാജാവേ, ദൈത്യാധിപനായ മയൻ, ധർമ്മപുത്രനു വേണ്ടിയുള്ള ഒരു സഭ ശരിയായ രീതിയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അഥാബ്രവീന്മയഃ പാര്ഥമര്യുനം ജയതാം വരമ്। ആപൃച്ഛേ ത്വാം ഗമിഷ്യാമി പുനരേഷ്യാമി ചാപ്യഹമ്
അപ്പോൾ മയൻ വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നോട് വിടപറയുന്നു; ഞാൻ പോകുന്നു, പിന്നെയും തിരികെ വരും."
വിശ്രുതാം ത്രിഷു ലോകേഷു പാര്ഥ ദിവ്യാം സഭാം തവ। പ്രാണിനാം വിസ്മയകരീം തവ പ്രിയവിവര്ധിനീമ്। പാണ്ഡവാനാം ച സര്വേഷാം കരിഷ്യാമി ധനഞ്ജയ
പാർത്താ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ, എല്ലാപ്രാണികൾക്കും അത്ഭുതം തോന്നിക്കുന്ന, നിന്റെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന, പാണ്ഡവന്മാർക്കൊക്കെയും അനുയോജ്യമായ ദിവ്യമായ ഒരു സഭ ഞാൻ നിർമ്മിക്കും, ധനഞ്ജയാ.
ഉത്തരേണ തു കൈലാസം മൈനാകം പര്വതം പ്രതി। യിയക്ഷമാണേഷു പുരാ ദാനവേഷു മയാ കൃതമ്
കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു ദാനവന്മാർ ഒരിക്കൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവിടെയാണ് ആ സഭ നിർമ്മിച്ചത്.
ചിത്രം മണിമയം ഭാണ്ഡം രമ്യം ബിന്ദുസാരഃ പ്രതി। സഭായാം സത്യസന്ധസ്യ യദാസീദ്വൃഷപര്വണഃ
ബിന്ദുസാരസിൽ, സത്യവ്രതനായ വൃഷപർവന്റെ സഭയിൽ, മനോഹരമായ മണികൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച അത്ഭുതകരമായ ഒരു പാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഗമിഷ്യാമി തദ്ഗൃഹ്യ യദി തിഷ്ഠതി ഭാരത। തതഃ സഭാം കരിഷ്യാമി പാണ്ഡവസ്യ യശസ്വിനീമ്
ഭാരതാ, അതു ഇപ്പോഴും അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും; പിന്നെ മഹത്വമുള്ള പാണ്ഡവനു വേണ്ടി ആ സഭ നിർമ്മിക്കും.
മനഃ പ്രഹ്ലാദിനീം ചിത്രാം സര്വരത്നവിഭൂഷിതാമ്। അസ്തി ബിന്ദുസാരസ്യുഗ്രാ ഗദാ ച കുരുനന്ദന
കുരുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ബിന്ദുസാരസിൽ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, മനോഹരമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഒരു ഉഗ്രമായ ഗദയും അവിടെ ഉണ്ട്.
നിഹിതാ യൌവനാശ്വേന രാജ്ഞാ ഹത്വാ രണേ രിപൂന്। സുവര്ണബിന്ദുഭിശ്ചിത്രാ ഗുര്വീ ഭാരസഹാ ദൃഢാ
യൗവനാശ്വ എന്ന രാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തോല്പിച്ച ശേഷം, ആ ഭാരമുള്ള, ദൃഢമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗദ അവിടെ വെച്ചു.
സാ വൈ ശതസഹസ്രസ്യ സമ്മിതാ ശത്രുഘാതിനീ। അനുരൂപാ ച ഭീമസ്യ ഗാണ്ഡീവം ഭവതോ യഥാ
ആ ശത്രുനാശിനി ഗദ ലക്ഷം മൂല്യമുള്ളതും, ഭീമനു അതുപോലെ യോജിച്ചതുമാണ്, നിനക്ക് ഗാണ്ഡീവം യഥാവത്.
വാരുണശ്ച മഹാശങ്ഖോ ദേവദത്തഃ സുഘോഷവാന്। സര്വമേതത്പ്രദാസ്യാമി ഭവതേ നാത്ര സംശയഃ
വരുണന്റെ മഹത്തായ ശംഖമായ ദേവദത്തും ഉണ്ട്, അതിന് അതിമനോഹരമായ ശബ്ദമുണ്ട്; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു നൽകും, സംശയമില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ സോഽസുരഃ പാര്ഥം പ്രാഗുദീചീം ദിശം ഗതഃ। അഥോത്തരേണ കൈലാസാന്മൈനാകം പര്വതം പ്രതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ അസുരൻ അർജുനനോട് വിടപറഞ്ഞു വടക്കുകിഴക്കോട്ട് പോയി; പിന്നെ, കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു.
ഹിരണ്യശൃങ്ഗഃ സുമഹാന്മഹാമണിമയോ ഗിരിഃ। രമ്യം ബിന്ദുസരോ നാമ യത്ര രാജാ ഭഗീരഥഃ
അവിടെ, ഹിരണ്യശൃംഗം എന്ന മഹത്തായ, മഹാമണികൾകൊണ്ടുള്ള പർവതവും, ഭഗീരഥൻ വസിച്ചിരുന്ന മനോഹരമായ ബിന്ദുസാരസും ഉണ്ട്.
ദ്രുഷ്ടും ഭാഗീരഥീം ഗങ്ഗാമുവാസ ബഹുലാഃ സമാഃ। യത്രേഷ്ടം സര്വഭൂതാനാമീശ്വരേണ മഹാത്മനാ
ഭഗീരഥിയുടെ പുത്രിയായ ഗംഗയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ അവിടെ അനേകം വർഷങ്ങൾ താമസിച്ചു; അവിടെ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ മഹാത്മാവ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ആഹൃതാഃ ക്രതവോ മുഖ്യാഃ ശതം ഭരതസത്തമ। യത്ര യൂപാ മണിമയാശ്ചൈത്യാശ്ചാപി ഹിരണ്മയാഃ
ഭരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവിടെ നൂറ് പ്രധാന യാഗങ്ങൾ നടത്തപ്പെട്ടു; അവിടത്തെ യാഗശില്പങ്ങൾ മണികളാൽ നിർമ്മിച്ചതും, യാഗശാലകൾ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ളതുമായിരുന്നു.
ശോഭാര്ഥം വിഹിതാസ്തത്ര ന തു ദൃഷ്ടാന്തതഃ കൃതാഃ। യത്രേഷ്ട്വാ സ ഗതഃ സിദ്ധിം സഹസ്രാക്ഷഃ ശചീപതിഃ
അവിടെ ആലങ്കാരത്തിനായി അവയെ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് വേണ്ടിയല്ല; അവിടെ സഹസ്രാക്ഷൻ, ശചിയുടെ ഭർത്താവ്, യാഗം നടത്തി സിദ്ധി നേടി.
യത്ര ഭൂതപതിഃ സൃഷ്ട്വാ സര്വാഁല്ലോകാന്സനാതനഃ। അപസ്യതേ തിഗ്മതേജാഃ സ്ഥിതോ ഭൂതൈഃ സഹസ്രശഃ
അവിടെ, സകല ജീവികളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപൻ, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം, തീപോലെ പ്രകാശം വീശിച്ചു നില്ക്കുന്നു.
നരനാരായണൌ ബ്രഹ്മാ യമഃ സ്ഥാണുശ്ച പഞ്ചമഃ। ഉപാസതേ യത്ര പരം സഹസ്രയുഗപര്യയേ
അവിടെ, നരനും നാരായണനും, ബ്രഹ്മാവും, യമനും, അഞ്ചാമനായ സ്ഥാണുവും, ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കാലം പരമേശ്വരനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു.
യത്രേഷ്ടം വാസുദേവേന സത്ത്രൈര്വര്ഷഗണാന്ബഹൂന്। ശ്രദ്ദധാനേന സതതം ധര്മസമ്പ്രതിപത്തയേ
അവിടെ, വാസുദേവൻ, ധർമ്മം നിലനില്ക്കാൻ, വിശ്വാസപൂർവ്വം, വർഷങ്ങളോളം യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
സുവര്ണമാലിനോ യൂപാശ്ചൈത്യാശ്ചാപ്യതിഭാസ്വരാഃ। ദദൌ യത്ര സഹസ്രാണി പ്രയുതാനി ച കേശവഃ
അവിടെ, കേശവൻ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മാലകൾ അണിഞ്ഞ യാഗസ്തംഭങ്ങളും, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളും, ആയിരങ്ങളായും ലക്ഷങ്ങളായും ദാനം ചെയ്തു.
തത്ര ഗത്വാ സ ജഗ്രാഹ ഗദാം ശങ്ഖം ച ഭാരത। `തസ്മാദ്ഗിരേരുപാദായ ശിലാഃ സുരുചിരാവഹാഃ'। സ്ഫാടികം ച സഭാദ്രവ്യം യദാസീദ്വൃഷപര്വണഃ
ഭാരത, അവിടെ ചെന്നു, അവൻ ഗദയും ശംഖും എടുത്തു; ആ മലയിൽ നിന്ന് മനോഹരവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ കല്ലുകളും, സ്ഫടികവും, വൃഷപർവന്റെ വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും കൊണ്ടുവന്നു.
കിങ്കരൈഃ സഹ രക്ഷോഭിര്യദരക്ഷന്മഹദ്ധനമ്। തദഗൃഹ്ണാന്മയസ്തത്ര ഗത്വാ സര്വം മഹാഽസുരഃ
അവിടെ കാവൽനിൽക്കുന്ന സേവകരോടും രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടെ, മഹാസുരനായ മയൻ ആ വലിയ ധനം മുഴുവനും സ്വന്തമാക്കി.