പൃഷ്ഠതോഽനുയയുഃ കൃഷ്ണമൃത്വിക്പൌരജനൈര്വൃതാ। സ തഥാ ഭ്രാതൃഭിഃ സര്വൈഃ കേശവഃ പരവീരഹാ
കൃഷ്ണനെ പുരോഹിതരും നഗരവാസികളും ചുറ്റി നിന്നു, പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ സഹോദരന്മാരൊപ്പമുള്ള കേശവൻ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർത്തവൻ, അങ്ങോട്ട് നടന്നു.
അന്വീയമാനഃ ശുശുഭേ ശിഷ്യൈരിവ ഗുരുഃ പ്രിയൈഃ। `അഭിമന്യും ച സൌഭദ്രം വൃദ്ധൈഃ പരിവൃതസ്തഥാ
അവരെ പിന്തുടർന്നപ്പോൾ, പ്രിയ ശിഷ്യന്മാർ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ഗുരുവിനെപോലെ കൃഷ്ണൻ തിളങ്ങി. അങ്ങനെ തന്നെ, സుభദ്രയുടെ മകൻ അഭിമന്യുവും മുതിർന്നവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
രഥമാരോപ്യ നിര്യാതോ ധൌമ്യോ ബ്രാഹ്മണപുങ്ഗവഃ। ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥമതിക്രമ്യ ക്രോശമാത്രം മഹാദ്യുതിഃ'। പാര്ഥമാമന്ത്ര്യ ഗോവിന്ദഃ പരിഷ്വജ്യ സുപീഡിതമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ധൗമ്യൻ രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു. ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം കടന്നതിനു ശേഷം, മഹാതേജസ്വിയായ ഗോവിന്ദൻ പാർത്ഥനെ ഉരളെണ്ണിയപോലെ അടുപ്പിച്ച് ചേർത്ത് വിടപറഞ്ഞു.
യുധിഷ്ഠരം പൂജയിത്വാ ഭീമസേനം യമൌ തഥാ। പരിഷ്വക്തോ ഭൃശം തൈസ്തു യമാഭ്യാമഭിവാദിതഃ
യുധിഷ്ഠിരനെയും ഭീമസേനനെയും ഇരട്ടന്മാരെയും ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. അവരും കൃഷ്ണനെ ഉമ്മയിട്ടു ചേർത്ത്, ഇരട്ടന്മാർ പ്രത്യേകമായി വന്ദിച്ചു.
യോജനാര്ധമഥോ ഗത്വാ കൃഷ്ണഃ പരപുരഞ്ജയഃ। യുധിഷ്ഠിരം സമാമന്ത്ര്യ നിവര്തസ്വേതി ഭാരത
അരയോജന ദൂരം കടന്ന ശേഷം, ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച കൃഷ്ണൻ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇനി തിരിച്ചു പോവൂ', ഭാരത.
തതോഽഭിവാദ്യ ഗോവിന്ദഃ പാദൌ ജഗ്രാഹ ധര്മവിത്। ഉത്ഥാപ്യ ധര്മരാജസ്തു മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ കേശവമ്
പിന്നീട്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന ഗോവിന്ദൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു നമസ്കരിച്ചു. ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ കേശവനെ എഴുന്നേല്പിച്ച് തലയിൽ ചുംബിച്ചു.
പാണ്ഡവോ യാദവശ്രേഷ്ഠം കൃഷ്ണം കമലലോചനമ്। ഗമ്യതാമിത്യനുജ്ഞാപ്യ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ മകനായ യുധിഷ്ഠിരൻ, കമലനയനായ യദുകുലശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണനോട് അനുമതി നൽകി, 'നീ പോകാവുന്നതാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതസ്തൈഃ സംവിദം കൃത്വാ യഥാവന്മധുസൂദനഃ। നിവര്ത്യ ച തഥാ കൃച്ഛ്രാത്പാണ്ഡവാന്സപദാനുഗാന്
അതിനുശേഷം, മധുസൂദനൻ യുക്തമായ വിധത്തിൽ വിടപറഞ്ഞു. പാണ്ഡവന്മാരെയും അവരോടൊപ്പം വന്നവരെയും ബുദ്ധിമുട്ടോടെ തിരിച്ചു അയച്ചു.
സ്വാം പുരീം പ്രയയൌ ഹൃഷ്ടോ യഥാ ശക്രോഽമരാവതീമ്।। ലോചനൈരനുജഗ്മുസ്തേ തമാദൃഷ്ടിപഥാത്തദാ
സന്തോഷത്തോടെ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി, ഇന്ദ്രൻ അമരാവതിയിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ. അവരെല്ലാവരും കാഴ്ചയിൽ കാണാവുന്നവരെ വരെ കാഴ്ചകൊണ്ട് പിന്തുടർന്നു.
മനോഭിരനുജഗ്മുസ്തേ കൃഷ്ണം പ്രീതിസമന്വയാത്। അതൃപ്തമനസാമേവ തേഷാം കേശവദര്ശനേ
ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞ സ്നേഹത്തോടെ, അവർ മനസ്സിലും കൃഷ്ണനെ പിന്തുടർന്നു. കേശവനെ കാണുന്നതിൽ അവരുടെ മനസ്സുകൾ തൃപ്തിയില്ലാതെ തന്നെ.
ക്ഷിപ്രമന്തര്ദധേ ശൌരിശ്ചക്ഷുഷാം പ്രിയദര്ശനഃ। അകാമാ ഏവ പാര്ഥാസ്തേ ഗോവിന്ദഗമാനസാഃ
കണ്ണുകൾക്ക് പ്രിയമായ ശൗരി ഉടൻ അവരിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞു. മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴും ഗോവിന്ദനോടൊപ്പം, ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നിട്ടും പാണ്ഡവന്മാർ തിരിച്ചു പോയി.
നിവൃത്യോപയയുസ്തൂര്ണം സ്വം പുരം പുരുഷര്ഷഭാഃ। സ്യന്ദനേനാഥ കൃഷ്ണോഽപി ത്വരിതം ദ്വാരകാമഗാത്
തിരിച്ചു വന്ന പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ വേഗത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി. കൃഷ്ണനും തന്റെ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
സാത്വതേന ച വീരേണ പൃഷ്ഠതോ യായിനാ തദാ। ദാരുകേണ ച സൂതേന സഹിതോ ദേവകീസുതഃ। സ ഗതോ ദ്വാരകാം വിഷ്ണുര്ഗരുത്മാനിവ വേഗവാന്
സാത്വതനായ വീരൻ പിന്നിൽ പിന്തുടർന്ന്, രഥസാരഥിയായ ദാരുകനുമൊത്ത്, ദേവകിയുടെ മകനായ വിഷ്ണു, ഗരുഡൻപോലെ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിൽ എത്തി.
നിവൃത്യ ധര്മരാജസ്തു സഹ ഭ്രാതൃഭിരച്യുതഃ। സുഹൃത്പരിവൃതോ രാജാ പ്രവിവേശ പുരോത്തമമ്
ധൈര്യശാലിയായ ധർമ്മരാജാവ് സഹോദരന്മാരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടെ തിരിച്ചു, കൂട്ടുകാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അതിമനോഹരമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
വിസൃജ്യ സുഹൃദഃ സര്വാന്ഭ്രാതൄന്പുത്രാംശ്ച ധര്മരാട്। മുമോദ പുരുഷവ്യാഘ്രോ ദ്രൌപദ്യാ സഹിതോ നൃപ
സുഹൃത്തുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും വിടവാങ്ങി, പുരുഷസിംഹനായ രാജാവ് ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.
കേശവോപി മുദാ യുക്തഃ പ്രവിവേശ പുരോത്തമമ്। പൂജ്യമാനോ യദുശ്രേഷ്ഠൈരുഗ്രസേനമുഖൈസ്തഥാ
കേശവനും സന്തോഷത്തോടെ അതിമനോഹരമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഉഗ്രസേനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി യദുകുലശ്രേഷ്ഠന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
ആഹുകം പിതരം വൃദ്ധം മാതരം ച യശസ്വിനീമ്। അഭിവാദ്യ ബലം ചൈവ സ്ഥിതഃ കമലലോചനഃ
കഴിഞ്ഞ്, പ്രായമായ അഹുകനും, മഹത്വമുള്ള അമ്മയെയും ബലം എന്ന സഹോദരനെയും ആദരവോടെ വന്ദിച്ച്, കമലനയനനായവൻ അവിടെ നിന്നു.
പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബനിശഠാംശ്ചരുദേഷ്ണം ഗദം തഥാ। അനിരുദ്ധം ച ഭാനും ച പരിഷ്വജ്യ ജനാര്ദനഃ
ജനാർദ്ദനൻ പ്രദ്യുമ്നൻ, സാമ്ബൻ, നിശഠൻ, ചാരുദേഷ്ണൻ, ഗദ, അനിരുദ്ധൻ, ഭാനു ഇവരെല്ലാവരെയും അങ്ങേറെ സ്നേഹത്തോടെ അങ്കത്തിലേറ്റി.
സ വൃദ്ധൈരഭ്യനുജ്ഞാതോ രുക്മിണ്യാ ഭവനം യയൌ। `സ തത്ര ഭവനേ ദിവ്യേ പ്രമുമോദ സുഖീ സുഖമ്
വയോധികരുടെ അനുമതി വാങ്ങിയ ശേഷം, അവൻ രുക്മിണിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ അവൻ സന്തോഷത്തോടെ സന്തോഷിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജന്മയോ ദൈത്യാധിപസ്തദാ। വിധിവത്കല്പയാമാസ സഭാം ധര്മസുതായ വൈ
അതിനിടയിൽ, രാജാവേ, ദൈത്യാധിപനായ മയൻ, ധർമ്മപുത്രനു വേണ്ടിയുള്ള ഒരു സഭ ശരിയായ രീതിയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അഥാബ്രവീന്മയഃ പാര്ഥമര്യുനം ജയതാം വരമ്। ആപൃച്ഛേ ത്വാം ഗമിഷ്യാമി പുനരേഷ്യാമി ചാപ്യഹമ്
അപ്പോൾ മയൻ വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നോട് വിടപറയുന്നു; ഞാൻ പോകുന്നു, പിന്നെയും തിരികെ വരും."
വിശ്രുതാം ത്രിഷു ലോകേഷു പാര്ഥ ദിവ്യാം സഭാം തവ। പ്രാണിനാം വിസ്മയകരീം തവ പ്രിയവിവര്ധിനീമ്। പാണ്ഡവാനാം ച സര്വേഷാം കരിഷ്യാമി ധനഞ്ജയ
പാർത്താ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ, എല്ലാപ്രാണികൾക്കും അത്ഭുതം തോന്നിക്കുന്ന, നിന്റെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന, പാണ്ഡവന്മാർക്കൊക്കെയും അനുയോജ്യമായ ദിവ്യമായ ഒരു സഭ ഞാൻ നിർമ്മിക്കും, ധനഞ്ജയാ.
ഉത്തരേണ തു കൈലാസം മൈനാകം പര്വതം പ്രതി। യിയക്ഷമാണേഷു പുരാ ദാനവേഷു മയാ കൃതമ്
കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു ദാനവന്മാർ ഒരിക്കൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവിടെയാണ് ആ സഭ നിർമ്മിച്ചത്.
ചിത്രം മണിമയം ഭാണ്ഡം രമ്യം ബിന്ദുസാരഃ പ്രതി। സഭായാം സത്യസന്ധസ്യ യദാസീദ്വൃഷപര്വണഃ
ബിന്ദുസാരസിൽ, സത്യവ്രതനായ വൃഷപർവന്റെ സഭയിൽ, മനോഹരമായ മണികൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച അത്ഭുതകരമായ ഒരു പാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഗമിഷ്യാമി തദ്ഗൃഹ്യ യദി തിഷ്ഠതി ഭാരത। തതഃ സഭാം കരിഷ്യാമി പാണ്ഡവസ്യ യശസ്വിനീമ്
ഭാരതാ, അതു ഇപ്പോഴും അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും; പിന്നെ മഹത്വമുള്ള പാണ്ഡവനു വേണ്ടി ആ സഭ നിർമ്മിക്കും.
മനഃ പ്രഹ്ലാദിനീം ചിത്രാം സര്വരത്നവിഭൂഷിതാമ്। അസ്തി ബിന്ദുസാരസ്യുഗ്രാ ഗദാ ച കുരുനന്ദന
കുരുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ബിന്ദുസാരസിൽ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, മനോഹരമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഒരു ഉഗ്രമായ ഗദയും അവിടെ ഉണ്ട്.
നിഹിതാ യൌവനാശ്വേന രാജ്ഞാ ഹത്വാ രണേ രിപൂന്। സുവര്ണബിന്ദുഭിശ്ചിത്രാ ഗുര്വീ ഭാരസഹാ ദൃഢാ
യൗവനാശ്വ എന്ന രാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തോല്പിച്ച ശേഷം, ആ ഭാരമുള്ള, ദൃഢമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗദ അവിടെ വെച്ചു.
സാ വൈ ശതസഹസ്രസ്യ സമ്മിതാ ശത്രുഘാതിനീ। അനുരൂപാ ച ഭീമസ്യ ഗാണ്ഡീവം ഭവതോ യഥാ
ആ ശത്രുനാശിനി ഗദ ലക്ഷം മൂല്യമുള്ളതും, ഭീമനു അതുപോലെ യോജിച്ചതുമാണ്, നിനക്ക് ഗാണ്ഡീവം യഥാവത്.
വാരുണശ്ച മഹാശങ്ഖോ ദേവദത്തഃ സുഘോഷവാന്। സര്വമേതത്പ്രദാസ്യാമി ഭവതേ നാത്ര സംശയഃ
വരുണന്റെ മഹത്തായ ശംഖമായ ദേവദത്തും ഉണ്ട്, അതിന് അതിമനോഹരമായ ശബ്ദമുണ്ട്; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു നൽകും, സംശയമില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ സോഽസുരഃ പാര്ഥം പ്രാഗുദീചീം ദിശം ഗതഃ। അഥോത്തരേണ കൈലാസാന്മൈനാകം പര്വതം പ്രതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ അസുരൻ അർജുനനോട് വിടപറഞ്ഞു വടക്കുകിഴക്കോട്ട് പോയി; പിന്നെ, കൈലാസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്കു.