ഒരു വലിയ ബഹുമതിയോടെ രാജസമൂഹത്തില് അപ്രതിമമായ ഒരു യുവാവ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവന് വിശാലവും ചുവപ്പുമുള്ള കണ്ണുകളുമായി, കറുത്ത മായില്പ്പുറം ധരിച്ച്, ദൈവികമായ ആകര്ഷകതയോടെ, മഹത്തായ വില്ല് എളുപ്പത്തില് ചലിപ്പിച്ച് നിലത്തിരുന്ന ലക്ഷ്യത്തെ അദ്ഭുതകരമായി എറിഞ്ഞുവീഴ്ത്തി. അവന് അതീവ ദക്ഷതയോടെയും സംശയമില്ലാതെ അതിവേഗം പ്രവര്ത്തിച്ചു; മുന്നിര ബ്രാഹ്മണന്മാര് അവനെ തെരഞ്ഞെടുത്തു ആദരിച്ചു. ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ ഇടയില് ഇന്ദ്രന് എങ്ങനെയോ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്നതുപോലെ, അവന് പുരുഷാരത്തിലായിരുന്നു. അവന് കറുത്ത മായില്പ്പുറം എടുത്തു, കൃഷ്ണ അവന്റെ പിന്നാലെ ആനയുടെ പെണ്ണ് ആനയെ സന്തോഷത്തോടെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ സന്തോഷത്തോടെ നടന്നു. കറുത്തതും യുവാവുമായ അവന്, ആനയുടെ അതിജീവനവുമായി, അതിഗ്രഹ്യമായ വലിയ കര്മ്മം നിര്വഹിച്ചു. ഈ യുവാവ്, രഥസാരഥിയുടെ മകനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തതും, ദേവേന്ദ്രനോടു തുല്യമായ ശക്തിയുള്ള അര്ജ്ജുനനാണെന്ന് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു. അതുവഴി, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന രാജാക്കന്മാര് അതിനെ സഹിക്കാനാവാതെ കോപത്തോടെ ചുറ്റികേറി. അതിനിടയില്, രാജാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിനിടയില് ഭീമന് ഒരു വലിയ പുഷ്പിതമായ മരത്തില് കയറി, ജീവികളില് മരണം എങ്ങനെയോ, അവന് മുന്നിലുള്ള രാജാക്കന്മാരെ അതിനാല് വീഴ്ത്തി. നഗരത്തിനുപുറത്ത് ഭാര്ഗവന്റെ ശാലയുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലപോലെ ഇരുന്ന ഒരു സ്ത്രീയായിരുന്നു അവിടെ, അവളാണ് അവരുടെ മാതാവെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. അവളുടെ കൂടെ മൂന്നു പ്രതിഭാസമാന പുരുഷന്മാര്, അഗ്നിപ്രഭയോടു സമാനമായി, ഇരുന്നു. അവളുടെ പാദങ്ങളില് വിനയപൂര്വ്വം നമസ്കരിച്ച്, "കൃഷ്ണയെ അഭിവാദനം ചെയ്യുക" എന്നു പറഞ്ഞ്, ആ മഹാന്മാര് കൃഷ്ണയുടെ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ച ശേഷം അന്നം ഭിക്ഷയെടുക്കാന് പുറപ്പെട്ടു. കൃഷ്ണ ഭിക്ഷയെടുത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കു ഭാഗം സമര്പ്പിച്ചു, മൂപ്പത്തിയ സ്ത്രീയെ സേവിച്ചു, പിന്നെ ആ മഹാന്മാരോടൊപ്പം അവളും ഭക്ഷിച്ചു. എല്ലാ രാജകുമാരന്മാരും നിലത്തു കിടന്നു ഉറങ്ങി, കൃഷ്ണ അവരുടെ കാല്പ്പാദങ്ങളില് തലയണയായി. അവരുടെ കിടക്ക ഭൂമിയിലായിരുന്നു, ദര്ഭയും മൃഗചര്മ്മവും വിരിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു. അവര് തമ്മില് വിവിധ കഥകള് പറഞ്ഞു, മേഘഗര്ജ്ജനപോലെ. അവരുടെ സംഭാഷണങ്ങള് വ്യാപാരികളുടെയോ തൊഴിലാളികളുടെയോ വിഷയങ്ങളായിരുന്നില്ല; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ കാര്യങ്ങളുമല്ല. സംശയമില്ലാതെ, രാജാവേ, ആ പ്രധാന ക്ഷത്രിയന്മാര് യുദ്ധം മാത്രമാണ് സംസാരിച്ചത്; പാര്ത്ഥന്മാര് അഗ്നിയില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷ പൂര്ത്തിയായി. ലക്ഷ്യം എറിഞ്ഞതും വില്ല് ചലിപ്പിച്ചതും പോലെ, അവര് ശക്തിയോടെയാണ് പ്രവര്ത്തിച്ചത്; പരസ്പരം സംസാരിച്ചതില് നിന്നു പാര്ത്ഥന്മാര് മറവില് സഞ്ചരിക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. അതിനുശേഷം, രാജാവ് ദ്രുപദന് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ പുരോഹിതനെ അവരോടു അയച്ചു: "നിങ്ങള് പാണ്ഡുവിന്റെ മഹാത്മാക്കളാണോ എന്ന് അന്വേഷിക്കൂ" എന്നു പറഞ്ഞു. രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച പുരോഹിതന് അവരിടത്തേക്ക് പോയി, അവരെ സ്തുതിച്ച്, രാജാവിന്റെ സന്ദേശം യഥാക്രമം അറിയിച്ചു. "പാഞ്ചാലരാജാവ് നിങ്ങളെ അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ലക്ഷ്യം വീഴ്ത്തിയ ഈയാളെ കണ്ടു അവന് അതിയായ സന്തോഷത്തിലാണ്. നിങ്ങളുടെ വംശവും പാരമ്പര്യവും അറിയിക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ തലയില് കാല്വെയ്ക്കൂ; എന്റെ ഹൃദയവും പാഞ്ചാലരാജാവിന്റേയും അനുയായികളുടേയും ഹൃദയവും സന്തോഷിപ്പിക്കൂ." "പാണ്ഡുരാജാവ് ദ്രുപദനോടു പ്രിയനായിരുന്നു, സുഹൃത്തും തുല്യനും. എന്റെ മകളെ കൗരവര് വംശത്തിന്റെ മരുമകളാക്കണമെന്നതാണ് അവന്റെ ആഗ്രഹം. ദ്രുപദന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ഈ ആഗ്രഹം, അര്ജ്ജുനന് നീളമുള്ള ഭുജങ്ങളോടുകൂടി, ധര്മപഥത്തില് എന്റെ മകളെ ജയിക്കട്ടെ എന്നതാണ്. ഇതു സാധിച്ചാല് എനിക്ക് മഹത്തായ യശസ്സും പുണ്യവും ലഭിക്കും." പുരോഹിതന് പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, രാജാവ് അവനെ വിനയത്തോടെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു ഭീമനോട് കലശം കൊണ്ടുവരാന് പറഞ്ഞു: "പാദപ്രക്ഷാലനത്തിനും ഉത്തമാസനത്തിനും വെള്ളം കൊണ്ടുവരൂ; ദ്രുപദന്റെ പുരോഹിതന് ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതിക്ക് അര്ഹനാണ്." ഭീമന് കലശം കൊണ്ടുവന്നു, പുരോഹിതന് സന്തോഷത്തോടെ ബഹുമതി സ്വീകരിച്ചു. ആസനത്തില് സൗകര്യപ്രദമായി ഇരുന്ന പുരോഹിതനെ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് അഭിസംബോധന ചെയ്തു. "പാഞ്ചാലരാജാവ് തന്റെ കര്ത്തവ്യപ്രകാരം തന്നെയാണ് തന്റെ മകളെ നല്കിയത്, ആഗ്രഹത്താല് അല്ല. വധൂവരദക്ഷിണ ദ്രുപദന് നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതാണ്; വില്ല് ചലിപ്പിച്ച് ലക്ഷ്യം വീഴ്ത്തിയവന് ആ നിബന്ധന പൂര്ത്തിയാക്കിയവനാണ്." "വംശം, സ്വഭാവം, കുടുംബം, പാരമ്പര്യം എന്നിവയില് പരിഗണനയില്ലായിരുന്നു; കാരണം, വില്ല് ചലിപ്പിച്ച് ലക്ഷ്യം വീഴ്ത്തിയവന് ആ അവളെ നേടി. ഇങ്ങനെ, മഹാത്മാവായ ഈയാള് രാജസമൂഹത്തില് കൃഷ്ണയെ ജയിച്ചു. അതിനാല്, സൌമകി, രാജാവിന് ഇന്ന് വിഷമിക്കാനോ സ്വാർത്ഥതയോടെ പ്രവര്ത്തിക്കാനോ കാര്യമില്ല." "ദ്രുപദന് ആഗ്രഹിച്ചതു പോലെ തന്നെ സംഭവിക്കും; ഇത്തരമൊരു രാജകുമാരിയെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ, ഇതാണ് നന്മ. ആ വില്ല് ശക്തിയില്ലാത്തവനാല് ചലിപ്പിക്കാനാവില്ല; ആയുധവിദ്യയില്ലാത്തവന് ലക്ഷ്യം വീഴ്ത്താനും കഴിയില്ല. അതിനാല്, പാഞ്ചാലരാജാവ് തന്റെ മകളെക്കുറിച്ച് ഇന്ന് ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; ഭൂമിയില് മറ്റാരാലും ആ ലക്ഷ്യം വീഴ്ത്താന് കഴിയുമായിരുന്നില്ല." യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോള്, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ വശത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു പുരുഷന് വേഗത്തില് അടുത്തുവന്നു, ഭക്ഷണം തയ്യാറാണെന്ന് അറിയിക്കാന്. "പാഞ്ചാലരാജാവ് അതിഥികള്ക്കായി, വിവാഹത്തിനായി, ഭക്ഷണം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; എല്ലാം പൂര്ത്തിയായി, അതുകൊണ്ട് സ്വീകരിക്കൂ; കൃഷ്ണയും വൈകാതെ അവിടെ എത്തട്ടെ." "ഇവിടെ സ്വര്ണ്ണംകൊണ്ടു ലോട്ടസ് രൂപത്തിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങളുള്ള, ഉത്തമ കുതിരകളോടു ചേര്ത്ത, രാജാക്കന്മാര്ക്ക് അര്ഹമായ രഥങ്ങളുണ്ട്; നിങ്ങള് എല്ലാവരും ഇവയിലേറി പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോവൂ." അതിനുശേഷം, കുരുവംശത്തിലെ പ്രധാനികള് പുരോഹിതനോടൊപ്പം ഒരുമിച്ചു പുറപ്പെട്ടു; വലിയ രഥങ്ങളില് കയറി, കുന്തിയും കൃഷ്ണയും ഒരേ രഥത്തില് യാത്രചെയ്തു. സुगന്ധമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളാലും പുഷ്പമാലകളാലും അലങ്കരിച്ചും, വിവിധ ആഭരണങ്ങളാലും, പുണ്യവതികളായ സ്ത്രീകള് ആലാപിച്ച പാട്ടുകളും വാദ്യങ്ങളും മുഴങ്ങേ, അവര് സന്തോഷത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു. പ്രകാശമുള്ള വിളക്കുകളും ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവരെ അനുഗമിച്ചു. യുദ്ധിഷ്ഠിരന് നല്കിയ നിര്ദ്ദേശപ്രകാരം, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മുഖ്യപുരോഹിതന് യഥാസമയം കുരുപുത്രന് പറഞ്ഞതെല്ലാം രാജാവിനോട് അറിയിച്ചു. പുരോഹിതന് പറഞ്ഞ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ ധാര്മികവാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ്, കുരുവംശത്തിലെ പ്രധാനികളുടെ മനസ്സറിഞ്ഞു, ധാരാളം സമ്മാനങ്ങള് ഒരുക്കി. പഴങ്ങള്, പുഷ്പമാലകള്, കാവചങ്ങള്, പരിചകള്, ആസനങ്ങള്, പശുക്കള്, കയറുകള്, കൃഷിക്ക് വേണ്ട വിത്തുകള് തുടങ്ങിയവയൊക്കെയും ഒരുക്കി. മറ്റ് ശില്പങ്ങള്ക്ക് വേണ്ടത്ര സാധനങ്ങളും കളിക്കായുള്ള ഉപകരണങ്ങളും രാജാവ് ഒരുക്കി. പ്രഭയുള്ള കാവചങ്ങളും പരിചകളും, വലിയ വാളുകളും ഉത്തമ കുതിരകളും രഥങ്ങളും, ഉത്തമ വില്ലുകളും അലങ്കരിച്ച ബാണങ്ങളും, കുന്തങ്ങളും ശൂലങ്ങളും സ്വര്ണ്ണംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ആയുധങ്ങളും, ജാവലിനുകളും ഗദകളും പരശു മുതലായ യുദ്ധായുധങ്ങളും, ഉത്തമമായ കിടക്കകളും ആസനങ്ങളും നല്ല വസ്ത്രങ്ങളുമൊക്കെയും അവിടെ ഒരുക്കിയിരുന്നു. ഇങ്ങനെ, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ ആഗ്രഹവും കര്മ്മവും പൂര്ത്തിയായി, പാര്ത്ഥന്മാരും കൃഷ്ണയും മഹത്വപൂര്വ്വം രാജധാനിയിലേക്ക് യാത്രയായി.