ദ്വൈപായന മഹർഷിയുടെ ചിന്തകളെ മനസ്സിലാക്കിയ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ അവൻ, അവിടെയെത്തി. മഹർഷിയെ കാണുമ്പോൾ, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും ആനന്ദത്തിനും വേണ്ടി അവൻ നിമിഷം നിൽക്കാതെ, കൈകൾ ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ചു. എല്ലാ മഹർഷികളുടെ കൂട്ടം ചുറ്റിക്കൊണ്ട്, അവൻ ഒരു ആസനം ഒരുക്കി. ആ സ്വർണ്ണ ആസനത്തിൽ ബ്രഹ്മ ഇരുന്നപ്പോൾ, വാസുവിന്റെ പുത്രൻ അവന്റെ അടുത്ത് ഇരുന്ന് ഉണ്ട്. ഇപ്പോൾ, ബ്രഹ്മയുടെ അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, കൃഷ്ണൻ, സുഖത്തോടെ, പുഞ്ചിരിയോടെ, ആ ആസനത്തിനു സമീപം ഇരുന്ന്. മഹാനായ ആനന്ദം നിറഞ്ഞവൻ, ബ്രഹ്മയെ مخاطിച്ച് പറഞ്ഞു: "ഭഗവൻ, ഈ പവിത്രമായ കാവ്യം ഞാൻ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്." "എന്റെ കൃതിയിൽ വെദത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ, കൂടാതെ ഞാൻ സ്ഥാപിച്ച മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തു, വെദങ്ങളുടെ അവയവങ്ങൾ, ഉപനിഷത്തുകൾ എന്നിവയുടെ വിശദമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. പഴയ കഥകളുടെയും ചരിത്രങ്ങളുടെയും ഉദയം, ലയനം, കാലത്തിന്റെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങൾ: ഭൂതം, ഭവिष्यവും, ഇപ്പോഴത്തെ കാലവും, aging, മരണം, ഭയം, രോഗം, നിലനില്പും, ഇല്ലായ്മയും, ധർമ്മത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളും ജീവിതത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകളും ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു." "നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം, പൂരാണങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണത, തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചാര്യത്തിന്റെ ആചാരങ്ങൾ, ഭൂമിയും, ചന്ദ്രനും, സൂര്യനും എന്നിവയുടെ വിവരങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, നക്ഷത്രമണ്ഡലങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അളവുകൾ, റിഗ്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ, വെദങ്ങളുടെ ആത്മാവും ഇതിൽ ഉണ്ട്." "തർക്കം, ശബ്ദശാസ്ത്രം, ഔഷധം, ദാനവും, പശുപത ശാസ്ത്രവും; ഈ ദിവ്യവും മനുഷ്യകൃതിയുമായ അനേകം ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ജനനം ഇവിടെ വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പവിത്രമായ സ്ഥലങ്ങൾ, അനുഗ്രഹീതമായ ഭൂമികൾ, നദികൾ, മലകൾ, കാടുകൾ, സമുദ്രം എന്നിവയുടെ പ്രശംസയും ഈ കൃതിയിൽ ഉണ്ട്." "ദിവ്യമായ പഴയ കഥകൾ, സൃഷ്ടിയുടെ ചക്രങ്ങൾ, യുദ്ധത്തിന്റെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ഭാഷയുടെ വൈവിധ്യം, ലോകത്തിന്റെ നയങ്ങൾ എന്നിവയും ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; എല്ലാം പരിപൂർണ്ണമായ യാഥാർഥ്യവും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഇത്രയേറെ എഴുത്തുകാരൻ ഒരുത്തൻ പോലും ഇത്രയും വിശദമായി എഴുതിയിട്ടുമില്ല." "വശിഷ്ഠൻ പോലുള്ള മഹർഷികളേക്കാൾ നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ കൂടുതൽ പ്രിയം കൊടുക്കുന്നു, കാരണം നിങ്ങൾക്ക് രഹസ്യമായ ജ്ഞാനം ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ ജനിച്ച കാലം മുതൽ തന്നെ നിങ്ങൾ വെദങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിതനായിരുന്നു; നിങ്ങൾ ഇത് കാവ്യം എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചതിനാൽ, അതു കാവ്യം എന്നു വിളിക്കപ്പെടും." "കാവ്യത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളെ വിവരിക്കാൻ കവികൾ അശക്തരാണ്; മറ്റുള്ള മൂന്ന് ജീവിതഘട്ടങ്ങൾ കുടുംബജീവിതത്തെ വിവരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. നിങ്ങൾ ജ്ഞാനത്തിന്റെ തീപ്പൊരുത്തം കത്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ലോകം മന്ദമായ, അന്ധമായ, കർമ്മങ്ങളാൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട, ഭ്രമത്തിലായ, ഇരുട്ടിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നവനാകുമായിരുന്നു." "നിങ്ങൾ, ഭാരതത്തിന്റെ സൂര്യൻ, മനുഷ്യരുടെ ഇരുട്ട് നശിപ്പിച്ചു. പഴയ കഥകളുടെ പൂർണചന്ദ്രൻ, വെദങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ മിനുക്കി, കമലപുഷ്പങ്ങളുപോലെയുള്ള മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകൾ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. ഭ്രമത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്രത്തിന്റെ lamp നാൽ, ആ ലോകത്തിന്റെ ഗർഭം ശരിയായ രീതിയിൽ പ്രകാശിതമാക്കി." "സംഗ്രഹം അതിന്റെ വിത്ത്, പൗലോമയും ആസ്തികയും കഥകൾ അതിന്റെ മൂലങ്ങൾ; ഉത്ഭവങ്ങളുടെ വിഭാഗം അതിന്റെ തണ്ട്, സഭാ പർവ്വം അതിന്റെ കട്ടിയാണു. അരന്യക പർവ്വത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ സമൃദ്ധമായ, വിരാട്ടയും ഉദ്യോഗ പർവ്വങ്ങളുടെ ആത്മാവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; ഭീഷ്മ പർവ്വം അതിന്റെ വലിയ ശാഖ, ദ്രോണമെന്റെ ഇലകൾ." "കർണ പർവ്വം പൂക്കൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, ശല്യ പർവ്വം സുഗന്ധം കൊണ്ടു; സ്ത്രീ പർവ്വം അതിന്റെ വിശ്രമസ്ഥലവും, ശാന്തി പർവ്വം അതിന്റെ വലിയ ഫലവും. അശ്വമേധിക, അംശശാസന, ആശ്രമവാസിക പർവ്വങ്ങൾ അതിനെ സന്നിധിയാക്കുന്നു; മൗസല പർവ്വം അതിന്റെ സമാഹാരവും, അതിനെ യോഗ്യമായ ദ്വിജന്മാർ സേവിക്കുന്നു." "ഇത് എല്ലാ പ്രമുഖ കവികൾക്കുള്ള പിന്തുണയാകും, പ്രകൃതിയുടെ അശ്രദ്ധിതമായ മേഘം പോലെയോ, ഭാരതത്തിന്റെ വലിയ മരത്തിന്റെ പോലെ." "ഈ കാവ്യം എഴുതുന്നതിനായി ഗണേശനെ ഓർക്കുക, മഹർഷി." ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മ, ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിക്കാരനായ ഭഗവാൻ, മഹർഷികളെ, ദേവന്മാരെ കൂടെ കൊണ്ടുപോയി. അപ്പോൾ സത്യവതിയുടെ പുത്രനായ വ്യാസൻ ഹെർമ്ബയെ ഓർത്തു. അദ്ദേഹം ഓർത്തതോടെ, ഗണങ്ങളുടെ നാഥൻ, തന്റെ ഭക്തന്റെ ചിന്തകൾ നിറവേറ്റാൻ എത്തി. ആരാധന ചെയ്യപ്പെട്ട്, അദ്ദേഹം ഇരുന്നപ്പോൾ, വ്യാസൻ അശുദ്ധമല്ലാത്ത ഗണനായകനെ مخاطിച്ച് പറഞ്ഞു: "ഈ ഭാരതത്തിന്റെ എഴുത്തുകാരനാകുക, ഞാൻ ഇത് ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സിൽ വരുന്നതുപോലെ." "ഇതിനെ കേൾക്കുമ്പോൾ, വാതിലുകൾക്കുള്ളവൻ മറുപടി നൽകി: "എന്റെ പേന എഴുതുമ്പോൾ ഒരു നിമിഷം പോലും നിൽക്കാതെ പോകണം, അപ്പോൾ ഞാൻ എഴുത്തുകാരനാകും." വ്യാസൻ ആ ദിവ്യനോട് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതരുത്." 'ഓം' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഗണേശൻ എഴുതുന്നവനായി. അപ്പോൾ മഹർഷി, മറഞ്ഞ ഉത്സാഹത്തിൽ, തന്റെ ക്രമീകരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, എഴുത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായ കണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. എട്ട് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളും, എട്ട് നൂറു കൂടി; ഞാൻ അവയെ അറിയുന്നു, ശുകയും അവയെ അറിയുന്നു, സഞ്ജയൻ അറിയുകയോ അറിയാത്തതോ ആയിരിക്കും. ഇന്നും, മഹർഷി, ആ ശ്ലോകങ്ങളുടെ കണങ്ങൾ ഉറച്ച നിലയിൽ ഉണ്ട്; അതിന്റെ അർഥത്തിന്റെ ആഴവും സൂക്ഷ്മതയും കാരണം അത് തുറക്കാൻ സാധിക്കില്ല. ഗണേശൻ, സർവജ്ഞനായിട്ടും, ചിന്തയിൽ ഒരു നിമിഷം നിൽക്കുമായിരുന്നു; ആ സമയത്ത്, വ്യാസൻ നിരവധി മറ്റ് ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു. "ഞാൻ ആ മരത്തിന്റെ തണ്ടുകൾ, പൂക്കൾ, ഫലങ്ങൾ എന്നിവയെ വിവരിക്കാം, സുഖകരമായ, ശുദ്ധമായ, പോഷകമായ ആത്മാവോടെ, അമിതമായവരും." ഇങ്ങനെ, മഹാഭാരതത്തിന്റെ മഹത്വം, ദിവ്യമായ കഥകളുടെ പ്രകാശത്തിൽ, നമുക്ക് മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞു.