ശരീരത്തില് സുന്ദരമായ സുഷുമനയുള്ള ശകുന്തള തന്റെ ഭര്ത്താവിന്റെ അടുക്കല് പോകാന് ആഗ്രഹിച്ചു. കണ്വമഹർഷി അവളോടും അവളുടെ പുത്രനോടും പറഞ്ഞു: "നിങ്ങള് രാജാവിനെ വന്ദിച്ച് അവിടെയെത്തുമ്പോള്, നീ കിരീടാവകാശിയായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും. ആ രാജാവ് നിന്റെ പിതാവാണ്, രാജാക്കന്മാരുടെ അധിപതിയാണ്. നീ അവനോടു പൂര്ണ്ണമായും അനുസരണയോടെ പെരുമാറണം. പിതാവില് നിന്നും പിതാമഹനില് നിന്നും ലഭിച്ച രാജ്യം സ്വഭാവാനുസൃതമായി ഭരിക്കണം. പുരുവംശജനായ നീ സ്വതന്ത്രനായ രാജാവായി സ്ഥാനമുറപ്പിച്ച ശേഷം എന്നെ മറക്കരുത്." കണ്വന് പാദങ്ങള്ക്ക് വന്ദനം അര്പ്പിച്ച് ശകുന്തളയുടെ പുത്രന് പറഞ്ഞു: "ഭ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ മഹർഷേ, നീയാണ് എന്റെ പിതാവും, അമ്മയും, അഭയം നല്കുന്നവനും. മഹാതപസ്സേ, നിന്നെ കൂടാതെ മറ്റാരെയും ഞാന് പിതാവായി കരുതുന്നില്ല. ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും നിന്നെ സേവിക്കുന്നതില് മഹത്തായ പുണ്യമാണ്. ഭര്ത്താവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശകുന്തള അവളാഗ്രഹിക്കുന്നപോലെ പോകട്ടെ; ഞാന് ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ പാദസേവനത്തിനായി ഇരിക്കും. ഇനി വന്യജീവികളുമായി കളിക്കാനോ അങ്ങനെയൊന്നുമില്ല; എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഉപദേശങ്ങള് അനുസരിച്ച് പഠനത്തില് ശ്രദ്ധ നല്കും." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവന് കണ്വയുടെ പാദങ്ങള് ആലിംഗനം ചെയ്തു. ശകുന്തള ഇതു കേട്ട് കരയാന് തുടങ്ങി. അച്ഛന്റെ സ്നേഹവും മകന്റെ സന്തോഷ-ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ കണ്വ അവളെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "ശകുന്തളേ, നീ എന്തു കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ കരയുന്നത്? ഭര്ത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കണമെങ്കില് നാളെ രാവിലെ പുറപ്പെടണം. ഓരോരുത്തരും സ്വയം പാപം ചെയ്യുകയും അതിന്റെ ഫലവും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഞാന് എപ്പോഴും നിന്നെ നിയന്ത്രിക്കാന് ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും നീ എന്റെ വാക്കുകള് പാലിച്ചില്ല. നീ എപ്പോഴും ആനകളെ കൈകൊണ്ട് തള്ളിക്കളയുകയും സിംഹങ്ങളും കടുവകളും നിറഞ്ഞ കാട്ടില് സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തികള് ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങളും നീയും അകറ്റപ്പെട്ടത്." "ഞാന് ദുശ്യന്തന്റെ അടുക്കല് പോകില്ല; എന്റെ പുത്രന്റെയും ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഞാന് മഹാത്മാവായ കണ്വയുടെ പാദങ്ങളില് തന്നെ ഇരിക്കും." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവള് മഹർഷിയുടെ പാദങ്ങളില് വീണു കരയുകയും ചെയ്തു. കണ്വ അവളെ സ്നേഹപൂര്വ്വം ആശ്വസിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: "ശകുന്തളേ, ഒരു ഭാര്യയുടെ ഭര്ത്തിയോടുള്ള ഭക്തിയേക്കാള് വലിയ ഗുണം മറ്റൊന്നുമില്ല. ഭക്തിയുള്ള ഭാര്യമാരെ ദേവതകള് സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും അനുഗ്രഹിക്കുകയും ദുരിതങ്ങളില് നിന്ന് രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭര്ത്താവിന്റെ അനുകമ്പയാല് സ്ത്രീയ്ക്ക് പുണ്യവും സൗഭാഗ്യവും ലഭിക്കും. അതുകൊണ്ട് രാജാവിനോടു പോകൂ, അവന്റെ അനുകമ്പ നേടൂ." ശകുന്തളയുടെ പുത്രനോട് കണ്വ പറഞ്ഞു: "ശകുന്തള പുത്രാ, നീ മഹാത്മാവായ ഇലിലയുടെ മകനാണ്. എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കൂ: അവള് മനസ്സില് ഭര്ത്താവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പലവിധ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു, എന്നിരുന്നാലും അവള്ക്ക് പോകാന് മനസ്സില്ല. അതുകൊണ്ട് നീ അവളെ കൊണ്ടുപോകണം. പിന്നെ സന്യാസിമാരോടു കണ്വ പറഞ്ഞു: 'വേഗം ശകുന്തളയെയും അവളുടെ പുത്രനെയും ആശ്രമത്തില് നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുപോകൂ. അവളെ ഭര്ത്താവിന്റെ അടുക്കല് കൊണ്ടുപോയി സമ്പൂര്ണ്ണമായി ആദരിക്കുക. സ്ത്രീകള്ക്ക് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ദീര്ഘകാലം കഴിയുന്നത് ഇഷ്ടമല്ല. അതുകൊണ്ട് കാലം കളയാതെ, കർത്തവ്യത്തിനും ധര്മത്തിനും വേണ്ടി അവളെ കൊണ്ടുപോകൂ.'" കശ്യപമഹർഷി ശകുന്തളയുടെ പുത്രനെ ആദരിച്ചതും, കശ്യപന് അനുമതി നല്കിയതും കേട്ട് ശകുന്തള സന്തോഷിച്ചു. കണ്വയുടെ വാക്കുകള് വീണ്ടും വീണ്ടും കേട്ടശേഷം, പുരുവംശജനായ അവന്റെ പുത്രന് അമ്മയോടും കണ്വയോടും പറഞ്ഞു: "അമ്മേ, ഇനി വൈകേണ്ട; നാം രാജധാനിയിലേക്കു പോവാം." ദുശ്യന്തന്റെ ഭാര്യയായ ശകുന്തളയോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കണ്വയുടെ പാദങ്ങളില് വന്ദനം അര്പ്പിച്ച് പുറപ്പെടാന് അവന് സന്നദ്ധനായി. ശകുന്തള കൈകൂപ്പി അച്ഛനോടു വന്ദനം ചെയ്തു, അവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, പറഞ്ഞു: "ഞാന് അജ്ഞാനത്തില് ഒരിക്കലും 'ഇവന് എന്റെ അച്ഛനല്ല' എന്നോ, കഠിനമായോ, അസത്യമായോ, അനുചിതമായോ, ഇഷ്ടമല്ലാത്തതായോ വാക്കുകള് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കില്, അതെല്ലാം അച്ഛന് ക്ഷമിക്കണം." അതു കേട്ട മഹർഷി തലകുനിഞ്ഞു നിന്നു, ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല; മനുഷ്യസ്വഭാവത്താല് കണ്വയ്ക് കണ്ണുനീര് വരികയും ചെയ്തു. കണ്വ ജലമോ വായുവോ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവരും, ഇലകള് വീണതും പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവരും, വ്രതപാലകരും വാളര്ച്ചുള്ളവരും ചർമ്മം അണിഞ്ഞവരുമായ സന്യാസിമാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി പറഞ്ഞു: "എന്റെ ഈ പുത്രി, കാട്ടില് ജനിച്ചു വളര്ന്നവളാണ്. എപ്പോഴും ഞാനവളെ സ്നേഹിച്ചുപോലെയാണ്, ലോകം എന്താണെന്നറിയാത്തവളാണ്. നിങ്ങള് എല്ലാവരും അവളെ ആശ്രമത്തില് നിന്ന് ക്ഷത്രിയരുടെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം. രണ്ടാമത്തെ യോജനയില് പ്രതിഷ്ഠാനപുരം എന്ന നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ ശകുന്തളയുടെ അപ്പപ്പന് ഒരുകാലത്ത് ഉര്വശിയോടൊപ്പം ദീര്ഘകാലം താമസിച്ചിരുന്നു. ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠാനപുരം ധാന്യസമൃദ്ധമായ, കാട്ടുകളും കായലുകളും നിറഞ്ഞ മഹാനഗരമാണ്. അവിടേക്ക് എത്തുമ്പോള് ഗംഗയമുനാസംഗമത്തില് കുളിച്ച് ഹോമം കഴിച്ച് കിഴങ്ങ്, പഴം മുതലായവ കഴിച്ച് നിങ്ങള് തിരിച്ചു വരിക; അല്ലെങ്കില് യാത്രയില് ക്ഷീണം അനുഭവപ്പെടും." "അതെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ മഹാബലശാലിയായ സന്യാസിമാര് ശകുന്തളയെ ദുശ്യന്തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. കമലനയനായ ബാലനെ, യക്ഷപുഛം പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനെ, അവര് കാട്ടില് നിന്ന് ദുശ്യന്തന് വസിക്കുന്ന മനോഹരമായ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ധര്മനിഷ്ഠരായ ആ സന്യാസിമാര് ശകുന്തളയെയും അവളുടെ പുത്രനെയും കാട്ടുകളും നദികളും പര്വ്വതങ്ങളും പുഴകളും കടന്ന് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി.