സഞ്ജയ, ഞാൻ അർജുനൻ തന്റെ ധനുസ്സുയർത്തി ലക്ഷ്യം ഇടിച്ചു താഴെ വീഴ്ത്തി, എല്ലാ രാജാക്കളുമുന്പിൽ കൃഷ്ണനെ ജയിച്ചുവെന്നത് കേട്ടപ്പോൾ തന്നെ എനിക്ക് വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായില്ല. അർജുനൻ ദ്വാരകയുടെ സുഭദ്രയെ പിടിച്ചു വിവാഹം കഴിച്ചു, വൃഷ്ണിവീരന്മാർ ഇരുവരും ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥയിൽ എത്തി എന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ പോലും എന്റെ മനസ്സിൽ വിജയം എന്നത് അകലുകയായിരുന്നു. അർജുനൻ ദിവ്യബാണങ്ങൾകൊണ്ട് ദേവേന്ദ്രനെ തള്ളിപ്പറത്തി, അഗ്നി ഖണ്ഡവത്തിൽ തൃപ്തനായി എന്നത് ഞാൻ അറിഞ്ഞപ്പോൾ വിജയം എന്നത് വീണ്ടും സംശയമായിത്തീർന്നു. പഞ്ചപാണ്ഡവർ ലക്ഷാഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട്, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി വിദ്യുരൻ സഹായം ചെയ്തതും കേട്ടപ്പോൾ ഞാൻ വിജയത്തിൻറെ പ്രതീക്ഷ വിട്ടു. അർജുനൻ ലക്ഷ്യം ഭേദിച്ച് ദ്രൗപദിയെ ജയിച്ചപ്പോൾ, ധീരരായ പഞ്ചാളന്മാരും പാണ്ഡവരും ഒന്നായപ്പോൾ, സഞ്ജയ, ഞാൻ വീണ്ടും വിജയത്തെ പ്രതീക്ഷിച്ചില്ല. ഭീമസേനൻ മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധനെ ഏകാന്തയുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചപ്പോഴും, പാണ്ഡവർ ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെ കീഴടക്കി മഹാരാജസൂയയാഗം നടത്തിയപ്പോഴും, എനിക്ക് വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായില്ല. വസ്ത്രത്തിൽ മാത്രം, വേദനയോടെ കരയുന്ന ദ്രൗപദിയെ സഭയിൽ 끌ിച്ചുകൊണ്ടുവന്നത് കേട്ടപ്പോൾ, അവളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആരുമില്ലാത്തത് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദുഃശാസനൻ അവിടെ വസ്ത്രങ്ങൾ ഒരു കൂമ്പാരം കൂട്ടിയതും, അതിനൊടുവിൽ നിർത്താതെ പോയതും കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്ക് വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായില്ല. ശകുനിയുടെ ചതിയിൽ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പാശക്രീഡയിൽ തോറ്റു രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു, അവന്റെ മഹാനായ സഹോദരന്മാർ അവനെ പിന്തുടർന്നു എന്നത് ഞാൻ അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ വനവാസത്തിൽ അനേകം കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ അനേകം ഭിക്ഷാടനബ്രാഹ്മണന്മാർ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ കാട്ടിൽ അനുഗമിച്ചപ്പോൾ, എനിക്ക് വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായില്ല. വനവാസകാലത്ത്, മഹർഷിമാർ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെ സന്ദർശിച്ച് സ്നേഹത്തോടെയും സൗഹൃദത്തോടെയും കൂടെ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ദനഞ്ജയൻ സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ദിവ്യായുധങ്ങൾ നേരിട്ട് ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൻ സത്യവാചകനെന്നു പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, കലാകേയന്മാരെയും പോളോമന്മാരെയും അർജുനൻ ജയിച്ചപ്പോൾ, അർജുനൻ അസുരവധാർത്ഥം സ്വർഗത്തിൽ പോയി വിജയത്തോടെ മടങ്ങിയപ്പോൾ, പാണ്ഡവരുടെ തീർത്ഥയാത്രയും, ബ്രിഹദശ്വനിൽ നിന്ന് പാശക്രീഡയുടെ രഹസ്യം ലഭിച്ചതും, ഭീമനും മറ്റു പാണ്ഡവരും വൈശ്രവണനുമായി മനുഷ്യർക്ക് അപ്രാപ്യമായ പ്രദേശത്ത് കൂടിച്ചേർന്നതും, എന്റെ മക്കൾ ഗന്ധർവന്മാരാൽ പിടിക്കപ്പെട്ട് അർജുനൻ അവരെ മോചിപ്പിച്ചതും കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്ക് വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായില്ല. യക്ഷന്റെ രൂപത്തിൽ ധർമ്മൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ പരീക്ഷിച്ചപ്പോൾ, പാണ്ഡവർ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം വിരാടരാജ്യത്തിൽ മറവിൽ കഴിയുമ്പോൾ ആരും അവരെ തിരിച്ചറിയാതിരുന്നതും, ഭീമൻ കിച്ചകനെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ദ്രൗപദിയുടെ പേരിൽ വധിച്ചപ്പോൾ, എന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട മക്കൾ അർജുനന്റെ ധ്വജത്തിൽ ഒരാളായി തോറ്റപ്പോൾ, വിരാടരാജാവിന്റെ മകൾ ഉത്തരയെ അർജുനൻ തന്റെ മകനായി സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാം കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് വിജയ പ്രതീക്ഷയില്ലായിരുന്നു. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തോറ്റു, സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടു, ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടിട്ടും ഏഴു അക്ഷൗഹിണി സൈന്യങ്ങൾ സമാഹരിച്ചപ്പോൾ, മാധവൻ പാണ്ഡവപക്ഷത്തിൽ പൂർണ്ണമായും നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, നാരായണനും നരനും അർജുനനും കൃഷ്ണനും ആണെന്ന് നാരദൻ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ തന്നെ ബ്രഹ്മാലോകത്തിൽ അതു കണ്ടു അറിഞ്ഞപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ലോകക്ഷേമത്തിനായി ശാന്തിക്ക് എത്തിയെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ട് മടങ്ങിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച് അനേകം രൂപങ്ങൾ കാണിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ മുന്നിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, കുന്തിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വാസുദേവൻ ഉപദേഷ്ടാവായി ഭീഷ്മനും ഭരദ്വാജനും അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകിയപ്പോൾ, കർണ്ണൻ ഭീഷ്മനോട് "നീ യുദ്ധത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല" എന്ന് പറഞ്ഞ് പിന്മാറിയപ്പോൾ, അർജുനനും കൃഷ്ണനും ഗാണ്ഡീവം സഹിതം ഒന്നിച്ചപ്പോൾ, അർജുനൻ ക്ഷീണിച്ച് രഥത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ ലോകങ്ങൾ കാണിച്ചപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ അനേകം രഥങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ തകർത്തിട്ടും ആരും മരിക്കാതിരുന്നത് കേട്ടപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ തന്റെ മരണ സമയം സ്വയം നിശ്ചയിച്ച് പാണ്ഡവർ സന്തോഷിച്ചപ്പോൾ, ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി അർജുനൻ ഭീഷ്മനെ വധിച്ചപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ അസ്ത്രശയ്യയിൽ കിടന്നപ്പോൾ, സോമകന്മാരിൽ ചിലർ മാത്രമേ ശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ കിടക്കുമ്പോൾ അർജുനൻ വെള്ളം കൊണ്ടുവരാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു, ഭൂമിയിൽ അസ്ത്രം കുത്തി ഭീഷ്മൻ തൃപ്തനായി, ശുക്രനും സൂര്യനും പാണ്ഡവപക്ഷത്തിൽ അനുകൂലമായി നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, നിത്യവും ദുഷ്പ്രതീക്ഷ സൂചനകൾ ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, സഞ്ജയ, എനിക്ക് ഒരിക്കലും വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാനായിരുന്നില്ല.