കൃഷ്ണഭഗവാൻ തന്റെ ദ്വാരകയിൽ, മഹത്തായ ആത്മാവുള്ളവരുടെ സഹായത്തോടെ, രുക്മിണിക്കായി സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ചിരുന്നത് മെരു പർവ്വതത്തിന്റെ ചൂഡനിപോലുള്ള, അത്യുത്തമമായ ഒരു ഭവനമായിരുന്നു. സത്യഭാമയ്ക്ക് വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചിരുന്ന ശ്വേതവർണ്ണഭവനം, അതിൽ അവൾ സ്ഥിരമായി വസിച്ചിരുന്നത്, അത്ഭുതകരമായ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ചിരുന്ന പടിക്കളുമുള്ള ശീതവാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭവനമായിരുന്നു. അതിന്റെ മുകളിൽ, ശുദ്ധസൂര്യപ്രഭയുള്ള പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ച പതിനാലു വലിയ പതാകകൾ തക്കസ്ഥലങ്ങളിൽ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന ഭവനം ജാംബവതിക്ക് അണിഞ്ഞൊരുക്കിയതായിരുന്നു; അതിന്റെ പ്രകാശം മൂലമാകെ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഈ ഭവനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ, വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ചിരുന്ന, കൈലാസശിഖരത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉജ്ജ്വലമായ ഭവനവും നിലനിന്നിരുന്നു. അതിന്റെ ചൂഡനം ജാംബൂനദസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ചിരുന്നതായി, തീപോലുള്ള പ്രകാശത്തിൽ, സമുദ്രംപോലെ ഭംഗിയാർന്നതും മെരുവിനോടു സമാനമായതുമായതായിരുന്നു. അവിടെ ഗന്ധാരരാജാവിന്റെ പുത്രിയായ പ്രശസ്തയായ സുശേഷിയെ കേശവൻ പാർപ്പിച്ചു. പദ്മകൂടം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, കമലവർണ്ണവും ദീപ്തിയാർന്നതുമായ ഭവനം, ശക്തിയുള്ള സുബ്രഭയ്ക്ക് നിർമ്മിച്ചു. അതുപോലെ, സൂര്യപ്രഭ എന്ന മഹാഭവനം, ശാർംഗധന്വൻ ലക്ഷണയ്ക്കു സമ്മാനിച്ചു. അതിന്റെ സമീപം, ഉജ്ജ്വലമായ പച്ച നിറത്തിലുള്ള, ബെരിൽ രത്നത്തിന്റെ വർണ്ണത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഭവനത്തിൽ ശ്വേതജാലയും പാർപ്പിച്ചു. ഹരിയായി അറിയപ്പെടുന്ന ഭഗവാന്റെ സുമിത്രയുടെയും വിജയയുടെയും ഭവനം ദേവർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. വാസുദേവന്റെ ഭാര്യമാർക്കുള്ള എല്ലാ ഭവനങ്ങളുടെയും അണിയറയായ മുഖ്യഭവനം സർവ്വകലാകാരന്മാർ ചേർന്ന് നിർമിച്ചു. പ്രശസ്തനായ വാസുദേവന്റെ മകനായ കേതുമാൻ, വിരജ എന്നറിയപ്പെടുന്ന, വാസനകളില്ലാത്ത മഹാത്മാവായ ഭവനത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു. പ്രിയവായവ, മഹാത്മാവായ കേശവന്റെ സബാജഹാളും, അവിടെയുള്ള പ്രധാന ഭവനവും, ത്വഷ്ടാവ് തന്നെ നിർമിച്ചതാണ്. അതിന്റെ നീളവും വീതിയും യോജനകളിൽ അളക്കപ്പെടുന്നു; മുഴുവനും രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതും, പതാകകൾ സ്വർണ്ണദണ്ഡങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്. വാസുദേവന്റെ ഭവനത്തിലെ പാതകളിൽ പതാകകൾ നിരന്നു, ഓരോ ഭവനത്തിലും ഘണ്ടമാലകൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശക്തനായ യാദവസിംഹൻ അവിടെ വൈജയന്തം എന്ന തൂണും, ഹംസകൂടപർവ്വതത്തിന്റെ വലിയ ചൂഡനെയും, വിശാലമായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന തടാകത്തെയും കൊണ്ടുവന്നു. അറുപത് തള ഉയരവും, അരയോജന വീതിയുമുള്ള ഈ ഭവനം, കിന്നരരുടെ സംഗീതം മുഴങ്ങുന്ന, അളവറ്റ മഹത്വത്തിന് യോജിച്ചതായിരുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ, എല്ലാവർക്കും ദൃശ്യമായ, സൂര്യന്റെ പഥം കടന്നുപോകുന്ന മെരു പർവ്വതത്തിന്റെ പരമചൂഡനം അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ജാംബൂനദസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ആ ദിവ്യശിഖരം, മഹത്തായ പരിശ്രമത്തിൽ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. അവിടെ, ഒറ്റുനിന്ന് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന, എല്ലാ ഔഷധികൾക്കും പ്രകാശം നൽകുന്ന, വീരനായ കള്ളൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നത് നിലനിന്നിരുന്നു. അവിടെയാണു കേശവൻ പാരിജാതവൃക്ഷം നട്ടത്; നൂറുകണക്കിനു സ്വർണ്ണഹസ്തങ്ങളുള്ള സേവകരോടും സ്വർണ്ണവിമാനങ്ങളോടും കൂടിയ ദൃശ്യമായിരുന്നു അത്. വാസുദേവൻ അവിടെ മഹാവൃക്ഷങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു; അവയുടെ ജലത്തിൽ കമലങ്ങളും കുംദങ്ങളും ചുവന്ന സുഗന്ധമുള്ള നീലകുമുദങ്ങളും നിറഞ്ഞിരുന്നു. രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും മണലായുള്ള തടാകങ്ങളും കുളങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; മനോഹരമായ വൃക്ഷങ്ങൾ ചുറ്റും ഭംഗി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ശല, തള, അശ്വത്ത, രോഹിത എന്നിങ്ങനെയുള്ള നൂറുകൊമ്പുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, ഭല്ലാതക, കപിത്ഥ, ഇന്ദ്രവൃക്ഷ, ചമ്പക എന്നിവയും അവിടെ നട്ടിരിക്കുന്നു. ഖദിര, മൃതക എന്നീ മരങ്ങൾ ചുറ്റും, ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നുള്ളവയും നന്ദനവനത്തിൽ ജനിച്ചവയും അവിടെയുണ്ട്. യാദവസിംഹൻ സ്വർണ്ണം, താമ്രം പോലുള്ള പ്രകാശമുള്ളതും വെള്ളിപ്പൂക്കളുള്ളതുമായ മരങ്ങൾ അവിടെയെത്തിച്ചു നട്ടു. എല്ലാ കാലത്തും ഫലം കായ്ക്കുന്ന മരങ്ങൾ അവിടെയുള്ള കാനനങ്ങളിലും തീരങ്ങളിലും വളരുന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് സഹസ്രദളകമലങ്ങളും മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളും ഉണ്ട്. അശോക, കർണികാര, തിലക, നാഗ, മല്ലിക, കുരക, നാഗപുഷ്പ, ചമ്പക, ദർഭാഗുല്മ എന്നീ മരങ്ങളും ഉണ്ട്. സപ്തവർണ്ണ, കബന്ധ, നീപ, കുറവക, കേതക, കേശര, ഹീനതല, തലതാടക എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാലും കാനനം സമൃദ്ധമാണ്. താള, പ്രലമ്പ, വകുല, പിണ്ടിക, ബിജപൂരക, വേഗത്തിൽ വളരുന്ന അമലക, ഖർജൂര, പ്രശസ്തമായ ജാംബുക എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്. മാവു, പ്ലാവ്, ചമ്പക, തിലക, തിന്ദുക, ലികുച, അമൃത, ക്ഷീരിക, കർണിക എന്നീ മരങ്ങളും കാണാം. തെങ്ങ്, ഇംഗുഡ, ഉത്ക്രോഷകവനങ്ങൾ, വാഴ, ജാടമല്ലി, പാടലി, കുമുദ, ഉത്പല കമലങ്ങൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് നീലക്കമലകളാൽ നിറഞ്ഞ കുളങ്ങളും കിണറുകളും, പൂക്കുന്ന ശാക, കപിത്ഥ മരങ്ങൾ, ബന്ധുജീവവനങ്ങളും അവിടെ കാണാം. പ്രിയാല, അശോക, വാദീര്യ, കിഴക്കൻ പുരാതന വൃക്ഷങ്ങൾ, പ്രിയംഗു, ബദരി, യവ, സ്യന്ദന, ചന്ദന എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. ശചീ, പീലു, പലാശ, വധപിപ്ല, ഉദുംബര, ബില്വ, പാലാശ, പാർിഭദ്ര എന്നിവയും ഉണ്ട്. ഇന്ദ്രവൃക്ഷ, അർജുന, അശ്വത്ത, ചിരബില്വ, ഭൗമഗഞ്ജന, ഭല്ല, അശ്വസാഹ്വയ എന്നീ മരങ്ങളും, സജ്ജ, താമ്പൂലവല്ലികൾ, ലവംഗം, ക്രമുകം, വിവിധതരം മുളകളും ചുറ്റും നട്ടിരിക്കുന്നു. നന്ദനവനത്തിൽ ജനിച്ച എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളും, ചൈത്രരഥവനത്തിലെവയും യാദവനാഥൻ അവിടെ നട്ടു വളർത്തി. സ്വർണ്ണവും ചുവപ്പുമാണലുള്ള മഹാനദികൾ അവിടെയെത്തിച്ചു; ആ ഭവനത്തിൽ മണലുകൾ രത്നങ്ങൾപോലും, ഇന്ദ്രന്റേതുപോലും തിളങ്ങുന്നു. ഇങ്ങനെ, ദ്വാരകയിലെ കൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ഭവനങ്ങൾ, അവയുടെ ഭംഗിയും മഹത്വവും കൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായിരുന്നു.