ಶಾಸನಾತ್ಪುರುಷೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಬಲೇನ ಮಹತಾ ಬಲೀ। ಗಿರೌ ರೈವತಕೇ ನಿತ್ಯಂ ಬಭೂವ ವಿಪೃಥುಶ್ರವಾಃ
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಮಹಾ ಸೇನೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ, ವಿಪೃಥುಶ್ರವಾಃ ಯಾವಾಗಲೂ ರೈವತ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
ಪ್ರವಾಸೇ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ಹಲಧರೋಪಮಃ। ಸಂಬಭೂವ ತದಾ ಗೋಪ್ತಾ ಪುರಸ್ಯ ಪುರವರ್ಧನಃ
ವಾಸುದೇವನು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಹಲಧರನಂತೆ ಅವನು ಆ ನಗರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಬೆಳೆಯಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪಾಣ್ಡವನಿರ್ಯಾಣಂ ನಿರ್ಯಯೌ ವಿಪೃಥುಶ್ರವಾಃ। ನಿಶಮ್ಯ ಪುರನಿರ್ಘೋಷಂ ಸ್ವಮನೀಕಮಚೋದಯತ್
ಪಾಂಡವನ ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ವಿಪೃಥುಶ್ರವಾಃ ಹೊರಟನು; ನಗರದ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದನು.
ಸೋಽಭಿಪತ್ಯ ತದಾಧ್ವಾನಂ ದದರ್ಶ ಪುರುಷರ್ಷಭಮ್। ನಿಃಸೃತಂ ದ್ವಾರಕಾದ್ವಾರಾದಂಶುಮನ್ತಮಿವಾಮ್ಬಿರಾತ್
ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಅವನು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು, ದ್ವಾರಕಾದ್ವಾರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವ, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಂಡನು.
ಸವಿದ್ಯುತಮಿವಾಮ್ಭೋದಂ ಪ್ರೇಕ್ಷತಾಂ ತಂ ಧನುರ್ಧರಮ್। ಪಾರ್ಥಮಾನರ್ತಯೋಧಾನಾಂ ವಿಸ್ಮಯಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಅವನನ್ನು, ಮಿಂಚು ಹೊತ್ತ ಮೇಘದಂತೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಅನರ್ತ ಸೇನೆಯ ಯೋಧರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಉದೀರ್ಣರಥನಾಗಾಶ್ವಮನೀಕಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ತತ್। ಉವಾಚ ಪರಮಪ್ರೀತಾ ಸುಭದ್ರಾ ಭದ್ರಭಾಷಿಣೀ
ರಥ, ಹಸ್ತಿಯು, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಆ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳಾಡುವ ಸುಭದ್ರೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಸಂಗ್ರಹೀತುಮಭಿಪ್ರಾಯೋ ದೀರ್ಘಕಾಲಕೃತೋ ಮಮ। ಯುಧ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ರಥಂ ತವ ನರರ್ಷಭ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ರಥವನ್ನು ಓಡಿಸುವಾಗ, ನಿನಗೆ ಲಗಾಮ ಹಿಡಿಯುವ ಇಚ್ಛೆ ನನಗೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇದೆ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಓಜಸ್ತೇಜೋದ್ಯುತಿಬಲೈರನ್ವಿತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಪಾರ್ಥ ತೇ ಸಾರಥಿತ್ವೇನ ಭವಿತಾ ಶಿಕ್ಷಿತಾಸ್ಮ್ಯಹಮ್
ಬಲ, ತೇಜಸ್ಸು, ಪ್ರಭೆ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಮಹಾತ್ಮನೇ ಪಾರ್ಥ, ನಿನಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ನಾನು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
ಏವಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರೀತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ನರರ್ಷಭಃ। ಚೋದಯಾಶ್ವಾನಸಂಸಕ್ತಾನ್ವಿಶ್ತು ವಿಪೃಥೋರ್ಬಲಮ್
ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: 'ಅವಿರತವಾಗಿ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸು, ನಾವು ವಿಪೃಥುವಿನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸೋಣ.'
ಬಹುಭಿರ್ಯುಧ್ಯಮಾನಸ್ಯ ತಾವಕಾನ್ವಿಜಿಘಾಂಸತಃ। ಪಶ್ಯ ಬಾಹುಬಲಂ ಭದ್ರೇ ಶರಾನ್ವಿಕ್ಷಿಪತೋ ಮಮ
ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಅನೇಕರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಾಗ ನನ್ನ ಕೈಗಳ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು, ಸುಭದ್ರೆ.
ಏವಮುಕ್ತಾ ತದಾ ಭದ್ರಾ ಪಾರ್ಥೇನ ಭರತರ್ಷಭ। ಚುಚೋದ ಸಾಶ್ವಾನ್ಸಂಹೃಷ್ಟಾ ತೇ ತತೋ ವಿವಿಶುರ್ಬಲಮ್
ಪಾರ್ಥನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸುಭದ್ರೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದಳು; ಅವರು ಆ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ತದಾಹತಮಹಾವಾದ್ಯಂ ಸಮುದಗ್ರಧ್ವಜಾಯುತಮ್। ಅನೀಕಂ ವಿಪೃಥೋರ್ಹೃಷ್ಟಂ ಪಾರ್ಥಮೇವಾನ್ವವರ್ತತ
ಆಗ, ದೊಡ್ಡ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಿಪೃಥುವಿನ ಪಡೆ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು.
ರಥೈರ್ಬಹುವಿಧಾಕಾರೈಃ ಸದಶ್ವೈಶ್ಚ ಮಹಾಜವೈಃ। ಕಿರನ್ತಃ ಶರವರ್ಷಾಣಿ ಪರಿವವ್ರುರ್ಧನಞ್ಜಯಮ್
ಬಹು ವಿಧದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ, ವೇಗವಾದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಅವರು ಧನಂಜಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು.
ತೇಷಾಮಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಂವಾರ್ಯ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರೇಣ ಮಹಾಸ್ತ್ರವಿತ್। ಆವೃಣೋನ್ಮಹದಾಕಾಶಂ ಶರೈಃ ಪರಪುರಞ್ಜಯಃ
ಪರಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಧನಂಜಯನು, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿ, ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಡೆದು, ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದನು.
ತೇಷಾಂ ಬಾಣಾನ್ಮಹಾಬಾಹುರ್ಮುಕುಟಾನ್ಯಙ್ಗದಾನಿ ಚ। ಚಿಚ್ಛೇದ ನಿಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಃ ಶರಾಂಶ್ಚೈವ ಧನೂಂಷಿ ಚ
ಬಲವಂತನಾದ ಅವನು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು, ಅಂಗದಗಳನ್ನು, ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಯುಗಾನೀಷಾನ್ವರೂಥಾನಿ ಯನ್ತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ। ಅಜಿಘಾಂಸನ್ಪರಾನ್ಪಾರ್ಥಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ನಿಶಿತೈಃ ಶರೈಃ
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಪಾರ್ಥನು ಅವರ ರಥದ ಯುಗ, ಅಕ್ಷ, ಧ್ವಜಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ವಿಧನುಷ್ಕಾನ್ವಿಕವಚಾನ್ವಿರಥಾಂಶ್ಚ ಮಹಾರಥಾನ್। ಕೃತ್ವಾ ಪಾರ್ಥಃ ಪ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರೀತಃ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯತಾಮಿತ್ಯದರ್ಶಯತ್
ಪಾರ್ಥನು ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ, ಕವಚವಿಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ, ರಥವಿಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೋರಿಸಿದನು.
ಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಸುಭದ್ರಾ ಪಾರ್ಥಮಬ್ರವೀತ್। ಅವಾಪ್ತಾರ್ಥಾಽಸ್ಮಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಯಾಹಿ ಪಾರ್ಥ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸುಭದ್ರೆಯು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾನು ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಶುಭವಾಗಲಿ, ಪಾರ್ಥಾ, ನೀನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೋಗು.'
ಸ ಸಕ್ತಂ ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರೇಣ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಪೃಥುರ್ಬಲಮ್। ತ್ವರಮಾಣೋಽಭಿಸಂಕ್ರಮ್ಯ ಸ್ಥೀಯತಾಮಿತ್ಯಭಾಷತ
ಪಾಂಡುಪುತ್ರನಿಂದ ತನ್ನ ಸೇನೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಪೃಥು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು, 'ನಿಲ್ಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತತಃ ಸೇನಾಪತೇರ್ವಾಕ್ಯಂ ನಾತ್ಯವರ್ತನ್ತ ಯಾದವಾಃ। ಸಾಗರೇ ಮಾರುತೋದ್ಧೂತಾ ವೇಲಾಮಿವ ಮಹೋರ್ಮಯಃ
ಆಗ ತಮ್ಮ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಯಾದವರು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ; ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ತೀರದಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವರು ನಿಂತರು.
ತತೋ ರಥವರಾತ್ತೂರ್ಣಮವರುಹ್ಯ ನರರ್ಷಭಃ। ಅಭಿಗಮ್ಯ ನರವ್ಯಾಘ್ರಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಪರಿಷಸ್ವಜೇ
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ರಥದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಇಳಿದು, ಮನುಷ್ಯಸಿಂಹನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ಸೋಽಬ್ರವೀತ್ಪಾರ್ಥಮಾಸಾದ್ಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಮಿದಂ ತವ। ನಿವಾಸಮಭಿಜಾನಾಮಿ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರಾತ್
ಅವನು ಪಾರ್ಥನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನೊಂದಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ್ದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ.'
ನ ಮೇಽಸ್ತ್ಯವಿದಿತಂ ಕಿಂಚಿದ್ಯದ್ಯದಾಚಿತಂ ತ್ವಯಾ। ಸುಭದ್ರಾರ್ಥಂ ಪ್ರಲೋಭೇನ ಪ್ರೀತಸ್ತವ ಜನಾರ್ದನಃ
'ಸುಭದ್ರೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದಿಲ್ಲ; ಸುಭದ್ರೆಯಿಗಾಗಿ ನೀನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಜನಾರ್ದನನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಸಹಾಯಮಾಡಿದನು.'
ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಯ ಯತಿಲಿಙ್ಗೇನ ವಾಸಿತಸ್ಯ ಧನಞ್ಜಯ। ಬನ್ಧುಮಾನಸಿ ರಾಮೇಣ ಮಹೇನ್ದ್ರಾವರಜೇನ ಚ
'ಧನಂಜಯ, ನೀನು ಯತಿವೇಷದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದಾಗ, ರಾಮನೂ ಮಹೇಂದ್ರನ ತಮ್ಮನೂ ನಿನಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು.'
ಮಾಮೇವ ಚ ಸದಾಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಮನ್ತ್ರಿಣಂ ಮಧುಸೂದನಃ। ಅನ್ತರೇಣ ಸುಭದ್ರಾಂ ಚ ತ್ವಾಂ ಚ ತಾತ ಧನಞ್ಜಯ
'ಮಧುಸೂದನನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಸುಭದ್ರೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವಿಷಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಧನಂಜಯಾ.'
ಇಮಂ ರಥವರಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಸಮನ್ವಿತಮ್। ಇದಮೇವಾನುಯಾತ್ರಂ ಚ ನಿರ್ದಿಶ್ಯ ಗದಪೂರ್ವಜಃ
'ಈ ದಿವ್ಯವಾದ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಥವನ್ನೂ, ಈ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಕೂಡಾ ಗದೆಯ ಹಿರಿಯನು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದನು.'
ಅನ್ತರ್ದ್ವೀಪಂ ತದಾ ವೀರ ಗತೋ ವೃಷ್ಣಿಸುಖಾವಹಃ। ದೀರ್ಘಕಾಲಾವರುದ್ಧಂ ತ್ವಾಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪ್ರಿಯಯಾ ಸಹ
'ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿಕುಲಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ ತಂದವನು ಆಂತರದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ನೀನು ಬಹುಕಾಲ ತಡವಾಗಿ, ಈಗ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯ.'
ಪಶ್ಯನ್ತು ಭ್ರಾತರಃ ಸರ್ವೇ ವಜ್ರಪಾಣಿಮಿವಾಮರಾಃ। ಆಯಾತೇ ತು ದಶಾರ್ಹಾಣಾಮೃಷಭೇ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವನಿ
'ದಶಾರ್ಹರ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನು ಬಂದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರು ವಜ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ನೋಡುವಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲಿ.'
ಭದ್ರಾಮನುಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ರತ್ನಾನಿ ಚ ವಸೂನಿ ಚ। ಅರಿಷ್ಟಂ ಯಾಹಿ ಪನ್ಥಾನಂ ಸುಖೀ ಭವ ಧನಞ್ಜಯ
'ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಧನಸಂಪತ್ತು ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗು, ಸಂತೋಷವಾಗಿರು ಧನಂಜಯ.'
ನಷ್ಟಶೋಕೈರ್ವಿಶೋಕಸ್ಯ ಸುಹೃದ್ಭಿಃ ಸಂಗಮೋಽಸ್ತು ತೇ
'ನಿನ್ನ ದುಃಖಗಳು ಹೋಗಿಹೋಗಿ, ನೀನು ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳು.'