ತಸ್ಯ ಚಾರ್ತಸ್ಯ ತೈರ್ವಾಕ್ಯೈಶ್ಚೋದ್ಯಮಾನಃ ಪುನಃಪುನಃ। ಆಕ್ರನ್ದೇ ತತ್ರ ಕೌನ್ತೇಯಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ದುಃಖಿತಃ
ಆ ದುಃಖಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಆ ಕೂಗು ಕೇಳುತ್ತ ಕುಂತಿಯ ಮಗನು ದುಃಖದಿಂದ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಹ್ರಿಯಮಾಣೇ ಧನೇ ತಸ್ಮಿನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ತಪಸ್ವಿನಃ। ಅಶ್ರುಪ್ರಮಾರ್ಜನಂ ತಸ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ
ಆ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧನವನ್ನು ಕಳ್ಳರು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಅವನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಉಪರ್ರೇಕ್ಷಣಜೋಽಧರ್ಮಃ ಸುಮಹಾನ್ಸ್ಯಾನ್ಮಹೀಪತೇಃ। ಯದ್ಯಸ್ಯ ರುದತೋ ದ್ವಾರಿ ನ ಕರೋಮ್ಯದ್ಯ ರಕ್ಷಣಮ್
ಇಂದು ಅಳುತ್ತಿರುವವನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಾನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ರಾಜನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಮಸ್ಮಾಕಮಪಿ ರಕ್ಷಣೇ। ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠೇತ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ನಧರ್ಮಶ್ಚೈವ ನೋ ಭವೇತ್
ನಾವು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ನಂಬಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಾಪೃಚ್ಛಯ ತು ರಾಜಾನಂ ಗತೇ ಮಯಿ ನ ಸಂಶಯಃ। ಅಜಾತಶತ್ರೋರ್ನೃಪತೇರ್ಮಯಿ ಚೈವಾನೃತಂ ಭವೇತ್
ನಾನು ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳದೆ ಹೊರಟರೆ, ಅಜಾತಶತ್ರು ರಾಜನಿಗೂ ನನಗೂ ಸುಳ್ಳು ಲಗ್ನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಅನುಪ್ರವೇಶೇ ರಾಜ್ಞಸ್ತು ವನವಾಸೋ ಭವೇನ್ಮಮ। ಸರ್ವಮನ್ಯತ್ಪರಿಹೃತಂ ಧರ್ಷಣಾತ್ತು ಮಹೀಪತೇಃ
ನಾನು ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ, ನನಗೆ ಅರಣ್ಯವಾಸವಾಗಬೇಕು; ರಾಜನ ಆದೇಶವನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಮಾಡಿದರೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅಧರ್ಮೋ ವೈ ಮಹಾನಸ್ತು ವನೇ ವಾ ಮರಣಂ ಮಮ। ಶರೀರಸ್ಯ ವಿನಾಶೇನ ಧರ್ಮ ಏವ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ
ಅದರಿಂದ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವು ಬರಬಹುದು; ಆದರೆ ದೇಹ ಹೋದರೂ ಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಏವಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ತತಃ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರೋ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಅನುಪ್ರವಿಶ್ಯ ರಾಜಾನಮಾಪೃಚ್ಛಯ ಚ ವಿಶಾಂಪತೇ
ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಧನಂಜಯನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಜನಾಧಿಪತಿ ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದನು.
ಮುಖಮಾಚ್ಛಾದ್ಯ ನಿಬಿಡಮುತ್ತರೀಯೇಣ ವಾಸಸಾ। ಅಗ್ರಜಂ ಚಾರ್ಜುನೋ ಗೇಹಾದಭಿವಾದ್ಯಾಶು ನಿಃಸೃತಃ
ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಅರ್ಜುನನು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಮನೆಯಿಂದ ಬೇಗ ಹೊರಟನು.
ಧನುರಾದಾಯ ಸಂಹೃಷ್ಟೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಗಮ್ಯತಾಂ ಶೀಘ್ರಂ ಯಾವತ್ಪರಧನೈರ್ಷಿಣಃ
ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾವು ಬೇಗ ಹೋಗೋಣ, ಕಳ್ಳರು ನಿನ್ನ ಧನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವಾಗ.'
ನ ದೂರೇ ತೇ ಗತಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಾಸ್ತಾವದ್ಗಚ್ಛಾವಹೇ ಸಹ। ಯಾವನ್ನಿವರ್ತಯಾಮ್ಯದ್ಯ ಚೋರಹಸ್ತಾದ್ಧನಂ ತವ
ಆ ಕಳ್ಳರು ಇನ್ನೂ ದೂರ ಹೋಗಿಲ್ಲ; ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡಾ ಹೋಗೋಣ, ನಾನು ಇವತ್ತು ನಿನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
ಸೋಽನುಸೃತ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಧನ್ವೀ ವರ್ಮೀ ರಥೀ ಧ್ವಜೀ। ಶರೈರ್ವಿಧ್ವಸ್ಯ ತಾಂಶ್ಚೋರಾನವಜಿತ್ಯ ಚ ತದ್ಧನಮ್
ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಧನಂಜಯನು ಧನುಸ್ಸು, ಕವಚ, ರಥ ಮತ್ತು ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಆ ಕಳ್ಳರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಸಮುಪಾಕೃತ್ಯ ಯಶಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚ ಪಾಣ್ಡವಃ। ತತಸ್ತದ್ಗೇಧನಂ ಪಾರ್ಥೋ ದತ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮೈ ದ್ವಿಜಾತಯೇ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿ, ಪಾಂಡವನ ಮಗನು ಆ ಹಣವನ್ನು ಆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಮರಳಿ ಕೊಟ್ಟನು.
ಆಜಗಾಮ ಪುರಂ ವೀರಃ ಸವ್ಯಸಾಚೀ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಸೋಽಭಿವಾದ್ಯ ಗುರೂನ್ಸರ್ವಾನ್ಸರ್ವೈಶ್ಚಾಪ್ಯಭಿನನ್ದಿತಃ
ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಧನಂಜಯನು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಧರ್ಮರಾಜಮುವಾಚೇದಂ ವ್ರತಮಾದಿಶ ಮೇ ಪ್ರಭೋ। ಸಮಯಃ ಸಮತಿಕ್ರಾನ್ತೋ ಭವತ್ಸಂದರ್ಶನೇ ಮಯಾ
ಅವನು ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ವ್ರತಕ್ಕೆ ನೀನು ಏನು ಆಜ್ಞೆ ಕೊಡುತ್ತೀಯೋ ಹೇಳು; ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವ ಸಮಯ ಈಗ ನನಗೆ ಮುಗಿದಿದೆ.'
ವನವಾಸಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಯೋ ಹ್ಯೇಷ ನಃ ಕೃತಃ। ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಧರ್ಮರಾಸ್ತು ಸಹಸಾ ವಾಕ್ಯಮಪ್ರಿಯಮ್
ನಾವು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ನಾನು ಅರಣ್ಯವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಧರ್ಮರಾಜನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಕಥಮಿತ್ಯಬ್ರವೀದ್ವಾಚಾ ಶೋಕಾರ್ತಃ ಸಜ್ಜಮಾನಯಾ। ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ಗುಡಾಕೇಶಂ ಭ್ರಾತಾ ಭ್ರಾತರಮಚ್ಯುತಮ್
ದುಃಖದಿಂದ ಸಜ್ಜನಾಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ದೋಷರಹಿತ ಸಹೋದರ ಗುಡಾಕೇಶನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?' ಎಂದು.
ಉವಾಚ ದೀನೋ ರಾಜಾ ಚ ಧನಞ್ಜಯಮಿದಂ ವಚಃ। ಪ್ರಮಾಣಮಸ್ಮಿ ಯದಿ ತೇ ಮತ್ತಃ ಶೃಣು ವಚೋಽನಘ
ದುಃಖಿತನಾದ ರಾಜನು ಧನಂಜಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ನಿನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೆ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು.'
ಅನುಪ್ರವೇಶೇ ಯದ್ವೀರ ಕೃತವಾಂಸ್ತ್ವಂ ಮಮಾಪ್ರಿಯಮ್। ಸರ್ವಂ ತದನುಜಾನಾಮಿ ವ್ಯಲೀಕಂ ನ ಚ ಮೇ ಹೃದಿ
ವೀರನೆ, ನನ್ನ ಪರವಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಯಾವ ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲ.
ಗುರೋರನುಪ್ರವೇಶೋ ಹಿ ನೋಪಘಾತೋ ಯವೀಯಸಃ। ಯವೀಯಸೋಽನುಪ್ರವೇಶೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯ ವಿಧಿಲೋಪಕಃ
ಗುರುವಿನ ನಂತರ ಕಿರಿಯವನು ಒಳಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ; ಆದರೆ ಹಿರಿಯನಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಿರಿಯವನು ಒಳಹೋದರೆ ಅದು ನಿಯಮದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ.
ನಿವರ್ತಸ್ವ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕುರುಷ್ವ ವಚನಂ ಮಮ। ನ ಹಿ ತೇ ಧರ್ಮಲೋಪೋಽಸ್ತಿ ನ ಚ ತೇ ಧರ್ಪಣಾ ಕೃತಾ
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಹಿಂತಿರುಗು, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ನನಗೆ ಯಾವ ಅಪಮಾನವೂ ಆಗಿಲ್ಲ.
ನ ವ್ಯಾಜೇನ ಚರೇದ್ಧರ್ಮಮಿತಿ ಮೇ ಭವತಃ ಶ್ರುತಮ್। ನ ಸತ್ಯಾದ್ವಿಚಲಿಷ್ಯಾಮಿ ಸತ್ಯೇನಾಯುಧಮಾಲಭೇ
ವಂಚನೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಸತ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ.
ಸೋಽಭ್ಯನುಜ್ಞಾಯ ರಾಜಾನಂ ವನಚರ್ಯಾಯ ದೀಕ್ಷಿತಃ। ವನೇ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಂಸ್ತು ವಾಸಾಯಾನುಜಗಾಮ ಹ
ರಾಜನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅರಣ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಹೊರಟನು.
ತಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ಕೌರವಾಣಾಂ ಯಶಸ್ಕರಮ್। ಅನುಜಗ್ಮುರ್ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ
ಅವನಂತೆ ಮಹಾಬಾಹುವು, ಕೌರವರಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದವನು ಹೊರಟಾಗ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ವೇದಪಾಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು.
ವೇದವೇದಾಙ್ಗವಿದ್ವಾಸಸ್ತಥೈವಾಧ್ಯಾತ್ಮಚಿನ್ತಕಾಃ। ಭೈಕ್ಷಾಶ್ಚ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಾಃ ಸೂತಾಃ ಪೌರಾಣಿಕಾಶ್ಚ ಯೇ
ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತರಾದವರು, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವವರು, ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರಾಗಿರುವ ಭಿಕ್ಷುಕರು, ಸೂತರು, ಪೌರಾಣಿಕರು ಕೂಡ ಹೋದರು.
ಕಥಕಾಶ್ಚಾಪರೇ ರಾಜಞ್ಶ್ರಮಣಾಶ್ಚ ವನೌಕಸಃ। ದಿವ್ಯಾಖ್ಯಾನಾನಿ ಯೇ ಚಾಪಿ ಪಠನ್ತಿ ಮಧುರಂ ದ್ವಿಜಾಃ
ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಥೆಗಾರರು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ದ್ವಿಜರು ಮಧುರವಾಗಿ ದೈವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ರಾಜನೇ.
ಏತೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿಃ ಸಹಾಯೈಃ ಪಾಣ್ಡುನನ್ದನಃ। ವೃತಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕಥೈಃ ಪ್ರಾಯಾನ್ಮರುದ್ಭಿರಿವ ವಾಸವಃ
ಈವರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಹಾಯಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಾಂಡುನಂದನನು, ಮೃದುವಾದ ಕಥೆಗಳ ನಡುವೆ, ಮರುತ್ಗಳ ನಡುವೆ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಹೊರಟನು.
ರಮಣೀಯಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ವನಾನಿ ಚ ಸರಾಂಸಿ ಚ। ಸರಿತಃ ಸಾಗರಾಂಶ್ಚೈವ ದೇಶಾನಪಿ ಚ ಭಾರತ
ಅವನು ಸುಂದರವಾದ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಭಾರತ.
ಪುಣ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಚ ತೀರ್ಥಾನಿ ದದರ್ಶ ಭರತರ್ಷಭಃ। ಸ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಿವೇಶಮಕರೋತ್ಪ್ರಭುಃ
ಭರತವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಗಂಗೆಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
ತತ್ರ ತಸ್ಯಾದ್ಭುತಂ ಕರ್ಮ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಜನಮೇಜಯ। ಕೃತವಾನ್ಯದ್ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಪಾಣ್ಡೂನಾಂ ಪ್ರವರೋ ಹಿ ಸಃ
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈಗ ನೀನು ಕೇಳು, ಜನಮೇಜಯ. ಪಾಂಡವರುಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದವನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.